Ch2หนี้สินไม่หมุนเวียน

37 บทที่ 2 หน้สี นิ ไม่หมนุ เวยี น หนี้สินไม่หมุนเวียนเป็นการจัดหาเงินระยะยาวของกิจการประเภทหน่ึง นอกเหนือจาก การจัดหาเงินจากส่วนของผู้ถือหุ้น เพื่อที่กิจการสามารถนาเงินทุนดังกล่าวไปใช้ในการดาเนินกิจการ ในอนาคต ส่วนใหญ่เป็นการนาไปใช้ในการขยายกิจการ สาหรับการก่อหน้ีสินไม่หมุนเวียนน้ัน ประเด็นสาคัญอยู่ที่ช่วงระยะเวลาในการก่อหนี้ส่วนใหญ่เกินกว่า 1 รอบระยะเวลาบัญชี ในขณะเดียวกัน การจ่ายชาระหนี้สินไม่หมุนเวียน ใช้ระยะเวลาในการจ่ายชาระเกินกว่า 1 รอบระยะเวลาบัญชี เช่นเดียวกัน ดว้ ยเหตุนี้ประเด็นทีต่ ้องการศึกษาเกี่ยวกบั หน้ีสินไม่หมุนเวียน ประกอบดว้ ย ความหมาย การรับรู้รายการ การวัดมูลค่า และการนาเสนอขอ้ มูลในงบการเงนิ หนี้สนิ ไม่หมุนเวียน สภาวิชาชีพบัญชีในพระบรมราชูปถัมภ์ (2563) กาหนดมาตรฐานการบัญชีฉบับที่ 1 (ปรับปรุง 2563) เรื่อง การนาเสนองบการเงิน ให้คานิยามหน้ีสินไม่หมุนเวียน (Non-Current Liabilities) หมายถึง การเกิดขึ้นของภาระผูกพันที่กิจการจะต้องจ่ายชาระ โดยกิจการจะต้องสูญเสีย ทรัพยากรที่มีประโยชน์เชิงเศรษฐกิจ (เงินสด สินทรัพย์ หรือบริการต่าง ๆ ของกิจการ) จัดหามาเพื่อ จ่ายชาระภาระผูกพันดังกล่าว และภาระผูกพันน้ันอาจเกิดจากผลตามกฎหมาย หรือผลจากการ แสดงออกของกิจการที่กิจการได้บ่งช้ีว่ามีภาระผูกพันดังกล่าวนั้น ๆ ซ่ึงเป็นเหตุการณ์ที่เกดิ ขึ้นในอดีต ส่งผลกระทบมาจนถึงปัจจุบัน สาหรับการชาระภาระผูกพันดังกล่าวน้ันมีอายุเกินกว่า 1 รอบระยะเวลา บญั ชหี รอื เกนิ กวา่ 1 ปี จากความหมายดังกล่าวข้างต้น สามารถสรุปได้ว่า หนี้สินไม่หมุนเวียน หมายถึง ภาระ ผูกพันที่กิจการเป็นผู้ก่อข้ึนในอีกรูปแบบหน่ึงของการจัดหาเงินทุนใช้ในการขยายกิจการ หรือเพ่ือ นาไปใช้ในการประกอบกิจการ สาหรับภาระผูกพันนั้นเป็นเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในอดีต ส่งผลกระทบ จนถึงปัจจุบัน โดยที่กิจการต้องจัดหาเงินสด สินทรัพย์ต่าง ๆ หรือบริการของกิจการท่ีจัดหามาเพ่ือ จา่ ยชาระภาระผูกพนั ประกอบด้วยเงนิ ต้นและดอกเบี้ยท่ตี ้องจ่ายชาระ การก่อหนี้สินไม่หมุนเวียน โดยท่ัวไปจัดทาเป็นลายลักษณ์อักษรเพื่อประโยชน์ต่อผู้ให้ สนิ เช่ือและผู้ที่ก่อหน้ีสิน เน่ืองจากมียอดเงินเป็นจานวนมาก ส่งผลให้ต้องมีสินทรัพย์บางประเภทค้าประกัน เช่น ท่ีดิน อาคาร หลักทรัพย์ต่าง ๆ ของกิจการ ส่วนใหญ่การก่อหน้ีสินไม่หมุนเวียนจะมีการระบุถึง ระยะเวลาในการจา่ ยชาระหนี้ อัตราดอกเบยี้ ทต่ี ้องชาระ เงือ่ นไขทีเ่ กีย่ วข้องกบั การจ่ายชาระคืนเงินตน้

38 ประเด็นสำคญั ของกำรก่อหน้ีสินไม่หมนุ เวยี น ประเด็นสาคัญของการก่อหน้ีสินไม่หมุนเวียน เนื่องจากต้องจัดหาแหล่งเงินทุนท่ีเหมาะสมกับ การประกอบกิจการมากกว่าการจดั แหล่งเงินทุนด้วยวิธีอืน่ (ธารินี พงศ์สุพัฒน์, 2563, น. 2-1) มีรายละเอียด ดังตอ่ ไปนี้ 1. เป็นทางเลือกเดียวของกิจการขนาดกลางและขนาดย่อมในการจัดหาแหล่งเงินทุน เน่ืองจากกิจการขนาดกลางและขนาดยอ่ มมีความเส่ียงในการดาเนินกิจการ ส่งผลให้การระดมเงินทุน จากส่วนของผู้ถือหุ้นเกิดข้ึนได้ยาก แต่การก่อหน้ีสินไม่หมุนเวียนหน่วยงานภาครัฐมีนโยบายกระตุ้น เศรษฐกิจทาให้กิจการขนาดกลางและขนาดย่อมเข้าถึงแหล่งทุนได้สะดวก เช่น การกู้ยืมเงินระยะยาว จากสถาบันการเงิน 2. มีต้นทุนในการจดั หาเงินตา่ เม่ือกิจการจดั หาแหล่งเงนิ ทุนจากการจาหน่ายตราสารหนี้ เพราะมีความเสี่ยงต่ากว่า เน่ืองจากสามารถกาหนดผลตอบแทนจากการลงทุนในรูปของอัตรา ดอกเบี้ยไว้ล่วงหน้าได้ ส่วนการจัดหาแหล่งทุนจากส่วนของผู้ถือหุ้นกาหนดผลตอบแทนจากการ ดาเนนิ ซง่ึ มอี ัตราผลตอบแทนสูงกวา่ 3. เกิดข้อได้เปรียบทางด้านภาษีเงินได้ เนื่องจากดอกเบี้ยจ่าย ที่เกิดข้ึนจากการ ออกจาหน่ายตราสารหนี้ สามารถนาไปหักเป็นค่าใช้จ่ายในการคานวณภาษีเงินได้ของกิจการ แต่การ จา่ ยผลตอบแทนจากส่วนของผู้ถอื หุ้น เช่น เงนิ ปันผล ไม่สามารถคานวณเปน็ ค่าใช้จ่ายของกจิ การได้ 4. ไมม่ ีผลกระทบในสิทธกิ ารออกเสียงของผถู้ อื หุ้นกจิ การ เพราะผู้ถือตราสารหนี้ที่กิจการ เป็นผูจ้ าหน่ายมีสถานะเปน็ เจ้าหน้ี ซง่ึ ไมม่ ีสิทธใิ นการออกเสยี งบริหารกิจการ จากข้อมูลดังกล่าวข้างต้นสามารถสรุปได้ว่า ประเด็นท่ีสาคัญของการก่อหน้ีสินไม่หมุนเวียน เกิดประโยชน์โดยตรงกับกิจการมากกว่าการจัดหาแหล่งเงินทุนจากส่วนของผู้ถือหุ้น เช่น มีต้นทุนที่ต่ากว่า การจัดหาแหล่งทุนชนิดอ่ืน ดอกเบ้ียจ่ายที่เกิดข้ึนจัดเป็นต้นทุนทางการเงินที่สามารถนาไปหักเป็น คา่ ใช้จา่ ยในการคานวณภาษเี งินได้ สง่ ผลใหก้ จิ การจา่ ยภาษีลดลง ไม่มีผลกระทบต่อการบรหิ ารกิจการ เนื่องจากไม่ได้ให้สิทธิเพราะผู้ถือตราสารหนี้มีบทบาทเป็นเจ้าหนี้เท่านั้น ที่สาคัญอย่างย่ิงหน่วยงาน ภาครฐั ให้การสนบั สนนุ กจิ การขนาดกลางและขนาดย่อมเข้าสแู่ หลง่ ทุนได้ง่าย กำรจดั ประเภทของหนส้ี ินไมห่ มุนเวยี น การจดั ประเภทของหน้สี ินไมห่ มุนเวยี นมหี ลายประเภท สามารถจัดแบง่ ไดด้ งั ต่อไปนี้ 1. เงินกู้ยืมระยะยาว (Long-term Loans) /เงินกู้ยืมระยะยาวจากสถาบันการเงิน (Long-term Loans from financial institution) 2. เงินกู้ยืมจากบริษัทยอ่ ยและบริษัทร่วม (Loans from Subsidiaries and Associated Companies) 3. หนุ้ กู้ (Bonds/Debentures) 4. หนส้ี นิ จากสัญญาเช่า (Leases) 5. รายไดร้ อตัดบญั ชี (Deferred Income) 6. หนส้ี ินไมห่ มนุ เวียนอนื่ ๆ (Other non-Current Liabilities)

39 หนี้สินไม่หมุนเวียนในแต่ละประเภทมีการวัดมูลค่า การบันทึกบัญชี และการนาเสนองบ การเงินที่แตกต่างกัน เพ่ือให้เข้าใจในส่วนของหนี้สินไม่หมุนเวียน ต่อไปนี้เป็นการอธิบายหน้ีสินไม่ หมุนเวียนในแต่ละประเภทประกอบดว้ ย 1. เงินกู้ยืมระยะยำว (Long-term Loans) /เงินกู้ยืมระยะยำวจำกสถำบันกำรเงิน (Long- term Loans from financial institution) หมายถึง กิจการขอกูย้ ืมเงินจากแหล่งภายนอกกิจการหรือ สถาบันการเงิน (ธนาคารพาณิชย์) โดยการจัดทาสัญญาเป็นลายลักษณ์อักษรถูกต้องตามกฎหมาย มี รายละเอยี ดประกอบดังต่อไปน้ี - วงเงนิ ทขี่ อกู้ยมื เงนิ - อัตราดอกเบีย้ ท่ีต้องจ่าย - ระยะเวลาในการจา่ ยคนื เงนิ กยู้ ืม - หลกั ทรพั ยท์ ่ีใช้ในการค้าประกนั (ถา้ มี) ตัวอย่ำงที่ 2.1 วันที่ 1 มกราคม 25X1 บริษัท สุขสมหวัง จากัด (มหาชน) ทาสัญญากู้ยืมเงินระยะ ยาวจากบริษัทธนาคาร รักบ้านเกิด จากัด (มหาชน) จานวนเงิน 1,500,000 บาท โดยคิดอัตรา ดอกเบ้ียเทา่ กบั 6% ต่อปี จา่ ยดอกเบย้ี ปลี ะ 2 ครัง้ คือ วันท่ี 1 กรกฎาคม และ 1 มกราคม ตามลาดับ และผ่อนชาระเงินต้นปีละ 500,000 บาท ในวันที่ 1 มกราคมของทุกปี เป็นระยะเวลา 3 ปี (ดอกเบี้ย คดิ จากเงินต้นท่ีลดลงทุกปี) บันทึกบญั ชดี งั ต่อไปน้ี สมุดรำยวนั ทัว่ ไป หน้ำท่ี 1 วัน เดือน ปี รำยกำร เลขท่ี เดบติ เครดิต บัญชี 25X1 ม.ค. 1 เงนิ สด/ธนาคาร 1,500,000 - 1,500,000 - เงนิ ก้ยู มื ระยะยาวจากสถาบนั การเงิน บันทกึ การทาสัญญากู้ยืมเงนิ ก.ค. 1 ดอกเบีย้ จ่าย 45,000 - เงนิ สด (1,500,000X6%X6/12) 45,000 - จา่ ยชาระดอกเบี้ยเงนิ กู้ 6 เดือน ธ.ค. 31 ดอกเบีย้ จ่าย(1,500,000X6%X6/12) 45,000 - ดอกเบี้ยคา้ งจ่าย 45,000 - บันทึกดอกเบี้ยคา้ งจ่ายเงินกู้ 6 เดือน 25X2 45,000 - ม.ค. 1 ดอกเบย้ี ค้างจ่าย 45,000 - ดอกเบ้ยี จ่าย กลบั รายการดอกเบ้ียค้างจา่ ย

40 สมดุ รำยวนั ทั่วไป หน้ำที่ 1 วัน เดอื น ปี รำยกำร เลขที่ เดบิต เครดติ บญั ชี 25X2 45,000 - ม.ค. 1 ดอกเบยี้ จ่าย 45,000 - เงนิ สด จา่ ยชาระดอกเบี้ยเงินกู้ 6 เดือน เงนิ กยู้ ืมระยะยาวจากสถาบันการเงิน 500,000 - เงนิ สด 500,000 - จ่ายคืนเงนิ ตน้ ตามเง่ือนไขในสญั ญา ก.ค. 1 ดอกเบี้ยจ่าย 30,000 - เงินสด (1,000,000X6%X6/12) 30,000 - จา่ ยชาระดอกเบ้ียเงนิ กู้ 6 เดือน ธ.ค. 31 ดอกเบีย้ จ่าย(1,000,000X6%X6/12) 30,000 - ดอกเบยี้ คา้ งจ่าย 30,000 - บนั ทึกดอกเบย้ี ค้างจ่ายเงินกู้ 6 เดือน สาหรับปี 25X3 บันทึกบัญชีเช่นเดียวกับ ปี 25X2 แตกต่างกันในเรื่องของดอกเบี้ยจ่าย ในแตล่ ะปี บนั ทกึ บัญชีดงั ตอ่ ไปน้ี สมดุ รำยวันทวั่ ไป หน้ำที่ 1 วนั เดือน ปี รำยกำร เลขที่ เดบติ เครดติ บัญชี 25X3 ม.ค. 1 ดอกเบย้ี คา้ งจา่ ย 30,000 - ดอกเบยี้ จ่าย 30,000 - กลบั รายการดอกเบยี้ ค้างจ่าย ดอกเบี้ยจ่าย 30,000 - เงนิ สด 30,000 - จ่ายชาระดอกเบย้ี เงินกู้ 6 เดอื น 500,000 - เงนิ กู้ยมื ระยะยาวจากสถาบันการเงิน 500,000 - เงนิ สด 15,000 - จ่ายคนื เงนิ ตน้ ตามเงือ่ นไขในสัญญา 15,000 - ก.ค. 1 ดอกเบี้ยจา่ ย เงนิ สด (500,000X6%X6/12) จา่ ยชาระดอกเบย้ี เงินกู้ 6 เดอื น

41 สมดุ รำยวันทวั่ ไป หน้ำที่ 1 วนั เดือน ปี รำยกำร เลขที่ เดบิต เครดิต บัญชี 25X3 15,000 - ธ.ค. 31 ดอกเบ้ียจา่ ย (500,000X6%X6/12) 15,000 - ดอกเบี้ยคา้ งจา่ ย บันทกึ ดอกเบยี้ คา้ งจ่ายเงินกู้ 6 เดือน 25X4 15,000 - ม.ค. 1 ดอกเบี้ยคา้ งจ่าย 15,000 - ดอกเบยี้ จ่าย กลับรายการดอกเบย้ี ค้างจ่าย ดอกเบ้ยี จ่าย 15,000 - เงนิ สด 15,000 - จา่ ยชาระดอกเบี้ยเงนิ กู้ 6 เดือน เงนิ กยู้ ืมระยะยาวจากสถาบนั การเงิน 500,000 - เงนิ สด 500,000 - จา่ ยคืนเงนิ ตน้ ตามเงอ่ื นไขในสัญญา 2. เงินกู้ยืมจำกบริษัทย่อยและบริษัทร่วม (Loans from Subsidiaries and Associated Companies) หมายถึง จานวนเงินกู้ท่ีกิจการยืมเงินจากบริษัทย่อยและบริษัทร่วมนามาใช้ในกิจการ แทนการกู้ยืมเงินจากสถาบันการเงิน เนื่องจากอัตราดอกเบ้ียที่จ่ายมีอัตราดอกเบ้ียที่ต่ากว่าหรือการกู้ยืมเงิน ไม่จาเป็นต้องมีหลักทรัพย์ค้าประกัน ระยะเวลาในการกู้ยืมเงินเกินกว่า 1 รอบระยะเวลาในการดาเนินงาน (หรอื เกนิ กว่า 1 รอบระยะเวลาบัญชี หรอื เกินวา่ 1 ป)ี เปน็ ทางเลอื กหน่ึงในการจดั หาเงินของกิจการ ตัวอย่ำงท่ี 2.2 เม่ือวนั ที่ 1 มกราคม 25X1 บรษิ ัท สุขสมหวัง จากัด (มหาชน) ทาสัญญากู้ยืมเงินจาก บริษัทย่อยและบริษัทร่วมมูลค่า 1,000,000 บาท เพื่อใช้ในการก่อสร้างอาคาร โดยคิดอัตราดอกเบ้ีย เท่ากับ 3% ต่อปี จ่ายดอกเบย้ี ปลี ะครั้งคอื วนั ที่ 31 ธนั วาคมของทุกปี บนั ทกึ บัญชีดังตอ่ ไปน้ี สมุดรำยวันทวั่ ไป หนำ้ ที่ 1 วนั เดือน ปี รำยกำร เลขที่ เดบติ เครดติ บัญชี 1,000,000 - 1,000,000 - 25X1 ม.ค. 1 เงนิ สด/เงนิ ฝากธนาคาร เงนิ กูย้ มื จากบริษัทย่อยและบรษิ ทั ร่วม กู้ยืมเงินจากบรษิ ัทย่อยและบริษทั รว่ ม

42 สมดุ รำยวนั ท่ัวไป หน้ำที่ 1 วัน เดอื น ปี รำยกำร เลขที่ เดบิต เครดติ บัญชี 25X1 ธ.ค. 31 ดอกเบย้ี จ่าย (1,000,000X3%X1) 30,000 - เงนิ สด/เงินฝากธนาคาร 30,000 - บนั ทกึ การจา่ ยดอกเบย้ี 12 เดือน 3. หุ้นกู้ (Bonds) หมายถึง ลักษณะของการกู้ยืมเงินระยะยาวรูปแบบหนึ่ง โดยกิจการ (ผู้กู้) ต้องการกู้ยืมเงินต้องออกตราสารหน้ีจาหน่ายให้กับผู้ท่ีสนใจซื้อตราสารหน้ี (ผู้ให้กู้) แบ่งเป็น จานวนหน่วย ราคาหน่วยละเท่า ๆ กัน เรียกว่าราคาตามมูลค่า โดยตราสารหน้ีดังกล่าวกาหนดอัตรา ผลตอบแทนท่ีจะมอบให้กับผู้ถือตราสารหนี้ ในรูปของอัตราดอกเบ้ียท่ีต้องจ่ายให้กับผู้ถือหุ้นกู้พร้อม ท้งั กาหนดระยะเวลาที่ตราสารหนี้ครบกาหนดไถถ่ อน คณุ สมบัติของหุ้นกู้ ตามพระราชบญั ญตั ิหลกั ทรัพยแ์ ละตลาดหลักทรพั ย์แหง่ ประเทศไทย พ.ศ. 2535 (นุชจรี พิเชฐกุล, 2553, น. 60) กาหนดคุณสมบัติของหุน้ กู้ดังต่อไปน้ี 1. บริษัทมหาชนจากัดมีสิทธิในการยื่นขออนุญาตออกจาหน่ายหุ้นกู้ต่อสานักงาน คณะกรรมการกากับหลกั ทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ และต้องผ่านการอนุญาตออกจาหน่ายหุ้นกู้ทาง บรษิ ทั จงึ มสี ทิ ธิออกจาหน่าย 2. มูลค่าของหุ้นกู้ท่ีตราไว้ในใบหุ้นแต่ละใบไม่ต่ากว่าหน่ึงร้อยบาท หรือไม่ต่ากว่าท่ี กฎหมายกาหนดไว้ 3. การออกจาหนา่ ยหุ้นกูต้ ้องมจี านวนเงนิ ไม่ตา่ กวา่ หน่ึงร้อยล้านบาท และตอ้ งมีผถู้ ือห้นุ กู้ ณ วันที่ยื่นคาขออนุญาตไม่ต่ากว่า 50 ราย โดยเฉพาะผู้ถือหุ้นกู้แต่ละรายมีสิทธิในการถือหุ้นกู้ไม่ต่ากว่า หน่ึงหน่วยการซอื้ ขาย 4. มีกาหนดระยะเวลาในการไถ่ถอนหุ้นกู้ หรือมีการแปลงสภาพหุ้นกู้ไม่น้อยกว่า ระยะเวลา 3 ปีนับตั้งแต่วันที่ออกหุ้นกู้น้ัน แต่ทั้งน้ีไม่เป็นการห้ามมิให้ไถ่ถอนหุ้นกู้หรือแปลงสภาพ บางส่วนท่ีกระทาก่อนครบกาหนด 3 ปตี ามเงอื่ นไข 5. ในกรณีท่ีหุ้นกู้สามารถแปลงสภาพได้ ต้องออกจาหน่ายโดยบริษัทจดทะเบียน มีหุ้นสามัญ จดทะเบยี นในตลาดหลกั ทรัพย์แหง่ ประเทศไทยไม่น้อยกวา่ ระยะเวลา 1 ปี 6. ต้องมีการจัดอันดับความน่าเชื่อถือโดยสถาบันจัดอันดับความน่าเชื่อถือ (Credit Rating) ที่ไดร้ บั ความเห็นชอบจากคณะกรรมการกากบั หลักทรัพย์ สรุปประเด็นทีส่ าคัญเกี่ยวกับหุ้นกู้ ดังต่อไปน้ี 1. จานวนเงนิ ที่ตราไวใ้ นใบหุน้ หรือราคาตามมูลค่าหุ้นกู้ (Face Value or Par Value) คือ ราคาท่ีผู้ออกจาหน่ายหุ้นกู้ ต้องจ่ายชาระคืนตามจานวนเงินท่ีตราไว้ในใบหุ้นหรือราคาตามมูลค่า เม่ือหุ้นกู้ ถึงระยะเวลาครบกาหนดไถ่ถอน 2. วันท่ีครบกาหนดในการไถ่ถอน (Maturity Date) คือ วันที่กาหนดไว้ในใบหุ้น สาหรับ วันท่ีดงั กลา่ วผถู้ ือหุ้นกตู้ ้องไดร้ ับการไถ่ถอนคืนเงิน

43 3. อัตราดอกเบ้ียและวันที่จ่ายชาระดอกเบี้ย (Coupon rate and Interest payment rate) หมายถึง เมื่อมีการออกจาหน่ายหุ้นกู้ ภาระผูกพันที่เกิดขึ้นในกิจการคือต้องจ่ายดอกเบี้ยให้กับ ผู้ถือหนุ้ กู้ ตามท่ีไดร้ ะบไุ วใ้ นใบหุ้นกู้ ซ่ึงกาหนดอตั ราดอกเบยี้ และในขณะเดยี วกันตอ้ งระบวุ นั ทกี่ จิ การ จะตอ้ งจ่ายชาระดอกเบย้ี ใหก้ บั ผถู้ อื หนุ้ ก้ดู ังกล่าว ตามท่ีได้ระบไุ ว้ในใบหุ้น กำรจัดประเภทของหุ้นกู้ สามารถจัดแบ่งได้หลายลักษณะตามเกณฑ์ท่ีแตกต่างกัน (ฐาปนา ฉน่ิ ไพศาล, 2554, น. 12-4) ดงั ต่อไปนี้ ก. จัดตำมลำดบั ชน้ั ในกำรเรียกร้องสทิ ธิ 1. หุ้นกู้ไม่ด้อยสิทธิ (Senior Bond) หมายถึง หุ้นกู้ที่ผู้ถือได้รับสิทธิการรับชาระหน้ี เป็นอันดับแรก สูงกว่าหุ้นกู้ด้อยสิทธิ หุ้นบุริมสิทธิ และหุ้นสามัญ แต่ด้อยสิทธิกว่าเจ้าหนี้โดยทั่วไป เช่น เจ้าหนกี้ ารค้า ต๋ัวเงนิ จา่ ย เป็นตน้ 2. หุ้นกู้ด้อยสิทธิ (Subordinated Bond) หมายถึง หุ้นกู้ท่ีผู้ถือได้รับสิทธิการรับชาระหน้ี รองจากหุ้นก้ไู มด่ ้อยสิทธิ แต่ได้รับชาระหนกี้ ่อนหนุ้ บุริมสิทธิ และหุ้นสามัญ ข. จัดตำมกำรมสี นิ ทรพั ย์เพื่อกำรประกนั หน้ี 1. หุ้นกู้ที่มีหลักประกัน (Secured Bond) หมายถึง หุ้นกู้ที่ผู้จาหน่ายหุ้นกู้จาเป็นต้อง มสี นิ ทรพั ย์ชนดิ ใดชนดิ หน่ึงค้าประกันในการออกจาหนา่ ยหุน้ กู้นน้ั ๆ หากผูท้ ่ีจาหนา่ ยหุ้นกูไ้ มส่ ามารถ จ่ายชาระเงินตามมูลค่าหุ้นกู้ ดอกเบ้ียจ่าย หรือผลประโยชน์อื่นใดท่ีผู้ถือหุ้นกู้ควรได้รับ แสดงว่าผู้ถือ ห้นุ กดู้ งั กล่าวมสี ทิ ธิเหนือสนิ ทรัพยท์ ี่ใช้เป็นหลักค้าประกันในการออกจาหน่ายหุ้นกู้ ก่อนเจา้ หนีร้ ายอ่ืน 2. หุ้นกู้ท่ีไม่มีหลักประกัน (Unsecured Bond) หมายถึง หุ้นกู้ที่ผู้จาหน่ายหุ้นกู้ไม่จาเป็น จะต้องจัดสินทรัพย์มาเพ่ือค้าประกันในการออกจาหน่ายหุ้นกู้น้ัน ๆ ถ้าหากผู้ที่จาหน่ายหุ้นกู้ไม่ สามารถจ่ายชาระเงินตามมูลค่าหุ้นกู้ ดอกเบี้ยจ่าย หรือผลประโยชน์อื่นใดที่ผู้ถือหุ้นกู้จะได้รับเพียง สว่ นแบง่ จากการจาหนา่ ยสินทรัพยท์ เ่ี หลอื อยู่ ค. จัดตำมลกั ษณะพเิ ศษอนื่ 1. หุ้นกู้แปลงสภาพ (Convertible Bond) หมายถึง หุ้นกู้ที่ให้สิทธิแก่ผู้ถือหุ้นในการ แปลงสภาพจากหุ้นกู้กลายเป็นหุ้นสามัญ ตามเงื่อนไขในเรื่องของระยะเวลาในการแปลงสภาพหุ้น ราคาท่ีใช้ในการแปลงสภาพหุ้น ในการแปลงสภาพหุ้นกใู้ ห้กลายเป็นห้นุ สามัญ เป็นทางเลือกท่ีเปลี่ยน สถานภาพจากเจา้ หนขี้ องกจิ การ กลายเป็นส่วนหนึ่งของกิจการในรูปของห้นุ สามัญ 2. หุ้นกู้ที่จ่ายอัตราดอกเบ้ียรอยตัว (Floating Rate Bond) หมายถึง หุ้นกู้ที่ไม่มีการ กาหนดอตั ราดอกเบีย้ ไว้ตายตัว แต่อตั ราดอกเบี้ยเปลยี่ นแปลงตามอัตราดอกเบย้ี อา้ งอิงของตลาด 3. หุ้นกู้ทยอยจ่ายคืนเงินต้น (Amortizing Bond) หมายถึง หุ้นกู้ท่ีทยอยจ่ายคืนเงิน ต้นให้แก่ผู้ถือตามระยะเวลาและจานวนเงินท่ีกาหนดไว้ ช่วยให้ผู้ออกจาหน่ายหุ้นกู้สามารถจัดหาเงิน มาชาระคืนไดง้ ่าย และสะดวกยิ่งข้ึน

44 4. หุ้นกู้ที่ให้สิทธิผู้ออกจาหน่ายหุ้นกู้ไถ่ถอนก่อนครบกาหนด (Callable Bond) หมายถึง ห้นุ กู้ท่ีให้สิทธิผอู้ อกในการไถ่ถอนหนุ้ ก้คู ืนกอ่ นที่หุ้นกจู้ านวนน้ันจะครบกาหนด โดยผู้ออกจาหน่ายหุ้น ก้จู ะดาเนนิ การไถ่ถอนเม่ืออัตราดอกเบย้ี ในตลาดลดลง 5. หนุ้ ก้ทู ่ีใหส้ ิทธิผู้ถอื หุ้นกูไ้ ถ่ถอนกอ่ นครบกาหนด (Puttable Bond) หมายถึง หุน้ กู้ที่ ให้สิทธิแก่ผู้ถือหุ้นกู้ในการไถ่ถอนคืนก่อนครบกาหนดตามราคาขายคืน และระยะเวลาที่กาหนดไว้ สิทธิท่ีผู้ถือหุ้นกู้จะได้รับจากกรณีน้ีคือ ลดความเส่ียงจากการลงทุนให้หุ้นกู้ในกรณีท่ีทางกิจการท่ี ออกจาหน่ายหุ้นกู้เริม่ มีสญั ญาณบ่งชี้วา่ มปี ัญหาทางดา้ นการเงิน ซึง่ สง่ ผลให้ราคาตลาดของหุ้นกู้ลดลง และต่ากว่าราคาขายคืน ทาให้ผู้ถือหุ้นกู้สามารถท่จี ะขายคืนให้แก่ผู้ออกจาหน่ายหนุ้ กแู้ ทนที่จะขายใน ราคาตลาด 6. หนุ้ ก้ทู ่ีเกิดจากการแปลงสินทรัพย์เปน็ หลักทรัพย์ (Securitization Bond) หมายถึง ห้นุ กู้ ท่ีมีลักษณะเฉพาะท่ีมีการระบุสินทรัพย์ ซึ่งเป็นที่มาของกระแสเงินสดที่จะนามาชาระดอกเบ้ีย และ จานวนเงนิ ตามมลู คา่ หนา้ ตั๋ว ได้กาหนดไวแ้ นน่ อนตายตัว สาหรับการจัดหาเงินโดยใช้วิธีการจาหน่ายหุ้นกู้นั้น มีประเด็นท่ีต้องพิจารณาถึงข้อดี- ข้อเสียทอี่ าจจะเกดิ ขึน้ ดังต่อไปนี้ กำรออกจำหน่ำยหุ้นกู้ เมื่อกิจการนาหุ้นกู้ออกจาหน่าย ต้องคานวณมูลค่าปัจจุบันของเงิน (Present Value) ท่ีคาดว่าจะได้รับจากการจาหน่ายหุ้นกู้ สาหรับหุ้นกู้กิจการตอ้ งบันทกึ บัญชีในราคา ตามมูลค่า และสามารถกาหนดราคาทค่ี าดวา่ จะออกจาหนา่ ยได้ 3 ราคาดงั ตอ่ ไปนี้ 1. กำรจำหน่ำยหุ้นกู้ในรำคำตำมมูลค่ำ (Par) หมายถึง กิจการออกจาหน่ายหุ้นได้ เท่ากับราคาที่ระบุไว้ในใบหุ้น เกิดขึ้นจากอัตราดอกเบ้ียหุ้นกู้ท่ีกิจการออกจาหน่ายมีอัตราดอกเบ้ีย เทา่ กับอตั ราดอกเบีย้ ทเ่ี กดิ ข้ึนในท้องตลาด อัตราดอกเบ้ยี หุน้ กู้ = อัตราดอกเบ้ยี ในท้องตลาด ตัวอย่ำง 2.3 ในวันท่ี 1 มกราคม 25x1 บริษัท สุขสมหวัง จากัด(มหาชน) ออกจาหน่ายหุ้นกู้มูลค่า 500,000 บาท อัตราดอกเบี้ยหุ้นกู้ 10% ต่อปี จ่ายดอกเบ้ียทุก 6 เดือน คือ วันที่ 1 กรกฎาคม และ วันท่ี 1 มกราคมของทุกปี หุ้นกู้อายุ 3 ปี ในขณะนั้นอัตราดอกเบี้ยหุ้นกู้ในท้องตลาดเท่ากับ 10% และกจิ การสามารถออกจาหน่ายหนุ้ กู้ในราคาตามมูลค่า คอื 500,000 บาท บันทกึ บัญชีดงั ตอ่ ไปน้ี สมุดรำยวนั ทว่ั ไป หน้ำที่ 1 วนั เดือน ปี รำยกำร เลขท่ี เดบิต เครดิต บัญชี 500,000 - 500,000 - 25X1 ม.ค. 1 เงินสด หุ้นกู้ จาหน่ายหุ้นกูไ้ ดใ้ นราคาตามมลู คา่

45 2. กำรจำหน่ำยหุ้นกู้ในรำคำสูงกว่ำรำคำตำมมูลค่ำ (Premium) หมายถึง กิจการจาหน่ายหุ้น ไดใ้ นราคาทสี่ ูงกวา่ ทร่ี ะบุในใบหุ้น เกิดข้นึ จากอัตราดอกเบ้ียหุ้นก้ทู ่ีกิจการออกจาหน่ายมีอัตราดอกเบ้ีย มากกวา่ อัตราดอกเบี้ยในท้องตลาด สง่ ผลใหเ้ กิดบญั ชีส่วนเกนิ มูลค่าหุน้ กู้ อัตราดอกเบย้ี หุ้นกู้ > อตั ราดอกเบ้ียในทอ้ งตลาด ตวั อย่ำง 2.4 ในวันที่ 1 มกราคม 25x1 บริษัท สขุ สมหวัง จากัด (มหาชน) ไดอ้ อกจาหน่ายหุน้ กู้มลู ค่า 500,000 บาท อัตราดอกเบี้ยหุ้นกู้ 10% ต่อปี จ่ายดอกเบ้ียทุก 6 เดือน คือ วันท่ี 1 กรกฎาคม และ วันที่ 1 มกราคมของทุกปี หุ้นกู้อายุ 3 ปี ในขณะน้ันอัตราดอกเบ้ียหุ้นกู้ในท้องตลาดเท่ากับ 8% และ กจิ การสามารถออกจาหน่ายหุน้ กูไ้ ดใ้ นราคา 526,203 บาท บนั ทกึ บญั ชดี งั ตอ่ ไปนี้ สมุดรำยวันท่วั ไป หนำ้ ท่ี 1 วนั เดือน ปี รำยกำร เลขท่ี เดบิต เครดิต บญั ชี 526,203 - 500,000 - 26,203 - 25X1 ม.ค. 1 เงนิ สด หนุ้ กู้ ส่วนเกินมูลค่าหนุ้ กู้ จาหนา่ ยหนุ้ ก้ไู ด้ในราคาสูงกวา่ มูลคา่ 3. กำรจำหน่ำยหุ้นกู้ในรำคำต่ำกวำ่ รำคำตำมมลู ค่ำ (Discount) หมายถึง กจิ การจาหนา่ ยหนุ้ ได้ในราคาทต่ี ่ากวา่ ท่ีระบไุ ว้ในใบหุ้น เกิดจากอัตราดอกเบี้ยหุ้นกทู้ ่ีกิจการออกจาหน่ายมีอัตราดอกเบ้ีย น้อยกว่าอตั ราดอกเบย้ี ในทอ้ งตลาด สง่ ผลให้เกิดบญั ชีสว่ นลดมูลค่าห้นุ กู้ อัตราดอกเบีย้ หุน้ กู้ < อตั ราดอกเบยี้ ในท้องตลาด ตัวอย่ำง 2.5 ในวนั ที่ 1 มกราคม 25x1 บรษิ ทั สุขสมหวัง จากดั (มหาชน) ไดอ้ อกจาหน่ายห้นุ กู้มูลค่า 500,000 บาท อัตราดอกเบี้ยหุ้นกู้ 10% ต่อปี จ่ายดอกเบี้ยทุก 6 เดือน คือ วันท่ี 1 กรกฎาคม และ วนั ท่ี 1 มกราคมของทกุ ปี หุน้ กอู้ ายุ 3 ปี ในขณะนั้นอัตราดอกเบย้ี หนุ้ กูใ้ นทอ้ งตลาดเท่ากับ 12% และ กิจการสามารถออกจาหนา่ ยหนุ้ ก้ไู ดใ้ นราคา 475,433 บาท บนั ทึกบัญชดี งั ตอ่ ไปนี้ วัน เดอื น ปี รำยกำร สมดุ รำยวันทัว่ ไป เดบติ หนำ้ ท่ี 1 25X1 เลขที่ 475,433 - เครดติ ม.ค. 1 บญั ชี 24,567 - 500,000 - เงนิ สด ส่วนลดมลู คา่ ห้นุ กู้ ห้นุ กู้ จาหนา่ ยหนุ้ กไู้ ดใ้ นราคาตา่ กว่ามลู คา่

46 เมื่อกิจการสามารถกาหนดราคาในการออกจาหน่ายหุ้นกู้ ประเด็นที่ต้องพิจารณาวันที่ ออกจาหน่ายห้นุ กู้นัน้ กิจการสามารถจาหน่ายในวันเดียวกนั กับวนั ที่กจิ การจ่ายดอกเบีย้ หรอื จาหน่าย ในระหวา่ งงวดท่จี ่ายดอกเบยี้ มขี ้นั ตอนในการบนั ทกึ บัญชดี ังต่อไปน้ี กำรจำหน่ำยหุ้นกู้ในวันเดียวกันกับวันที่กิจกำรจ่ำยดอกเบี้ย ในการจาหน่ายหุ้นกู้หาก กิจการสามารถนาหุ้นกู้ออกจาหน่ายได้ในวันเดียวกันกับที่กิจการจ่ายดอกเบ้ีย สามารถกาหนดราคาที่ ออกจาหน่ายมีดังตอ่ ไปน้ี 1. จำหน่ำยในรำคำตำมมูลค่ำ กิจการออกจาหน่ายหุ้นได้เท่ากับราคาที่ระบุไว้ในใบหุ้น ไม่มสี ว่ นเกินหรอื ส่วนลดมลู คา่ หุน้ กเู้ กิดขึน้ ตัวอย่ำงท่ี 2.6 จากตัวอย่างที่ 2.3 ในวันท่ี 1 มกราคม 25x1 บริษัท สุขสมหวัง จากัด(มหาชน) ได้ ออกจาหน่ายหุ้นกู้มูลค่า 500,000 บาท อัตราดอกเบ้ียหุ้นกู้ 10% ต่อปี จ่ายดอกเบ้ียทุก 6 เดือน คือ วันท่ี 1 กรกฎาคม และ วันท่ี 1 มกราคมของทุกปี หุ้นกู้อายุ 3 ปี ในขณะน้ันอัตราดอกเบี้ยหุ้นกู้ใน ท้องตลาดเท่ากับ 10% สามารถแสดงภาพการคานวณมูลค่าของเงินในอนาคต คิดลดเป็นมูลค่า ปจั จบุ นั จากภาพที่ 2.1 งวด 1 งวด 2 งวด 3 งวด 4 งวด 5 งวด 6 ปจั จุบัน 25,000 25,000 25,000 25,000 25,000 25,000 1 ม.ค. X1 1ก.ค.X1 1ม.ค. X2 1ก.ค.X2 1ม.ค. X3 1ก.ค.X3 1ม.ค. X4 1 500,000 ราคาขาย ภำพท่ี 2.1 แสดงมลู ค่าของเงินในอนาคต คดิ ลดเป็นมลู คา่ ปจั จบุ นั ภาพท่ี 2.1 แสดงมูลค่าของเงินในอนาคตท่ีกจิ การต้องจา่ ยคืนตามเง่ือนไขท่ีระบุไวใ้ นหุ้นกู้ คือ จ่ายดอกเบี้ยปีละ 2 คร้ัง ๆ ละ 25,000 บาท เม่ือหุ้นกู้ครบกาหนดจะต้องจ่ายคืนเงินต้นในราคา ตามมูลค่าท่ีระบไุ วค้ ือ 500,000 บาท เมื่อกิจการทราบจานวนเงินท่ีจ่ายในอนาคตทง้ั หมด ลาดบั ต่อมา คือคานวณหามูลค่าปัจจุบันของเงินดังกล่าว โดยคิดลดให้เป็นมูลค่าปัจจุบันเพื่อใช้เป็นเกณฑ์ในส่วน ของการกาหนดราคาจาหนา่ ยหุ้นกู้ สาหรับวิธีการคานวณมูลค่าหาปัจจุบันของหุ้นกู้ท่ีจาหน่าย มีปัจจัยที่ต้องพิจารณาคือ อัตราดอกเบ้ียหุ้นกู้ และอตั ราดอกเบี้ยในท้องตลาด (อตั ราดอกเบ้ียที่แท้จริง) กรณีท่ีอัตราดอกเบ้ยี ท้ัง 2 ชนดิ เท่ากัน สามารถคานวณหามูลค่าปัจจุบนั ของหุน้ กไู้ ด้ดังต่อไปนี้

47 มลู ค่าปจั จุบนั ของเงินตน้ 500,000X 0.7462 PVIF (i = 5%,n = 6) = 373,100 มูลค่าปัจจบุ ันของดอกเบย้ี 500,000X10%X6/12= 25,000X5.0757 PVIFA (i = 5%,n = 6) = 126,893 มลู ค่าปจั จบุ ันของหนุ้ กู้ (ราคาจาหน่าย) = 499,993(1) (1)ปัดเศษ = 500,000 (ปัดเท่ากบั ราคาตามมูลคา่ ) การคานวณมูลค่าปัจจุบันของการจาหน่ายหุ้นกู้ กรณีอัตราดอกเบ้ียทั้ง 2 ชนิดเท่ากัน ส่งผลให้ไม่มีส่วนเกินหรือส่วนลดมูลค่าหุ้นกู้ท่ีต้องตัดจาหน่าย การจาหน่ายหุ้นกู้แบบไม่มีส่วนเกินหรือ สว่ นลดมูลคา่ หุ้นกู้ แสดงการคานวณได้จากตารางที่ 2.1 ตำรำงที่ 2.1 กรณีไม่มสี ว่ นเกินหรือส่วนลดมลู ค่าหนุ้ กู้ วนั ที่ ดอกเบี้ยจ่ำย(5%) ดอกเบ้ยี ทแี่ ทจ้ ริง (5%) ไม่มสี ว่ นเกนิ หรือ รำคำตำมบญั ชี (2) (1) สว่ นลดมลู ค่ำหุ้นกู้ (4) (500,000X10%X6/12) (ราคาตามบัญชXี 10%X6/12) (3) (4) – (3) 1 ม.ค. 25X1 1 ก.ค. 25X1 25,000 25,000 0 500,000 1 ม.ค. 25X2 25,000 25,000 0 500,000 1 ก.ค. 25X2 25,000 25,000 0 500,000 1 ม.ค. 25X3 25,000 25,000 0 500,000 1 ก.ค. 25X3 25,000 25,000 0 500,000 1 ม.ค. 25X4 25,000 25,000 0 500,000 ตารางท่ี 2.1 แสดงว่าเมื่ออัตราดอกเบี้ยหุ้นกู้เท่ากับอัตราดอกเบย้ี ในท้องตลาด ไม่มีส่วนเกิน หรือส่วนลดมูลค่าหุ้นกู้เกิดข้ึนจึงไม่ต้องตัดจาหน่ายใด ๆ ส่งผลให้ราคาจาหน่ายหุ้นกู้เท่ากับราคาตาม มูลคา่ ของหุ้นกู้ และเมอื่ หนุ้ กู้ครบกาหนดจ่ายชาระในราคาตามมลู ค่า บันทึกบัญชดี ังตอ่ ไปน้ี สมุดรำยวันทั่วไป หน้ำที่ 1 วัน เดือน ปี รำยกำร เลขท่ี เดบิต เครดิต บัญชี 25X1 500,000 - ม.ค. 1 เงินสด 500,000 - หุ้นกู้ จาหน่ายหุน้ กไู้ ดใ้ นราคาตามมูลคา่ ก.ค. 1 ดอกเบยี้ จ่าย 25,000 - เงินสด (500,000X10%X6/12) 25,000 - บันทกึ การจ่ายดอกเบ้ีย ธ.ค. 31 ดอกเบยี้ จ่าย 25,000 - ดอกเบ้ียค้างจ่าย 25,000 - ปรบั ปรุงดอกเบ้ยี จา่ ย 6 เดือน

48 สมดุ รำยวันท่ัวไป หน้ำท่ี 1 วัน เดอื น ปี รำยกำร เลขท่ี เดบติ เครดิต บัญชี 25X2 25,000 - 25,000 - ม.ค. 1 ดอกเบย้ี คา้ งจา่ ย 25,000 - 25,000 - 25,000 - 25,000 - ดอกเบี้ยจ่าย 25,000 - 25,000 - กลบั รายการดอกเบย้ี คา้ งจ่ายปกี ่อน ม.ค. 1 ดอกเบี้ยจา่ ย เงนิ สด บันทึกการจา่ ยดอกเบี้ย ก.ค. 1 ดอกเบี้ยจ่าย เงนิ สด(500,000X10%X6/12) บันทกึ การจ่ายดอกเบ้ยี ธ.ค. 31 ดอกเบีย้ จา่ ย ดอกเบ้ียค้างจ่าย ปรบั ปรงุ ดอกเบยี้ จ่ายสาหรับ 6 เดือน 25X3 25,000 - 25,000 - ม.ค. 1 ดอกเบยี้ ค้างจา่ ย 25,000 - 25,000 - 25,000 - 25,000 - ดอกเบย้ี จ่าย 25,000 - 25,000 - กลบั รายการดอกเบ้ียค้างจ่ายปกี อ่ น ดอกเบี้ยจ่าย เงนิ สด บันทกึ การจา่ ยดอกเบย้ี ก.ค. 1 ดอกเบย้ี จา่ ย เงินสด (500,000X10%X6/12) บนั ทกึ การจา่ ยดอกเบ้ยี ธ.ค. 31 ดอกเบย้ี จา่ ย ดอกเบี้ยค้างจ่าย ปรับปรงุ ดอกเบย้ี จา่ ยสาหรบั 6 เดอื น 25X4 25,000 - ม.ค. 1 ดอกเบี้ยค้างจ่าย 25,000 - ดอกเบยี้ จา่ ย กลบั รายการดอกเบยี้ ค้างจ่าย

49 สมุดรำยวนั ทั่วไป หน้ำที่ 1 วัน เดอื น ปี รำยกำร เลขที่ เดบติ เครดติ บัญชี 25X4 25,000 - ม.ค. 1 ดอกเบี้ยจา่ ย 25,000 - เงินสด บันทึกการจา่ ยดอกเบยี้ หุน้ กู้ 500,000 - เงนิ สด 500,000 - ไถ่ถอนหนุ้ กูเ้ ม่อื ครบกาหนด 3 ปี จากการบนั ทึกบญั ชีดังกลา่ วข้างต้น นามาแสดงในงบแสดงฐานะการเงินดังนี้ บรษิ ทั สุขสมหวัง จำกดั (มหำชน) งบแสดงฐำนะกำรเงิน (บำงสว่ น) ณ วันท่ี 31 ธนั วำคม หนี้สินและสว่ นของผถู้ ือหุน้ 25X3 หน่วย : บำท หนี้สินหมุนเวียน 25,000 25X2 25X1 500,000 25,000 25,000 ดอกเบีย้ คา้ งจา่ ย ………………….. 500,000 500,000 รวมหน้สี นิ หมุนเวียน หน้ีสินไม่หมนุ เวียน หนุ้ กู้ รวมหน้สี นิ 2. กำรจำหน่ำยในรำคำสูงกว่ำรำคำตำมมูลค่ำ กิจการออกจาหน่ายหุ้นได้ในราคาที่สูง กว่าที่ระบใุ นใบหนุ้ ส่งผลให้เกดิ บญั ชีสว่ นเกนิ มลู คา่ หนุ้ กู้ ตัวอย่ำงท่ี 2.7 จากตัวอย่างท่ี 2.4 ในวันที่ 1 มกราคม 25x1 บริษัท สุขสมหวัง จากัด(มหาชน) ได้ ออกจาหน่ายหุ้นกู้มูลค่า 500,000 บาท อัตราดอกเบี้ยหุ้นกู้ 10% ต่อปี จ่ายดอกเบ้ียทุก 6 เดือน คือ วันท่ี 1 กรกฎาคม และ วันที่ 1 มกราคมของทุกปี หุ้นกู้อายุ 3 ปี ในขณะน้ันอัตราดอกเบี้ยหุ้นกู้ใน ทอ้ งตลาดเท่ากบั 8% กิจการสามารถออกจาหนา่ ยหุ้นก้ไู ดใ้ นราคา 526,203 บาท การคานวณหามูลค่าปัจจุบันของการจาหน่ายหุ้นกู้ ในกรณีท่ีอัตราดอกเบี้ยหุ้นกู้สูงกว่า อัตราดอกเบี้ยในท้องตลาดสง่ ผลให้เกิดส่วนเกินมูลค่าหุ้นกู้ สามารถคานวณหามูลค่าปัจจุบันของหุ้นกู้ ดงั ตอ่ ไปน้ี

50 มลู คา่ ปจั จบุ นั ของเงินตน้ 500,000X 0.7903 PVIF (i = 4%,n = 6) = 395,150 มลู ค่าปจั จบุ นั ของดอกเบี้ย 500,000X10%X6/12= 25,000X5.2421 = 131,053 = 526,203(1) PVIFA (i = 4%,n = 6) = 500,000 = 26,203 มลู คา่ ปจั จุบันของหุ้นกู้ (ราคาขาย) ราคาตามมูลค่าหุ้นกู้ สว่ นเกินมลู ค่าหนุ้ กู้ (1)ปดั เศษ คานวณมูลค่าปัจจบุ ันของการจาหน่ายหุ้นกู้ กรณีมสี ่วนเกินมูลค่าหุ้นกู้ จดั ทาตารางการตัด สว่ นเกนิ มูลคา่ หุ้นก-ู้ วิธอี ัตราดอกเบี้ยท่ีแทจ้ ริง ตามตารางที่ 2.2 ดงั ตอ่ ไปน้ี ตำรำงที่ 2.2 กรณมี ีส่วนเกนิ มูลค่าหนุ้ กู้ คานวณการตัดสว่ นเกินมูลค่าหุ้นกู้ –วธิ อี ตั ราดอกเบยี้ ท่ีแทจ้ ริง วันที่ ดอกเบ้ียจ่ำย(5%) ดอกเบยี้ ทแ่ี ทจ้ ริง(4%) กำรตัดสว่ นเกิน รำคำตำมบัญชี (1) (2) มูลค่ำห้นุ กู้ (4) (500,000X10%X6/12) (ราคาตามบญั ชี (3) (4) – (3) X8%X6/12) (1) – (2) 1 ม.ค. 25X1 526,203 1 ก.ค. 25X1 25,000 21,048.12 3,951.88(ก) 522,251.12 1 ม.ค. 25X2 25,000 20,890.04 4,109.96(ข) 518,141.16 1 ก.ค. 25X2 25,000 20,725.65 4,274.35(ค) 513,866.81 1 ม.ค. 25X3 25,000 20,554.67 4,445.33(ง) 509,421.48 1 ก.ค. 25X3 25,000 20,376.86 4,623.14(จ) 504,798.34 1 ม.ค. 25X4 25,000 (2) 20,201.66 (1) 4,798.34(ฉ) 500,000 (1)การตัดส่วนเกินมูลคา่ หุ้นกู้ = 504,798.34 – 500,000 = 4,798.34 (สว่ นที่เหลือ) (2)ดอกเบี้ยทีแ่ ทจ้ รงิ = 25,000 - 4,798.34 = 20,201.66 (ผลต่าง) ตารางที่ 2.2 แสดงว่าเม่ืออัตราดอกเบี้ยหุ้นกู้สูงกว่าอัตราดอกเบ้ียในท้องตลาด ส่งผลให้ ราคาจาหน่ายหุ้นกู้สูงกว่าราคาตามมูลค่าของหุ้นกู้ จานวนเงินที่สูงกว่าคือ ส่วนเกินที่กิจการจะต้องตัด จาหน่ายให้หมดก่อนหุ้นกู้ครบกาหนด เม่ือหุ้นกู้ครบกาหนดจะมีราคาเท่ากับราคาตามมูลค่า บันทึก บญั ชีดังตอ่ ไปนี้ สมดุ รำยวนั ทั่วไป หนำ้ ท่ี 1 วนั เดือน ปี รำยกำร เลขท่ี เดบิต เครดติ บัญชี 526,203 500,000 - 26,203 - 25X1 ม.ค. 1 เงินสด - หุ้นกู้ ส่วนเกินมูลคา่ หุน้ กู้ จาหน่ายหนุ้ กไู้ ดใ้ นราคาสูงกว่ามลู คา่

51 สมดุ รำยวันทั่วไป หน้ำที่ 1 เครดติ วนั เดอื น ปี รำยกำร เลขที่ เดบิต 25,000 - 25,000 - บญั ชี 3,951 88 3,951 88 25,000 - 25,000 - 25X1 4,109 96 4,109 96 ก.ค. 1 ดอกเบย้ี จา่ ย 25,000 - 25,000 - 25,000 - 25,000 - เงินสด (500,000X10%X6/12) 25,000 - 25,000 - 4,274 35 4,274 35 บันทกึ การจา่ ยดอกเบีย้ 6 เดอื น 25,000 - 25,000 - 4,445 33 4,445 33 ส่วนเกนิ มลู คา่ หนุ้ กู้(ก) ดอกเบย้ี จา่ ย ตดั ส่วนเกนิ มูลค่าหุน้ กู้ 6 เดือน ธ.ค. 31 ดอกเบย้ี จ่าย ดอกเบยี้ คา้ งจ่าย ปรับปรุงดอกเบยี้ จ่ายสาหรบั 6 เดอื น ส่วนเกินมลู ค่าหุน้ กู้(ข) ดอกเบี้ยจ่าย บันทกึ การตดั สว่ นเกินมลู คา่ หุ้นกู้ 25X2 ม.ค. 1 ดอกเบย้ี คา้ งจ่าย ดอกเบ้ียจา่ ย กลบั รายการดอกเบ้ียคา้ งจ่าย ดอกเบี้ยจ่าย เงินสด บนั ทึกการจา่ ยดอกเบีย้ ก.ค. 1 ดอกเบี้ยจา่ ย เงินสด บนั ทกึ การจ่ายดอกเบ้ยี สว่ นเกนิ มูลคา่ ห้นุ กู้(ค) ดอกเบ้ยี จ่าย บนั ทกึ การตดั สว่ นเกินมูลค่าหุ้นกู้ ธ.ค. 31 ดอกเบย้ี จ่าย ดอกเบย้ี คา้ งจ่าย ปรับปรุงดอกเบย้ี จา่ ย สว่ นเกนิ มูลคา่ หุ้นกู้(ง) ดอกเบย้ี จา่ ย บันทึกการตดั ส่วนเกนิ มูลคา่ หนุ้ กู้

52 สมุดรำยวันท่ัวไป หนำ้ ท่ี 1 เครดิต วนั เดือน ปี รำยกำร เลขที่ เดบติ บัญชี 25,000 - 25X3 25,000 - ม.ค. 1 ดอกเบ้ยี ค้างจ่าย 25,000 - 25,000 - 4,623 41 ดอกเบยี้ จา่ ย 25,000 - 25,000 - กลับรายการดอกเบ้ยี ค้างจา่ ย 4,798 34 ดอกเบี้ยจ่าย 25,000 - เงนิ สด 25,000 - 500,000 - บนั ทกึ การจ่ายดอกเบย้ี ก.ค. 1 ดอกเบี้ยจา่ ย 25,000 - เงินสด บนั ทึกการจา่ ยดอกเบยี้ ดอกเบยี้ จา่ ย 4,623 41 สว่ นลดมูลคา่ หุน้ กู้(จ) บันทกึ การตดั สว่ นลดมลู คา่ หนุ้ กู้ ธ.ค. 31 ดอกเบี้ยจ่าย 25,000 - ดอกเบย้ี ค้างจ่าย บนั ทึกการดอกเบ้ยี ค้างจ่าย ดอกเบ้ยี จา่ ย 4,798 34 สว่ นลดมูลค่าห้นุ กู้(ฉ) บนั ทึกการตดั ส่วนลดมลู ค่าหุ้นกู้ 25X4 25,000 - ม.ค. 1 ดอกเบี้ยคา้ งจ่าย ดอกเบย้ี จ่าย กลับรายการดอกเบยี้ ค้างจา่ ย ดอกเบี้ยจา่ ย 25,000 - เงินสด บนั ทึกการจ่ายดอกเบย้ี ม.ค. 1 หุ้นกู้ 500,000 - เงนิ สด ไถถ่ อนหุน้ กู้เมอ่ื ครบกาหนด 3 ปี จากการบันทกึ บญั ชีดังกล่าวข้างต้น นามาแสดงในงบแสดงฐานะการเงินดังตอ่ ไปนี้

53 บรษิ ทั สุขสมหวงั จำกดั (มหำชน) งบแสดงฐำนะกำรเงิน (บำงส่วน) ณ วันท่ี 31 ธันวำคม หนว่ ย : บำท หนส้ี นิ และส่วนของผู้ถือหนุ้ 25X3 25X2 25X1 หนี้สนิ หมนุ เวียน 25,000 25,000 25,000 ดอกเบย้ี ค้างจ่าย ………………….. รวมหนส้ี นิ หมนุ เวียน หนสี้ ินไม่หมนุ เวียน หุ้นกู้ 500,000 509,421.48 518,141.16 รวมหนส้ี ิน 3. กำรจำหน่ำยในรำคำต่ำกว่ำรำคำตำมมูลค่ำ กิจการออกจาหน่ายหุ้นได้ในราคาที่ต่า กวา่ ทร่ี ะบุไวใ้ นใบหุน้ สง่ ผลให้เกิดบญั ชีส่วนลดมลู คา่ หุ้นกู้ ตัวอย่ำงที่ 2.8 จากตัวอย่างที่ 2.5 ในวันท่ี 1 มกราคม 25x1 บริษัท สุขสมหวัง จากัด(มหาชน) ออกจาหน่ายหุ้นกู้มูลค่า 500,000 บาท อัตราดอกเบ้ียหุ้นกู้ 10% ต่อปี จ่ายดอกเบ้ียทุก 6 เดือน คือ วันท่ี 1 กรกฎาคม และ วันท่ี 1 มกราคมของทุกปี หุ้นกู้อายุ 3 ปี ในขณะนั้นอัตราดอกเบ้ียหุ้นกู้ใน ท้องตลาดเท่ากบั 12% กิจการสามารถออกจาหนา่ ยห้นุ กไู้ ด้ในราคา 475,433 บาท คานวณหามูลค่าปัจจุบันของการจาหน่ายหุ้นกู้ ในกรณีที่อัตราดอกเบ้ียหุ้นกู้ต่ากว่าอัตรา ดอกเบ้ยี ในทอ้ งตลาด ทาให้เกิดสว่ นลดมลู คา่ หุ้นกู้ คานวณหามูลค่าปจั จุบนั ของหุ้นกู้ได้ดังต่อไปนี้ มูลคา่ ปัจจบุ นั ของเงินต้น 500,000X 0.7050 PVIF (i = 6%,n = 6) = 352,500 มลู คา่ ปัจจุบนั ของดอกเบยี้ 500,000X10%X6/12= 25,000X4.9173 PVIFA (i = 6%,n = 6) = 122,933 มลู คา่ ปัจจบุ ันของห้นุ กู้(ราคาจาหนา่ ย) = 475,433(1) ราคาตามมลู คา่ หุ้นกู้ = 500,000 ส่วนลดมูลคา่ หุน้ กู้ = 24,567 (1)ปัดเศษ จากการคานวณมูลค่าปัจจุบันของการจาหน่ายหุ้นกู้ กรณีมีส่วนลดมูลค่าหุ้นกู้ ต้องจัดทา ตารางการตัดส่วนลดมูลค่าหุ้นกู้-วิธอี ัตราดอกเบย้ี ทีแ่ ทจ้ ริง ตามตารางที่ 2.3 ดงั ต่อไปนี้

54 ตำรำงที่ 2.3 กรณมี สี ่วนลดมูลคา่ หุ้นกู้ คานวณการตัดส่วนลดมลู คา่ ห้นุ กู้–วิธอี ัตราดอกเบี้ยทแ่ี ทจ้ ริง วนั ที่ ดอกเบีย้ จำ่ ย (5%) ดอกเบี้ยทแ่ี ทจ้ ริง(6%) กำรตัดสว่ นลดมูลค่ำ รำคำตำมบญั ชี (1) (2) หุ้นกู้ (4) (500,000X10%X6/12) (ราคาตามบญั ชี (3) (4) + (3) X12%X6/12) (2) – (1) 1 ม.ค. 25X1 475,433 1 ก.ค. 25X1 25,000 28,525.98 3,525.98(ก) 478,958.98 1 ม.ค. 25X2 25,000 28,737.54 3,737.54(ข) 482,696.52 1 ก.ค. 25X2 25,000 28,961.79 3,961.79(ค) 486,658.31 1 ม.ค. 25X3 25,000 29,199.50 4,199.50(ง) 490,857.81 1 ก.ค. 25X3 25,000 29,451.47 4,451.47(จ) 495,309.28 1 ม.ค. 25X4 25,000 (2)29,690.72 (1)4,690.72(ฉ) 500,000 (1)การตัดส่วนลดมูลค่าหุน้ กู้ = 500,000 – 495,309.28 = 4,690.72 (2)ดอกเบี้ยทแ่ี ทจ้ รงิ = 25,000 + 4,690.72 = 29,690.72 ตารางที่ 2.3 แสดงว่าเม่ืออัตราดอกเบี้ยหุ้นกู้ต่ากว่าอัตราดอกเบ้ียในท้องตลาด ต้องใช้วิธี อตั ราดอกเบ้ียท่แี ท้จรงิ ส่งผลให้ราคาจาหน่ายหุ้นกู้ต่ากว่าราคาตามมูลคา่ ของหุ้นกู้ จานวนเงินที่ต่ากว่า คือ ส่วนลดท่ีกิจการจะต้องตัดจาหน่ายให้หมดก่อนหุ้นกู้ครบกาหนด เม่ือหุ้นกู้ครบกาหนดจะมีราคา เทา่ กบั ราคาตามมูลคา่ บันทกึ บัญชีดงั ต่อไปนี้ สมดุ รำยวนั ทว่ั ไป หน้ำท่ี 1 เครดติ วัน เดือน ปี รำยกำร เลขที่ เดบติ บญั ชี 475,433 - 500,000 - 24,567 - 25,000 - 25X1 3,525 98 ม.ค. 1 เงนิ สด 25,000 - 25,000 - ส่วนลดมูลค่าหุ้นกู้ 3,525 98 หนุ้ กู้ 25,000 - จาหนา่ ยหุน้ กูไ้ ด้ในราคาตา่ กว่ามูลคา่ ก.ค. 1 ดอกเบ้ียจา่ ย เงนิ สด (500,000X10%X6/12) บนั ทกึ การจ่ายดอกเบยี้ ดอกเบีย้ จ่าย สว่ นลดมูลค่าหุน้ กู้(ก) บนั ทกึ การตดั ส่วนลดมูลคา่ ห้นุ กู้ ธ.ค. 31 ดอกเบยี้ จา่ ย (500,000X10%X6/12) ดอกเบีย้ ค้างจ่าย บนั ทึกดอกเบี้ยค้างจา่ ย

55 สมดุ รำยวันท่วั ไป หน้ำท่ี 1 เครดติ วัน เดือน ปี รำยกำร เลขท่ี เดบติ บญั ชี 3,737 54 3,737 54 25X1 25,000 - 25,000 - ธ.ค. 31 ดอกเบ้ยี จา่ ย 25,000 - 25,000 - 25,000 - 25,000 - สว่ นลดมูลค่าหนุ้ กู้(ข) 3,961 79 3,961 79 25,000 - 25,000 - บันทึกการตดั สว่ นลดมูลค่าห้นุ กู้ 4,199 50 4,199 50 25X2 25,000 - 25,000 - ม.ค. 1 ดอกเบ้ียค้างจา่ ย 25,000 - 25,000 - ดอกเบี้ยจ่าย กลับรายการดอกเบยี้ คา้ งจา่ ย ดอกเบย้ี จ่าย เงินสด บันทึกการจา่ ยดอกเบ้ยี ก.ค. 1 ดอกเบี้ยจ่าย เงนิ สด บันทึกการจ่ายดอกเบ้ยี ดอกเบีย้ จ่าย ส่วนลดมลู คา่ หุ้นกู้(ค) บนั ทกึ การตัดสว่ นลดมลู คา่ หนุ้ กู้ ธ.ค. 31 ดอกเบยี้ จา่ ย ดอกเบยี้ คา้ งจา่ ย บนั ทกึ การดอกเบย้ี ค้างจา่ ย ดอกเบี้ยจ่าย ส่วนลดมลู คา่ หุ้นกู้(ง) บนั ทกึ การตัดสว่ นลดมลู ค่าหนุ้ กู้ 25X3 ม.ค. 1 ดอกเบี้ยคา้ งจา่ ย ดอกเบี้ยจา่ ย กลับรายการดอกเบี้ยค้างจา่ ย ดอกเบีย้ จา่ ย เงินสด บันทึกการจ่ายดอกเบี้ย

56 สมุดรำยวันทวั่ ไป หน้ำท่ี 1 เดบติ เครดติ วัน เดือน ปี รำยกำร เลขที่ บัญชี 25X3 25,000 - ก.ค. 1 ดอกเบย้ี จา่ ย 25,000 - เงินสด บนั ทึกการจา่ ยดอกเบย้ี ดอกเบย้ี จา่ ย 4,451 47 สว่ นลดมลู คา่ หุ้นกู้(จ) 4,451 47 บนั ทึกการตดั สว่ นลดมลู ค่าหนุ้ กู้ ธ.ค. 31 ดอกเบยี้ จา่ ย 25,000 - ดอกเบีย้ คา้ งจ่าย 25,000 - บันทึกการดอกเบีย้ คา้ งจ่าย ดอกเบี้ยจา่ ย 4,690 72 สว่ นลดมูลคา่ ห้นุ กู้(ฉ) 4,690 72 บันทกึ การตดั สว่ นลดมูลค่าหนุ้ กู้ 25X4 25,000 - ม.ค. 1 ดอกเบีย้ คา้ งจ่าย 25,000 - ดอกเบยี้ จ่าย กลับรายการดอกเบีย้ ค้างจ่าย หนุ้ กู้ 500,000 - 500,000 - เงินสด ไถ่ถอนหุ้นกู้เมอ่ื ครบกาหนด 3 ปี จากการบนั ทกึ บญั ชีดงั กล่าวข้างต้น นามาแสดงในงบแสดงฐานะการเงนิ ดังต่อไปนี้

57 บริษทั สุขสมหวัง จำกัด (มหำชน) งบแสดงฐำนะกำรเงิน (บำงสว่ น) ณ วนั ท่ี 31 ธนั วำคม หนว่ ย : บำท 25X3 25X2 25X1 หนส้ี นิ และส่วนของผถู้ ือหุ้น หน้สี ินหมนุ เวียน ดอกเบย้ี คา้ งจา่ ย 25,000 25,000 25,000 ………………….. รวมหน้สี ินหมุนเวียน หนีส้ นิ ไมห่ มุนเวียน หุน้ กู้ 500,000 490,857.81 482,696.52 รวมหนสี้ นิ กำรจำหน่ำยหนุ้ กู้ในระหว่ำงงวดที่จ่ำยดอกเบ้ีย ในการจาหน่ายหุ้นกหู้ ากกิจการสามารถ ออกจาหน่ายหุ้นกูไ้ ด้ในระหว่างงวดท่ีจา่ ยดอกเบย้ี ส่งผลทาให้เกดิ ดอกเบี้ยจา่ ยตั้งแตว่ ันท่อี อกจาหนา่ ย หุ้นกู้ถึงวันท่ีกิจการสามารถออกจาหน่ายหุ้นกู้ได้จริง ดอกเบ้ียจ่ายดังกล่าวที่เกิดขึ้นจะถูกรวมอยู่ใน ราคาขายท่ีผู้ซื้อหุ้นกู้ต้องจ่ายชาระ เม่ือถึงกาหนดวันท่ีจ่ายดอกเบี้ยกิจการจะจ่ายดอกเบี้ยครบตาม เงอ่ื นไขท่ีระบไุ วใ้ นใบหุน้ สามารถแสดงรายละเอยี ดดงั ภาพท่ี 2.3 2 เดือน วนั ที่ขายหนุ้ กู้ 4 เดือน 1 ม.ค. 25X1 1 มี.ค. 25X1 1 ก.ค. 25X1 วันที่ในใบหนุ้ 6 เดือน วนั ทจี่ ่ายดอกเบีย้ ภำพท่ี 2.2 แสดงการจาหนา่ ยหนุ้ กใู้ นระหว่างการจา่ ยดอกเบย้ี ภาพที่ 2.2 แสดงการจาหน่ายหุ้นกู้ในระหว่างงวดการจ่ายดอกเบ้ยี สมมติหุ้นกู้ของกิจการ ระบุวันท่ีจาหน่ายในใบหุ้นวันที่ 1 มกราคม 25X1 เงื่อนไขของการจ่ายคือ จ่ายดอกเบ้ียทุก 6 เดือน คือจ่ายในวันท่ี 1 ก.ค. 25X1 แต่สามารถขายหุ้นกู้ได้ในวันที่ 1 มีนาคม 25X1 หมายความว่ากิจการ ขายหุ้นกู้ภายหลังที่นาออกจาหน่ายแล้วเป็นระยะเวลา 2 เดือน เมื่อถึงกาหนดท่ีจะต้องจ่ายดอกเบ้ีย คือวันท่ี 1 ก.ค. 25X1 กิจการจะนาดอกเบ้ียท่ีได้รับจากการขายหุ้นกู้ท่ีรวมในราคาซ้ือเท่ากับ 2 เดือน

58 รวมกับดอกเบ้ียจ่ายที่เป็นภาระของกิจการเท่ากับ 4 เดือน จ่ายให้กับผู้ถือหุ้นกู้ของกิจการครบตาม เง่ือนไขเทา่ กับ 6 เดอื น สำหรับกำรจำหนำ่ ยห้นุ กูใ้ นระหวำ่ งงวดที่จำ่ ยดอกเบยี้ ราคาท่ีออกจาหน่ายมดี งั ตอ่ ไปน้ี 1. กำรจำหน่ำยในรำคำตำมมูลค่ำ กิจการออกจาหน่ายหุ้นได้เท่ากับราคาท่ีระบุไว้ในใบ หุ้น ไม่มีส่วนเกินหรือส่วนลดมูลค่าหุ้นกู้เกิดข้ึน แต่มีดอกเบี้ยท่ีกิจการจะต้องรวมในราคาขายหุ้นกู้ ตง้ั แต่วนั ที่ออกจาหน่ายถงึ วนั ทีส่ ามารถจาหน่ายไดใ้ หแ้ ก่ผูซ้ ื้อหุ้นกู้ ตัวอย่ำงท่ี 2.9 จากตัวอย่างที่ 2.6 ในวันท่ี 1 เมษายน 25x1 บริษัท สุขสมหวัง จากัด(มหาชน) ได้ ออกจาหน่ายหุ้นกู้มูลค่า 500,000 บาท อัตราดอกเบี้ยหุ้นกู้ 10% ต่อปี จ่ายดอกเบี้ยทุก 6 เดือนคือ วันท่ี 1 กรกฎาคมและวันท่ี 1 มกราคมของทุกปี หุ้นกู้อายุ 3 ปี ขณะน้ันอัตราดอกเบ้ียท้องตลาด เทา่ กบั 10% วนั ที่จาหนา่ ยหุน้ ก้ไู ด้ 1 เม.ย. X1 งวด 1 งวด 2 งวด 3 งวด 4 งวด 5 งวด 6 วันที่ 25,000 25,000 25,000 25,000 25,000 25,000 ออกจาหนา่ ย 1ก.ค.X1 1ม.ค. X2 1ก.ค.X2 1ม.ค. X3 1ก.ค.X3 1ม.ค. X4 1 ม.ค. X1 500,000 1 ภำพที่ 2.3 แสดงมลู ค่าของเงินในอนาคต คิดลดเป็นมลู ค่าปจั จุบนั เมื่อกิจการจาหนา่ ยหุ้นกู้ได้ใน ระหว่างงวดของการจา่ ยดอกเบี้ย ภาพที่ 2.3 แสดงมูลค่าของเงินในอนาคตคิดลดเป็นมูลค่าปัจจุบัน เมื่อกิจการจาหน่ายหุ้น กู้ได้ในระหว่างงวดของการจ่ายดอกเบ้ีย คือจ่ายดอกเบี้ยปีละ 2 คร้ัง ๆ ละ 25,000 บาท เมื่อหุ้นกู้ ครบกาหนดจะต้องจ่ายคืนเงินต้นในราคาตามมูลค่าที่ระบุไว้คือ 500,000 บาท สาหรับการจาหน่าย ห้นุ กู้ในกรณีท่ีกิจการจาหน่ายได้ในระหว่างการจ่ายดอกเบี้ย ส่งผลให้จานวนเงินท่ีกิจการจะได้รับต้อง รวมดอกเบี้ยต้ังแต่วันที่ออกจาหน่ายถึงวันที่สามารถจาหน่ายได้ คือ วันที่ 1 มกราคม – 1 เมษายน 25X1 หากในการจาหน่ายหุ้นกู้มีส่วนเกนิ หรือสว่ นลดมูลคา่ หุ้นกู้จะตัดจาหน่ายต้ังแต่วนั ที่ออกจาหน่าย ถึงวนั ครบกาหนดเทา่ นัน้ เมื่อกิจการจาหน่ายหุ้นกู้ จะต้องคานวณหามูลค่าปัจจุบันของหุ้นกู้ท่ีจาหน่าย ในกรณีที่ กจิ การจาหน่ายหนุ้ กไู้ ด้ภายหลัง คานวณจานวนเงนิ ท่กี จิ การจะได้รับจากการจาหน่ายหนุ้ กู้ดังต่อไปนี้

59 ราคาตามบญั ชี ณ วันท่ี 1 มกราคม 25X1 500,000.00 ไมม่ สี ่วนเกนิ หรือสว่ นลดในการตัดจาหน่าย ต้ังแต่วนั ทอ่ี อกจาหนา่ ย – วนั ทีจ่ าหนา่ ยหนุ้ กไู้ ด้ 0.00 ราคาตามบัญชี ณ วันท่ี 1 เมษายน 25X1 500,000.00 บวก ดอกเบ้ียคา้ งจ่าย 3 เดอื น (500,000X10%X3/12) 12,500.00(1) เงนิ สดท่ีกจิ การจะไดร้ บั จากการขายหุ้นในวันท่ี 1 เมษายน 25X1 512,500.00 การคานวณมูลค่าปัจจุบันของการจาหน่ายหุ้นกู้ กรณีกิจการจาหน่ายหุ้นกู้ได้ภายหลังจาก การออกจาหน่ายหุ้นกู้ ตามตารางท่ี 2.4 ดงั ตอ่ ไปน้ี ตำรำงที่ 2.4 กรณไี มม่ สี ว่ นเกินหรอื ส่วนลดมูลค่าหนุ้ กู้ กรณจี าหน่ายหุ้นกู้ในระหว่างงวดท่ีจ่ายดอกเบีย้ วันทด่ีอกเบี้ยจำ่ ย (5%) ดอกเบ้ียท่ีแท้จริง ไม่มีส่วนเกนิ หรือ รำคำตำมบัญชี (1) (5%) สว่ นลดมลู ค่ำหนุ้ กู้ (4) (500,000X10%X6/12) (2) (3) (4) – (3) (ราคาตามบญั ชXี 8%X6/12) 1 ม.ค. 25X1 500,000 1 เม.ย. 25X1 (12,500)(1) (12,500) 0 500,000 1 ก.ค. 25X1 25,000 25,000 0 500,000 1 ม.ค. 25X2 25,000 25,000 0 500,000 1 ก.ค. 25X2 25,000 25,000 0 500,000 1 ม.ค. 25X3 25,000 25,000 0 500,000 1 ก.ค. 25X3 25,000 25,000 0 500,000 1 ม.ค. 25X4 25,000 25,000 0 500,000 (1)เป็นดอกเบ้ยี ท่เี กดิ ข้นึ ต้งั แตว่ ันทใี่ นใบหนุ้ ถงึ วนั ท่จี าหน่ายคอื ตงั้ แต่วนั ที่ 1 ม.ค. ถงึ 1 เม.ย. 25X1 เมอ่ื มผี ซู้ ื้อห้นุ กู้ ดังกล่าว กจิ การจะตอ้ งจาหนา่ ยห้นุ กพู้ ร้อมดอกเบย้ี ดงั กล่าว ส่งผลใหเ้ ม่ือขายพร้อมดอกเบี้ยกจิ การต้องรับรู้เปน็ ดอกเบี้ยจ่ายทางด้านเครดติ เนือ่ งจากดอกเบย้ี ท่ีได้จากการจาหน่าย กิจการจะต้องจา่ ยคนื ภายหลงั ตามเงอ่ื นไข การจา่ ยชาระดอกเบ้ียทุก 6 เดอื น เมื่อคานวณตารางกรณีไม่สามารถตัดส่วนเกินหรือส่วนลดมูลค่าหุ้นกู้ได้ นารายการที่ เกดิ ขึ้นในแต่ละชว่ งเวลา บนั ทึกบญั ชีดงั ต่อไปน้ี สมุดรำยวันทว่ั ไป หน้ำที่ 1 วนั เดอื น ปี รำยกำร เลขที่ เดบิต เครดิต บัญชี 512,500 - 500,000 - 12,500(1) - 25X1 เม.ย. 1 เงนิ สด ห้นุ กู้ ดอกเบีย้ จา่ ย (500,000X10%X3/12) จาหน่ายหุ้นกู้ราคาตามมูลค่าพร้อมดอกเบี้ย ตง้ั แต่ 1 ม.ค. – 1 เม.ย. 25X1

60 สมดุ รำยวนั ทวั่ ไป หนำ้ ที่ 1 วนั เดือน ปี รำยกำร เลขที่ เดบติ เครดิต บญั ชี 25,000 25,000 - 25X1 25,000 - 25,000 - ก.ค. 1 ดอกเบย้ี จ่าย 25,000 - 25,000 - เงนิ สด (500,000X10%X6/12) 25,000 - 25,000 - บนั ทึกการจ่ายดอกเบยี้ 25,000 - 25,000 - 25,000 - 25,000 - ธ.ค. 31 ดอกเบย้ี จา่ ย ดอกเบี้ยคา้ งจ่าย 25,000 - 25,000 - 25,000 - 25,000 - ปรบั ปรงุ ดอกเบยี้ จา่ ย 25,000 - 25,000 - 25X2 ม.ค. 1 ดอกเบยี้ คา้ งจ่าย ดอกเบย้ี จ่าย กลับรายการดอกเบีย้ คา้ งจ่าย ดอกเบย้ี จา่ ย เงินสด บันทกึ การจา่ ยดอกเบี้ย ก.ค. 1 ดอกเบย้ี จ่าย เงนิ สด (500,000X10%X6/12) บันทึกการจา่ ยดอกเบ้ยี ธ.ค. 31 ดอกเบี้ยจ่าย ดอกเบี้ยคา้ งจ่าย ปรบั ปรุงดอกเบี้ยจ่าย 25X3 ม.ค. 1 ดอกเบ้ยี ค้างจ่าย ดอกเบ้ยี จา่ ย กลับรายการดอกเบี้ยคา้ งจา่ ย ดอกเบ้ยี จ่าย เงนิ สด บนั ทกึ การจา่ ยดอกเบย้ี ก.ค. 1 ดอกเบย้ี จ่าย เงินสด (500,000X10%X6/12) บนั ทกึ การจา่ ยดอกเบี้ย

61 สมดุ รำยวันทั่วไป หน้ำท่ี 1 วนั เดอื น ปี รำยกำร เลขที่ เดบติ เครดิต บญั ชี 25,000 - 25,000 - 25X3 25,000 - 25,000 - 25,000 - 25,000 - ธ.ค. 31 ดอกเบี้ยจ่าย 500,000 - 500,000 - ดอกเบี้ยคา้ งจ่าย ปรับปรุงดอกเบีย้ คา้ งจ่าย 25X4 ม.ค. 1 ดอกเบีย้ ค้างจา่ ย ดอกเบย้ี จา่ ย กลับรายการดอกเบ้ียค้างจ่าย ดอกเบ้ียจ่าย เงินสด บนั ทกึ การจา่ ยดอกเบยี้ หนุ้ กู้ เงนิ สด ไถ่ถอนหุ้นกเู้ มอ่ื ครบกาหนด 3 ปี 2. กำรจำหนำ่ ยในรำคำสูงว่ำรำคำตำมมูลค่ำ กิจการออกจาหน่ายหนุ้ ได้ในราคาที่สงู กว่า ท่ีระบุในใบหุ้น ส่งผลให้เกิดบญั ชีส่วนเกนิ มลู ค่าหุ้นกู้ แต่มีดอกเบี้ยที่กิจการจะต้องรวมในราคาขายหุ้น กตู้ ั้งแต่วนั ทีอ่ อกจาหนา่ ยถึงวนั ทีส่ ามารถจาหน่ายได้ให้แก่ผ้ซู ้ือหนุ้ กู้ ตัวอย่ำงท่ี 2.10 จากตัวอย่างท่ี 2.4 ในวันที่ 1 เมษายน 25x1 บริษัท สุขสมหวัง จากัด (มหาชน) ได้ ออกจาหน่ายหุ้นกู้มูลค่า 500,000 บาท อัตราดอกเบ้ียหุ้นกู้ 10% ต่อปี จ่ายดอกเบี้ยทุก 6 เดือน คือ วันท่ี 1 กรกฎาคม และ วันท่ี 1 มกราคมของทุกปี หุ้นกู้อายุ 3 ปี ในขณะนั้นอัตราดอกเบี้ยหุ้นกู้ใน ทอ้ งตลาดเท่ากับ 8% เมื่อกิจการจาหน่ายหุ้นกู้ จะต้องคานวณหามูลค่าปัจจุบันของหุ้นกู้ที่จาหน่าย เม่ืออัตรา ดอกเบี้ยหุ้นกู้มากกว่าอัตราดอกเบี้ยในท้องตลาด ในกรณีที่กิจการจาหน่ายหุ้นกู้ภายหลังจาก การจาหนา่ ยหุ้นกู้ คานวณจานวนเงนิ สดทกี่ ิจการจะได้รับ ณ วันท่ีออกจาหน่ายหนุ้ กู้ ดงั ต่อไปน้ี ราคาตามบญั ชี ณ วันท่ี 1 มกราคม 25X1 526,203.00 หัก ส่วนเกินมูลค่าหุ้นกู้ท่ีตัดออกเม่ือกิจการขายหุ้นกู้ในวันท่ี 1 เมษายน 25X1 (ตัดสว่ นเกินออกจานวน 3 เดอื น วันท่ี 1 ม.ค.- 1เม.ย.X1 = 3,951.88X3/6) 1,975.94(1) ราคาตามบัญชี ณ วนั ท่ี 1 เมษายน 25X1 524,227.06 บวก ดอกเบ้ียค้างจา่ ย 3 เดือน (500,000X10%X3/12) 12,500.00 เงินสดทก่ี ิจการจะได้รับจากการขายหนุ้ ในวันที่ 1 เมษายน 25X1 536,727.06 จากการคานวณมลู ค่าปัจจบุ ันของการจาหน่ายหุ้นกู้ กรณีมีส่วนเกินมูลค่าหุ้นกู้ จัดทาตาราง การตดั ส่วนเกินมูลคา่ ห้นุ กู้-วธิ ีอตั ราดอกเบย้ี ที่แทจ้ ริง ตามตารางท่ี 2.5 ดงั ต่อไปนี้

62 ตำรำงที่ 2.5 กรณีมีส่วนเกินมูลค่าหุ้นกู้ คานวณการตัดส่วนเกินมูลค่าหุ้นกู้ –วิธีอัตราดอกเบี้ยท่แี ท้จริง การจาหน่ายหนุ้ กู้ในระหว่างงวดท่ีจา่ ยดอกเบ้ีย วันดทอ่ี กเบี้ยจ่ำย (5%) ดอกเบี้ยทแ่ี ท้จรงิ กำรตดั ส่วนเกิน รำคำตำมบญั ชี (1) (4%) มูลค่ำหนุ้ กู้ (4) (500,000X10%X6/12) (2) (3) (4) – (3) (ราคาตามบัญชXี 8%X6/12) (1) – (2) 1 ม.ค. 25X1 526,203 1 เม.ย. 25X1 (12,500) (1,975.94)(1) 524,227.06 1 ก.ค. 25X1 25,000 21,048.12 3,951.88 522,251.12 1 ม.ค. 25X2 25,000 20,890.04 4,109.96 518,141.16 1 ก.ค. 25X2 25,000 20,725.65 4,274.35 513,866.81 1 ม.ค. 25X3 25,000 20,554.67 4,445.33 509,421.48 1 ก.ค. 25X3 25,000 20,376.86 4,623.14 504,798.34 1 ม.ค. 25X4 25,000 20,201.66 4,798.34 500,000 (1)ในกรณีจาหนา่ ยมีส่วนเกินมูลค่าหุ้นกู้ ในการตดั จาหน่ายส่วนเกนิ มูลค่าหุ้นกู้ กจิ การต้องตดั จาหน่ายทกุ 6 เดอื น ต้ังแต่วนั ท่ี ในใบหุ้นจนถึงวนั จ่ายดอกเบ้ีย หากจาหน่ายหุ้นกู้ได้ภายหลังวันทใี่ นใบหุ้น ส่วนเกนิ มูลค่าห้นุ กู้ตอ้ งตดั ออก 3 เดือน ตัง้ แต่ วันทีใ่ นใบหุ้นจนถึงวนั ที่จาหนา่ ยห้นุ กู้ เน่อื งจากตอ้ งทราบราคาตามบัญชี ณ วันออกจาหนา่ ย เพราะเปน็ ราคาจาหน่ายหุ้นกู้ กิจการคานวณหามูลคา่ ปัจจุบันของการจาหน่ายหุ้นกู้ เมื่ออัตราดอกเบี้ยหุ้นกู้มากกว่าอัตรา ดอกเบี้ยในท้องตลาด ส่งผลให้เกิดส่วนเกินมูลค่าหุ้นกู้ ในกรณีที่กิจการจาหน่ายหุ้นกู้ได้ภายหลังจาก วันทอี่ อกจาหน่ายหุน้ กู้ ในแตล่ ะชว่ งเวลาท่ีเกิดขนึ้ บันทกึ บัญชีดังต่อไปน้ี สมุดรำยวันทวั่ ไป หนำ้ ท่ี 1 วนั เดอื น ปี รำยกำร เลขท่ี เดบติ เครดติ บัญชี 536,727 06 500,000 - 12,500 - 25X1 25,000 - 24,227 06 เม.ย. 1 เงินสด 25,000 - หนุ้ กู้ ดอกเบีย้ จ่าย สว่ นเกินมูลค่าห้นุ กู้ (524,227.06 – 500,000) จาหนา่ ยหุ้นกูไ้ ดใ้ นราคาสูงกวา่ มลู คา่ ก.ค. 1 ดอกเบ้ยี จา่ ย เงนิ สด (500,000X10%X6/12) บนั ทกึ การจ่ายดอกเบย้ี ส่วนเกนิ มลู คา่ หุ้นกู้ (3,951.88X3/6) (1) 1,975 94 ดอกเบ้ียจ่าย 1,975 94 บนั ทกึ การตดั ส่วนเกนิ มลู คา่ หนุ้ กู้

63 สมดุ รำยวนั ทั่วไป หน้ำท่ี 1 วัน เดอื น ปี รำยกำร เลขที่ เดบติ เครดิต บญั ชี 25,000 - 25,000 - 25X1 4,109 96 4,109 96 ธ.ค. 31 ดอกเบี้ยจา่ ย 25,000 - 25,000 - ดอกเบี้ยคา้ งจา่ ย 25,000 - 25,000 - ปรบั ปรงุ ดอกเบ้ยี คา้ งจา่ ย 25,000 - 25,000 - 4,274 35 4,274 35 ส่วนเกินมลู คา่ ห้นุ กู้ 25,000 - 25,000 - ดอกเบยี้ จา่ ย 4,445 33 4,445 33 บันทึกการตดั สว่ นเกินมูลคา่ หนุ้ กู้ 25,000 - 25,000 - 25X2 ม.ค. 1 ดอกเบี้ยคา้ งจา่ ย ดอกเบย้ี จา่ ย กลบั รายการดอกเบยี้ ค้างจา่ ย ดอกเบย้ี จา่ ย เงนิ สด บนั ทกึ การจ่ายดอกเบย้ี ก.ค. 1 ดอกเบยี้ จ่าย เงนิ สด บันทกึ การจ่ายดอกเบ้ีย สว่ นเกนิ มลู คา่ หนุ้ กู้ ดอกเบี้ยจา่ ย บันทึกการตัดสว่ นเกนิ มูลคา่ หุ้นกู้ ธ.ค. 31 ดอกเบย้ี จ่าย ดอกเบย้ี คา้ งจ่าย ปรับปรุงดอกเบ้ยี จา่ ย ส่วนเกินมูลคา่ หุน้ กู้ ดอกเบี้ยจ่าย บันทกึ การตัดส่วนเกนิ มูลคา่ หุ้นกู้ 25X3 ม.ค. 1 ดอกเบ้ยี ค้างจา่ ย ดอกเบี้ยจ่าย กลับรายการดอกเบี้ยค้างจ่าย

64 สมุดรำยวนั ทั่วไป หนำ้ ที่ 1 วัน เดอื น ปี รำยกำร เลขท่ี เดบิต เครดติ บญั ชี 25,000 - 25,000 - 25X3 25,000 - 25,000 - ม.ค. 1 ดอกเบ้ียจา่ ย 4,623 14 4,623 14 25,000 - 25,000 - เงนิ สด 4,798 34 4,798 34 บันทึกการจ่ายดอกเบย้ี 25,000 - 25,000 - 25,000 - 25,000 - ก.ค. 1 ดอกเบี้ยจ่าย 500,000 - 500,000 - เงินสด บนั ทกึ การจา่ ยดอกเบี้ย สว่ นเกนิ มูลคา่ หุ้นกู้ ดอกเบี้ยจ่าย บนั ทึกการตัดส่วนลดมูลค่าหุ้นกู้ ธ.ค. 31 ดอกเบี้ยจา่ ย ดอกเบี้ยค้างจ่าย บันทึกการดอกเบี้ยคา้ งจ่าย สว่ นเกนิ มลู ค่าหุ้นกู้ ดอกเบย้ี จา่ ย บันทึกการตัดสว่ นลดมูลค่าห้นุ กู้ 25X4 ม.ค. 1 ดอกเบย้ี ค้างจา่ ย ดอกเบยี้ จา่ ย กลับรายการดอกเบย้ี คา้ งจ่าย ดอกเบี้ยจา่ ย เงนิ สด บนั ทกึ การจ่ายดอกเบ้ีย หุน้ กู้ เงนิ สด ไถถ่ อนหุ้นกูเ้ ม่ือครบกาหนด 3 ปี 3. กำรจำหน่ำยในรำคำต่ำกว่ำรำคำตำมมูลค่ำ กิจการออกจาหน่ายหุ้นได้ในราคาที่ต่า กว่าท่ีระบุไว้ในใบหุ้น ส่งผลให้เกิดบัญชีส่วนลดมูลค่าหุ้นกู้ แต่มีดอกเบี้ยที่กิจการจะต้องรวมในราคา ขายหนุ้ กตู้ ัง้ แตว่ ันท่ีออกจาหนา่ ยถงึ วนั ที่สามารถจาหนา่ ยไดใ้ หแ้ ก่ผซู้ ื้อหนุ้ กู้

65 ตวั อย่ำงที่ 2.11 จากตวั อยา่ งที่ 2.8 วนั ที่ 1 เมษายน 25X1 บริษัท สขุ สมหวัง จากดั (มหาชน) ออกจาหนา่ ย หุ้นกู้มูลค่า 500,000 บาท อัตราดอกเบ้ียหุ้นกู้ 10% ต่อปี จ่ายดอกเบ้ีย ทุก 6 เดือน คือวันท่ี 1 กรกฎาคม และวันที่ 1 มกราคมของทุกปี ห้นุ กู้อายุ 3 ปี ในขณะน้นั อตั ราดอกเบย้ี ท้องตลาดเท่ากับ 12% เม่ือกิจการจาหน่ายหุ้นกู้ จะต้องคานวณหามูลค่าปัจจุบันของหุ้นกู้ที่จาหน่าย เมื่ออัตรา ดอกเบี้ยหุ้นกู้น้อยกว่าอัตราดอกเบี้ยในท้องตลาด ในกรณีท่ีกิจการจาหน่ายหุ้นกู้ภายหลังจาก การจาหนา่ ยหุ้นกู้ คานวณจานวนเงนิ สดทีก่ ิจการจะไดร้ ับ ณ วนั ทีอ่ อกจาหน่ายห้นุ กู้ ตำรำงท่ี 2.6 กรณีมีส่วนลดมูลค่าหุ้นกู้ คานวณการตัดส่วนเกินมูลค่าหุ้นกู้ –วิธีอัตราดอกเบ้ียที่แท้จริง การจาหนา่ ยหุ้นกู้ในระหว่างงวดทีจ่ า่ ยดอกเบย้ี ราคาตามบญั ชี ณ วนั ท่ี 1 มกราคม 25X1 475,433.00 บวก ส่วนลดมูลค่าหุ้นกู้ท่ีตัดออกเมื่อกิจการขายหุ้นกู้ในวันที่ 1 เมษายน 25X1 (ตดั ส่วนตา่ ออกจานวน 3 เดือนตงั้ แตว่ ันที่1 ม.ค.–1เม.ย.25X1= 3,525.98X3/6) 1,762.99(2) ราคาตามบัญชี ณ วนั ท่ี 1 เมษายน 25X1 477,195.99 บวก ดอกเบ้ียคา้ งจ่าย 3 เดอื น (500,000X10%X3/12) 12,500.00 เงินสดท่ีกจิ การจะไดร้ ับจากการขายหนุ้ ในวนั ท่ี 1 เมษายน 25X1 489,695.99 จากการคานวณมูลค่าปัจจุบันของการจาหน่ายหุ้นกู้ กรณีมีส่วนลดมูลค่าหุ้นกู้ ต้องจัดทา ตารางการตดั สว่ นลดมูลคา่ หุ้นกู้-วธิ ีอัตราดอกเบยี้ ทีแ่ ท้จริง ตามตารางท่ี 2.6 ดังตอ่ ไปนี้ ตำรำงท่ี 2.6 กรณมี ีสว่ นลดมลู ค่าหุน้ กู้ คานวณการตัดสว่ นลดมลู คา่ หุ้นกู้–วิธอี ตั ราดอกเบี้ยท่ีแท้จริง การจาหน่ายห้นุ ก้ใู นระหวา่ งงวดทีจ่ า่ ยดอกเบย้ี วันที่ ดอกเบี้ยจ่ำย (5%) ดอกเบยี้ ท่แี ท้จรงิ (6%) กำรตัดส่วนลดมูลคำ่ รำคำตำมบัญชี (1) (2) ห้นุ กู้ (4) (500,000X10%X6/12) (ราคาตามบัญชXี 12%X6/12) (3)= (2) – (1) (4) + (3) 1 ม.ค. 25X1 475,433 1 เม.ย. 25X1 (12,500) (1,762.99)(1) 477,195.99 1 ก.ค. 25X1 25,000 28,525.98 3,525.98 478,958.98 1 ม.ค. 25X2 25,000 28,737.54 3,737.54 482,696.52 1 ก.ค. 25X2 25,000 28,961.79 3,961.79 486,658.31 1 ม.ค. 25X3 25,000 29,199.50 4,199.50 490,857.81 1 ก.ค. 25X3 25,000 29,451.47 4,451.47 495,309.28 1 ม.ค. 25X4 25,000 29,690.72 4,690.72 500,000 (1)กรณีจาหนา่ ยมสี ่วนลดมูลคา่ ห้นุ กู้ การตัดจาหนา่ ยสว่ นลดมูลคา่ หุ้นก้ตู ้องตดั จาหน่ายทกุ 6 เดือน ตงั้ แต่วันท่ีในใบหุ้น จนถึงวันจ่ายดอกเบ้ีย หากจาหน่ายหุ้นกู้ได้ภายหลังวนั ที่ในใบหุ้น ส่วนลดมลู ค่าหนุ้ กู้ต้องตัดออก 3 เดือน คือต้ังแต่ วันที่ในใบหุ้นจนถึงวันที่จาหน่ายหุ้นกู้ เนื่องจากต้องทราบราคาตามบัญชี ณ วันออกจาหน่ายหุ้นกู้ เพราะกาหนด เป็นราคาจาหน่ายหุ้นกู้ กิจการคานวณหามูลคา่ ปัจจบุ ันของการจาหน่ายหุ้นกู้ เม่ืออัตราดอกเบี้ยหุ้นกู้น้อยกว่าอัตรา ดอกเบ้ียในท้องตลาด ส่งผลให้เกิดส่วนลดมูลค่าหุ้นกู้ ในกรณีที่กิจการจาหน่ายหุ้นกู้ได้ภายหลังจาก วนั ทอ่ี อกจาหน่ายหนุ้ กู้ ในแตล่ ะชว่ งเวลาทีเ่ กดิ ข้ึน บันทึกบญั ชดี งั ต่อไปน้ี

66 สมุดรำยวันท่ัวไป หนำ้ ที่ 1 เครดิต วัน เดอื น ปี รำยกำร เลขที่ เดบิต บญั ชี 500,000 - 12,500 - 25X1 489,695 99 25,000 - เม.ย. 1 เงนิ สด 22,804 01 1,762 99 25,000 - สว่ นลดมูลค่าหุ้นกู้ 3,737 54 (500,000 – 477,195.49) 25,000 - หุ้นกู้ 25,000 - ดอกเบยี้ จ่าย 25,000 - จาหน่ายหนุ้ ก้ไู ดใ้ นราคาต่ากว่ามลู ค่า ก.ค. 1 ดอกเบ้ยี จา่ ย 25,000 - เงนิ สด (500,000X10%X6/12) บันทึกการจา่ ยดอกเบยี้ ดอกเบย้ี จา่ ย 1,762 99 ส่วนลดมลู คา่ หุ้นกู้ (3,525.98X3/6)(1) บนั ทึกการตดั ส่วนลดมลู คา่ หนุ้ กู้ ธ.ค. 31 ดอกเบี้ยจา่ ย (500,000X10%X6/12) 25,000 - ดอกเบ้ียค้างจ่าย บนั ทกึ การตัดส่วนลดมูลค่าหุ้นกู้ ดอกเบย้ี จา่ ย 3,737 54 ส่วนลดมลู คา่ หุน้ กู้ บันทึกการตัดสว่ นลดมูลค่าหนุ้ กู้ 25X2 25,000 - ม.ค. 1 ดอกเบย้ี คา้ งจา่ ย ดอกเบย้ี จา่ ย กลับรายการดอกเบี้ยค้างจา่ ย ดอกเบี้ยจ่าย 25,000 - เงนิ สด บนั ทกึ การจ่ายดอกเบย้ี ก.ค. 1 ดอกเบย้ี จ่าย 25,000 - เงินสด บนั ทกึ การจา่ ยดอกเบย้ี

67 สมดุ รำยวันท่ัวไป หน้ำท่ี 1 เครดิต วัน เดอื น ปี รำยกำร เลขที่ เดบิต บัญชี 3,961 79 3,961 79 25,000 - 25,000 - 25X2 4,199 50 4,199 50 ก.ค. 1 ดอกเบี้ยจา่ ย 25,000 - 25,000 - ส่วนลดมลู คา่ หุ้นกู้ 25,000 - 25,000 - บนั ทกึ การตดั ส่วนลดมลู คา่ ห้นุ กู้ 25,000 - 25,000 - 4,451 45 4,451 45 ธ.ค. 31 ดอกเบย้ี จา่ ย 25,000 - 25,000 - ดอกเบี้ยค้างจา่ ย 4,690 72 4,690 72 บนั ทึกการดอกเบยี้ คา้ งจ่าย ดอกเบี้ยจา่ ย ส่วนลดมลู คา่ หุน้ กู้ บันทกึ การตดั สว่ นลดมูลคา่ หนุ้ กู้ 25X3 ม.ค. 1 ดอกเบี้ยค้างจ่าย ดอกเบีย้ จา่ ย กลบั รายการดอกเบี้ยคา้ งจา่ ย ดอกเบย้ี จ่าย เงนิ สด บนั ทึกการจา่ ยดอกเบยี้ ก.ค. 1 ดอกเบย้ี จ่าย เงินสด บันทึกการจ่ายดอกเบี้ย ดอกเบี้ยจ่าย ส่วนลดมูลคา่ หุ้นกู้ บันทกึ การตดั สว่ นลดมลู ค่าหนุ้ กู้ ธ.ค. 31 ดอกเบี้ยจา่ ย ดอกเบ้ยี ค้างจ่าย บนั ทกึ การดอกเบ้ียค้างจา่ ย ดอกเบยี้ จ่าย ส่วนลดมูลค่าหนุ้ กู้ บันทึกการตัดส่วนลดมูลคา่ ห้นุ กู้

68 สมดุ รำยวนั ทัว่ ไป หน้ำท่ี 1 เครดิต วนั เดือน ปี รำยกำร เลขท่ี เดบติ 25,000 - บัญชี 25,000 - 25X4 500,000 - ม.ค. 1 ดอกเบ้ียค้างจ่าย 25,000 - ดอกเบ้ียจา่ ย กลบั รายการดอกเบ้ยี คา้ งจ่าย ดอกเบี้ยจ่าย 25,000 - เงินสด บันทึกการจา่ ยดอกเบี้ย หนุ้ กู้ 500,000 - เงินสด ไถ่ถอนหุ้นกู้เม่อื ครบกาหนด 3 ปี กรณีกิจกำรไถ่ถอนหุ้นกู้ครบกำหนดไถ่ถอนเป็นงวด ๆ ในกรณีท่ีกิจการมีวัตถุประสงค์ จัดหาเงินโดยทาการออกจาหน่ายหุ้นกู้และเลือกท่ีจะออกจาหน่ายหุ้นกู้ที่สามารถจะไถ่ถอนหุ้นกู้คืน เป็นงวด ๆ เป็นลักษณะของหุ้นกู้ที่เรียกว่า Serial Bonds โดยมีขั้นตอนการปฏิบัติการไถ่ถอนหุ้นกู้ เช่นเดียวกับวิธีการไถ่ถอนหุ้นกู้ครบกาหนดในคราวเดียว รวมท้ังวิธีการตัดส่วนเกินหรือส่วนลดมูลค่า ห้นุ ก้กู ็เช่นเดยี วกนั (นุชจรี พิเชษกุล, 2553, น. 98) ตัวอย่ำงท่ี 2.12 จากตัวอย่างท่ี 2.4 ในวันท่ี 1 มกราคม 25x1 บริษัท สุขสมหวัง จากัด(มหาชน) ได้ ออกจาหน่ายหุ้นกู้มูลค่า 500,000 บาท อัตราดอกเบี้ยหุ้นกู้ 10% ต่อปี จ่ายดอกเบี้ยทุก 6 เดือน คือ วันท่ี 1 กรกฎาคม และ วันท่ี 1 มกราคมของทุกปี หุ้นกู้อายุ 3 ปี ในขณะน้ันอัตราดอกเบ้ียหุ้นกู้ใน ท้องตลาดเท่ากบั 8% มีระยะเวลาที่หนุ้ กู้ครบกาหนดไถถ่ อนดังตอ่ ไปน้ี งวดที่ วนั ท่คี รบกำหนดไถถ่ อน มูลค่ำหุ้นกทู้ ีค่ รบกำหนด 1 1 มกราคม 25X3 100,000 2 1 กรกฎาคม 25X3 200,000 3 1 มกราคม 25X4 200,000 ในการคานวณหามูลค่าปัจจุบันของหุ้นกู้ สามารถอธิบายได้จากภาพที่ 2.4 แสดงมูลค่า ของเงินในอนาคตที่คิดลดให้เป็นปัจจุบัน เพื่อใช้ประกอบในการคานวณหามูลค่าปัจจุบันของเงิน โดยกจิ การจาหนา่ ยหนุ้ กู้ท่ีสามารถไถถ่ อนครบกาหนดเปน็ งวด ๆ

69 งวด 1 งวด 2 งวด 3 งวด 4 งวด 5 งวด 6 ปจั จุบัน 25,000 25,000 25,000 25,000 20,000 10,000 1ก.ค.X1 1ม.ค. X2 1ก.ค.X2 1 ม.ค. X3 1 ก.ค. X3 1 ม.ค. X4 100,000 200,000 200,000 ภำพที่ 2.4 แสดงมลู ค่าของเงินในอนาคต คิดลดเป็นมลู คา่ ปจั จบุ ัน เม่ือกจิ การไถถ่ อนหุ้นกทู้ ่คี รบ กาหนดเป็นงวด ๆ ภาพท่ี 2.4 แสดงมูลค่าของเงินในอนาคต คิดลดเปน็ มลู ค่าปัจจุบนั เมื่อกิจการไถ่ถอนหุ้นกู้ ที่ครบกาหนดเป็นงวด ๆ เม่ือกิจการจาหน่ายหุ้นกู้สามารถไถ่ถอนหุ้นกู้เป็นงวด ๆ มีการไถ่ถอนหุ้นกู้ ทั้งหมด 3 งวด ประกอบด้วย งวดที่ 1 จานวนเงิน 100,000 บาท พร้อมท้ังดอกเบ้ียจ่ายท่ีเกิดข้ึน เสมือนไถ่ถอนหุ้นกู้เมื่อครบกาหนด ส่งผลให้ยอดดอกเบี้ยจ่ายท่ีเกิดข้ึนในงวดถัดไปลดลงเนื่องจาก มูลค่าหุ้นกู้มียอดลดลง ต่อมาไถ่ถอนในงวดท่ี 2 จานวนเงิน 200,000 บาท พร้อมท้ังดอกเบ้ียจ่าย 20,000 บาท ส่งผลให้ดอกเบ้ียจ่ายงวดถัดไปลดลงตามจานวนมูลค่าหุ้นกู้ท่ีเหลือ และการไถ่ถอนหุ้นกู้งวดสุดท้าย จานวนเงนิ 200,000 บาท พร้อมทงั้ ดอกเบ้ยี จ่าย เปน็ การลดภาระทก่ี ิจการจะต้องจัดหาเงนิ จ่ายคืนหนุ้ กู้ กิจการจาหน่ายหุ้นกู้ ต้องคานวณหามูลค่าปัจจุบันของหุ้นกู้ท่ีจาหน่าย เม่ืออัตราดอกเบี้ย หุ้นกู้มากกว่าอัตราดอกเบ้ียในท้องตลาด กรณีที่จาหน่ายหุ้นกู้ท่ีสามารถไถ่ถอนครบกาหนดเป็นงวด ๆ ตอ้ งคานวณจานวนเงนิ สดทีก่ ิจการจะได้รับ ณ วนั ทอ่ี อกจาหนา่ ยห้นุ กดู้ งั ตอ่ ไปน้ี มูลคา่ ปัจจบุ ันของหุ้นกู้ (เปดิ ตาราง PVIF) หนุ้ กคู้ รบกาหนดไถ่ถอนวันท่ี 1 ม.ค. X3 (100,000X0.8548 i=4% n=4) 85,480 หนุ้ ก้คู รบกาหนดไถถ่ อนวนั ที่ 1 ก.ค. X3 (200,000X0.8219 i=4% n=5) 164,380 หุ้นกคู้ รบกาหนดไถถ่ อนวันที่ 1 ม.ค. X4 (200,000X0.7903 i=4% n=6) 158,060 หนุ้ กมู้ ีมูลคา่ ปจั จบุ นั 407,920.00 มลู คา่ ปัจจุบนั ของดอกเบี้ยหนุ้ กู้ ดอกเบย้ี หนุ้ ก้งู วดท่ี 1-4 (25,000X3.6299 i=4% n=4) PVIFA 90,747.50 ดอกเบ้ยี ห้นุ ก้งู วดท่ี 5 (20,000X0.8219 i=4% n=5) 16,438.00 ดอกเบย้ี หนุ้ กู้งวดท่ี 6 (10,000X0.7903 i=4% n=6) 7,903.00 ดอกเบยี้ มีมูลคา่ ปจั จบุ นั 115,088.50 ราคาจาหนา่ ยหุ้นกู้ทคี่ รบกาหนดเป็นงวด 523,008.50

70 จากการคานวณมูลค่าปัจจุบันของการจาหน่ายหุ้นกู้ กรณีมีส่วนเกินมูลค่าหุ้นกู้ ต้องจัดทา ตารางการตดั ส่วนลดมลู ค่าหนุ้ ก-ู้ วธิ อี ัตราดอกเบย้ี ท่แี ทจ้ ริง ตามตารางที่ 2.7 ดงั ตอ่ ไปน้ี ตำรำงที่ 2.7 การคานวณการตัดสว่ นเกินมูลค่าหุ้นกู้ –วิธีอัตราดอกเบี้ยทแ่ี ทจ้ รงิ เมื่อกจิ การไถถ่ อน หนุ้ กู้ทคี่ รบกาหนดเปน็ งวด ๆ วันที่ เงินตน้ ดอกเบีย้ จำ่ ย ดอกเบ้ียจำ่ ย สว่ นเกนิ มลู ค่ำ รำคำ ทไ่ี ถ่ถอน ตำมบญั ชี หนุ้ กู้ ตำมบัญชี (1) (2) (3) (4) (5) (1) – (2) (5) – (3) 1 ม.ค. 25X1 523,008.50 1 ก.ค. 25X1 25,000 20,920.34 4,079.66 518,928.84 1 ม.ค. 25X2 25,000 20,757.15 4,242.85 514,685.99 1 ก.ค. 25X2 25,000 20,587.43 4,412.57 510,273.42 1 ม.ค. 25X3 100,000 25,000 20,410.94 4,589.06 405,684.36(1) 1 ก.ค. 25X3 200,000 20,000 16,227.37 3,772.63 201,911.73(2) 1 ม.ค. 25X4 200,000 10,000 8,088.27(4) 1,911.73(3) 0 (1)ราคาตามบัญชี = 510,273.42 - 4,589.06 - 100,000 = 405,684.36 (2)ราคาตามบัญชี = 405,684.36 - 3,772.63 - 200,000 = 201,911.73 (3)สว่ นเกินมลู ค่าหุ้นกู้ = 201,911.73 – 200,000 = 1,911.73 (4)ดอกเบี้ยจา่ ยตามบญั ชี = 10,000 – 1,911.73 = 8,088.27 กิจการคานวณหามูลค่าปัจจุบันของการจาหน่ายหุ้นกู้ เมื่ออัตราดอกเบ้ียหุ้นกู้มากว่าอัตรา ดอกเบ้ยี ในท้องตลาด ส่งผลใหเ้ กิดสว่ นเกนิ มลู ค่าหนุ้ กู้ กรณีที่กิจการจาหน่ายหุ้นกู้ที่ไถถ่ อนครบกาหนด เป็นงวด ๆ ในแตล่ ะช่วงเวลาที่เกิดขนึ้ บันทึกบญั ชดี งั ต่อไปน้ี วนั เดือน ปี รำยกำร สมดุ รำยวันท่ัวไป เดบิต หนำ้ ท่ี 1 25X1 เลขที่ เครดติ ม.ค. 1 บญั ชี 500,000 - ก.ค. 1 เงินสด 523,008 50 23,008 50 หุ้นกู้ 25,000 - ส่วนเกนิ มูลคา่ หุ้นกู้ 4,079 66 25,000 - จาหนา่ ยหนุ้ กไู้ ด้ในราคาสูงกวา่ มลู ค่า 4,079 66 ดอกเบยี้ จา่ ย เงนิ สด (500,000X10%X6/12) บนั ทึกการจา่ ยดอกเบ้ยี สาหรบั ส่วนเกนิ มูลค่าหุน้ กู้ ดอกเบยี้ จ่าย บันทกึ การตดั ส่วนเกินมูลคา่ หนุ้ กู้

71 สมุดรำยวนั ทว่ั ไป หนำ้ ท่ี 1 วนั เดอื น ปี รำยกำร เลขที่ เดบติ เครดิต บัญชี 25X1 25,000 - ธ.ค. 31 ดอกเบี้ยจา่ ย 25,000 - 4,242 85 ดอกเบย้ี คา้ งจ่าย 25,000 - ปรบั ปรงุ ดอกเบีย้ ค้างจา่ ย 25,000 - 25,000 - ส่วนเกินมูลคา่ หนุ้ กู้ 4,242 85 4,412 57 ดอกเบยี้ จ่าย 25,000 - 4,589 06 บันทึกการตัดสว่ นเกินมลู ค่าหนุ้ กู้ 25,000 - 25X2 25,000 - ม.ค. 1 ดอกเบ้ยี ค้างจ่าย ดอกเบี้ยจ่าย กลับรายการดอกเบยี้ ค้างจ่าย ดอกเบย้ี จา่ ย 25,000 - เงนิ สด บนั ทกึ การจา่ ยดอกเบ้ยี ก.ค. 1 ดอกเบี้ยจา่ ย 25,000 - เงินสด บันทกึ การจ่ายดอกเบีย้ สว่ นเกนิ มูลค่าห้นุ กู้ 4,412 57 ดอกเบย้ี จา่ ย บันทึกการตดั สว่ นเกินมูลค่าหนุ้ กู้ ธ.ค. 31 ดอกเบี้ยจา่ ย 25,000 - ดอกเบ้ยี คา้ งจ่าย ปรับปรงุ ดอกเบ้ียจ่าย ธ.ค. 31 ส่วนเกินมลู คา่ หุ้นกู้ 4,589 06 ดอกเบี้ยจา่ ย บันทกึ การตดั สว่ นเกินมูลค่าหนุ้ กู้ 25X3 25,000 - ม.ค. 1 ดอกเบย้ี ค้างจ่าย ดอกเบย้ี จ่าย กลบั รายการดอกเบี้ยคา้ งจา่ ย

72 สมดุ รำยวนั ทวั่ ไป หนำ้ ท่ี 1 วัน เดอื น ปี รำยกำร เลขที่ เดบติ เครดติ บัญชี 25X3 25,000 - ม.ค. 1 ดอกเบย้ี จา่ ย 25,000 - 100,000 - 20,000 - เงนิ สด บันทกึ การจา่ ยดอกเบีย้ 3,772 63 200,000 - ห้นุ กู้ 100,000 - 10,000 - เงนิ สด 1,911 73 บันทกึ ไถ่ถอนห้นุ กู้ 100,000 บาท 10,000 - ก.ค. 1 ดอกเบี้ยจ่าย 20,000 - 10,000 - เงินสด บนั ทึกการจ่ายดอกเบี้ย ส่วนเกนิ มูลคา่ หุ้นกู้ 3,772 63 ดอกเบี้ยจ่าย บนั ทกึ การตดั ส่วนเกนิ มูลค่าหนุ้ กู้ หุ้นกู้ 200,000 - เงินสด บันทกึ ไถถ่ อนห้นุ กู้ 200,000 บาท ธ.ค. 31 ดอกเบ้ียจา่ ย 10,000 - ดอกเบี้ยคา้ งจา่ ย ปรบั ปรุงดอกเบี้ยจ่าย ส่วนเกนิ มลู ค่าหุ้นกู้ 1,911 73 ดอกเบ้ียจ่าย บันทึกการตัดส่วนเกินมลู ค่าหุ้นกู้ 25X4 10,000 - ม.ค. 1 ดอกเบี้ยค้างจ่าย ดอกเบี้ยจ่าย กลบั รายการดอกเบ้ยี คา้ งจา่ ย ดอกเบย้ี จา่ ย 10,000 - เงนิ สด บันทึกการจ่ายดอกเบีย้

73 สมุดรำยวนั ท่ัวไป หนำ้ ท่ี 1 วัน เดือน ปี รำยกำร เลขที่ เดบติ เครดิต บัญชี 200,000 - 25X4 ม.ค. 1 หนุ้ กู้ 200,000 - เงนิ สด บันทกึ ไถถ่ อนหนุ้ กู้ 200,000บาท กรณีกิจกำรไถถ่ อนหุน้ กูก้ ่อนครบกำหนดในครำวเดยี ว กรณีท่ีกจิ การได้จาหน่ายหุ้นกู้ทสี่ ามารถไถ่ถอนคนื กอ่ นครบกาหนด ซ่ึงอาจจะมีการกาหนด ราคาไถ่ถอนไว้ ทาให้กิจการมีบัญชีกาไรขาดทุนจาการไถ่ถอนหุ้นกู้ เน่ืองจากความแตกต่างระหว่าง ราคาตามบญั ชขี องหุ้นกู้ ณ วันท่กี ิจการทาการไถ่ถอน กับราคาไถ่ถอนทีก่ ิจการได้กาหนดไว้ ในกรณที ่ีกจิ การทาการไถถ่ อนก่อนครบกาหนด มีขัน้ ตอนปฏิบัติดังต่อไปนี้ 1. บันทึกการจ่ายดอกเบ้ยี ตั้งแตว่ นั ท่จี า่ ยวนั สดุ ท้าย วันไถถ่ อนก่อนครบกาหนด 2. บันทึกการตัดส่วนเกินหรือส่วนลดกว่ามูลค่าหุ้นกู้ ตั้งแต่วันท่ีตัดส่วนเกินมูลค่าหรือ สว่ นลดมลู คา่ ห้นุ วนั สุดทา้ ย วนั ไถถ่ อนก่อนครบกาหนด 3. บันทึกการไถ่ถอนหุ้นกู้ก่อนครบกาหนดตามราคาที่มีการระบุไว้ เปรียบเทียบกับราคา ตามบญั ชีของหุ้นกู้ เพื่อรับรู้รายการกาไรขาดทุนจากการไถ่ถอนหนุ้ กู้ ตัวอย่ำงท่ี 2.13 จากตัวอย่างที่ 2.7 ในวันท่ี 1 มกราคม 25x1 บริษัท สุขสมหวัง จากัด(มหาชน) ออกจาหน่ายหุ้นกู้มูลค่า 500,000 บาท ที่ไถ่ถอนก่อนครบกาหนดได้ อัตราดอกเบ้ียหุ้นกู้ 10% ต่อปี จ่ายดอกเบี้ยทุก 6 เดือน คือ วันท่ี 1 กรกฎาคม และ วันที่ 1 มกราคมของทุกปี หุ้นกู้อายุ 3 ปี ในขณะน้นั อัตราดอกเบ้ยี หุ้นกู้ในทอ้ งตลาดเทา่ กบั 8% กิจการไถ่ถอนหุ้นกดู้ งั กล่าวในวันท่ี 1 พฤศจิกายน 25X3 ไถ่ถอนในราคา 502,500 บาท จากการคานวณมูลค่าปัจจุบันของการจาหน่ายหุ้นกู้ กรณีมีส่วนเกินมูลค่าหุ้นกู้ ต้องจัดทา ตารางการตดั สว่ นลดมลู คา่ หุน้ กู้-วิธีอัตราดอกเบี้ยท่แี ทจ้ ริง ดังตอ่ ไปน้ี

74 ตำรำงท่ี 2.8 การคานวณการตดั ส่วนเกนิ มูลค่าห้นุ กู้ –วิธอี ตั ราดอกเบ้ียท่แี ท้จรงิ เมอ่ื กจิ การไถถ่ อน ห้นุ กูก้ ่อนครบกาหนดในคราวเดยี ว วนั ท่ี ดอกเบ้ียจำ่ ย (5%) ดอกเบีย้ ท่แี ท้จริง(4%) กำรตดั สว่ นเกิน รำคำตำมบัญชี (2) (1) มลู คำ่ หุ้นกู้ (4) (500,000X10%X6/12) (ราคาตามบัญชXี 8%X6/12) (3) (4) – (3) (1) – (2) 1 ม.ค. 25X1 526,203 1 ก.ค. 25X1 25,000 21,048.12 3,951.88 522,251.12 1 ม.ค. 25X2 25,000 20,890.04 4,109.96 518,141.16 1 ก.ค. 25X2 25,000 20,725.65 4,274.35 513,866.81 1 ม.ค. 25X3 25,000 20,554.67 4,445.33 509,421.48 1 ก.ค. 25X3 25,000 20,376.86 4,623.14 504,798.34 1 พ.ย. 25X3 16,666.67 (3,198.89)(1) 501,599.45 1 ม.ค. 25X4 4,798.34 500,000 (1)กรณีจาหนา่ ยมีส่วนเกนิ มูลค่าหุน้ กู้ เมื่อกจิ การไถถ่ อนหนุ้ กู้ก่อนครบกาหนด ต้องตดั สว่ นเกินมลู ค่าหนุ้ กู้ ต้ังแต่วันท่ี ตดั ส่วนเกินวันสดุ ทา้ ยถงึ วันทีไ่ ถถ่ อนกอ่ นครบกาหนด เพอื่ ตอ้ งการทราบราคาตามบัญชี เม่ือกิจการไถ่ถอนหุ้นกู้ก่อนครบกาหนดท้ังจานวน ต้องคานวณหาราคาตามบัญชีของหุ้นกู้ เพ่ือเปรียบเทียบกับจานวนเงินที่กิจการจะต้องจ่ายในการไถ่ถอนหุ้น เพ่ือพิจารณาว่าในการไถ่ถอน ดงั กล่าวเกิดกาไร (ขาดทุน) จากการไถ่ถอนหุ้นกู้ ดงั ตอ่ ไปน้ี ราคาตามบญั ชี ณ วันท่ี 1 กรกฎาคม 25X3 504,798.34 หกั ส่วนเกนิ มลู คา่ หุน้ กู้ทต่ี ัดออกต้ังแตว่ ันท่ี 1ก.ค.-1พ.ย.X3 (ตัดสว่ นเกนิ ออกจานวน 4 เดอื น) (4,798.34X4/6) 3,198.89(1) ราคาตามบญั ชี ณ วันที่ 1 พฤศจกิ ายน 25X3 501,599.45 ราคาไถถ่ อนหุ้นกู้ 502,500.00 ขาดทนุ จากการไถ่ถอนหนุ้ กู้ 900.55 เมื่อกิจการคานวณราคาตามบัญชีเปรียบเทียบกับราคาไถ่ถอนหุ้นกู้ เพื่อพิจารณาว่าในการ ไถ่ถอนดังกล่าวเกดิ กาไร (ขาดทุน) จากการไถถ่ อนหุน้ กู้ บันทกึ บัญชีดงั ตอ่ ไปนี้ วนั เดอื น ปี รำยกำร สมดุ รำยวนั ทว่ั ไป เดบติ หน้ำที่ 1 25X3 เลขท่ี 16,666 67 เครดิต พ.ย. 1 บัญชี 16,666 67 ดอกเบย้ี จ่าย เงินสด (25,000X4X6) บันทกึ การจ่ายดอกเบีย้ 4 เดอื น

75 วนั เดอื น ปี รำยกำร สมดุ รำยวันทัว่ ไป เดบติ หน้ำที่ 1 25X3 เลขท่ี 3,198 89 เครดติ พ.ย. 1 บญั ชี 500,000 - 3,189 98 ส่วนเกนิ มูลค่าหุ้นกู้(1) 1,599 45 ดอกเบีย้ จา่ ย 900 55 502,500 - บันทึกการตัดส่วนลดมูลค่าหุ้นกู้ (ต้ังแต่ วันท่ีตดั ส่วนเกนิ วันสุดท้ายถงึ วันไถ่ถอน) หุน้ กู้ ส่วนเกินมลู คา่ หุน้ กู้ ขาดทนุ จากการไถถ่ อนหนุ้ กู้ เงนิ สด ไถถ่ อนหนุ้ กกู้ อ่ นครบกาหนด 2 เดือน ห้นุ กู้แปลงสภำพ (Convertible Bonds) กจิ การออกจาหนา่ ยหุน้ กู้ทสี่ ามารถเปล่ียนแปลงเป็นหุน้ ชนดิ อ่นื เรียกว่า หุ้นกู้แปลงสภาพ โดยส่วนใหญ่จะถูกระบุว่าหุ้นกู้ดังกล่าวสามารถเปล่ียนแปลงเป็นหุ้นทุนชนิดใด เช่น หุ้นสามัญ หรือ หุ้นบุริมสทิ ธิ เพ่ือเปน็ ทางเลือกให้กับผ้ทู ี่จะซ้ือหุ้นกู้ดงั กลา่ ว เป็นการจูงใจให้กับผทู้ ต่ี ้องการจะลงทุนใน ขณะเดียวกนั สามารถเปล่ียนแปลงจากสถานะเจา้ หนเ้ี ปน็ เจ้าของกจิ การได้ผ่านการแปลงสภาพหนุ้ ของ กิจการ (ธารินี พงศ์สพุ ฒั น,์ 2563, น. 3-4) การบนั ทกึ บญั ชสี าหรบั หุ้นกู้แปลงสภาพมีรายการท่ีเกย่ี วข้องดงั ต่อไปนี้ 1. วนั ออกจาหน่ายห้นุ กู้ 2. วนั แปลงสภาพหุน้ กู้ มวี ิธที จี่ ะทาการแปลงสภาพหุน้ กูด้ ้วยกันทั้งหมด 2 วธิ ี คอื 2.1 วิธีราคาตามบัญชี (Book Value Method) สาหรับการแปลงสภาพโดยวิธีนี้ กิจการจะไม่รับรู้กาไรหรือขาดทุนจากการแปลงสภาพหุ้น เน่ืองจากกิจการจะใช้ราคาตามบัญชีของ หุ้นกู้ ณ วนั ท่ีทาการแปลงสภาพ บนั ทกึ เป็นราคาทนุ ของหุ้นที่ทาการแปลงสภาพทันที 2.2 วิธีมูลค่าตลาด (Market Value Method) สาหรับวิธีน้ีกิจการจะใช้ราคาตลาดของหุ้น ทาการแปลงสภาพ ส่วนหุ้นกู้จะบันทึกด้วยราคาตามบัญชี ณ วันแปลงสภาพ ผลต่างที่เกิดขึ้นจะรับรู้ เปน็ กาไรขาดทุนจากการแปลงสภาพหนุ้ สาหรับขั้นตอนในการแปลงสภาพหุ้น จะปฏิบัติตามขั้นตอนเช่นเดียวกับการไถ่ถอนหุ้นกู้ กอ่ นครบกาหนดทั้งจานวน ตัวอย่ำงท่ี 2.14 จากตัวอย่างท่ี 2.13 ในวันท่ี 1 มกราคม 25x1 บริษัท สุขสมหวัง จากัด (มหาชน) ออกจาหน่ายหุ้นกู้แปลงสภาพมูลค่า 500,000 บาท อัตราดอกเบ้ียหุ้นกู้ 10% ต่อปี จ่ายดอกเบ้ียทุก 6 เดอื น คือ วันท่ี 1 กรกฎาคมและวันท่ี 1 มกราคมของทุกปี หุ้นกู้อายุ 3 ปี ในขณะนั้นอัตราดอกเบี้ย หนุ้ กูใ้ นท้องตลาดเทา่ กบั 8%

76 ต่อมาในวันที่ 1 พฤศจิกายน 25X3 กิจการประกาศให้ผู้ถอื หุ้นกู้สามารถแปลงสภาพหุ้นกู้ เปน็ หนุ้ สามญั ได้ในอัตราหนุ้ กู้มลู ค่า 1,000 บาท สามารถแปลงสภาพเป็นหนุ้ สามัญได้ 10 หุน้ ในราคา มลู คา่ หนุ้ ละ 100 บาท ซ่ึงราคาตลาดของหนุ้ สามญั ในวันน้เี ทา่ กับหุ้นละ 100.50 บาท กิจการคานวณหามูลค่าปัจจุบันของการจาหน่ายหุ้นกู้เมื่ออัตราดอกเบี้ยหุ้นกู้เท่ากับอัตรา ดอกเบย้ี ในท้องตลาด บันทึกบญั ชีดงั ต่อไปน้ี สมุดรำยวนั ท่ัวไป หนำ้ ท่ี 1 วนั เดอื น ปี รำยกำร เลขท่ี เดบิต เครดติ บญั ชี 25X3 16,666 67 16,666 67 3,198 89 พ.ย. 1 ดอกเบี้ยจ่าย 3,189 98 เงนิ สด (25,000X4/6) บนั ทึกการจ่ายดอกเบ้ีย4เดือน ส่วนเกินมูลคา่ หุ้นกู้ ดอกเบี้ยจ่าย บันทึกการตัดส่วนลดมูลค่าหุ้นกู้ (ต้ังแต่ วันทต่ี ัดส่วนเกินวันสดุ ทา้ ยถึงวนั ไถถ่ อน) 2.1 วิธีรำคำตำมบัญชี (Book Value Method) ในวันท่ีหุ้นกู้แปลงสภาพเป็นหุ้นสามัญ บันทกึ บัญชีดังต่อไปน้ี สมุดรำยวันทัว่ ไป หนำ้ ท่ี 1 วัน เดือน ปี รำยกำร เลขท่ี เดบิต เครดติ บญั ชี 25X3 พ.ย. 1 หุ้นกู้ 500,000 - ส่วนเกินมลู คา่ หุ้นกู้ 1,599 45 ทนุ หนุ้ สามัญ(5,000X100) 500,000 - ส่วนเกนิ มลู ค่าหนุ้ สามัญ 1,599 45 แปลงสภาพห้นุ กู้ท้ังหมดเปน็ หุน้ สามัญ

77 2.2 วิธีมูลค่ำตลำด (Market Value Method) ในวันท่ีหุ้นกู้แปลงสภาพเป็นหุ้นสามัญ บนั ทกึ บญั ชดี ังต่อไปนี้ สมุดรำยวนั ทั่วไป หน้ำท่ี 1 วัน เดอื น ปี รำยกำร เลขท่ี เดบติ เครดิต บญั ชี 25X3 พ.ย. 1 หุน้ กู้ 500,000 - สว่ นเกินมลู คา่ หนุ้ กู้ 1,599 45 ขาดทนุ จากการแปลงสภาพหุน้ กู้ 900 55 ทุนห้นุ สามัญ(5,000X100) 500,000 - สว่ นเกนิ มูลค่าหุ้นกู้(5,000X0.50) 2,500 - แปลงสภาพหุ้นกทู้ ้ังหมดเปน็ หุ้นสามญั ค่ำใช้จ่ำยในกำรออกจำหน่ำยหุ้นกู้ (Bond Issue Costs) หมายถึง ค่าใช้จ่ายที่เกิดข้ึน เพ่อื ให้สามารถออกจาหน่ายหุน้ กู้ได้ โดยส่วนใหญ่จะเกดิ ขนึ้ ในช่วงแรกท่ีกจิ การจะดาเนนิ การจาหน่าย หุ้นกู้ ประกอบดว้ ย ค่าธรรมเนยี มทางดา้ นกฏหมาย คา่ ธรรมเนยี มในการจดทะเบียนหนุ้ กู้ คา่ ใช้จา่ ยใน การพิมพ์ใบหุ้น รวมทง้ั ค่าใช้จา่ ยท่ีเก่ียวข้องกับทางสถาบันการเงินช่วยในการดาเนินการจาหน่ายหุ้นกู้ ให้กับกิจการ (อังคณา นุตยกลุ , 2563, น. 91) กจิ การรับรูร้ ายการดังกล่าวข้างต้นเปน็ ค่าใช้จา่ ยในการ ออกหุ้นกู้รอตัดบัญชี (Deferred Bond Issue Costs) ถือเป็นสินทรัพย์และตัดจาหน่ายตามอายุของ หุ้นกู้ ตามปกติจะนิยมใช้วิธีการรับรู้เป็นค่าใช้จ่ายในแต่ละงวดตามวิธีอัตราดอกเบ้ียท่ีแท้จริง แต่ กิจการสามารถใช้วิธีการตัดแบบเป็นเส้นตรง เนื่องจากการตัดจาหน่ายด้วยวิธีอัตราดอกเบ้ียที่แท้จริง กบั วิธีเส้นตรงไมแ่ ตกต่างกันในส่วนของสาระสาคญั (นุชจรี พเิ ชษกลุ , 2553, น. 78) ตัวอย่ำงท่ี 2.15 บริษัท สมใจ จากัด (มหาชน) ออกจาหน่ายหุ้นกู้6% ในวันท่ี 1 มกราคม 25X1 มูลค่า 200,000 บาท อายุ 3 ปี ออกจาหน่ายได้ในราคา 212,000 บาท จ่ายดอกเบ้ยี ปลี ะ 2 คร้งั คือ วันที่ 1 กรกฎาคม และ 1 มกราคมของทุกปี มีค่าใช้จ่ายในการออกจาหน่ายหุ้นกู้ 3,600 บาท บันทึกบัญชี ดงั ตอ่ ไปน้ี สมุดรำยวนั ทว่ั ไป หน้ำที่ 1 วนั เดือน ปี รำยกำร เลขที่ เดบิต เครดติ บญั ชี 200,000 - 12,000 - 25X1 ม.ค. 1 เงินสด ( 212,000-3,600) 209,400 - ค่าใช้จ่ายในการออกหุ้นกูร้ อตัดบญั ชี 3,600 - หนุ้ กู้ ส่วนเกินมลู ค่าหนุ้ กู้ บันทึกการออกจาหนา่ ยห้นุ กู้

78 สมุดรำยวนั ทัว่ ไป หน้ำที่ 1 วัน เดอื น ปี รำยกำร เลขที่ เดบิต เครดิต บญั ชี 1,200 - 1,200 - 25X1 ธ.ค. 31 คา่ ใช้จา่ ยในการออกหนุ้ กู้ ค่าใชจ้ า่ ยในการออกหนุ้ กู้รอตดั บญั ชี บนั ทึกคา่ ใช้จา่ ยในการออกหุ้นกู้ จากการบันทึกบัญชีดังกลา่ วข้างตน้ นามาแสดงในงบแสดงฐานะการเงินดงั น้ี บริษทั สมใจ จำกัด หนว่ ย : บาท งบแสดงฐำนะกำรเงนิ (บำงส่วน) 2,400 ณ วันที่ 31 ธันวำคม 25X1 หนส้ี ินและสว่ นของผถู้ ือหุ้น หนีส้ นิ หมุนเวียน ..................... รวมหนส้ี ินหมุนเวียน หนีส้ นิ ไมห่ มุนเวียน ค่าใชจ้ ่ายในการออกหุ้นกรู้ อตดั บัญชี ..................... รวมหนี้สนิ ไม่หมุนเวียน รวมหนส้ี ินหมุนเวยี น 4. หน้ีสินตำมสัญญำเช่ำ (Leases) ในกรณีที่กิจการจาเป็นจะต้องดาเนินการจัดหา สนิ ทรัพย์ใช้ในการดาเนินงาน และกิจการอาจจะเลือกการใชว้ ิธีการเชา่ สินทรัพย์ดงั กล่าว ประกอบกับ ในเวลาเดียวกันการเช่าสินทรัพย์ดังกล่าว เป็นลักษณะของการโอนกรรมสิทธิ์ของสินทรัพย์มาให้กับ กิจการ ซึง่ สัญญาเช่าดังกล่าวนัน้ ถอื เป็นลักษณะของสัญญาเช่าทางการเงิน กิจการจะเกิดภาระผูกพัน ในเร่อื งของหนีส้ นิ ตามสญั ญาเชา่ (ศึกษาเพ่ิมเติมในการบญั ชีขน้ั สูง 1) บนั ทึกบญั ชีดงั ต่อไปนี้ สมดุ รำยวันท่ัวไป หนำ้ ท่ี 1 วัน เดือน ปี รำยกำร เลขที่ เดบิต เครดิต บญั ชี XXX - XXX - อุปกรณต์ ามสัญญาเช่า หนีส้ นิ ตามสัญญาเชา่ บันทึกการทาสัญญาเช่าอุปกรณ์เพื่อใช้ ในการดาเนินกจิ การ (วนั ทาสัญญาเช่า)

79 สมดุ รำยวันท่ัวไป หนำ้ ท่ี 1 วัน เดอื น ปี รำยกำร เลขที่ เดบิต เครดิต บญั ชี XXX - XXX - XXX - ดอกเบีย้ จ่าย หน้ีสนิ ตามสญั ญาเช่า เงนิ สด/เงินฝากธนาคาร จา่ ยค่าเชา่ สินทรัพย์และดอกเบ้ียจา่ ย 5. รำยได้รอตัดบัญชี (Deferred Income) รายได้รอตัดบัญชี เป็นหน้ีสินที่เกิดขึ้นจาก การท่กี ิจการได้รับเงินสดหรือสนิ ทรัพยจ์ ากกจิ การอน่ื ท่ไี ดจ้ ่ายเป็นค่าบริการให้กับกจิ การ โดยที่กจิ การ จาเป็นจะต้องมีการใหบ้ ริการมากกว่า 1 รอบระยะเวลาบัญชี หรือมากกว่า 12 เดือน กิจการจะต้องมี การทยอยรับรเู้ ป็นรายได้ตามการให้บรกิ ารของกิจการ บันทกึ บญั ชีต่อไปน้ี สมดุ รำยวนั ท่ัวไป หนำ้ ที่ 1 วนั เดอื น ปี รำยกำร เลขที่ เดบติ เครดติ บญั ชี เงินสด/สนิ ทรพั ยอ์ ่นื XXX รายไดร้ อตดั บญั ชี XXX รับ รู้เม่ื อ กิ จ ก าร ได้ รั บ เงิน ส ด ห รื อ สินทรัพย์สาหรับค่าบริการที่ได้รับจาก กจิ การอื่น รายไดร้ อตัดบญั ชี XXX รายไดค้ า่ บรกิ าร XXX ทยอยรบั รกู้ ารใหบ้ รกิ ารของกิจการ 6. หน้ีสนิ ไมห่ มุนเวียนอ่ืนๆ (Other non-Current Liabilities) หนสี้ นิ ไม่หมุนเวยี นท่ี ไม่สามารถจดั กลุม่ ตามที่ระบไุ วใ้ นหนส้ี นิ ไมห่ มุนเวยี นข้างตน้ ได้ ควำมหมำยของประมำณกำรหนส้ี ินระยะยำว ประมาณการหน้ีสินระยะยาว (Long-term Provisions) หมายถึง หน้ีสินที่ถึงกาหนด ชาระคืนเกินกว่าหน่ึงปีนับจากวันส้ินรอบระยะเวลารายงาน และมีความไม่แน่นอนเกี่ยวกับจังหวะ เวลาหรือจานวนที่จะต้องจ่ายชาระ (กรมพัฒนาธุรกิจการค้า, 2554, น. 3-6) ประมาณการหนี้สิน ระยะยาวมีความแตกต่างจากประมาณการหนี้สินที่กล่าวไว้ในบทที่ 1 คือ ช่วงระยะเวลา ในส่วนของ ประมาณการหนี้สินระยะยาวมีช่วงเวลาเกินกว่า 1 รอบระยะเวลาบัญชีเท่าน้ัน สาหรับประเด็นส่วน อ่นื ๆ มลี กั ษณะไมแ่ ตกตา่ งกัน

80 ควำมหมำยของหน้ีสนิ ท่อี ำจเกิดข้นึ หน้ีสินท่ีอาจเกิดขึ้น (Contingent Liabilities) หมายถึง ภาระผูกพันที่อาจมีอยู่ แต่ยัง ไมไ่ ด้รับการยืนยนั วา่ กิจการมีภาระผูกพันในปัจจุบันท่จี ะนาไปสู่การสูญเสยี ทรัพยากรทม่ี ีประโยชนเ์ ชิง เศรษฐกิจ หรือเป็นภาระผูกพัน ซ่ึงไม่มีความเป็นไปได้ค่อนข้างแน่ที่กิจการจะสูญเสียทรัพยากรท่ีมี ประโยชน์เชิงเศรษฐกิจ เพื่อจ่ายชาระภาระผูกพันน้ัน หรือกิจการไม่สามารถประมาณจานวนของ ภาระผูกพันได้อย่างน่าเช่ือถือเพียงพอ (สภาวิชาชีพบัญชีในพระบรมราชูปถัมภ์, 2563) โดยที่กิจการ จะไม่รับรู้รายการดังกล่าว เน่ืองจากไม่เข้านิยามความหมายของหน้ีสิน จึงเปิดเผยในหมายเหตุ ประกอบงบการเงนิ สาหรบั รายละเอยี ดของหน้ีสนิ ทอี่ าจเกิดขน้ึ สามารถศึกษาเพิ่มเตมิ ในบทท่ี 1 สรุป หน้ีสนิ ไม่หมุนเวียน เป็นการจัดหาแหล่งเงนิ ทนุ ใช้ในดาเนินกิจการและขยายกิจการ โดยมี จดุ เด่นคือ ระยะเวลาในการจ่ายชาระหนี้สิน มีระยะเวลาเกินกว่า 1 รอบระยะบัญชีหรือเกินกว่า 1 ปี หน้ีสินไมห่ มนุ เวียนเป็นเหตุการณ์ท่ีเกิดขนึ้ ในอดีตส่งผลกระทบจนถึงปัจจุบัน โดยกจิ การต้องจดั หาเงิน สด สินทรัพยต์ ่าง ๆ หรือบริการของกจิ การจัดหามาเพอ่ื การจา่ ยชาระหน้ีสินให้ครบถ้วน ประกอบด้วย เงินต้นและดอกเบีย้ ทีต่ ้องจ่ายชาระ การจดั ประเภทของหนีส้ ินไม่หมุนเวยี น ประกอบดว้ ย เงินกู้ยืมระยะยาว/เงนิ กยู้ ืมระยะยาว จากสถาบันการเงิน เงินกู้ยืมจากบริษัทย่อยและบริษัทร่วม หุ้นกู้ หนี้สินจากสัญญาเช่า รายได้รอตัดบัญชี หน้สี ินไมห่ มนุ เวยี นอน่ื ๆ หุ้นกู้เป็นลักษณะของการกู้ยืมเงินระยะยาวอีกลักษณะหน่ึง โดยกิจการ (ผู้กู้) ต้องการกู้ยืมเงิน โดยจาหน่ายตราสารหนี้สินให้กับผู้ท่ีสนใจซ้ือตราสารหน้ี (ผู้ให้กู้) แบ่งออกเป็นจานวนหน่วย ในราคา หน่วยละเทา่ ๆ กนั กาหนดอตั ราผลตอบแทนท่ีจะมอบให้กับผถู้ อื ห้นุ กู้ในรปู ของอัตราดอกเบ้ยี พรอ้ ม ทั้งกาหนดระยะเวลาในการไถถ่ อน การออกจาหน่ายหุ้นกู้ ต้องคานวณหามูลค่าปัจจุบันของเงินท่ีคาดว่าจะได้รับจากการจาหน่าย หุ้นกู้ กิจการต้องบันทึกบัญชีในราคาตามมูลค่า หุ้นกู้สามารถออกจาน่ายได้ 3 ราคา ประกอบด้วย การจาหนา่ ยราคาตามมูลคา่ ราคาสงู กวา่ และราคาตา่ กว่าราคาตามมูลคา่ การบนั ทึกบัญชีเกี่ยวกับห้นุ กู้ต้องคานึงถึงวนั ท่ีเกย่ี วข้องกบั การจาหนา่ ยหุ้นกู้ ประกอบด้วย วนั ออกจาหน่ายหนุ้ กู้ วนั จา่ ยดอกเบ้ีย วนั สน้ิ งวดบัญชี และวันไถ่ถอนหนุ้ กู้ หุ้นกู้เป็นตราสารหนี้ท่ีต้องขออนุญาตในการออกจาหน่ายจากคณะกรรมการกากับ หลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ โดยบริษัทที่สามารถออกจาหน่ายหุ้นกู้ คือบริษัทจากัด(มหาชน) และเป็นตราสารที่ได้รบั ความนิยมในการระดมเงนิ ทุนเมื่อต้องการเงินทุนเป็นจานวนมาก สาหรับหุ้นกู้ คุณสมบัติเด่นคือ ทราบระยะเวลาในการจ่ายชาระหนี้ อัตราดอกเบ้ีย และระยะเวลาในการไถ่ถอน สง่ ผลใหก้ จิ การสามารถวางแผนในการบรหิ ารภาระหนี้สนิ ไดอ้ ย่างมีประสิทธภิ าพมากข้ึน

81 แบบฝกึ หัด ข้อท่ี 1 ในวันที่ 1 มกราคม 25X1 บริษัท คืนความสุข จากัด ได้ทาสัญญากู้ยืมเงินระยะยาวจาก สถาบันการเงินแห่งหนึ่ง จานวนเงิน 3,000,000 บาท โดยคิดอัตราดอกเบี้ยเท่ากับ 9% ต่อปี จ่าย ดอกเบี้ยปีละ 2 ครั้ง คือ วันท่ี 1 กรกฎาคม และ 1 มกราคม ตามลาดับ และจะต้องทาการผ่อนชาระ เงนิ ต้นทุกวันที่ 1 มกราคม ของทุกปี ผ่อนเงนิ ต้นปีละ 1,000,000 บาท เป็นระยะเวลา 3 ปี (ดอกเบี้ย จะคดิ จากเงนิ ตน้ ทล่ี ดลงทกุ ปี) ให้ทำ บันทกึ รายการในสมุดรายวันทั่วไป ข้อท่ี 2 ในวันที่ 1 เมษายน 25X1 บริษัท รัตนชาติ จากัด ได้ทาสัญญากู้ยืมเงินระยะยาวจาก ธนาคาร นครศรี จากัด (มหาชน) จานวนเงิน 5,000,000 บาท มีที่ดินของบริษัทเป็นหลักทรัพย์ ค้าประกัน โดยทางธนาคารคิดอัตราดอกเบี้ยเท่ากับ 3% ต่อปี จ่ายดอกเบ้ียปีละ 2 ครั้ง คือ วันท่ี 1 ตุลาคม และ 1 เมษายน ตามลาดับ มีเง่ือนไขในสัญญาดังกล่าวว่าจะต้องทาการผ่อนชาระเงินต้นทุก วันที่ 1 เมษายน ของทุกปี ผ่อนเงินต้นปีละ 500,000 บาท เป็นระยะเวลา 10 ปี (ดอกเบ้ียจะคิดจาก เงินต้นทล่ี ดลงทกุ ปี) ใหท้ ำ บนั ทึกรายการในสมุดรายวนั ทวั่ ไป ข้อท่ี 3 เม่ือวันที่ 1 สิงหาคม 25x1 บริษัท ด่ังใจหวัง จากัด (มหาชน) ทาสัญญากู้ยืมเงินจากบริษัท ย่อยและบริษัทร่วมมูลค่า 10,000,000 บาท เพ่ือใช้ในผลิตเครื่องจักรเป็นการขยายกาลังการผลิต สาหรับการทาสัญญากู้ยืมเงินดังกล่าว ทางบริษัทได้นาอาคารสานักงานเป็นหลักทรัพย์ค้าประกัน ในขณะท่ีอัตราดอกเบี้ยในสัญญาเท่ากับ 4.5% ต่อปี จ่ายดอกเบ้ียปีละครั้ง คือ วันที่ 1 สิงหาคมของ ทุกปี และมีกาหนดจ่ายเงินต้นคืนทุก 2 ปี เป็นจานวนเงิน 2,000,000 บาท/คร้ัง (ดอกเบ้ียจะคิดจาก เงินต้นท่ลี ดลงทุกป)ี ใหท้ ำ บันทกึ รายการในสมดุ รายวนั ทวั่ ไป ข้อท่ี 4 บริษัท รักนะคนดี จากัด (มหาชน) ระดมเงินทุนเพื่อก่อสร้างอาคารโรงงานแห่งใหม่เพ่ิมขึ้น ดาเนนิ การออกจาหนา่ ยหนุ้ กูม้ ูลค่าหุน้ ละ 1,000 บาทจานวน 50,000 หุ้น เมื่อวันที่1กรกฎาคม 25X1 หุ้นกู้อายุ 3 ปี อัตราดอกเบี้ยหนุ้ กู้เท่ากับ 9% ต่อปี จ่ายดอกเบ้ียปีละ 2 ครั้งคือวันท่ี 1 มกราคม และ 1 กรกฎาคม ตามลาดับ บริษัทจะบันทึกการจ่ายดอกเบ้ีย และตัดส่วนลดหรือส่วนเกินมูลค่าหุ้นกู้ทุก คร้ังท่ีมกี ารจ่ายดอกเบ้ีย สาหรับอตั ราดอกเบย้ี ในท้องตลาดเทา่ กับ 9% ให้ทำ 1. บนั ทกึ รายการและปรับปรุงในสมดุ รายวันทวั่ ไป 2. แสดงรายการในงบแสดงฐานะการเงินของบรษิ ัท ณ วนั ที่ 31 ธันวาคม 25X3 25X2 และ 25X1 ข้อที่ 5 วันที่ 1 มกราคม 25X1 บริษัท บริหารงานคล่อง จากัด (มหาชน) ออกจาหน่ายหุ้นกู้ 8% มูลค่า 400,000 บาท อายุ 3 ปี จ่ายดอกเบี้ยปีละ 2 คร้ัง คือวันท่ี 1 กรกฎาคม และ 1 มกราคมของ

82 ทุกปี ในการออกจาหน่ายหุ้นกู้นี้อัตราดอกเบี้ยในท้องตลาดอยู่ที่ 9% การตัดส่วนเกินหรือส่วนต่ากว่า มลู คา่ หนุ้ กู้ในตดั ตามระยะเวลาในการจา่ ยดอกเบ้ีย บริษัทจะดาเนนิ การไถ่ถอนเม่ือหุ้นกูค้ รบกาหนด ต่อมาบรษิ ัทมมี ติทาการไถถ่ อนหุ้นกู้ในวันที่ 1 พฤศจิกายน 25X3 ในราคา 398,700 บาท ใหท้ ำ 1. คานวณตารางการตัดส่วนเกินหรอื สว่ นตา่ กวา่ มูลค่าห้นุ กู้ 2. บนั ทกึ รายการค้าในสมุดรายวันทัว่ ไป 3. แสดงรายการในงบแสดงฐานะการเงินของบรษิ ัท ณ วนั ที่ 31 ธันวาคม 25X3 25X2 และ 25X1 ข้อท่ี 6 วันท่ี 1 กรกฎาคม 25X1 บริษัท รับงานเก่ง จากัด (มหาชน) ออกจาหน่ายหุ้นกู้ 8% มูลค่า 500,000 บาท อายุ 3 ปี จ่ายดอกเบ้ียปีละ 2 ครั้ง คือวันท่ี 1 มกราคม และ 1 กรกฎาคม ของทุกปี ในการออกจาหน่ายหุ้นกู้นี้อัตราดอกเบ้ียในท้องตลาดอยู่ท่ี 7% การตัดส่วนเกินหรือส่วนต่ากว่ามูลค่า หุ้นกู้ในตัดตามระยะเวลาในการจ่ายดอกเบ้ีย บริษัทจะดาเนินการไถ่ถอนเมื่อหุ้นกู้ครบกาหนด ต่อมา บรษิ ัทมีมตจิ ะทาการไถ่ถอนห้นุ กู้ในวันท่ี 1 มิถุนายน 25X3 ในราคา 522,430 บาท ให้ทำ 1. คานวณตารางการตดั ส่วนเกินหรือส่วนตา่ กว่ามลู คา่ หนุ้ กู้ 2. บนั ทกึ รายการค้าในสมุดรายวนั ทวั่ ไป 3. แสดงรายการในงบแสดงฐานะการเงินของบริษัท ณ วนั ที่ 31 ธนั วาคม 25X3 25X2 และ 25X1 ข้อท่ี 7 วันท่ี 1 มกราคม 25x1 บริษัท เงินคล่อง จากัด (มหาชน) ออกจาหน่ายหุ้นกู้มูลค่า 800,000 บาท อตั ราดอกเบ้ียหุ้นกู้ 10% ต่อปี จ่ายดอกเบี้ยทกุ 6 เดอื น คือ วันท่ี 1 กรกฎาคม และ วันท่ี 1 มกราคม ของทุกปี หุ้นกู้อายุ 5 ปี ในขณะนั้นอัตราดอกเบี้ยหุ้นกู้ในท้องตลาดเท่ากับ 8% มีระยะเวลาท่ีหุ้นกู้ ครบกาหนดไถ่ถอนดงั ตอ่ ไปน้ี งวดท่ี วันทค่ี รบกำหนดไถถ่ อน มลู ค่ำหนุ้ กทู้ ี่ครบกำหนด 1 1 มกราคม 25X3 300,000 2 1 กรกฎาคม 25X3 200,000 3 1 มกราคม 25X4 300,000 ใหท้ ำ 1. คานวณหาราคาจาหน่ายหนุ้ ก้ทู ่ีครบกาหนดเป็นงวด 2. คานวณตารางการตดั สว่ นเกนิ หรือสว่ นตา่ กวา่ มูลค่าหุ้นกู้ 3. บันทึกรายการค้าในสมดุ รายวันทวั่ ไป ข้อที่ 8 ในวันท่ี 1 มีนาคม 25X1 บริษัท นกน้อย จากัด (มหาชน) ต้องการขยายกาลังการผลิตสินค้า จึงประสงค์จะสร้างคลังสินค้าเพิ่มข้ึน 1 แห่ง สาหรับคณะกรรมการบริหารบริษัทตัดสินใจ ออกจาหน่ายหุ้นกูม้ ูลค่า 1,000,000 บาท อตั ราดอกเบ้ียหุ้นกู้ 6% ต่อปี จ่ายดอกเบ้ียทุก 6 เดือน คือ วันที่ 1 กันยายน และ วันที่ 1 มีนาคมของทุกปี หุ้นกู้อายุ 5 ปี ในขณะน้ันอัตราดอกเบ้ียหุ้นกู้ใน

83 ท้องตลาดเท่ากับ 7% การตัดส่วนเกินหรือส่วนต่ากว่ามูลค่าหุ้นกู้ในตัดตามระยะเวลาในการจ่าย ดอกเบ้ีย บรษิ ทั จะดาเนินการไถ่ถอนเม่ือห้นุ กู้ครบกาหนด วันที่ 1 มกราคม 25X6 ต่อมาทางบริษัทมีมติที่ประชุมผู้ถือหุ้นว่าจะดาเนินการแปลง สภาพหุ้นกู้ที่ออกจาหน่ายในวันท่ี 1 มีนาคม 25X1 เง่ือนไขในการแปลงสภาพหุ้นกู้ อัตราหุ้นกู้มูลค่า 1,000 บาท สามารถแปลงสภาพเปน็ หนุ้ สามัญได้ 20 ห้นุ ในราคามูลคา่ หุ้นละ 50 บาท ซ่ึงราคาตลาด ของหนุ้ สามญั ในวนั นเี้ ท่ากับหุ้นละ 55 บาท ใหท้ ำ 1. คานวณตารางการตัดสว่ นเกนิ หรอื สว่ นตา่ กวา่ มูลคา่ หนุ้ กู้ 2. บันทกึ รายการค้าในสมดุ รายวันท่ัวไป 3. บันทึกการแปลงสภาพห้นุ กโู้ ดยใชร้ าคาตามบญั ชี และราคาตามมลู ค่าตลาด ข้อที่ 9 ในวันที่ 1 พฤศจิกายน 25X1 บริษัท สามอย่าง จากัด (มหาชน) กาลังประสบปัญหาสภาพ คล่อง จึงดาเนินการขอมติท่ีประชุมผู้ถือหุ้นในการจัดหาเงิน ออกจาหน่ายหุ้นกู้มูลค่า 900,000 บาท อัตราดอกเบ้ียหุ้นกู้ 5% ต่อปี จ่ายดอกเบ้ียทุก 6 เดือน คือ วันท่ี 1 พฤษภาคม และ วันที่ 1 พฤศจิกายน ของทุกปี หุ้นกู้อายุ 3 ปี ในขณะน้ันอัตราดอกเบี้ยหุ้นกู้ในท้องตลาดเท่ากับ 6% การตัดส่วนเกินหรือ ส่วนลดมูลคา่ หุ้นกตู้ ามระยะเวลาในการจา่ ยดอกเบี้ย ต่อมาบริษัทดาเนินการแปลงสภาพหุ้นกู้ในวันที่ 1 ตุลาคม 25X4 เงื่อนไขในการแปลง สภาพหุ้นกู้ อัตราหุ้นกูม้ ูลคา่ 100 บาท สามารถแปลงสภาพเป็นหุ้นสามัญได้ 5 หุ้น ราคามูลค่าหุ้นละ 10 บาท ซ่งึ ราคาตลาดของหุ้นสามัญในวันนเี้ ท่ากบั หุ้นละ 12.50 บาท ใหท้ ำ 1. คานวณตารางการตดั สว่ นเกินหรือส่วนตา่ กวา่ มูลค่าหุ้นกู้ 2. บันทกึ รายการค้าในสมดุ รายวนั ทั่วไป 3. บนั ทึกการแปลงสภาพหุน้ กูโ้ ดยใชร้ าคาตามบัญชี ข้อท่ี 10 วันท่ี 1 กุมภาพันธ์ 25X1 บริษัท ทาได้จริง จากัด (มหาชน) ขอมติท่ีประชุมผู้ถือหุ้นในการ ระดมแหล่งเงินท่ีจะใช้ในการเข้าประมูลงาน ซึ่งมติตกลงจะดาเนินการออกจาหน่ายหุ้นกู้มูลค่า 1,000,000 บาท อัตราดอกเบี้ยหุ้นกู้ 7% ต่อปี จ่ายดอกเบ้ียทุก 6 เดือน คือ วันท่ี 1 สิงหาคม และ วันที่ 1 กุมภาพันธ์ของทุกปี หุ้นกู้อายุ 5 ปี ในขณะนั้นอัตราดอกเบี้ยหุ้นกู้ในท้องตลาดเท่ากับ 6% การตดั ส่วนเกินหรอื สว่ นตา่ กวา่ มลู ค่าห้นุ กู้ในตดั ตามระยะเวลาในการจา่ ยดอกเบี้ย ต่อมาบริษัทดาเนินการแปลงสภาพหุ้นกู้ในวันท่ี 1 ธันวาคม 25X5 เง่ือนไขในการแปลง สภาพหุ้นกู้ อัตราหุ้นกู้มูลค่า 1,000 บาท สามารถแปลงสภาพเป็นหุ้นสามัญได้ 100 หุ้น ในราคา มูลคา่ ห้นุ ละ 5 บาท ซ่งึ ราคาตลาดของห้นุ สามญั ในวนั นเ้ี ทา่ กับหุน้ ละ 6 บาท ใหท้ ำ 1. คานวณตารางการตดั สว่ นเกนิ หรือส่วนตา่ กว่ามูลคา่ หนุ้ กู้ 2. บันทกึ รายการค้าในสมดุ รายวนั ทว่ั ไป 3. บนั ทึกการแปลงสภาพห้นุ กโู้ ดยใชร้ าคาตามบญั ชี

84 เอกสำรอ้ำงองิ กรมพัฒนาธุรกิจการค้า. (2554). ประกาศกรมพัฒนาธุรกจิ การค้า เรอ่ื ง กาหนดรายการย่อที่ต้องมีใน งบการเงิน 2554. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์กระทรวงพาณิชย์. ฐาปนา ฉิน่ ไพศาล. (2554). การจดั การการเงนิ . กรุงเทพฯ: ยงพลเทรดดิง้ . ธารินี พงศ์สพุ ัฒน์. (2563). การบัญชขี ั้นกลาง 2 (การบญั ชีหน้ีสินและทุน). กรุงเทพฯ: วชิรินทร์สาส์น พริน้ ท์ติง้ . นชุ จรี พเิ ชฐกลุ . (2553). การบัญชีชนั้ กลาง 2. กรุงเทพฯ: ทรปิ เพิล้ กรุ๊ป. พิมพ์พนา ปิตธวัชชัย และ ณัฐชานนท์ โกมุทพุฒิพงศ์. (2563). การบัญชีขั้นกลาง 2. (พิมพ์คร้ังท่ี 2 ฉบับปรับปรุง). กรุงเทพฯ: สานกั พมิ พแ์ หง่ จุฬาลงกรณ์มหาวทิ ยาลัย. สภาวิชาชีพบญั ชีในพระบรมราชูปถมั ภ์. (2563). มาตรฐานการบัญชี ฉบับท่ี 1 (ปรบั ปรุง 2563) เร่ือง การนาเสนองบการเงิน.ค้นเมื่อ 20 ธันวาคม 2563 จาก http://www.fap.or.th/images/ column_1412565962/TAS%201%20web%20-20run%20%E0%B8%A5%E0B8 %B3%E0%B8%94%E0%B8%B1%E0%B8%9A%E0%B9%83%E0%B8%AB%E0 %B8%A1%E0%B9%88%20137-140%20Up%206_1_58.pdf. สภาวชิ าชพี บัญชีในพระบรมราชปู ถัมภ์. (2563). มาตรฐานการบัญชี ฉบับที่ 37 (ปรับปรงุ 2563) เร่อื ง ประมาณการหนี้สิน หนี้สินท่ีอาจเกิดข้ึน สินทรัพย์ท่ีอาจเกิดข้ึน. ค้นเม่ือ 20 ธันวาคม 2563 จาก http://www.fap.or.th/images/column_1412565962/TAS%2037-web.pdf.