แนวทางแก้ไขภาวะถดถอยทางการเรียนรู้

PLK3 Learning Loss Center แนวทางแกไ้ ขภาวะถดถอยทางการเรยี นรู้ สานกั งานเขตพื้นทีก่ ารศึกษาประถมศึกษาพษิ ณุโลก เขต 3 เอกสารลาดบั ที่ 12 / 2565 กลุ่มนิเทศ ติดตามและประเมินผลการจดั การศึกษา สานกั งานเขตพืน้ ทีก่ ารศกึ ษาประถมศึกษาพษิ ณุโลก เขต 3 สานกั งานคณะกรรมการการศกึ ษาขัน้ พน้ื ฐาน กระทรวงศึกษาธกิ าร

แนวทางการแกไ้ ขภาวะถดถอยทางการเรียนรู้ PLK 3 Learning Loss Center คำนำ คู่มอื แนวทางการแกไ้ ขภาวะถดถอยทางการเรียนรู้ (PLK 3 Learning loss Center) ของสานักงานเขตพ้นื ทีก่ ารศึกษาประถมศึกษาพิษณโุ ลก เขต 3 จัดทาขน้ึ มาโดยมวี ัตถุประสงค์ เพ่อื แกไ้ ขภาวะ ถดถอยทางการเรียนเรยี นรู้ของนักเรียน ดา้ นวิชาการ ในการพฒั นาทักษะการอ่าน การเขียนและการคดิ คานวณ ดา้ นสุขภาพจิต / ความเครียด และด้านปฏสิ ัมพนั ธ์ /สังคมมติ ิ /พฤติกรรม เพ่อื ลดความเหลอ่ื มลา้ ทางการศึกษา และเพ่ือเพิ่มประสทิ ธภิ าพการจดั การเรียนรู้ โดยมีองค์ประกอบ 3 ส่วน ดงั น้ี ส่วนที่ 1 บทนา ส่วนท่ี 2 หลักการ ทฤษฎี และเอกสารท่เี กย่ี วข้อง ส่วนที่ 3 แนวทางการดาเนินงาน สานักงานเขตพื้นที่การศกึ ษาประถมศกึ ษาพิษณุโลก เขต 3 ตระหนักและเหน็ ความสาคญั อยา่ งยงิ่ ในการฟื้นฟูภาวะถดถอยทางการเรยี นรู้ของนกั เรยี นทกุ คน โดยกาหนดแนวทางในการแก้ไขปัญหาภาวะถดถอย ทางการเรียนรู้สาหรับโรงเรยี นในสงั กัด เพ่ือเป็นแนวทางในการขับเคล่อื นการจัดการศึกษา ปรับรูปแบบและวิธีการ เรียนรู้ พฤติกรรมการเรียนร้ขู องนกั เรียน และการปรับบทบาทของครผู ู้สอน อกี ทง้ั เทคโนโลยีจะเปน็ เคร่ืองมือ ทส่ี าคัญในการสร้างโอกาสการเรยี นรู้ตลอดชวี ิต พัฒนาคณุ ภาพ และทงั้ น้หี วังเป็นอย่างย่งิ ว่า เอกสารฉบบั นี้ จะเปน็ ประโยชนต์ อ่ โรงเรยี น และเปน็ ประโยชนก์ บั นักเรยี นในระยะยาวเพ่อื พฒั นาศักยภาพทรัพยากรมนษุ ย์ต่อไป กล่มุ นิเทศ ติดตามและประเมินผลการจัดการศกึ ษา สานกั งานเขตพน้ื ทก่ี ารศกึ ษาประถมศกึ ษาพิษณโุ ลก เขต 3 ~ก~

แนวทางการแก้ไขภาวะถดถอยทางการเรยี นรู้ PLK 3 Learning Loss Center สำรบัญ คานา ............................................................................................................................ หน้า สารบญั ........................................................................................................................ ก สว่ นท่ี 1 บทนา ............................................................................................................ ข ส่วนท่ี 2 หลกั การ ทฤษฎีและเอกสารที่เก่ยี วข้อง ........................................................ 1 ส่วนท่ี 3 แนวทางการดาเนนิ งาน ................................................................................. 5 เอกสารอา้ งอิง .............................................................................................................. 19 คณะผู้จัดทา .................................................................................................................. 26 27 ~ข~

แนวทางการแก้ไขภาวะถดถอยทางการเรยี นรู้ PLK 3 Learning Loss Center สว่ นท่ี 1 บทนำ หลักกำรและเหตุผล จากการแพร่ระบาดของโรคติดเช้ือไวรสั โคโรนา 2019 หรือ โควิด - 19 ทั่วโลกอย่างตอ่ เน่ืองตง้ั แต่ ปลายปี พ.ศ. 2562 หลายประเทศสว่ นใหญไ่ ดร้ บั ผลกระทบจากการตดิ เชื้อค่อนขา้ งรนุ แรง และเพือ่ เปน็ การป้องกัน และหยุดการแพร่ระบาดของโรคโควดิ - 19 น้ี ประเทศต่าง ๆ ได้มีมาตรการปดิ ประเทศ (Lockdown) โดยให้ ประชาชนหยุดกิจกรรมตา่ ง ๆ หยดุ การเดนิ ทาง และอยู่ในทตี่ ้งั หรือท่ีพักตามระยะเวลาท่กี าหนด และงดกิจกรรม ทางสังคมอยา่ งต่อเน่อื ง รวมท้งั การรณรงค์มาตรการด้านสาธารณสุข และเวน้ ระยะห่างทางสงั คม (Social Distancing) ซึ่งสถานการณ์ดังกลา่ วส่งผลกระทบตอ่ การพฒั นาประเทศในดา้ นต่าง ๆ ท้ังด้านสาธารณสุข เศรษฐกิจ สังคม รวมทง้ั ด้านการศกึ ษาจนเกิดภาวะถดถอยทางการเรียนรู้ (Learning loss) หรือการสญู เสยี การเรียนรู้ ของผเู้ รยี นระดบั การศึกษาข้ันพ้ืนฐานในสถานการณโ์ ควดิ – 19 ที่มแี นวโนม้ ลดลง กอ่ ให้เกดิ ภาวะถดถอย เชงิ ผลสมั ฤทธ์ิทางวชิ าการ ดา้ นการเรยี นรู้กลุ่มสาระการเรยี นรู้ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาข้ันพน้ื ฐาน ประกอบด้วย ภาษาไทย คณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธราม พลศึกษา และสขุ ศึกษา ศิลปะ การงานอาชีพ และภาษาต่างประเทศ รวมท้งั ภาวะถดถอยเชงิ คณุ ลกั ษณะของการเรยี นรู้ ซง่ึ เกย่ี วขอ้ งกับความยึดมน่ั ผูกพนั กบั การเรียน ความพร้อม ความพยายามทุ่มเท การปรับตัว และแรงจงู ใจ ในการเรยี นรู้ การเกิดความเครียด ความวติ กกงั วลในการเรียนรู้ และการตดิ เช้ือโควดิ – 19 ทักษะการปฏิบตั ิ และทักษะทางสงั คม รวมถึงความเสีย่ งต่อการออกกลางคนั และโอกาสในการไดร้ บั การศกึ ษาต่อของผเู้ รียนอกี ด้วย สาหรบั สถานการณก์ ารแพรร่ ะบาดของโควดิ - 19 ในประเทศไทย พบผ้ตู ิดเช้ือเพ่มิ ข้ึนอยา่ งต่อเนอ่ื ง รวมถึงผู้ติดเช้ือที่เป็นนักเรยี นและครู พบวา่ เดก็ อายุ 0 – 19 ปี มกี ารตดิ เช้ือโควิด – 19 จานวน 2,674 ราย ร้อยละ 14.15 จากจานวนผู้ติดเชือ้ ทุกกลุม่ อายุ จานวน 18,892 ราย ส่วนใหญเ่ ป็นกลุ่มท่ีไม่มอี าการ หรือมอี าการเลก็ นอ้ ย (จากรายงานข้อมลู ผู้ป่วยยนื ยันประจาวนั กรมควบคมุ โรค , 16 เมษายน 2565) สง่ ผลใหว้ งการศกึ ษาเกิดการเปลีย่ นแปลงทเ่ี ห็นได้ชดั คือการปรบั เปลย่ี นรูปแบบการจัดการเรียนการสอน โดยกระทรวงศึกษาธกิ ารประกาศใหส้ ถานศึกษาใน และนอกสังกัดปดิ เรียนดว้ ยเหตุพเิ ศษ ตัง้ แตว่ ันที่ 18 มนี าคม พ.ศ. 2563 จนถงึ วนั ท่ี 1 กรกฎาคม พ.ศ. 2563 กาหนดใหส้ ถานศึกษาจัดใหม้ กี ารเรยี นการสอนที่สอดคล้อง กบั ประกาศสถานการณ์ฉุกเฉนิ สบื เน่อื งจากการระบาดของโรคโควดิ - 19 และเมือ่ วนั ท่ี 9 พฤษภาคม พ.ศ. 2563 กระทรวงศกึ ษาธกิ ารได้ประกาศนโยบายการจัดการเรียนการสอนช่วงโควดิ - 19 โดยการวางแนวทางการจัดการ เรยี นการสอนภายใตส้ ถานการณ์วกิ ฤตโควิด - 19 ในทุกระดับช้นั และทกุ ประเภท สรุปดงั นี้ (กระทรวงศกึ ษาธิการ, 2563) ~1~

แนวทางการแก้ไขภาวะถดถอยทางการเรยี นรู้ PLK 3 Learning Loss Center 1) รูปแบบการเรียนการสอน ออกแบบให้สอดคล้องกับความปลอดภยั ของพ้นื ที่ โดยมีการเรียนรู้ แบบ ON SITE ในพืน้ ท่ที ่ีมีความปลอดภัยสามารถไปโรงเรยี นได้ ขณะทพ่ี ้นื ท่ีทีไ่ ม่ปลอดภยั จะมกี ารเรยี นรหู้ ลกั ผา่ นทางการ ON AIR ของมลู นธิ ิการศึกษาทางไกลผา่ นดาวเทียมในพระบรมราชปู ถัมภ์ และมีการเรยี นรเู้ สริม ผ่านระบบ ON LINE 2) ลดการประเมินและงดกจิ กรรมตา่ ง ๆ ทีไ่ มจ่ าเป็นโดยเน้นเรียนเฉพาะวชิ ากลุม่ สาระหลกั 3) การเตรยี มพรอ้ มในด้านระบบการเรียนรทู้ างไกล และระบบออนไลน์ (ON LINE) จะเริม่ ทดสอบ ตัง้ แต่วันท่ี 18 พฤษภาคม พ.ศ. 2563 เปน็ ต้นไป 4) กระทรวงศกึ ษาธกิ ารจะสนับสนนุ การเรียนการสอนทางไกลในสัดสว่ น 80 % อีก 20 % หรอื มากกว่า ให้ทางโรงเรยี นและครผู ู้สอนในแตล่ ะพ้นื ที่พิจารณาออกแบบตามความเหมาะสม 5) การเรยี นผา่ นการสอนทางไกลจะใช้สอื่ โทรทัศน์ (TV) ในทุกระบบเปน็ หลักของมลู นธิ ิการศึกษาทางไกล ผา่ นดาวเทยี ม ในพระบรมราชปู ถมั ภท์ มี่ ีมาตรฐาน โดยมดี จิ ิทลั แพลตฟอร์มของกระทรวงศกึ ษาธกิ าร หรอื DEEP และจัดการเรียนการสอนแบบโตต้ อบออนไลนเ์ ป็นสอื่ เสรมิ ต่อมาในปีการศึกษา 2564 สานกั งานคณะกรรมการการศึกษาขัน้ พน้ื ฐานไดก้ าหนดรปู แบบการเรียน การสอนไว้ 5 รูปแบบตามบริบทและความเหมาะสมของแตล่ ะโรงเรยี น คอื ON AIR, ON LINE, ON DEMAND, ON HAND และ ON SITE โดยไม่จาเปน็ วา่ โรงเรยี นท่ปี ดิ เรียนต้องใช้การเรียนการสอนแบบออนไลน์ (ON LINE) เพยี งอย่างเดยี วเทา่ นน้ั แต่อยา่ งไรกต็ าม จากการประเมนิ สถานการณ์ดา้ นการศึกษาท่ีเกิดขน้ึ จากผลกระทบ ของโควดิ - 19 พบวา่ การเรียนการสอนแบบออนไลน์ (ON LINE ) ไมม่ ปี ระสิทธิภาพเทา่ กับการเรยี นในหอ้ งเรียน ทาใหเ้ ดก็ เกดิ ภาวะถดถอยทางการเรยี นรู้ (Learning loss) อาจเนอื่ งมาจากความไมพ่ รอ้ มของผปู้ กครองนักเรียน การขาดแคลนอปุ กรณค์ อมพิวเตอร์ การเขา้ ถึงอนิ เทอร์เนต็ การใช้เวลาหนา้ จอมากเกนิ ไป ขาดปฏสิ ัมพนั ธ์กบั เพื่อน จนทาใหเ้ กิดความเครยี ดท้งั ผู้เรียน และครูผสู้ อน (ภูมศิ รัณย์ ทองเลี่ยมนาค, 2564ก) ผลกระทบจากการระบาดของโรคโควดิ – 19 ในโรงเรียนสังกดั สำนักงานเขตพนื้ ทก่ี ารศกึ ษาประถมศกึ ษา พิษณโุ ลก เขต 3 ทผ่ี ่านมา จำนวน 163 โรงเรียน พบวา่ การจดั การเรยี นรู้มีการปรับเปล่ียนแผนและเปา้ หมาย ในการจดั การศกึ ษา ปรับวธิ ีการนิเทศ การกากบั ติดตาม และประเมินผลการเรียนใหม่ใหเ้ หมาะสมกับสถานการณ์ มกี ารปรับปรุงระบบเครอื ขา่ ยอนิ เทอรเ์ นต็ ให้มีคุณภาพสงู ขนึ้ ปรับลดขนาดหอ้ งเรียนตามมาตรการการเฝ้าระวงั การแพร่ระบาดของโรคโควิด – 19 นารปู แบบการจดั การเรียนรู้และเทคโนโลยใี หม่ ๆ มาประยกุ ตใ์ ช้ใหก้ ารเรยี นรู้ นา่ สนใจยง่ิ ขน้ึ ผู้บรหิ ารพัฒนาตนเองให้มคี วามรู้ และทกั ษะการบรหิ ารสถานศึกษารปู แบบต่าง ๆ เรยี นรแู้ ละพัฒนา ทักษะการใช้เทคโนโลยเี พ่ิมข้ึน ครเู ปลี่ยนวิธสี อน วธิ ีการวดั ประเมินผลให้เหมาะสมกับสถานการณแ์ ละความพร้อม ของนักเรยี น ครูและบุลากรทางการศกึ ษามีความสามคั คี รว่ มมอื และช่วยเหลือกันมากขน้ึ ดา้ นนกั เรียนมเี วลา อยกู่ บั ครอบครัวมาก นกั เรียนที่มีความพร้อมด้านอุปกรณ์เทคโนโลยี ได้พฒั นาการเรียนรผู้ ่านเทคโนโลยีเพม่ิ ข้ึน เกดิ การเรียนรู้จากออนไลน์และแหลง่ เรียนรู้อืน่ ๆ มากขนึ้ สาหรบั ผูป้ กครองนกั เรยี นและชมุ ชนทอ้ งถนิ่ ~2~

แนวทางการแก้ไขภาวะถดถอยทางการเรยี นรู้ PLK 3 Learning Loss Center มกี ารตดิ ต่อสอื่ สารเพ่ือรบั ข่าวสารจากโรงเรยี นมากขนึ้ สร้างเครือข่ายความร่วมมอื จากผ้มู ีสว่ นเกย่ี วข้อง เชน่ โรงพยาบาลสง่ เสรมิ สขุ ภาพชมุ ชน อสม. และผู้นาท้องถ่นิ อยา่ งไรก็ตามปญั หาทเ่ี กิดจากสถานการณ์การแพรร่ ะบาด ของโควิด – 19 ยงั พบว่าอนิ เทอร์เนต็ และการสอ่ื สารไม่เพียงพอและสัญญาณไมเ่ สถียร คณุ ภาพการจัดการเรยี นรู้ ของครูลดลง อาคารสถานที่เพอ่ื การจัดการเรยี นรูไ้ มเ่ พยี งพอ วสั ดอุ ปุ กรณเ์ พือ่ ปอ้ งกันการแพรเ่ ชื้อโรคไมเ่ พียงพอ หน่วยงานต้นสังกัดและหนว่ ยงานอื่น ๆ ขอข้อมูลจานวนมากจากโรงเรียนทาให้เป็นภาระงานและกระทบตอ่ เวลา ในการจดั การเรียนการสอน ครมู วี ติ กกังวลเกย่ี วกบั การจดั การเรยี นรใู้ นรปู แบบใหม่ และผลการเรียนของนกั เรียน จะตกตา่ ลง ซง่ึ สำนักงานเขตพื้นท่ีการศกึ ษาประถมศึกษาพิษณุโลก เขต 3 ตระหนักและเหน็ ความสำคัญอย่างยิ่ง ในการฟืน้ ฟูภาวะถดถอยทางการเรียนรู้ของนกั เรยี นทกุ คน โดยกำหนดแนวทางในการแก้ไขภาวะถดถอย ทางการเรียนรู้สำหรบั โรงเรียนในสงั กัดเพื่อเป็นแนวทางในการขับเคลอ่ื นการจัดการศกึ ษา ปรบั รูปแบบและวธิ ีการ เรียนรู้ พฤติกรรมการเรียนรขู้ องนักเรียน และการปรบั บทบาทของครผู ู้สอน อกี ท้งั เทคโนโลยีจะเป็นเครื่องมอื ทส่ี ำคญั ในการสร้างโอกาสการเรียนรตู้ ลอดชวี ิต และพัฒนาคุณภาพนกั เรยี น ในระยะยาวเพ่อื พฒั นาศกั ยภาพ ทรัพยากรมนุษย์ต่อไป จุดประสงค์ 1. เพื่อแก้ไขภาวะถดถอยทางการเรียนรู้ของนกั เรยี น 1.1 ด้านวิชาการ พฒั นาทักษะการอ่าน การเขยี นและการคิดคานวณ 1.2 ด้านสุขภาพจิต / ความเครยี ด 1.3 ดา้ นปฏสิ มั พันธ์ /สังคมมิติ /พฤติกรรม 2. เพ่ือลดความเหลื่อมล้าทางการศกึ ษา 3. เพอื่ เพ่มิ ประสิทธิภาพการจดั การเรยี นรู้ เปำ้ หมำย เชิงปรมิ ำณ 1. ศนู ย์ขบั เคลือ่ นภาวะถดถอยทางการเรียนรู้ระดับเขตพ้นื ที่การศกึ ษา (PLK 3 Learning loss Center) 2. ศนู ยข์ ับเคลอ่ื นภาวะถดถอยทางการเรยี นรู้ระดับโรงเรยี น/เครอื ขา่ ยโรงเรียน จานวน 161 แห่ง เชิงคณุ ภำพ ศูนย์ขับเคลือ่ นภาวะถดถอยทางการเรยี นรู้ระดบั โรงเรยี น/เครือข่ายโรงเรยี น และระดับเขตพื้นที่ การศกึ ษาดาเนนิ งานขับเคลื่อนการบรหิ ารจัดการศึกษาแก้ไขภาวะถดถอยทางการเรียนรู้ ประกอบดว้ ย ด้านวชิ าการในการพฒั นาทักษะการอา่ นการเขียนและการคิดคานวณ ดา้ นสุขภาพจติ / ความเครียด ดา้ นปฏสิ ัมพันธ์ /สงั คมมติ ิ /พฤติกรรม ลดความเหลื่อมลา้ ทางการศึกษา และเพ่มิ ประสิทธภิ าพการจัดการเรียนรู้ ได้อยา่ งมปี ระสทิ ธิภาพ ~3~

แนวทางการแก้ไขภาวะถดถอยทางการเรยี นรู้ PLK 3 Learning Loss Center ระยะเวลำดำเนินกำร ตลอดปีการศกึ ษา 2565 ผลทคี่ ำดวำ่ จะไดร้ ับ 1. นักเรยี นในสังกดั สานกั งานเขตพนื้ ท่กี ารศกึ ษาประถมศึกษาพิษณโุ ลก เขต 3 ทไ่ี ด้รบั ผลกระทบ จากสถานการณ์การแพร่ระบาดของเช้ือไวรสั โคโรนา 2019 มภี าวะถดถอยทางการเรยี นรู้ ไดร้ ับการแกไ้ ขปญั หา ดา้ นวิชาการ ดา้ นสุขภาพจติ และดา้ นปฏิสมั พนั ธ์ /สงั คมมิติ /พฤติกรรม 2. สถานศกึ ษาและสานกั งานเขตพน้ื ท่กี ารศกึ ษาบรหิ ารจดั การศึกษาลดความเหล่ือมล้าทางการศึกษา ไดอ้ ย่างมปี ระสทิ ธภิ าพ 3. ผ้บู รหิ ารสถานศึกษา ครูและบคุ ลากรทางการศกึ ษาจัดการเรียนร้สู าหรบั นักเรยี นได้อยา่ งเหมาะสม กบั ศักยภาพของแตล่ ะบคุ คล ~4~

แนวทางการแกไ้ ขภาวะถดถอยทางการเรียนรู้ PLK 3 Learning Loss Center สว่ นที่ 2 หลกั การ ทฤษฎแี ละเอกสารท่ีเกี่ยวข้อง ศูนย์ขับเคล่อื นภาวะถดถอยทางการเรยี นรู้ (PLK 3 Learning loss Center) ของสานักงานเขตพนื้ ท่ี การศกึ ษาประถมศกึ ษาพษิ ณุโลก เขต 3 ทาการศึกษาหลักการ ทฤษฎี และเอกสารทเ่ี กี่ยวข้อง เพื่อเป็นแนวทาง ในการแก้ไขภาวะถดถอยทางการเรยี นรู้สาหรับนกั เรยี นดา้ นวชิ าการใหไ้ ด้รบั การพฒั นาทกั ษะการอา่ น การเขียน และการคิดคานวณ ดา้ นสุขภาพจติ / ความเครยี ด ด้านปฏิสัมพนั ธ์ / สังคมมติ ิ / พฤติกรรม ลดความเหลอ่ื มล้า ทางการศกึ ษา และเพ่ิมประสทิ ธิภาพการจัดการเรียนรู้ โดยมีรายละเอยี ด ดงั นี้ 1. นโยบายและจุดเน้นของกระทรวงศกึ ษาธิการ ประจาปีงบประมาณ 2565 2. จุดเน้นของสานักงานคณะกรรมการการศึกษาข้ันพื้นฐาน ประจาปงี บประมาณ 2565 3. ภาวะถดถอยทางการเรียนรู้ 4. มาตรการฟ้ืนฟูภาวะถดถอยทางการเรยี นรู้ 1. นโยบายและจุดเนน้ ของกระทรวงศึกษาธกิ าร ประจาปีงบประมาณ 2565 ตามทีก่ ระทรวงศกึ ษาธกิ าร ไดอ้ อกประกาศกระทรวงศึกษาธิการ ณ วันที่ 29 ตุลาคม พ.ศ. 2564 เรอื่ ง นโยบายการจัดการศกึ ษาของกระทรวงศึกษาธกิ าร ปงี บประมาณ พ.ศ. 2564 – 2565 เมอ่ื วันที่ 25 มถิ ุนายน พ.ศ. 2564 ไปแล้วนน้ั เนื่องจากในห้วงสถานการณ์การแพรร่ ะบาดโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (โควดิ – 19) ซ่งึ ทาให้ทกุ คนต้องปรับเปลยี่ นชวี ิต ให้เข้ากับวิถีชีวิตใหม่ หรือ New Normal จึงมีความจาเป็นตอ้ งปรับเปล่ียน รูปแบบการดาเนนิ การให้มีความปลอดภยั ทง้ั ตอ่ ตัวผู้เรียน ข้าราชการ ครูและบคุ ลากรทางการศกึ ษาให้เป็นไป ด้วยความเรยี บร้อย รฐั มนตรวี ่าการกระทรวงศกึ ษาธิการ จึงประกาศนโยบายและจุดเน้นของกระทรวงศกึ ษาธิการ ประจาปงี บประมาณ พ.ศ. 2565 ดังนี้ 1) การจัดการศึกษาเพ่อื ความปลอดภยั 2) การยกระดับคุณภาพการศกึ ษา 3) การสร้างโอกาส ความเสมอภาค และความเท่าเทียมทางการศึกษาทุกชว่ งวัย 4) การศกึ ษาเพอ่ื พฒั นาทักษะอาชพี และเพ่ิมขดี ความสามารถในการแข่งขนั 5) การสง่ เสรมิ สนบั สนนุ วิชาชีพครแู ละบคุ ลากรทางการศกึ ษา 6) การพัฒนาระบบราชการและการบรกิ ารภาครฐั ยุคดิจทิ ัล 7) การขบั เคลื่อนกฎหมายการศกึ ษาและแผนการศกึ ษาแหง่ ชาติ ~5~

แนวทางการแกไ้ ขภาวะถดถอยทางการเรียนรู้ PLK 3 Learning Loss Center แนวทางการขับเคล่อื นนโยบายสู่การปฏิบตั ิ 1. ใหส้ ่วนราชการ หน่วยงานในสังกัดกระทรวงศึกษาธิการ นานโยบายและจุดเน้นของ กระทรวงศกึ ษาธิการ ประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 ขา้ งต้น เป็นกรอบแนวทางในการจดั การศกึ ษา โดยดาเนินการจัดทาแผนและงบประมาณรายจ่ายประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 2. ให้มคี ณะกรรมการตดิ ตาม ประเมินผล และรายงานการขบั เคลือ่ นนโยบายการจดั การศกึ ษา ของกระทรวงศกึ ษาธิการ สูก่ ารปฏบิ ัตริ ะดบั พ้ืนท่ี ทาหน้าทต่ี รวจราชการ ติดตาม ประเมนิ ผลในระดบั นโยบาย และจดั ทารายงานเสนอตอ่ รฐั มนตรีวา่ การกระทรวงศึกษาธกิ าร และคณะกรรมการตดิ ตาม ตรวจสอบ และประเมนิ ผลการจัดการศกึ ษาของกระทรวงศึกษาธิการ ทราบตามลาดบั 3. กรณีมีปัญหาในเชงิ พน้ื ท่หี รอื ข้อขัดขอ้ งในการปฏิบัติงาน ให้ศกึ ษา วิเคราะห์ข้อมูล และดาเนินการแก้ไขปญั หาในระดับพื้นทกี่ อ่ น โดยใชภ้ าคีเครือข่ายในการแก้ไขขอ้ ขดั ขอ้ ง พร้อมท้ังรายงาน ตอ่ คณะกรรมการตดิ ตาม ฯ ตามข้อ 2 ปลัดกระทรวงศกึ ษาธิการ และรฐั มนตรวี ่าการกระทรวงศึกษาธกิ าร ตามลาดบั 4. สาหรบั ภารกิจของสว่ นราชการหลักและหน่วยงานทีป่ ฏบิ ตั ิในลกั ษณะงานในเชิงหนา้ ที่ (Function) งานในเชงิ ยุทธศาสตร์ (Agenda) และงานในเชิงพน้ื ท่ี (Area) ซ่ึงได้ดาเนนิ การอย่กู อ่ นแล้ว หากมี ความสอดคล้องกับหลักการนโยบาย และจดุ เนน้ ของกระทรวงศกึ ษาธิการ ประจาปงี บประมาณ พ.ศ. 2565 ข้างต้น ให้ถอื เป็นหน้าที่ของส่วนราชการหลักและหนว่ ยงานท่เี กี่ยวข้องตอ้ งเรง่ รัด กากับ ติดตาม ตรวจสอบให้การดาเนนิ การเกิดผลสาเร็จและมีประสิทธิภาพอยา่ งเป็นรูปธรรม 2. จุดเนน้ ของสานักงานคณะกรรมการการศึกษาขนั้ พนื้ ฐาน ประจาปงี บประมาณ 2565 นายอมั พร พนิ ะสา เลขาธกิ ารคณะกรรมการการศึกษาขั้นพ้นื ฐาน ประกาศจุดเน้นของสานักงาน คณะกรรมการการศึกษาข้นั พ้ืนฐาน เมอื่ วนั ท่ี 9 กมุ ภาพันธ์ 2565 มีรายละเอยี ด ดงั น้ี 1. เร่งแกป้ ัญหากลุ่มผูเ้ รียนที่ไดร้ บั ผลกระทบจากสถานการณ์การแพรร่ ะบาดของโรคโควดิ – 19 โดยเพิ่มโอกาสในการเขา้ ถงึ การศกึ ษา ฟ้ืนฟภู าวะถดถอยทางการเรยี นรู้ (Learning Loss Recovery) ใหก้ บั ผ้เู รียน ทุกระดับ รวมทงั้ ลดความเครยี ดและสขุ ภาพจติ ของผู้เรียน 2. เสริมสรา้ งระบบและกลไกในการดูแลความปลอดภยั นักเรียน ดว้ ยระบบมาตรฐาน ความปลอดภัย กระทรวงศกึ ษาธิการ (MOE Safety Platform) 3. ส่งเสรมิ ให้เด็กปฐมวัยทมี่ อี ายุ 3 – 5 ปี และผู้เรยี นระดบั การศึกษาขน้ั พ้ืนฐาน เข้าถงึ โอกาส ทางการศึกษา และป้องกนั การหลดุ ออกจากระบบ รวมทงั้ ชว่ ยเหลอื เดก็ ตกหล่น เด็กออกกลางคัน และเดก็ พกิ าร ทค่ี น้ พบจากการปักหมุดบ้านเด็กพกิ ารให้กลับเข้าสรู่ ะบบการศกึ ษา 4. พฒั นาหลักสตู รสถานศึกษาทเี่ น้นสมรรถนะและการจดั ทากรอบหลักสตู ร รวมทั้งจัดกระบวนการ เรยี นรู้ทางประวัตศิ าสตร์ หน้าทพี่ ลเมืองและศีลธรรมใหเ้ หมาะสมตามวัยของผูเ้ รียน ~6~

แนวทางการแก้ไขภาวะถดถอยทางการเรียนรู้ PLK 3 Learning Loss Center 5. จดั การอบรมครูโดยใช้พื้นทเ่ี ป็นฐานพรอ้ มกบั การเสรมิ ทักษะการสอนแบบออนไลน์อยา่ งมี ประสิทธภิ าพ และการให้ความรู้ด้านการวางแผน และการสร้างวินยั ดา้ นการเงินและการออม เพ่ือแก้ไขปัญหา หนีส้ ินครู 6. ส่งเสรมิ การจดั การเรยี นรู้ ผา่ นกระบวนการเรยี นการสอนทีเ่ นน้ ใหผ้ ้เู รียนมีส่วนรว่ ม และมีปฏสิ ัมพนั ธ์ กบั กิจกรรมการเรียนรู้ผ่านการปฏบิ ัติทห่ี ลากหลายรปู แบบ (Active Learning) มีการวัดและประเมินผลในชัน้ เรียน เพือ่ พฒั นาการเรียนร้แู ละสมรรถนะของผู้เรยี น (Assessment for Learning) ทุกระดบั 7. ยกระดบั คณุ ภาพของนักเรียนประจาพักนอนสาหรบั โรงเรยี นทีอ่ ยใู่ นพืน้ ที่สูง ห่างไกล และถน่ิ ทุรกนั ดาร 8. มงุ่ เน้นการใชเ้ ทคโนโลยีดจิ ิทัลเพื่อการเรียนรู้ทกุ ระดับ 9. เพม่ิ ประสิทธภิ าพการบริหารจดั การศึกษา โดยการกระจายอานาจและใช้พื้นท่เี ปน็ ฐาน เพอื่ สร้างความเข้มแข็ง โดยการจัดสรรกรอบวงเงินงบประมาณ (Block Grant) ตามหลกั ธรรมาภิบาล ใหก้ ับสานักงานเขตพ้ืนท่กี ารศึกษาและสถานศึกษา ทงั้ นี้ตง้ั แต่บดั น้เี ปน็ ต้นไป 3. ภาวะถดถอยทางการเรยี นรู้ 3.1 แนวคดิ ท่เี กย่ี วข้องกบั ภาวะถดถอยทางการเรยี นรู้ ภาวะถดถอยทางการเรียนรู้ (Learning loss) ทเี่ กิดข้ึนจากการจัดการเรียนการสอนในชว่ ง สถานการณโ์ ควิด - 19 สง่ ผลกระทบต่อวงการศึกษาหลายประการ ทาใหก้ ารจัดการเรียนการสอนตอ้ งปรับ เป็นรูปแบบออนไลน์ ซง่ึ ครผู สู้ อนต้องปรับตวั ให้ทันตอ่ สถานการณ์ เพื่อใหส้ ามารถจดั การเรยี นร้ไู ด้อยา่ งมีคณุ ภาพ สอดคล้องและเหมาะสมกบั พฒั นาการของผ้เู รียนในแต่ละช่วงวยั ใน 3 ประเดน็ ไดแ้ ก่ 3.1.1 สภาพการณ์ของภาวะถดถอยทางการเรยี นรู้ จากสถานการณก์ ารแพร่ระบาดของโควิด - 19 สง่ ผลให้วงการศกึ ษาเกิดการเปลีย่ นแปลง หลายประการ การเปล่ยี นแปลงอยา่ งหนงึ่ ที่เห็นได้ชัด คอื การปรับเปล่ยี นรูปแบบการจัดการเรียนการสอน ซงึ่ ในปีการศกึ ษา 2564 สานักงานคณะกรรมการการศึกษาข้ันพื้นฐาน ไดก้ าหนดรปู แบบการเรยี นการสอน ไว้ 5 รปู แบบ ตามบรบิ ทและความเหมาะสมของแต่ละโรงเรยี น คอื ON AIR, ON LINE, ONDEMAND, ON HAND และ ON SITE โดยไมจ่ าเปน็ ว่าโรงเรยี นท่ปี ิดเรยี นต้องใช้การเรียนการสอนแบบออนไลนเ์ พียงอยา่ งเดียวเทา่ น้นั อยา่ งไรก็ตาม จากการประเมินสถานการณ์ด้านการศึกษาท่เี กิดขน้ึ จากผลกระทบของโควดิ - 19 พบว่าการเรียน การสอนแบบออนไลนไ์ ม่มีประสทิ ธิภาพเทา่ กบั การเรียนในห้องเรียน ทาใหเ้ ดก็ เกดิ ภาวะถดถอยทางการเรยี นรู้ (Learning loss) อาจเน่อื งมาจากความไมพ่ ร้อมของผู้ปกครอง การขาดแคลนอุปกรณ์คอมพิวเตอร์ การเขา้ ถึง อนิ เทอร์เนต็ การใช้เวลาหนา้ จอมากเกนิ ไป ขาดปฏิสัมพันธก์ บั เพอ่ื น จนทาใหเ้ กดิ ความเครียดท้งั เด็กและครู (ภูมิศรณั ย์ ทองเลย่ี มนาค, 2564ก) ~7~

แนวทางการแก้ไขภาวะถดถอยทางการเรียนรู้ PLK 3 Learning Loss Center ศาสตราจารย์อีริค ฮานเู ชค นกั เศรษฐศาสตรช์ ัน้ นาจากมหาวทิ ยาลยั แสตนฟอรด์ ไดท้ า ประมาณการโดยพิจารณาจากประเทศในกล่มุ OECD พบวา่ การท่ีตอ้ งปิดโรงเรียนจะทาให้นักเรียนเกิดภาวะ ถดถอยทางการเรียนรหู้ รือความรู้ท่ีหายไป ซีง่ มีผลต่อรายไดใ้ นอนาคตของเด็กเหล่านั้นไปจนถึงผลกระทบ ตอ่ GDP ของประเทศในระยะยาว โดยประมาณการวา่ หากนักเรยี นไมไ่ ดไ้ ปโรงเรยี นประมาณ 4 เดือน จะทาให้ รายไดใ้ นอนาคตตลอดช่วงชีวิตของเขาหายไป 2.6% และสง่ ผลตอ่ GDP ของประเทศลดลง 1.5% ไปตลอด ชว่ งศตวรรษ (จนถงึ ปี 2100) คิดเปน็ มลู ค่าปจั จบุ ันของ GDP ประเทศถงึ 69% ในกรณขี องประเทศไทย อาจจะคดิ ได้เป็นมลู ค่าเศรษฐกจิ ทีส่ ูญหายในตลอดช่วงศตวรรษถงึ กวา่ 9 แสนล้านเหรียญ (ภูมิศรัณย์ ทองเลย่ี มนาค,2564ก) อกี เร่อื งทส่ี าคญั คือการวัดผล ประเมนิ ผล เพราะช่วงโควิดทาให้ระบบวัดผลประเมินผล ในหลายประเทศตอ้ งถกู ยกเลิกไป หากเดก็ ตอ้ งกลับไปเรยี นโดยมีความรทู้ หี่ ายไป ก็จะเกดิ ความเสียหาย ในระยะยาว เพราะจะเรียนตามเพ่ือนไมท่ นั รวมถงึ ไม่สามารถรองรบั เน้ือหาใหม่ ๆ ท่ียากข้ึนไปได้ ดังน้นั จึงควรมีการวัดผลประเมินผล เพือ่ ให้ครูสามารถรไู้ ด้วา่ ทกั ษะความรู้ของเดก็ ณ วนั ท่ีเขากลบั มาเรยี น เปน็ อย่างไร หายไปแคไ่ หน ควรสอนเสรมิ ในประเดน็ ใด พรอ้ มกับมรี ะบบการเรยี นแบบเร่งรดั (Acceleration program) ให้เด็กสามารถเรยี นได้ทนั เพอ่ื น หลายประเทศมแี นวทางที่ใช้ต่างกนั ทง้ั ใช้ระบบติวเตอร์ ทง้ั แบบหนง่ึ ต่อหนึง่ หรือแบบห้องเรียน ท่ีทาโดยภาคเอกชน NGO ภาครฐั ที่สนับสนนุ งบประมาณ หรือใช้การสอน เสรมิ ในท้ายของวนั หรือเพ่มิ เวลาเรียนในชว่ งเสาร์ อาทิตย์ เพื่อไมใ่ หเ้ กิดปัญหา Learning loss แบบถาวร ทั้งนี้การจัดการศึกษาในช่วงสถานการณ์โควดิ ต้องเป็นการจดั การศกึ ษาทยี่ ดื หย่นุ ใหเ้ หมาะกับบรบิ ทของนกั เรยี น (ภมู ศิ รัณย์ ทองเล่ยี มนาค, 2564ข) 3.1.2 แนวทางการจดั การศึกษาเพอ่ื พฒั นาผเู้ รียนในแตล่ ะชว่ งวัย ภาวะถดถอยทางการเรียนรู้ (Learning loss) ท่ีเกิดขึ้นในช่วงสถานการณ์โควดิ – 19 อาจมีความแตกตา่ งกันตามพัฒนาการของผเู้ รยี นในแต่ละชว่ งวัย ดังน้ันครูผสู้ อนจัดกิจกรรมการเรยี นรู้ใหเ้ หมาะสม กบั ผ้เู รยี นในแตล่ ะช่วงวยั เพือ่ ใหผ้ ู้เรยี นเกิดการเรียนรู้เตม็ ตามศกั ยภาพ ดารณี อทุ ัยรตั นกิจ (2559) กล่าวถงึ การพฒั นาการศกึ ษาขัน้ พื้นฐานซ่งึ แบ่งเปน็ 3 ชว่ งวัย ดังน้ี วัยแรกเกิดถงึ วัยอนบุ าล บทบาทของพอ่ แมผ่ ปู้ กครองมีความสาคัญมาก รวมถึงครู ที่ตอ้ งมบี ทบาทร่วมกันในการส่งเสริมและสรา้ งประสบการณ์ เพือ่ ให้เดก็ มีพฒั นาการทดี่ ที ้ังด้านร่างกาย อารมณ์ สงั คมและสติปัญญา และเกิดความรู้สึกทด่ี ีต่อตัวเอง เชน่ ฝกึ ใหเ้ ด็กเคลอื่ นไหวร่างกาย สอนใหเ้ ด็กช่วยเหลอื ตนเอง ได้เหมาะสมกบั วัย ให้โอกาสเด็กได้ทากิจวัตรประจาวันตา่ ง ๆ ดว้ ยตนเอง เพือ่ ใหเ้ ด็กมีความพร้อมมากทส่ี ดุ เชน่ กินข้าว อาบนา้ แตง่ ตัว เข้าหอ้ งนา้ ชว่ ยงานบ้านต่าง ๆ ซง่ึ จะฝึกความคดิ การตัดสนิ ใจ การลงมือทา พัฒนาความภาคภมู ใิ จในตนเอง ~8~

แนวทางการแกไ้ ขภาวะถดถอยทางการเรยี นรู้ PLK 3 Learning Loss Center ระดับประถมศึกษา เป็นชว่ งวัยแห่งความขยนั หม่นั เพยี ร พรอ้ มจะเรยี นรู้มุ่งม่ัน ดงั นนั้ ครจู ึงมีหน้าทใ่ี นการสนับสนุน ไม่ควรตดั สินผู้เรียนเม่ือทาผิดพลาดวา่ ล้มเหลว หรือถกู ตาหนจิ ากพอ่ แม่ ซงึ่ อาจทาให้ผู้เรยี นเกดิ ความรู้สกึ ไม่มนั่ ใจในตนเอง ผู้ท่ีเกี่ยวขอ้ งต้องยดึ หลกั วา่ ผู้เรียนทกุ คนมคี วามสามารถ ทจี่ ะเรยี นรแู้ ละพัฒนาตนเองได้ ดังน้ันกระบวนการจัดการเรยี นการสอนตอ้ งเน้นให้ผเู้ รยี นสามารถแสวงหาความรู้ และพัฒนาความรู้ได้ตามธรรมชาติและเตม็ ตามศักยภาพของตนเอง สอนให้เกดิ การเรียนร้ดู ้วยตนเอง มีการจดั กจิ กรรม และกระบวนการใหผ้ ู้เรียนไดค้ ดิ วเิ คราะห์ สงั เคราะห์ ประเมินและสร้างสรรค์สิ่งต่าง ๆ ซ่ึงจะทาใหผ้ ู้เรียนสามารถนาสงิ่ ท่ีเรยี นรไู้ ปใช้ไดจ้ ริงในชีวิตประจาวนั ระดบั มัธยมศกึ ษา เป็นช่วงวัยทีเ่ รมิ่ เผชิญกบั ความซับซอ้ นของสังคม ดังนั้นเดก็ ในช่วงวยั นี้ ตอ้ งมคี วามสามารถในการคดิ วเิ คราะห์ และแยกแยะได้ ซงึ่ ครูตอ้ งคานงึ ถึงหลกั พฒั นาการทางสมองและ ความสามารถในการค้นหาความรู้ ตามหลกั สตู รแกนกลางการศึกษาข้ันพ้นื ฐานท่ีได้กาหนดมาตรฐานด้านการเรยี นรู้ เพ่ือพฒั นาศักยภาพท่ีสาคัญของผู้เรยี น โดยมงุ่ พฒั นาผู้เรยี นให้สามารถอยูร่ ่วมกบั ผอู้ ื่นในสังคมได้อย่างมีความสุข ใน 5 ประการ คอื ความสามารถในการสอื่ สาร เพ่ือขจัดและลดปัญหาความขัดแยง้ ความสามารถในการคดิ อย่างมรี ะบบ ความสามารถในการแก้ปญั หาได้อยา่ งถกู ตอ้ งเหมาะสมบนพน้ื ฐานของหลักเหตุผล คุณธรรม การเข้าใจความสมั พันธแ์ ละการเปล่ียนแปลงของเหตุการณต์ า่ ง ๆ ในสงั คม ความสามารถในการใช้ทักษะชีวติ ร้จู ักปรบั ตวั และความสามารถในการใช้เทคโนโลยี 3.1.3 หลักการจัดการศกึ ษารปู แบบออนไลนใ์ นชว่ งสถานการณ์โควิด วิชัย วงษ์ใหญ่ และมารตุ พัฒนผล (2563) กลา่ วว่าการออกแบบการเรียนรใู้ นยุคปกติใหม่ (New normal) มจี ุดเน้นอยูท่ ีก่ ารทาให้ผู้เรียนเกดิ การเรยี นรู้ทมี่ คี ณุ ภาพที่เปน็ การเรยี นรเู้ ชิงลึก คือ รู้จรงิ รู้ชดั นาไปประยกุ ตใ์ ช้ และสรา้ งสรรคน์ วตั กรรมได้ การออกแบบการเรียนรู้ทจ่ี ะตอบสนองจุดเน้นดังกล่าวควรดาเนินการ ตามขัน้ ตอน ดังนี้ วิเคราะห์ Passion ของผู้เรยี นว่าอะไรท่ีสามารถกระต้นุ ผเู้ รยี นใหม้ ี Passion ในการเรียนรู้ ซึ่งผ้เู รยี นแต่ละคนจะมสี ่ิงกระต้นุ แตกตา่ งกัน หากผ้สู อนคน้ พบสงิ่ กระตุน้ Passion ดงั กล่าวจะเปน็ จดุ เริม่ ต้น ของพฤตกิ รรมการเรยี นรู้อนั พึงประสงคข์ องผู้เรยี นเช่น ความกระตือรือรน้ การแสวงหาความรู้ การแลกเปลี่ยน เรยี นรู้ เปน็ ต้น วิเคราะหส์ าระและกจิ กรรมการเรียนรู้ที่สอดคล้องกบั Passion ของผเู้ รยี น กลา่ วอกี นัยหน่งึ คือ สาระและกจิ กรรมการเรยี นรู้ทตี่ อบสนองความสงสยั ใคร่รู้ของผู้เรยี น กจิ กรรมการเรียนรทู้ ่ีสอดคล้อง กับ Passion จะช่วยทาให้ผูเ้ รยี นใช้พน้ื ทกี่ ารเรียนรขู้ องตนเองอย่างตอ่ เนือ่ ง ตรงกนั ขา้ มหากกิจกรรม การเรยี นร้ไู ม่สอดคลอ้ งกบั Passion ผู้เรียนจะมพี ฤตกิ รรมไม่อยากเรียนรู้ วิเคราะหแ์ พลตฟอร์มและวธิ ีการเรยี นรู้ท่ีเหมาะสมกับผู้เรยี น การวเิ คราะหใ์ นขน้ั ตอนน้ี ชว่ ยทาให้ผเู้ รยี นมีทางเลือกท่จี ะเรยี นรดู้ ้วยวธิ กี ารต่าง ๆ สอดคลอ้ งกบั วิถีชีวิตของตนเอง (หลายเส้นทาง เป้าหมายเดยี วกนั ) สาหรับแพลตฟอรม์ การเรียนรู้นน้ั อาจจะเป็นการเรียนร้บู นโลกออนไลน์ การเรยี นรู้ ~9~

แนวทางการแก้ไขภาวะถดถอยทางการเรียนรู้ PLK 3 Learning Loss Center ทโี่ รงเรียน การเรียนรู้ท่ีบ้าน การเรยี นรู้ที่ชุมชน สว่ นวธิ ีการเรียนรคู้ วรเน้นวธิ ีการเรยี นรตู้ ามแนวทาง Active learning ในทุกแพลตฟอร์มเพอ่ื ใหผ้ ้เู รยี นได้ลงมอื ปฏบิ ัติ สะทอ้ นคิด และถอดบทเรียนเป็นแก่นของความรู้ ซง่ึ การถอดบทเรยี นจะช่วยทาใหเ้ กิดการเรยี นรู้เชงิ ลกึ เตรยี มทรพั ยากรการเรียนรู้สาหรับการเรยี นรู้ในแตล่ ะแพลตฟอรม์ และวิธกี ารเรยี นรู้ ขัน้ ตอนนี้ จะช่วยทาให้ผ้เู รียนมีโอกาสเลอื กพื้นทีก่ ารเรยี นรู้ของตนเองในลกั ษณะการเรียนรู้ส่วนบคุ คล (Personalized learning) หรอื การเรยี นร้ทู ่ตี อบสนองความตอ้ งการสว่ นบคุ คลของผเู้ รยี น ช่วยให้ผูเ้ รยี นมีจิตใจจดจ่อ และมุง่ ม่นั อยู่กับการเรยี นรขู้ องตนเอง จดั กจิ กรรมการเรียนรู้ในลักษณะเปิดพืน้ ทก่ี ารเรียนรู้ท้ัง 5 ประการ ได้แก่ (1) เปดิ โอกาส ใหผ้ ู้เรยี นกาหนดเป้าหมายในการเรียนรู้ของตนเอง (2) เปดิ โอกาสให้ผู้เรียนออกแบบและใช้วธิ กี ารเรียนรู้ ของตนเอง (3) เปิดโอกาสให้ผู้เรียนประเมนิ เพอื่ พฒั นาตนเอง (4) เปดิ โอกาสใหผ้ ู้เรียนนาสิ่งทไ่ี ดเ้ รียนรไู้ ปใช้ ประโยชน์ตอ่ สว่ นรวม และ (5) เปดิ โอกาสให้ผเู้ รียนสะท้อนคิดตนเอง เพ่อื นาไปสกู่ ารเรยี นรคู้ ร้งั ใหม่ หากผ้สู อนเปิดพืน้ ท่ีการเรยี นรูใ้ ห้กับผเู้ รยี นไดม้ ากเทา่ ใด การเรียนรูเ้ ชิงลกึ จะเกิดขึ้นได้มากเท่านั้น ประเมินประสิทธภิ าพของแพลตฟอรม์ และวธิ ีการเรยี นรู้ทผี่ สู้ อนได้ใช้ในการจัดการเรียนรู้ ว่าสามารถตอบสนองความตอ้ งการของผู้เรยี นได้มากนอ้ ยเพียงใด ซง่ึ ผลการประเมินในส่วนนี้จะนาไปสู่ การปรับปรงุ และพัฒนาการจดั การเรียนรูใ้ ห้ผูเ้ รียนมพี น้ื ท่ีการเรียนรู้มากขนึ้ 3.2 แนวทางการลดภาวะถดถอยทางการเรียนรู้ จากการศึกษาแนวทางการลดภาวะถดถอยทางการเรยี นร้จู ากบทความและงานวจิ ยั ต่าง ๆ พบว่า มีแนวทางทีห่ ลากหลายตามบรบิ ท โดยมีตัวอย่างประเด็นแนวทางทสี่ ามารถนาไปประยุกตใ์ ชไ้ ด้ ดงั น้ี Khan & Ahmed (2021) ได้เสนอแนะว่ารัฐบาลควรมีการออกแบบมาตรการการปอ้ งกนั ทางสังคมท่ีเขม้ แข็ง และมกี ลยุทธข์ องการศกึ ษาทางไกลเพอ่ื บรรเทาผลกระทบทางลบจากการท่โี รงเรยี นปิด อกี ท้งั ควรมมี าตรการระยะยาวในการแกไ้ ขปญั หาและฟนื้ ตวั ระบบการศึกษาในอนาคตตอ่ ไป Kasradze &Zarnadze (2021) เสนอวา่ รฐั บาลสนับสนุนเทคโนโลยีที่ใช้ในการสอนออนไลน์ เชน่ Microsoft Teams แตก่ ็ยงั ทาใหเ้ กิดความเหลื่อมล้าทางการศึกษา เน่อื งจากนกั เรยี น 15% ไมส่ ามารถเข้าถงึ อินเทอรเ์ น็ตจากทบ่ี า้ นได้ Cho et al. (2021) ไดก้ ล่าวถงึ การจดั ระบบการลงทะเบียนซา้ และการส่งเสริมให้ผู้เรียน มีความยึดมน่ั ผกู พันในการเรียนโดยใหผ้ ู้เรียนทอี่ อกกลางคันไป ไดก้ ลบั เข้ามาเรยี นและใหผ้ ู้เรยี นท่เี รยี นอยมู่ ีส่วนร่วม ในกจิ กรรมการเรยี นการสอน รวมถึงการจัดให้มีการจดั การเรยี นรู้ทางเลือก (Alternative learning) การจดั หา อปุ กรณ์ และวิธกี ารติดตามปญั หาทีเ่ กิดข้นึ กับผเู้ รียน เพอื่ ใหเ้ กิดความมน่ั ใจและเปน็ การอานวยความสะดวก แกผ่ ู้เรียน และพัฒนาความสามารถในการสือ่ สารของครูและนกั เรยี น รวมไปถงึ ทาความเขา้ ใจแก่ผู้ปกครอง ~ 10 ~

แนวทางการแกไ้ ขภาวะถดถอยทางการเรียนรู้ PLK 3 Learning Loss Center Fitzpatrick et al. (2020) ได้กล่าวถงึ ผกู้ าหนดนโยบายควรให้ความสาคัญกับเร่ืองความเปน็ อยู่ ทดี่ แี ละสุขภาพจติ ในการวางแผนกลบั มาเปิดเรยี นใหมโ่ ดยคานงึ ถึงทง้ั ผเู้ รยี นและผู้สอน และให้ความสาคัญ กับนักเรียนด้อยโอกาส/ชายขอบให้มากทสี่ ุด ควรพัฒนาการจัดการศึกษาทางไกลใหม้ ีคุณภาพตอ่ ไปเพ่อื เตรยี มพรอ้ ม กับการปดิ โรงเรียนในอนาคตหากจาเปน็ ควรจัดหาทรพั ยากรหรอื ฝึกอบรมครเู พือ่ ใหม้ ีกลยุทธ์/เทคนิคในการสอน ออนไลน์และการใชเ้ ทคโนโลยี, กาหนดแนวทางท่ีชัดเจนให้แก่ผู้สอนโดยเน้นความกา้ วหน้า การประเมนิ ที่ไมเ่ ป็นทางการ การทดสอบที่สร้างโดยครู หลีกเลีย่ งการทดสอบแบบมาตรฐาน การเยยี วยาด้วยการสอนซา้ การให้ความสาคัญกบั ทกั ษะพ้นื ฐานทจ่ี าเป็น การสอนที่ปรับเหมาะกบั ระดับความสามารถของผู้เรียนรายบุคคล การบรู ณาการหลกั สูตรในรปู แบบทางการ ไม่เป็นทางการ หรอื การจดั หลกั สูตรแบบเรง่ รดั เพือ่ ช่วยเหลือผู้เรียน ในเน้อื หาที่มีปัญหา และเตรยี มความพรอ้ มใหก้ อ่ นเปดิ เรียน Dorn et al. (2020) ท่ีได้กล่าวถงึ การสนับสนนุ นักเรียนกลุ่มเปราะบางที่เสย่ี งตอ่ การออกกลางคัน อกี ทั้งการจัดระบบให้โรงเรยี นไดม้ ีส่วนช่วยสว่ นสง่ เสรมิ ในการเรยี นรู้ของผ้เู รยี น และจัดหาการจัดการเรยี นการสอน ออนไลน์ท่ีมปี ระสิทธิภาพ การขยายโปรแกรมช่วงภาคฤดูรอ้ น รวมถงึ การทางานรว่ มกับผปู้ กครองในการสง่ เสรมิ การเรียนรู้ของผ้เู รยี น การจัดส่งิ แวดลอ้ มที่เอื้อต่อการเรียนออนไลน์ การเรยี นทางไกล อีกทั้งการจดั ต้งั ระบบ การช่วยเหลอื เกยี่ วกบั สุขภาพจติ และสังคมของผู้เรียนเพอ่ื ลดความเครียดและผลกระทบจากความเครยี ด ในสถานการณ์การแพรร่ ะบาด และใหค้ วามมั่นใจแก่นกั เรยี น Hanover Research (2020) ได้กล่าวถงึ กลยุทธ์การกูค้ นื ทางวชิ าการมักอาศัยการใชเ้ วลา ในการสอนเพม่ิ เติมเพ่อื จดั การกบั การสูญเสยี การเรยี นรู้ เวลาเพิม่ เติมน้ีอาจอยู่ในรูปแบบของวันเรียนเพ่ิมเตมิ เวลาเพิม่ เติมในวนั ทเ่ี ปดิ เรียนหรอื การขยายเวลาเรยี นภาคฤดรู อ้ น เพ่ิมเวลาเรียนกอ่ นหรือหลังเลิกเรยี น จัดโปรแกรม ชว่ ยเหลือนักเรยี นท่มี ีความต้องการพเิ ศษหรอื นักเรียนทร่ี ะบุว่ามคี วามเสย่ี งต่อความล้มเหลว ทางวชิ าการ Sabates et al.(2021) ได้กลา่ ววา่ การจดั การเรียนการสอนในระบบจะสามารถช่วยลดภาวะ ถดถอยทางการเรียนรู้ลงไดใ้ นระยะยาว สว่ นการจดั การเรียนการสอนออนไลน์และทางไกลในช่วงของการระบาดน้ัน เป็นเพยี งการบรรเทาผลกระทบจากการแพร่ระบาดเพยี งช่ัวคราว Ikeda & Yamaguchi (2021) ได้เสนอวา่ การจดั การเรียนการสอนแบบออนไลน์อาจช่วยให้ นักเรยี นสามารถเรยี นรูไ้ ดใ้ นช่วงทโ่ี รงเรียนปิดจากสถานการณก์ ารแพรร่ ะบาด รฐั บาลควรมกี ารสง่ เสริมและนโยบาย ในการเตรยี มความพรอ้ ม อปุ กรณ์ และการจัดการเรียนการสอนออนไลนท์ ่ีมปี ระสิทธิภาพในกลุม่ โรงเรียนท่ีคาดว่า จะต้องปดิ ในช่วงของการแพร่ระบาดต่อไป และควรคานึงถึงความเหลือ่ มล้าในด้านอุปกรณ์และอินเทอรเ์ นต็ ร่วมด้วย Conto et al. (2020) เสนอแนวทางว่าควรหาวธิ ีการวัดประเมนิ ประสทิ ธผิ ลของการเรียนออนไลน์ ในชว่ งโควิด - 19 ที่ให้ข้อมูลแบบทนั ทว่ งที และวิธกี ารหรือนวตั กรรมใหม่ ๆ ทน่ี ามาใชใ้ นการกากบั ติดตามผล ~ 11 ~

แนวทางการแกไ้ ขภาวะถดถอยทางการเรยี นรู้ PLK 3 Learning Loss Center การเรียนการสอนออนไลน์ เชน่ การประเมนิ โดยใชโ้ ทรศัพทเ์ ปน็ ฐาน (Telephone-based assessments) รวมถงึ การให้ความสาคัญกับการจดั การเรยี นการสอนออนไลนท์ ี่มคี ณุ ภาพสาหรบั นักเรยี นทม่ี ีอายนุ ้อยเป็นอนั ดับแรก รวมทง้ั พิจารณารายได้ของครอบครัวและความสามารถในการเข้าถงึ เทคโนโลยดี ว้ ย และเพม่ิ การตดิ ต่อสื่อสาร ท่มี ีประสิทธิภาพระหว่างครู พอ่ แม่ผู้ปกครอง และผเู้ รยี น DiPietro et al. (2020) ไดเ้ สนอการจัดหาอปุ กรณแ์ ละเทคโนโลยีเพอื่ สนบั สนนุ การเรียนออนไลน์ อยา่ งเพยี งพอและทวั่ ถึง มกี ารปรับรปู แบบการสอนใหเ้ หมาะสมกบั การเรียนรูท้ างออนไลน์ จดั การเรียนรู้ ผ่านโทรทัศน์หรือวทิ ยกุ ระจายเสยี ง สาหรับนกั เรียนท่ีไมส่ ามารถเขา้ ถึงเทคโนโลยีในรปู แบบออนไลน์ได้ ปรับเทคโนโลยีท่ใี ช้ในการเรยี นออนไลน์ใหเ้ หมาะสมกบั นักเรยี นท่มี ีความต้องการพิเศษ หรอื นักเรยี นท่ีมี ความบกพร่องดา้ นต่าง ๆ รวมถงึ การพัฒนาใหค้ รทู กุ ชว่ งวัยมีสมรรถนะในการใชเ้ ทคโนโลยดี ิจทิ ลั และฝกึ อบรม เทคนิควิธีการสอนทเ่ี หมาะสมกบั การเรียนการสอนออนไลน์ และส่งเสรมิ และสนับสนนุ ให้พ่อแมผ่ ้ปู กครอง เขา้ มามีสว่ นร่วมในการเรียนรู้ของลูก และเพ่มิ การติดตอ่ สอื่ สารระหวา่ งผ้ปู กครอง ครู และโรงเรียนให้มากข้ึน Kurniawan & Budiyono (2021) ไดเ้ สนอแนวทางการเรยี นแบบประสานเวลาและไมป่ ระสาน เวลา (Asynchronous synchronous) บนแพลตฟอรม์ เทคโนโลยี (Technology platform) และมีการใหข้ อ้ มูล ย้อนกลบั (Feedback) Raymond (2021) ไดเ้ สนอแนวทางเกี่ยวกบั การวางแผนฟื้นฟรู ะยะยาวเพอ่ื ตอบสนอง ความตอ้ งการทางการศึกษาและอารมณ์ทางสงั คม (Socio-emotional) ของผ้เู รยี น ควรเตรียมกลยุทธ์หลากหลาย รูปแบบเพ่ือช่วยเหลอื ผู้เรียนที่ได้รบั ผลกระทบจากโควดิ และการเรียนทางไกล โดยเฉพาะผู้เรียนทม่ี รี ายได้ตา่ หลากหลายเชื้อชาติ ผูเ้ รยี นทมี่ ีความตอ้ งการพเิ ศษ อาจให้ครทู ่มี ีศักยภาพในการสอนมาสอนเน้อื หาและถา่ ยทอด ใหผ้ ูเ้ รียนในรูปแบบต่าง ๆ เพอ่ื เพิ่มความหลากหลายและชอ่ งทางในการพัฒนาความรใู้ ห้ผู้เรยี นมากขึ้น ผู้ปกครอง ควรมสี ่วนร่วมในการให้ข้อมลู แสดงความก้าวหนา้ ในการเรียนแจง้ ไปยงั โรงเรยี นเพื่อสะทอ้ นผลการจัดการเรียนรู้ Cardinal (2020) ทีเ่ สนอให้เน้นการพฒั นาผเู้ รียนดว้ ยการจัดการศึกษาแบบองค์รวม ลดความสาคญั ของคะแนนผลการเรยี น แต่เนน้ กิจกรรมทางสงั คมและอารมณ์เพอื่ สรา้ งแรงจูงใจและส่งเสรมิ ให้ผ้เู รียนมีส่วนร่วมในการเรียนรู้ สนบั สนุนให้ผเู้ รียนปรบั ตวั ใหเ้ ขา้ กบั กิจกรรมทางวชิ าการใหม่ ๆ ได้ดีข้นึ โดยการจดั สภาพแวดล้อมเชิงบวกใหแ้ ก่ผเู้ รียนจะชว่ ยบรรเทาผลกระทบท่ีมีตอ่ ความสามารถทางวชิ าการได้ การ ประเมินความสามารถของผู้เรยี นและจัดกจิ กรรมการเรยี นรู้ให้สอดคล้องกบั ระดับความสามารถของผเู้ รียน การ พฒั นาทกั ษะของผ้เู รยี นท่ีทาใหเ้ กิดการปรับตวั ยืดหยุ่น รวมถงึ การฝึกให้ผเู้ รียนตง้ั เปา้ หมายในการเรียนรูไ้ ด้ Asian Development Bank (2021) เสนอแนวคิดในการออกแบบแผนการเรียนร้ทู ม่ี ีโครงสรา้ ง และกาหนดทศิ ทางทชี่ ัดเจน เปน็ ไปได้ ซง่ึ ไมจ่ าเป็นต้องเหมือนหลกั สตู รเดมิ ในภาวะปกติ มกี ารจัดการฝึกอบรม อยา่ งเปน็ ระบบเกี่ยวกับการรู้เท่าทันเทคโนโลยีดจิ ิทลั ให้แกผ่ เู้ รยี นและผู้ปกครอง และอบรมเพิม่ ประสิทธิภาพ ในการสอนออนไลน์ (ทางไกล) ให้แก่ครู รวมถึงการสง่ เสริมให้มปี ฏสิ มั พันธ์รว่ มกนั ระหว่างผู้เรยี น ผู้สอน และผู้ปกครองภายในสภาพแวดลอ้ มของการเรียนทางไกล ~ 12 ~

แนวทางการแกไ้ ขภาวะถดถอยทางการเรยี นรู้ PLK 3 Learning Loss Center Kaffenberger (2021) ได้กล่าวถึงการสร้างโปรแกรม และฝึกอบรมครูให้สามารถสร้างสรรค์ การสอนอยา่ งตอ่ เนื่องไดท้ ันทีทเี่ ปิดโรงเรียน ใชว้ ธิ กี ารประเมินความก้าวหน้าในการระบุระดับการเรยี นรู้ของผู้เรยี น ควรมกี ารนาเนือ้ หาบางสว่ นในขณะท่ีนกั เรยี นไดเ้ รยี นตอนโรงเรยี นปิดมากล่าวถึงซา้ อีกคร้ังในระดับชน้ั ถัดไป และครูควรปรบั วิธีการสอนให้สอดคลอ้ งกับระดับความสามารถของนักเรียน Kuhfeld et al. (2020) ได้เสนอว่า ครคู วรทางานร่วมกันเพอ่ื ค้นหาวธิ ีการสอนทม่ี ีประสทิ ธภิ าพ ควรใช้ข้อมูลจากการจัดการเรยี นร้แู บบออนไลนเ์ พื่อการบรหิ ารจดั การ ให้ครแู ละบคุ ลากรสามารถตรวจสอบ ได้วา่ นกั เรยี นคนใดมคี วามเสี่ยงที่จะหลุดจากระบบการศึกษา Salciccioli (2021) ไดก้ ลา่ วถึงการสนับสนนุ ดา้ นวิชาการในวชิ าที่ถดถอย การขยายปฏทิ นิ การศึกษา (วันและเดอื นในภาคการศกึ ษา) การสนับสนุนครูด้านการสอนอยา่ งมืออาชีพ การสอ่ื สารและการร่วมมอื กนั ระหว่างครผู สู้ อน การดแู ลเพิ่มเติมสาหรบั เด็กทม่ี คี วามต้องการพเิ ศษ การวางแผนท่ีชดั เจนวา่ เด็กสามารถเข้าถงึ เทคโนโลยีได้ การติดตามเกย่ี วกับสุขภาพจิตของผู้เรียน การสง่ เสรมิ ความเข้มแขง็ ของครอบครวั เกย่ี วกับการเรยี น ทางไกลของนกั เรียน Daniela, Rubene & Rūdolfa (2021) ท่ไี ดใ้ ห้ความสาคัญถึงการเรียนรอู้ ย่างต่อเน่อื ง การใชเ้ ทคโนโลยดี จิ ิทลั และการดแู ลชว่ ยเหลอื ผ้เู รียน Carvalho,Rossiter, Angrist, Hares & Silverman (2020) ได้เสนอแนะในการเปดิ โรงเรียน ภายหลังโควิด - 19 อาจมีการใช้ชมุ ชนและการมสี ่วนรว่ ม โดยมกี ารส่ือสาร การให้กาลังใจ การให้ความสาคัญ กับส่งิ แวดลอ้ ม การสร้างสุขภาวะและความปลอดภยั ของผูเ้ รยี น Education Development Trust (2020) ได้เสนอ 9 คาแนะนาสาหรับผู้กาหนดนโยบาย เพอ่ื ตอบสนองต่อ COVID – 19 : ปอ้ งกันการสร้างการเรยี นรูท้ ี่สญู หาย ดงั น้ี 1) สง่ เสรมิ คณุ ภาพการศกึ ษาทางไกล 2) อยา่ ละเลยวธิ แี กป้ ัญหาแบบ low-tech หรอื no-tech 3) วางแผนวธิ ที ีส่ รา้ งสรรค์เพอ่ื รักษาการมสี ่วนรว่ มของผู้เรียน 4) ตระหนักถงึ ความสาคัญของครู 5) ปกป้องผ้ทู อ่ี อ่ นแอท่ีสดุ 6) ใช้ทรัพยากรบุคคลท่ีมอี ยู่ทงั้ หมดทัว่ ทงั้ ระบบ 7) เปิดรับวธิ ีการแกป้ ญั หาข้ามภาคส่วน 8) ชว่ ยพ่อแมจ่ ดั การสภาพแวดลอ้ มทางการเรียนทบ่ี า้ น 9) วางแผนการเปดิ โรงเรียนใหม่ และคิดระบบที่ยืดหยนุ่ และมปี ระสิทธิภาพมากข้ึน ~ 13 ~

แนวทางการแกไ้ ขภาวะถดถอยทางการเรยี นรู้ PLK 3 Learning Loss Center 4. มาตรการฟนื้ ฟูภาวะถดถอยทางการเรียนรู้ สานกั งานเลขาธกิ ารสภาการศกึ ษา ไดด้ าเนินการสงั เคราะห์ข้อเสนอแนะเชงิ นโยบาย เชิงการปฏิบัติ และขอ้ คิดเห็นท่ีมปี ระโยชน์ตอ่ การพัฒนาการศกึ ษาของประเทศใหเ้ ป็นมาตรการฟื้นฟูภาวะถดถอยทางการเรียนรู้ ท่คี วามชัดเจน ดงั น้ี 4.1 ผลกระทบของโควิด – 19 ต่อระบบการศกึ ษาไทย 1) ดา้ นผเู้ รยี น ในสถานการณ์โควิด - 19 ผู้เรียนต้องปรบั เวลาและวิธกี ารเรียนรูใ้ หม่ จาเป็นต้องเรยี นรู้ อยู่ทีบ่ ้าน ท่ีพักในลกั ษณะทางไกลหรือออนไลน์ ซงึ่ พบว่าผูเ้ รียนทคี่ รอบครวั ไมม่ คี วามพร้อมดา้ นเศรษฐกิจ จะขาดความพร้อมด้านอุปกรณ์ เครือ่ งคอมพวิ เตอร์ สมาร์ทโฟน และอนิ เทอร์เน็ตสาหรบั การเรยี นร้ทู างไกล อย่างมปี ระสิทธิภาพ ด้านผลกระทบทเี่ กิดแก่ผ้เู รียน เน่อื งจากการเรียนทางไกลหรอื ออนไลนเ์ ป็นระยะเวลานาน ตลอดช่วงการระบาดของโควิด - 19 พบวา่ ผเู้ รียนทุกชว่ งชัน้ มีความเครยี ด ความวิตกกังวลในการเรียนมากที่สุด รองลงมา คือ มีความพยายามในการเรียนลดลง ขาดแรงจงู ใจในการเรียน ขาดความสนใจในการเรยี น โดยเฉพาะ ผู้เรียนระดบั มธั ยมศึกษาเริม่ มีทศั นคตเิ ชิงลบตอ่ การเรียนและแสดงออกโดยการไมเ่ ข้าเรยี น รวมทัง้ มผี ลกระทบ ต่อสภาวะทางอารมณ์ สัมพันธภาพ และสุขภาพจิตของผู้เรยี นดว้ ย นอกจากนี้ ยังพบวา่ การเรยี นทางไกล หรือออนไลน์ทาให้ผ้เู รียนไดร้ ับการฝกึ ทกั ษะการปฏบิ ัติน้อยลง ไม่สามารถทากจิ กรรมการเรยี นรว่ มกบั เพ่อื นได้ และเสยี โอกาสในการเรียนรจู้ ากแหล่งเรยี นรู้ ภายนอกและการเรียนรู้จากการปฏิบัติจรงิ ซง่ึ ส่งผลต่อการพฒั นา ทักษะชีวติ ทกั ษะสังคม และอารมณ์ของผู้เรียน 2) ด้านครูผสู้ อน ครูเปน็ ผ้มู บี ทบาทสาคญั ในการจดั การเรียนรยู้ อ่ มได้รับผลกระทบจากการเปล่ียน รปู แบบการเรยี นการสอนในสถานการณโ์ ควิด - 19 พบว่าครูมีภาระงานเพม่ิ มากขนึ้ ในการจดั การเรยี นรู้ และการดูแลผเู้ รยี น ครูมคี วามเสี่ยงในการปฏิบตั งิ านในสถานการณ์โรคระบาด ครมู คี วามวิตกกงั วลเกย่ี วกับ การจดั การเรยี นรู้ในรูปแบบใหม่ และกงั วลวา่ ผลการเรยี นของผเู้ รียนจะตกต่าลง ครขู าดขวัญกาลงั ใจ ในการจัดการเรียนรู้และการปฏิบตั ิงาน ซ่ึงสง่ ผลใหค้ ณุ ภาพการจัดการเรียนรขู้ องครลู ดลงเม่อื เทียบกับ สถานการณป์ กติ นอกจากน้ีการเปล่ยี นรปู แบบการเรยี นการสอนโดยใช้เทคโนโลยีมากขึ้นยงั ส่งผลให้ครูตอ้ งพฒั นา ตนเองมากข้ึนในดา้ นการใช้ส่อื เทคโนโลยีต่าง ๆ เพื่อจัดการเรียนรู้ แต่กส็ ่งผลใหค้ รูบางส่วนมีความเครยี ด เน่ืองจากยงั ไมค่ ุ้นเคยกบั การใช้เทคโนโลยีในการเรยี นการสอนมากอ่ น 3) ด้านหลกั สูตรและการจดั การเรยี นการสอน สถานศึกษาจาเป็นต้องปรับการบริหารจัดการศึกษา โดยเฉพาะดา้ นหลักสูตรสถานศึกษา เวลาเรียน และวิธีการจัดการเรียนการสอนเพ่อื รองรับมาตรการการป้องกนั โรคระบาด ท้งั รูปแบบการเรียนการสอนผา่ นทีวีดาวเทียม (ON AIR) เช่น ระบบ DLTV เปน็ ต้น การเรยี นการสอน ผา่ นอนิ เทอร์เน็ต (ON LINE) ผ่านชอ่ งทางตา่ ง ๆ เช่น ZOOM Meeting, Line Application เป็นต้น การเรยี น การสอนแบบ ON HAND สาหรับผเู้ รยี นทีไ่ มม่ คี วามพรอ้ ม ดา้ นอุปกรณ์เทคโนโลยีโดยการใช้หนังสือ ใบงาน ~ 14 ~

แนวทางการแก้ไขภาวะถดถอยทางการเรียนรู้ PLK 3 Learning Loss Center และแบบฝึกหัดให้ผู้เรยี นนาไปเรยี นรทู้ บ่ี า้ น และการจดั การเรียนการสอนในสถานศกึ ษา (ON SITE) ด้วยการลด ขนาดของห้องเรยี น ใหส้ ามารถรกั ษาระยะหา่ งเพื่อปอ้ งกนั โรค เชน่ สลับวนั ให้ผู้เรยี นเข้ามาเรยี น เป็นต้น เพอ่ื ให้ผเู้ รยี นไดร้ บั โอกาสในการเรยี นรูอ้ ย่างต่อเนอ่ื งและสอดรับกับความจาเปน็ ของผเู้ รยี น 4) ด้านการวัดและประเมินผลผู้เรียน ภายใตส้ ถานการณ์โควิด - 19 สถานศึกษามขี อ้ จากัด ในการวดั และประเมนิ ผลผูเ้ รยี นตามเกณฑข์ องหลักสตู รที่กาหนด เช่น ความครบถ้วนของเนอ้ื หา กจิ กรรมพฒั นา ผูเ้ รียนและการฝึกปฏิบตั ิ เป็นต้น ส่งผลให้สถานศึกษาต้องปรบั วธิ ีการกากับ ติดตาม Facebook และ Line Application เปน็ ตน้ แต่กพ็ บปัญหาวา่ เครือข่ายอินเทอรเ์ นต็ และการสอ่ื สารยงั ไม่เพยี งพอ และสัญญาณ อินเทอร์เน็ตไม่เสถยี ร ความไมพ่ ร้อมดา้ นสอื่ อุปกรณแ์ ละเทคโนโลยใี นการเรียนรู้ของผ้เู รยี น ผ้ปู กครองบางราย มีขอ้ จากดั ไม่สามารถจดั หาสัญญาณอินเทอร์เนต็ หรือมีใชอ้ ยา่ งจากดั ไม่เพียงพอใหบ้ ุตรหลานสามารถใชเ้ รยี น ออนไลนไ์ ด้จึงส่งผลต่อประสิทธิผลในการจัดการเรียนการสอนออนไลน์ 5) ดา้ นสอื่ และเทคโนโลยีทางการศึกษา การจัดการศึกษาภายใต้สถานการณ์โควิด-19 จาเป็นตอ้ งใช้ สื่อและเทคโนโลยที างการศกึ ษาเป็นเครื่องมอื สาคัญ เพอ่ื จดั การเรียนรผู้ า่ นระบบทางไกลหรือระบบออนไลน์ ใหแ้ กผ่ ูเ้ รียน พบว่าสถานศึกษามกี ารปรบั ปรงุ ระบบเทคโนโลยีสารสนเทศ และการส่อื สาร เพ่ือรองรบั การเปล่ียนแปลงในการจัดการเรยี นการสอนตามความพรอ้ มของแต่ละแห่ง เช่น จัดหาอุปกรณ์ การถ่ายทอดออนไลน์ พฒั นาเครือขา่ ยอนิ เทอรเ์ น็ต พัฒนาส่ืออิเลก็ ทรอนิกส์ เป็นตน้ เพอื่ ใหค้ รูผู้สอนได้ใช้ แพลตฟอร์มหรอื แอพลเิ คชนั่ ในการจัดการเรียนการสอนแบบออนไลน์ได้ เช่น ZOOM Meeting, Google Classroom, Google Meet, YouTube,Facebook และ Line Application เปน็ ต้น 6) ดา้ นผลสมั ฤทธ์ิทางการเรยี นรู้ของผู้เรยี น พบผลกระทบด้านผลสมั ฤทธิ์ทางการเรียนรู้ของผู้เรยี น เกิดข้ึนอยา่ งชดั เจนจากการจดั การเรยี นรู้ในสถานการณ์โควิด - 19 ระยะเวลา 2 ปีทีผ่ า่ นมา โดยผลการสารวจ ความคดิ เหน็ ของผูเ้ รยี น ครู ผู้บริหารสถานศึกษา และผู้ปกครอง เดือน กุมภาพนั ธ์ 2564 สว่ นใหญเ่ หน็ วา่ การระบาดของโควิด - 19 ระลอกใหม่เกดิ ผลกระทบในดา้ นผลสัมฤทธ์ขิ องผู้เรียนมากทสี่ ุด และจากผลการศกึ ษา ล่าสุดในปี 2565 เก่ยี วกับภาวะถดถอยทางการเรียนรู้ของผู้เรียนในสถานการณโ์ ควดิ - 19 พบว่าภาพรวมของผ้เู รยี น ระดบั การศกึ ษาข้นั พ้ืนฐานมีการรบั ร้ภู าวะถดถอยทางการเรียนรู้ในระดบั ปานกลาง โดยผู้เรียนระดบั ประถมศึกษา ปที ่ี 1 - 6 รบั รู้ภาวะถดถอยเชงิ ผลสัมฤทธ์ิทางวิชาการในวชิ าภาษาต่างประเทศ วิทยาศาสตร์ และคณติ ศาสตร์ มากทสี่ ดุ ตามลาดบั ขณะที่ผเู้ รยี นระดบั มธั ยมศึกษาปีท่ี 1 - 3 รบั รู้ภาวะถดถอยเชิงผลสัมฤทธิ์ทางวชิ าการในวิชา คณิตศาสตร์ ภาษาตา่ งประเทศ และวิทยาศาสตร์มากทสี่ ดุ ตามลาดับ สาหรับผูเ้ รยี นระดับมธั ยมศึกษาปีท่ี 4 - 6 รบั รภู้ าวะถดถอยเชิงผลสัมฤทธ์ิทางวิชาการในวิชาคณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์ และภาษาต่างประเทศ มากทีส่ ดุ ตามลาดับ ~ 15 ~

แนวทางการแกไ้ ขภาวะถดถอยทางการเรยี นรู้ PLK 3 Learning Loss Center 4.2 มาตรการฟนื้ ฟภู าวะถดถอยทางการเรยี นรู้ สานกั งานเลขาธิการสภาการศึกษาไดส้ รปุ และจดั ทามาตรการฟื้นฟภู าวะถดถอยทางการเรยี นรู้ “RECOVER” ขึ้น ดังรายละเอียดต่อไปน้ี Redesigning new learning process: ออกแบบกระบวนการจดั การเรยี นรู้ใหม่ ที่ตอบสนอง บริบทความเปล่ียนแปลงและความตอ้ งการของผู้เรียน ประกอบดว้ ย 1) ปรับหลักสูตรสถานศึกษา 2) ปรบั รปู แบบและวธิ ีการวดั และประเมินผล 3) จัดการเรยี นรู้แบบบูรณาการและเช่อื มโยงประสบการณ์ในชีวติ ประจาวันของผู้เรียน 4) จัดการเรียนรแู้ บบนาตัวเองหรือกากับตนเองในการเรียนรู้อยา่ งเหมาะสมกับชว่ งวัยของผู้เรยี น 5) สง่ เสริมการเรยี นร้ขู องผู้เรยี นเป็นรายบคุ คล 6) จัดกจิ กรรมท่พี ัฒนาทกั ษะสงั คมและอารมณ์ของผู้เรยี น 7) พัฒนารูปแบบหอ้ งเรยี นเคลอื่ นท่ี 8) พฒั นาการจดั การเรยี นการสอนแบบผสมผสาน (Hybrid Learning) 9) ออกแบบ พฒั นาและจัดสรรสอ่ื การเรียนรทู้ เ่ี หมาะสม และพฒั นาแหลง่ การเรียนรขู้ องผู้เรียน อยา่ งหลากหลาย Empowering teachers and principals: เสรมิ พลงั พฒั นาครู และผูบ้ รหิ ารสถานศึกษา ประกอบด้วย 1) พฒั นาเทคนคิ การสอนของครู 2) พัฒนาสมรรถนะด้านเทคโนโลยดี ิจทิ ลั ของครู 3) ปรับบทบาทครใู หเ้ ปน็ โคช้ หรือผู้อานวยความสะดวกในการเรียนรู้อยา่ งมีประสทิ ธภิ าพ โดยพฒั นากระบวนการโค้ชเพื่อพัฒนาศักยภาพผูเ้ รยี น 4) ปรบั บทบาทผู้บรหิ ารสถานศึกษาเปน็ Super Coach ในการจัดการเรยี นรู้โดยพัฒนา กระบวนทัศนใ์ หม่ เสรมิ สรา้ งวสิ ยั ทัศน์ และกลยุทธใ์ นการบริหารและจัดการเรียนรู้ 5) ใช้รปู แบบและวธิ กี ารพฒั นาทเี่ นน้ การปฏบิ ัตแิ ละสามารถนาไปใชพ้ ัฒนาการเรยี นการสอนได้ 6) จัดใหม้ ีศูนยพ์ ัฒนาครเู พือ่ ฟนื้ ฟคู ณุ ภาพการเรียนรใู้ นระดับสถานศึกษาและเขตพืน้ ทีก่ ารศึกษา Collaborating effective learning: สรา้ งการมสี ่วนรว่ มในการจดั การเรียนรู้ อย่างมีประสทิ ธภิ าพระหวา่ งสถานศกึ ษา ครู ผูป้ กครอง ชมุ ชน และทกุ ภาคสว่ นท่เี กีย่ วข้อง ประกอบด้วย 1) จัดทาหลกั สูตรหรอื คู่มอื สาหรับผู้ปกครอง 2) สรา้ งปฏสิ ัมพนั ธแ์ ละสมั พันธ์ที่ดีระหว่างครูผูส้ อนและผปู้ กครอง 3) สง่ เสรมิ การมสี ่วนร่วมของชุมชนในการจดั การเรยี นรู้ 4) สร้างเครอื ข่ายความร่วมมือในการฟืน้ ฟูการศกึ ษาจากภาคสว่ นต่าง ๆ ~ 16 ~

แนวทางการแกไ้ ขภาวะถดถอยทางการเรยี นรู้ PLK 3 Learning Loss Center Open educational resources: พัฒนาคลงั สื่อดจิ ทิ ัลเพ่ือการเรียนรแู้ บบเปดิ และเชอื่ มโยง ข้อมูลสารสนเทศทางการศึกษา ประกอบด้วย 1) พฒั นาคลงั สอื่ ดิจิทัลเพือ่ การเรียนรู้แบบเปิดเพอื่ เป็นคลังสอื่ กลางในการเรียนรู้ร่วมกันระหว่าง ครู ผ้เู รียนและผู้ปกครอง 2) บรู ณาการเชอื่ มโยงข้อมลู สารสนเทศท่ีสาคญั และจาเปน็ โดยออกแบบระบบกลางใหห้ น่วยงาน ทเ่ี กี่ยวขอ้ งเข้าถงึ ขอ้ มูลที่สาคญั และจาเป็นไดอ้ ยา่ งสะดวกและรวดเร็ว Valuing positive attitudes and: สร้างทศั นคตทิ ดี่ ีต่อการเรยี นรู้และสุขภาวะ ที่ดีของผู้เรยี น ทั้งสุขภาพกายและสขุ ภาพจิต ประกอบดว้ ย 1) จดั สภาพแวดลอ้ มทเ่ี หมาะสมต่อการเรยี นรู้ 2) สง่ เสริมกิจกรรมพฒั นาสุขภาพกายและสุขภาพจติ 3) เสริมสรา้ งทัศนคติที่ดีในการเรยี นรแู้ ละการดาเนินชีวติ 4) สง่ เสริมการรู้เท่าทันสื่อ เทคโนโลยีให้แก่ผเู้ รียน 5) จดั ตัง้ ระบบช่วยเหลอื ด้านสขุ ภาพจิต สงั คม อารมณข์ องผู้เรยี นขึ้นในสถานศกึ ษา 6) สรา้ งปฏิสัมพนั ธ์ทมี่ คี ุณภาพระหว่างครูและผู้เรียนทง้ั ในห้องเรียนและนอกห้องเรยี น Elevating learning with Edtech: ยกระดบั การจดั การเรียนรโู้ ดยใช้เทคโนโลยีอย่างเปน็ ระบบ และมปี ระสทิ ธภิ าพ ประกอบด้วย 1) จดั สรรอินเทอรเ์ น็ตฟรเี พือ่ การศึกษา 2) จัดหาอุปกรณ์ เครอ่ื งมือ และโปรแกรมที่ทันสมยั แกส่ ถานศกึ ษาและครูผู้สอน 3) จัดตง้ั ศูนย์สื่อและเทคโนโลยีทางการศกึ ษาในระดับจงั หวดั และเขตพื้นที่การศึกษา 4) เร่งพัฒนาแพลตฟอรม์ การเรยี นรูท้ ี่หลากหลาย 5) สนับสนุนค่าใช้จา่ ยหรืออุปกรณ์แก่ผู้เรียนในการเรยี นรู้ทางไกล Regarding safety and welfare: จดั สวัสดิการ ความปลอดภัย และสร้างขวญั และกาลงั ใจ ประกอบดว้ ย 1) จดั สวสั ดิการในการเดนิ ทางและประกนั ความปลอดภัยใหแ้ ก่ครูท่ีออกปฏิบัติงาน นอกสถานศกึ ษา 2) มรี ะบบสร้างขวัญและกาลงั ใจให้แก่ครูที่ทุ่มเทเสยี สละ และอุทิศตนเพื่อการเรยี นการสอน 3) เสริมสรา้ งระบบและกลไกการดแู ลความปลอดภยั ของสถานศึกษาให้แก่ผเู้ รียนอยา่ งมีคณุ ภาพ และได้มาตรฐาน ~ 17 ~

แนวทางการแก้ไขภาวะถดถอยทางการเรียนรู้ PLK 3 Learning Loss Center จากขอ้ ความดงั กลา่ วขา้ งต้น สานักงานเขตพนื้ ทีก่ ารศึกษาประถมศึกษาพษิ ณุโลก เขต 3 ศึกษาแนวคิด เชงิ นโยบาย และทิศทางการจดั การศึกษาจากสว่ นกลาง กาหนดรูปแบบการจัดการเรยี นรู้สาหรับนักเรียน ของโรงเรยี นในสงั กดั ท่ีไดร้ ับผลกระทบจากสถานการณ์โควิด – 19 เพอ่ื แก้ไขภาวะถดถอยทางการเรียนรู้ ดา้ นวิชาการในการพฒั นาทกั ษะการอา่ น การเขียนและการคิดคานวณ ด้านสุขภาพจิต / ความเครียด ดา้ นปฏสิ มั พันธ์ /สังคมมิติ /พฤติกรรมของนักเรียนนเป็นรายบคุ คล ลดความเหล่อื มล้าทางการศึกษา และเพิ่มประสทิ ธภิ าพการจดั การเรยี นรู้ ปรบั หลักสตู รและการจดั การเรยี นการสอนให้มีความยืดหยุ่นสงู พัฒนาครูใหร้ เู้ ทา่ ทนั สถานการณ์ พัฒนาคลังส่ือดิจิทลั เพอื่ การเรยี นรู้ เชอื่ มโยงข้อมูลสารสนเทศด้านการศกึ ษา สร้างการมีส่วนร่วมอยา่ งมปี ระสทิ ธิภาพ ปรบั งาน/เปลย่ี นบทบาทสว่ นกลางเปน็ ผู้ให้การช่วยเหลือ สนบั สนุน และส่งเสริมการจดั การศกึ ษาอย่างมปี ระสทิ ธิภาพ ~ 18 ~

แนวทางการแก้ไขภาวะถดถอยทางการเรยี นรู้ PLK 3 Learning Loss Center สว่ นที่ 3 แนวทางการดาเนินงาน ศนู ย์ขับเคลื่อนภาวะถดถอยทางการเรยี นรู้ (PLK 3 Learning loss Center) ของสานกั งานเขตพ้ืนท่ี การศกึ ษาประถมศกึ ษาพษิ ณุโลก เขต 3 ได้จัดทาแนวทางการแก้ไขภาวะถดถอยทางการเรยี นรู้ (Learning Loss) เพ่ือให้สถานศึกษาในสงั กดั ดาเนนิ การพัฒนานกั เรยี นทีไ่ ดร้ บั ผลกระทบจากสถานการณ์การแพร่ระบาดของเชื้อไวรัส โคโรนา 2019 มภี าวะถดถอยทางการเรียนรู้ ใหไ้ ด้รับการแก้ไขปัญหา ดา้ นวิชาการ ด้านสุขภาพจิต และด้านปฏสิ ัมพันธ์ /สงั คมมิติ /พฤติกรรม ดว้ ยรูปแบบ PLK3 Model ตามภาพประกอบท่ี 1 ภาพประกอบที่ 1 PLK3 Model ~ 19 ~

แนวทางการแก้ไขภาวะถดถอยทางการเรยี นรู้ PLK 3 Learning Loss Center 1. กลมุ่ เปา้ หมาย กลุม่ เปา้ หมาย ไดแ้ ก่ โรงเรยี นในสังกัดสานักงานเขตพนื้ ทก่ี ารศึกษาประถมศึกษาพิษณโุ ลก เขต 3 ภาคเรียนท่ี 1 ปกี ารศึกษา 2565 จานวน 161 โรงเรียน 2. เครื่องมอื ทีใ่ ชใ้ นการประเมนิ ศูนย์ขบั เคล่อื นภาวะถดถอยทางการเรยี นรู้ (PLK 3 Learning loss Center) ของสานักงานเขตพืน้ ที่ การศึกษาประถมศกึ ษาพษิ ณุโลก เขต 3 จัดทาชดุ เครอื่ งมอื วัดและประเมนิ ภาวะถดถอยทางการเรียนรู้สาหรบั นักเรียนของโรงเรียนในสงั กดั ประกอบด้วย 2.1 แบบประเมินพฒั นาการดา้ นการอ่านการเขียนสาหรับนักเรยี นในสถานการณภ์ าวะถดถอย ทางการเรยี นรู้ ปีการศกึ ษา 2565 ระดบั ชน้ั ประถมศึกษาปีที่ 1 - มธั ยมศกึ ษาปที ี่ 3 2.2 แบบประเมนิ ความสามารถด้านการคดิ คานวณ สาหรบั นักเรียนในสถานการณภ์ าวะถดถอย ทางการเรียนรู้ ปกี ารศกึ ษา 2565 ระดบั ช้นั ประถมศกึ ษาปีที่ 1 - มธั ยมศึกษาปีท่ี 3 2.3 แบบประเมนิ พฤติกรรมนักเรยี น ฉบบั ครปู ระเมนิ นักเรยี น ~ 20 ~

แนวทางการแกไ้ ขภาวะถดถอยทางการเรยี นรู้ PLK 3 Learning Loss Center 2.4 แบบประเมนิ พฤติกรรมนกั เรยี น ฉบับนักเรียนประเมินตนเอง 2.5 แบบประเมินพฤติกรรมนักเรยี น ฉบบั ผปู้ กครองประเมินนักเรยี น 2.6 แบบประเมนิ ความฉลาดทางอารมณ์ (EQ) ( ช่วงอายุ 12 - 17 ปี) 2.7 แบบประเมนิ สารวจวดั แววความสามารถพเิ ศษบนฐานพหปุ ัญญา ~ 21 ~

แนวทางการแกไ้ ขภาวะถดถอยทางการเรยี นรู้ PLK 3 Learning Loss Center 3. สื่อ / เอกสารเพิ่มเตมิ 1) กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย ประกอบดว้ ย 1.1 นวัตกรรมแนวทางการสอนซอ่ มเสริมการอ่านและการเขยี นนกั เรยี น 1.2 การสอนแจกลูกสะกดคาสาหรบั นกั เรียนชนั้ ประถมศกึ ษาปีท่ี 1 1.3 การพฒั นาสมรรถนะการอ่านขน้ั สูงสาหรบั นักเรียนระดบั มธั ยมศกึ ษา 2) กลมุ่ สาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ ประกอบด้วย 2.1 เทคนคิ วิธีการจดั กจิ กรรมการเรียนรู้ เพ่อื ขับเคล่ือนจดุ เนน้ การพฒั นา คณุ ภาพผเู้ รียนด้านการคดิ เลขเป็น คิดเลขคล่อง 2.2 แบบฝกึ เพ่ือพัฒนาทักษะการคิดเลขเร็ว ระดบั ชัน้ ประถมศกึ ษาปีท่ี 1 - 6 ~ 22 ~

แนวทางการแก้ไขภาวะถดถอยทางการเรียนรู้ PLK 3 Learning Loss Center 4. แนวทางการดาเนินงาน แนวทางการดาเนินงานโดยศนู ย์ขบั เคลอ่ื นภาวะถดถอยทางการเรียนรู้ (PLK 3 Learning loss Center) ของสานกั งานเขตพืน้ ท่กี ารศกึ ษาประถมศกึ ษาพิษณโุ ลก เขต 3 แบง่ ออกเปน็ 3 ระยะ ดังน้ี ระยะที่ 1 ประเมินภาวะถดถอย (ชว่ งเวลา มิถุนายน – กรกฎาคม 2565) แนวทางดาเนนิ งานระดบั เขตพน้ื ที่การศึกษา แนวทางดาเนนิ งานระดับโรงเรียน 1) จดั ตงั้ ศูนย์ขับเคลือ่ นภาวะถดถอยทางการเรยี นรู้ 1) รบั ฟงั นโยบายจากส่วนกลางและตน้ สงั กดั (PLK 3 Learning loss Center) ของสานกั งานเขต 2) จดั ตง้ั ศูนย์ขับเคลอื่ นภาวะถดถอยทางการเรยี นรู้ พืน้ ที่การศกึ ษาประถมศึกษาพษิ ณโุ ลก เขต 3 ระดับโรงเรยี น/เครือขา่ ยโรงเรยี น และแตง่ ตง้ั 2) คณะทางานดาเนนิ การ PLC วิเคราะหข์ ้อมูล คณะทางาน สภาพปญั หาจากภาวะถดถอยทางการเรียนรู้ของ 3) มีคาสั่งนิเทศภายในและปฏิทินการนิเทศ โรงเรียนในสงั กัด 4) ประชมุ ครูและผู้เก่ยี วข้องชแ้ี จงแนวทางการแก้ไข 3) จดั ทาชุดเครื่องมอื วดั และประเมนิ ภาวะถดถอย ภาวะถดถอยทางการเรียนรู้สาหรับนกั เรียน ทางการเรียนรู้สาหรบั นกั เรียนของโรงเรียนในสังกดั 5) ประเมนิ ความสามารถของผเู้ รยี นในดา้ นต่าง ๆ 4) สร้างเครือข่ายความร่วมมอื ศนู ยข์ บั เคล่อื นภาวะ ประกอบด้วย ถดถอยทางการเรยี นรู้ระดับโรงเรยี น/เครอื ข่าย โรงเรียน 5.1) ประเมนิ พฒั นาการด้านการอา่ น การเขยี น 5.2) ประเมินความสามารถดา้ นการคิดคานวณ 5.3) ประเมินพฒั นาการทางด้านสติปญั ญา (EQ) 5.4) การวดั แววความสามารถพเิ ศษบนฐาน พหปุ ัญญา 6) คัดกรอง / วินิจฉยั ระดบั ความสามารถของนักเรียน และจัดกลุ่มนักเรียน ไดแ้ ก่ ระดับเกง่ ปานกลาง และ อ่อน /อารมณ/์ พฤติกรรม ทปี่ รากฏตามแบบประเมิน จากสานักงานเขตพน้ื ท่ีการศึกษา 7) วิเคราะห์หาสาเหตุ (PLC) และแนวทางการแก้ไข ดว้ ยรปู แบบโครงการ/กิจกรรม/นวัตกรรม ~ 23 ~

แนวทางการแก้ไขภาวะถดถอยทางการเรียนรู้ PLK 3 Learning Loss Center ระยะที่ 2 คอยแก้ปัญหาฟ้นื ฟู (ช่วงเวลา มิถนุ ายน - กรกฎาคม 2565) แนวทางดาเนินงานระดับเขตพน้ื ที่การศึกษา แนวทางดาเนินงานระดับโรงเรยี น 1) จดั ทาแนวทางการแกไ้ ขภาวะถดถอยทางการเรยี นรู้ 1) จดั ทาขอ้ มูลสารสนเทศนักเรยี นรายบคุ คล สาหรบั นักเรียนของโรงเรยี นในสงั กัด (PLK 3 2) โรงเรียนดาเนินการแก้ไขภาวะถดถอยทางการ Learning loss Center) เรยี นรู้ ดว้ ยรูปแบบโครงการ/กิจกรรม/นวตั กรรม 2) ประชมุ ชแี้ จงแนวทางการดาเนินงานใหโ้ รงเรยี น นาลงสู่การปฏิบัติตามประเภทของนักเรียน สังกัด 3) ดาเนินการนิเทศภายใน และบันทกึ ผลการนิเทศ 3) จดั ประชุม PLC เพ่อื แลกเปลี่ยนเรียนรู้ ตามปฏทิ ินที่กาหนด 4) นเิ ทศ ติดตาม และประเมนิ ผลการดาเนินงาน ขับเคลือ่ นภาวะถดถอยทางการเรยี นรู้ของโรงเรยี นใน สังกดั 100 % ดว้ ยรปู แบบ ON SITE ประกอบดว้ ย รองผอู้ านวยการสานกั งานเขตพ้นื ท่กี ารศึกษา ศึกษานิเทศก์ และนักวชิ าการศึกษา ระยะท่ี 3 กลับสูค่ วามสุขและสมดลุ (ช่วงเวลา กรกฎาคม - สิงหาคม 2565 ) แนวทางดาเนินงานระดับเขตพ้นื ที่การศึกษา แนวทางดาเนินงานระดับโรงเรยี น 1) นเิ ทศ ติดตาม และประเมนิ ผลการขับเคลอ่ื นภาวะ 1) ประชุมสะทอ้ นผลการดาเนนิ งาน (AAR) ภายใน ถดถอยทางการเรียนรู้ (PLK 3 Learning loss โรงเรยี น Center) รูปแบบ On Line โดยศึกษานเิ ทศก์ประจา 2) รายงานผลการดาเนนิ งานขับเคล่ือนภาวะถดถอย เครือข่ายโรงเรยี นอาเภอในสังกัด ทางการเรียนรู้ระดับโรงเรียน/เครือข่ายโรงเรียน 2) ส่งเสริมความรว่ มมือศูนยข์ ับเคล่อื นภาวะถดถอย 3) แลกเปลย่ี นเรียนรภู้ ายในโรงเรยี น ทางการเรียนรู้ในระดบั โรงเรยี น/เครือขา่ ยโรงเรยี น 4) เผยแพรผ่ ลงานการแก้ไขภาวะถดถอยทางการ 3) แลกเปล่ยี นเรียนรใู้ นระดับเขตพน้ื ที่การศึกษา เรียนรู้ท่ีประสบความสาเร็จในระดบั เขตพื้นที่การศึกษา และเขตตรวจราชการท่ี 17 และเขตตรวจราชการท่ี 17 ~ 24 ~

แนวทางการแกไ้ ขภาวะถดถอยทางการเรยี นรู้ PLK 3 Learning Loss Center 5. ปฏทิ นิ การปฏบิ ตั งิ าน ในการขบั เคลอื่ นการดาเนินการแกไ้ ขปญั หาภาวะถดถอยทางการเรียนรู้ (Learning Loss) สานักงาน เขตพื้นทก่ี ารศึกษาประถมศกึ ษาพิษณโุ ลก เขต 3 ไดก้ าหนดปฏทิ ินการปฏบิ ัตงิ าน ดงั นี้ วัน เดอื น ปี กิจกรรม ระยะท่ี 1 ประเมินภาวะถดถอย (ชว่ งเวลา มิถุนายน – กรกฎาคม 2565) 15 มิถุนายน 2565 ประชมุ ชี้แจงแนวทางดาเนนิ การแก้ไขปญั หาภาวะถดถอยทางการเรยี นรู้ (Learning Loss) สานกั งานเขตพนื้ ที่การศึกษาประถมศึกษาพษิ ณุโลก เขต 3 16 – 17 มิถุนายน 2565 แตง่ ต้งั คณะทางานศนู ย์ขบั เคลือ่ นภาวะถดถอยทางการเรยี นรู้ (PLK 3 Learning loss Center) ของสานกั งานเขตพ้นื ทก่ี ารศกึ ษาประถมศกึ ษา / ระดับโรงเรียน 20 -24 มถิ นุ ายน 2565 ประเมินคดั กรองนักเรียน / จดั กลมุ่ นักเรยี น โดยแบง่ ออกเป็น 3 ระดับ ไดแ้ ก่ ระดบั เกง่ ปานกลาง และอ่อนทีป่ รากฏตามแบบประเมินจากสานกั งานเขตพืน้ ท่ีการศึกษา วเิ คราะห์หาสาเหตุ (PLC) และแนวทางการแกไ้ ขดว้ ยรูปแบบโครงการ/กิจกรรม/ นวตั กรรม ระยะที่ 2 คอยแกป้ ญั หาฟนื้ ฟู (ชว่ งเวลา มิถุนายน - กรกฎาคม 2565) 25 – 29 มิถุนายน 2565 นเิ ทศ ติดตาม และประเมนิ ผลการดาเนนิ งานขบั เคลอื่ นภาวะถดถอยทางการเรียนรู้ ของโรงเรยี นในสังกดั 100 % ดว้ ยรูปแบบ ON SITE ประกอบดว้ ย รองผู้อานวยการ สานักงานเขตพื้นท่ีการศึกษา ศกึ ษานเิ ทศก์ และนักวิชาการศกึ ษา 27 – 30 มิถนุ ายน 2565 จดั ทาแนวทางการดาเนินงานระดบั เขตพนื้ ทกี่ ารศึกษาเกีย่ วกบั การขับเคลื่อนภาวะ ถดถอยทางการเรียนรู้ (PLK 3 Learning loss Center) 11 – 12 กรกฎาคม 2565 นิเทศ ติดตาม และประเมินผลการดาเนนิ งานขับเคล่ือนภาวะถดถอยทางการเรยี นรู้ ของโรงเรยี นในสังกดั 100 % ด้วยรูปแบบ ON SITE ประกอบดว้ ย รองผ้อู านวยการ สานักงานเขตพน้ื ทก่ี ารศึกษา ศกึ ษานเิ ทศก์ และนักวชิ าการศึกษา จัดประชมุ PLC เพอื่ แลกเปลย่ี นเรยี นรู้ ระยะที่ 3 กลับสู่ความสขุ และสมดลุ (ช่วงเวลา กรกฎาคม - สิงหาคม 2565) 11 – 22 กรกฎาคม 2565 สร้างเครือขา่ ยความรว่ มมอื (ประธานเครือขา่ ย/ ครูวชิ าการ) 25 – 29 กรกฎาคม 2565 รายงานผลการดาเนนิ งานขับเคลื่อนภาวะถดถอยทางการเรยี นรูร้ ะดบั โรงเรียน/ เครอื ขา่ ยโรงเรยี น สิงหาคม 2565 - แลกเปลีย่ นเรยี นรู้ในระดับเขตพน้ื ที่การศึกษา - เผยแพร่ผลงานการแกไ้ ขภาวะถดถอยทางการเรียนรู้ท่ปี ระสบความสาเร็จ ในระดบั เขตพนื้ ที่การศกึ ษา และเขตตรวจราชการท่ี 17 ~ 25 ~

แนวทางการแกไ้ ขภาวะถดถอยทางการเรียนรู้ PLK 3 Learning Loss Center เอกสารอา้ งอิง กระทรวงศึกษาธกิ าร. (2564). ประกาศกระทรวงศึกษาธกิ าร เรื่อง นโยบายและจุดเน้นของกระทรวงศึกษาธิการ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 ประกาศ ณ วนั ท่ี 29 ตุลาคม พ.ศ. 2564. กรุงเทพฯ: กระทรวงศกึ ษาธิการ. สำนกั งำนคณะกรรมกำรกำรศึกษำขัน้ พ้ืนฐำน. (2565). ประกำศสำนกั งำนคณะกรรมกำรกำรศึกษำขนั้ พื้นฐำน เร่ือง นโยบำยและจดุ เนน้ ของสำนกั งำนคณะกรรมกำรกำรศึกษำขั้นพื้นฐำน ประจำปีงบประมำณ พ.ศ.2565 ประกำศ ณ วันท่ี 9 กุมภำพนั ธ์ พ.ศ. 2565. กรงุ เทพฯ: สำนกั งำนคณะกรรมกำรกำรศกึ ษำ ขน้ั พื้นฐำน. สำนกั งำนเลขำธิกำรสภำกำรศึกษำ. (2564). กำรศึกษำรูปแบบกำรจัดกำรเรยี นรสู้ ำหรบั นกั เรียนระดบั กำรศึกษำ ขั้นพนื้ ฐำนท่ีได้รับผลกระทบจำกสถำนกำรณ์ COVID-19. กรุงเทพฯ: สำนกั งำนเลขำธิกำรสภำกำรศึกษำ. สำนกั งำนเลขำธกิ ำรสภำกำรศกึ ษำ. (2564). รำยงำนผลกำรศกึ ษำผลกระทบของโควดิ -19 ระลอกใหม่ตอ่ กำรศกึ ษำไทย. กรงุ เทพฯ: สำนกั งำนเลขำธิกำรสภำกำรศึกษำ. สำนกั งำนเลขำธิกำรสภำกำรศึกษำ. (2564). กำรศึกษำแนวทำงกำรจดั กำรเรยี นรแู้ บบผสมผสำนเพ่ือพฒั นำศกั ยภำพ ผเู้ รยี นระดบั กำรศกึ ษำขั้นพ้ืนฐำนในสถำนกำรณก์ ำรแพรร่ ะบำดของโรคตดิ เช้อื ไวรสั โคโรนำ 2019 (COVID-19). กรุงเทพฯ: บรษิ ัท เอส. บ.ี เค จำกัด. สำนกั งำนเลขำธิกำรสภำกำรศกึ ษำ. (2565). กำรศึกษำภำวะถดถอยทำงกำรเรยี นรู้ของผู้เรียนระดบั กำรศกึ ษำ ขัน้ พ้ืนฐำนในสถำนกำรณโ์ ควิด-19 : สภำพกำรณ์ บทเรียน และแนวทำงกำรพัฒนำคุณภำพกำรเรยี นรู้. กรุงเทพฯ: สำนักงำนเลขำธิกำรสภำกำรศึกษำ. สำนกั งำนเลขำธิกำรสภำกำรศึกษำ. (2565). รำยงำนผลกำรประชุมสมั มนำ ผลกำรเรยี นรขู้ องเดก็ ไทยในสถำนกำรณ์ โควดิ -19: ขอ้ คน้ พบ และข้อเสนอแนะเพื่อกำรพฒั นำ. กรุงเทพฯ: สำนกั งำนเลขำธิกำรสภำกำรศกึ ษำ.

แนวทางการแกไ้ ขภาวะถดถอยทางการเรยี นรู้ PLK 3 Learning Loss Center คณะผจู้ ดั ทา ที่ปรึกษา นำยพยอม วงษพ์ ูล ผอู้ ำนวยกำรสำนักงำนเขตพื้นท่ีกำรศกึ ษำประถมศึกษำพษิ ณุโลก เขต 3 นำยทวีพัฒน์ ไมตรีจิตร์ รองผูอ้ ำนวยกำรสำนกั งำนเขตพื้นทีก่ ำรศกึ ษำประถมศึกษำพษิ ณโุ ลก เขต 3 นำยสนิท ประหำ รองผอู้ ำนวยกำรสำนกั งำนเขตพน้ื ทก่ี ำรศึกษำประถมศึกษำพิษณโุ ลก เขต 3 นำงสำวเมธำรศั ม์ิ วิจิตร์เมธำนนท์ รองผ้อู ำนวยกำรสำนักงำนเขตพ้ืนทกี่ ำรศึกษำประถมศึกษำพษิ ณุโลก เขต 3 คณะทางาน 1. นำยวินยั ปำนโท้ ผอู้ ำนวยกำรกลมุ่ นเิ ทศ ติดตำมและประเมนิ ผลกำรจัดกำรศกึ ษำ 2. นำยกฤษฐำ สร้อยมขุ ศกึ ษำนิเทศก์ชำนำญกำรพเิ ศษ 3. นำงอมุ ำพร ปำนโท้ ศึกษำนิเทศก์ชำนำญกำรพิเศษ 4. นำงณัฐพร พ่วงเฟอื่ ง ศึกษำนเิ ทศก์ชำนำญกำรพเิ ศษ 5. นำงบญุ ส่ง ศริ ิมงคล ศึกษำนเิ ทศก์ชำนำญกำรพิเศษ 6. นำงสำวบศุ รนิ ทร์ ใจวงั โลก ศกึ ษำนเิ ทศก์ชำนำญกำรพิเศษ 7. นำงณัฎฐ์ชดุ ำ วงศพ์ ันธ์ ศกึ ษำนเิ ทศก์ชำนำญกำรพเิ ศษ 8. นำงขวัญชนก บุญเรอื ง ศึกษำนิเทศก์ชำนำญกำรพเิ ศษ 9. นำงจันทิรำ จัน่ ผ่อง ศกึ ษำนเิ ทศก์ชำนำญกำรพิเศษ 10. นำงแพรทอง เดชเทศ ศกึ ษำนิเทศก์ชำนำญกำรพิเศษ 11. นำงนรำภรณ์ สโรดม ศกึ ษำนเิ ทศก์ชำนำญกำรพิเศษ 12. นำงสำวสภุ ำพร แสนแทน ศึกษำนเิ ทศก์ชำนำญกำรพิเศษ 13. นำงสำวประภำพร ศริ ิสกลุ วฒั นำพร ศึกษำนเิ ทศก์ชำนำญกำรพิเศษ 14. นำงสำววำรพุ ร บญุ อำจ ศึกษำนิเทศก์ชำนำญกำรพเิ ศษ 15. นำยเอกพันธ์ กลมพกุ ศกึ ษำนิเทศก์ชำนำญกำรพิเศษ 16. นำยธิษณนิ นท์ อรรจนำรณนินท์ ศึกษำนิเทศก์ชำนำญกำรพเิ ศษ ออกแบบปก ผู้อำนวยกำรกลมุ่ นเิ ทศ ตดิ ตำมและประเมนิ ผลกำรจดั กำรศึกษำ นำยวินยั ปำนโท้

PLK3 Learning Loss Center