การพัฒนาหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงโดยใช้หลักการมีส่วนร่วม

บันทึกองค์ควำมรู้รำยบุคคล เรื่อง กำรพัฒนำหม่บู ้ำนเศรษฐกิจพอเพยี งโดยใช้หลกั กำรมีสว่ นร่วม นายนิคม สสุ านนท ์ นักวิชาการพฒั นาชมุ ชนชานาญการ สงั กัด สำนกั งำนพฒั นำชุมชนอำเภอสคุ ิริน จังหวดั นรำธิวำส เศรษฐกิจฐำนรำกมนั่ คงและชุมชนพ่ึงตนเองได้ Change for Good ภำยในปี 2565

แบบบันทกึ องคค์ วามรรู้ ายบุคคล ๑.ชื่อองค์ความรู้ การพฒั นาหมู่บ้านเศรษฐกจิ พอเพียงโดยใช้หลกั การมสี ว่ นร่วม ๒. ชื่อเจา้ ของความรู้ นายนคิ ม สุสานนท์ ตาแหน่ง นกั วิชาการพัฒนาชมุ ชนชานาญการ สานกั งานพฒั นาชมุ ชนอาเภอสคุ ิริน จงั หวดั นราธวิ าส 3. องคค์ วามรู้ที่บ่งช้ี (เลือกไดจ้ านวน 1 หมวด)  หมวดที่ 1 สรา้ งสรรคช์ มุ ชนพึ่งตนเองได้  หมวดท่ี 2 สง่ เสริมเศรษฐกจิ ฐานรากให้ขยายตัวอย่างสมดุล  หมวดที่ 3 เสรมิ สร้างทุนชุมชนใหม้ ีธรรมาภิบาล  หมวดท่ี 4 เสริมสร้างองค์กรใหม้ ีขดี สมรรถนะสงู ๔. ท่มี าและความสาคญั ในการจัดทาองค์ความรู้ เศรษฐกิจพอเพียงเป็นปรัชญาช้ีถึงแนวการดารงอยู่แนวปฏิบัติของประชาชนในทุกระดับ ต้ังแต่ระดับ ครอบครวั ระดับชมุ ชน จนถึงระดบั องค์กรหรอื รัฐ ทงั้ ในการพัฒนาและการบริหารประเทศ ให้ดาเนินการไปในทาง สายกลางโดยเฉพาะการพฒั นาเศรษฐกิจเพ่อื ให้ก้าวทนั ตอ่ โลกยุคปัจจบุ นั ความพอเพียงหมายถึงความพอประมาณ ความมีเหตุผลรวมถึงความจาเป็นที่ต้องมีระบบภูมิคุ้มกันในตัวเองท่ีดีพอสมควรทั้งน้ีต้องอาศัยความรู้ ความ รอบคอบ และความระมัดระวังอย่างย่ิงในการนาวิชาการต่างๆ มาใช้ในการวางแผนการดาเนินงานทุกขั้นตอน ขณะเดยี วกันตอ้ งเสรมิ สร้างพ้ืนฐานจิตใจของคนในชาติเจ้าหน้าท่ีรัฐ นักธุรกิจในทุกระดับให้มีจิตสานึกในคุณธรรม ความซื่อสัตย์สุจริต และให้มีความรอบรู้ที่เหมาะสม ดาเนินชีวิตด้วยความอดทน มีสติปัญญา รอบคอบเพ่ือให้ สมดลุ พร้อมต่อการรองรับการเปลี่ยนแปลงทั้งด้านวัตถุสิ่งแวดล้อมและภัยธรรมชาติ ดังเช่นกรณีเกิดวิกฤต เกิด โรคระบาดไวรัสโคโรนา หรือโควิค 19 หากเรามีการใช้หลักเศรษฐกิจพอเพียงทุกครัวเรือนมาก่อนนี้ เราก็มี ภูมิคุ้มกันไม่อดอยาก และคงไม่เดือดร้อนมากเหมือนที่เป็นอยู่ในปัจจุบันซ่ึงรัฐบาลจะต้องช่วยเหลือในทุกด้าน ทัง้ ในระดบั องคก์ รเชน่ SME ตราสานสห์ น้ี และระดบั ครัวเรือน อาเภอสุคิรินได้รับงบประมาณ ตามยุทธศาสตร์กรมการพัฒนาชุมชน ประจาปีงบประมาณ ๒๕๖๓ ได้ ดาเนินการโครงการหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบจานวน ๘ หมู่บ้าน ได้ดาเนินการตามแนวทางท่ีกรมการ พฒั นาชุมชนกาหนด คกั เลอื กหม่บู า้ นต้นแบบในการขบั เคล่ือนตามเงื่อนไขโดยใช้แกนนาหมู่บ้านเป็นกลไกสาคัญใน การสรา้ งกระบวนในการสร้างกระบวนการเรียนรู้ในการดาเนินชีวิตตามปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง โดยใช้หลักการ พัฒนาแบบมสี ่วนรว่ มดังน้ี 5. รปู แบบ กระบวนการ หรอื ลาดบั ข้ันตอน ๕.๑.ร่วมคดิ วเิ คราะห์ปัญหาของชุมชนโดยใช้ข้อมูล จปฐ. กชช 2ค. ข้อมูลอ่ืนๆ ที่เก่ียวข้องสภาพปัจจุบัน หาปัญหา สาเหตุ แนวทางแกไ้ ข โดยใชว้ ธิ ี SWOT ๕.๒. ร่วมวางแผนที่เหมาะสมและสอดคล้องกับวิถีชีวิตของแต่ละชุมชน สังคม โดยยึดแผนหมู่บ้านเป็น แนวทางใช้เวทีประชาคมในการปรับแผนยดึ หลักประชาธิปไตยในการจัดเวทปี ระชาคม

๕.๓. ร่วมตัดสินใจดาเนินกิจกรรมตามแผนท่ีวางไว้โดยการรวมกลุ่มและทากิจกรรมร่วมกัน เช่นการปรับ ภมู ิทศั น์หมูบ่ ้าน สภาพแวดล้อมภายในครวั เรือน สง่ เสรมิ สนับสนุนการปลูกผักสวนครัว ส่งเสริมสนับสนุนการเล้ียง ปลาดุก การทาปยุ๋ ชวี ภาพใช้ ๕.๔. ร่วมรบั ผลประโยชน์ ทกุ คนในชุมชนมีความสุขอยู่อย่างพอเพยี ง ไมเ่ ป็นหน้ีนอกระบบ ๕.๕. ร่วมกันติดตามประเมินผลกิจกรรม โดยเวทีประชาคมของหมู่บ้านทุกเดือน พร้อมสรุปผลการ ดาเนนิ งานและขยายผลสู่ครัวเรอื นอื่นตอ่ ไป ๖. เทคนิคในการปฏิบตั งิ าน ๖.๑ ให้คณะกรรมการหมู่บ้านมีบทบาทสาคัญในการส่งเสริมสนับสนุน มีการคัดเลือกครัวเรือนตัวอย่าง เปน็ จุดเรียนรขู้ องชุมชน ๖.๒ ทุกขน้ั ตอนของกระบวนการต้องผา่ นเวทปี ระชาคม ทุกคนรับทราบในการตัดสินใจร่วมกันโดยใช้แกน นาชมุ ชนเป็นผูน้ าในเวทีประชาคม ๖.๓ ให้ครัวเรือนท่ีดาเนินกิจกรรมในทุกด้าน ได้ออกมานาเสนอให้ครัวเรือนอื่นๆ ทราบถึงแนวทางต้ังแต่ เร่มิ วางแผนของครวั เรือนพรอ้ มแนวทางท่ีดาเนนิ งานประสพความสาเรจ็ 7. ปัญหาท่พี บและแนวทางการแกไ้ ขปญั หา ๗.๑ การบริหารจัดการตามโครงการหรือบริหารจัดการของหมู่บ้านต้องยึดหลักความยุติธรรมหรือโปร่งใส เช่น การคัดเลือกครัวเรือนเป้าหมายเข้ารับการฝึกอบรมต้องให้คณะกรรมการหมู่บ้านคัดเลือกโดยผ่านเวที ประชาคมของหมู่บา้ นให้ยดึ หลักประชาธปิ ไตย โปร่งใสสามารถอธิบายได้ ยึดข้อมูล จปฐ. และข้อมูลอ่ืนๆประกอบ ในเวทปี ระชาคมหมบู่ ้าน ๗.๒ ความไม่เข้าใจแบ่งพรรค แบ่งพวก ความแตกแยก อาจทาให้ไม่ประสพความสาเร็จตามวัตถุประสงค์ ของโครงการ เช่น หมู่บ้านท่ีพ่ึงผ่านการเลือกต้ังผู้นามาใหม่ๆ ทาให้เกิดกรณีดังกล่าว เพราะจะต้องให้ คณะกรรมการหมู่บ้านต้องระมัดระวังเป็นพิเศษทุกข้ันตอนต้องผ่านเวทีประชาคมหมู่บ้าน และให้จัดทาหลักฐาน เอกสารใหถ้ ูกต้องพรอ้ มภาพถา่ ยทุกครง้ั ทกุ ข้ันตอนของกิจกรรม ๘. ประโยชน์ขององคค์ วามรู้ ๘.๑ การพฒั นาเกดิ จากความตอ้ งการของชุมชนโดยแทจ้ ริง ๘.๒ ผูน้ าไดน้ าแบบอย่างทีด่ ีมาปฏบิ ัติเพ่อื สรา้ งความศรทั ธาให้เป็นที่ยอมรบั ของประชาชน ๘.๓ ประชาชนเกิดความเข้าใจในแนวทางการส่งเสริมเศรษฐกิจพอเพียงของกรมการพัฒนาชุมชน และ สามารถเปล่ียนแปลงทศั นคตเิ ดิมหันมาใช้วถิ ีชวี ติ แบบเศรษฐกจิ พอเพียง โดยมแี ผนพัฒนาหมู่บ้านเป็นหลัก ๘.๔ ประชาชนได้ยึดหลักประชาธิปไตยโดยกระบวนการเวทีประชาคมของหมู่บ้าน และเวทีประชาคมของ โครงการหมูบ่ า้ นเศรษฐกจิ พอเพยี งตามครัวเรอื นเป้าหมายกาหนด ๘.๕ เกิดกระบวนการมีส่วนร่วมทุกฝ่าย ภาคีการพัฒนาท่ีมาร่วมเป็นวิทยากร ท้ังภายในหมู่บ้านระหว่าง การดาเนนิ งานตามโครงการทกุ ขัน้ ตอน จนกระบวนการติดตามประเมนิ ผล

จดั ทำโดย สำนักงำนพฒั นำชมุ ชนอำเภอสคุ ิรนิ หม่ทู ี่ 4 ตำบลสคุ ิรนิ อำเภอสคุ ิรนิ จงั หวดั นรำธวิ ำส 96190 เศรษฐกิจฐานรากม่ันคงและชุมชนพ่งึ ตนเองได้ Change for Good ภายในปี 2565