การสุ่มตัวอย่างอาหาร เพื่อวิเคราะห์ความปลอดภัยด้านอาหาร

การสุ่มตัวอยา่ ง (อาหาร)เพ่ือวเิ คราะห์ความปลอดภยั ดา้ นอาหาร 1

2

3

การสุม่ ตัวอยา่ งอาหาร เพือ่ วิเคราะห์ความปลอดภัยดา้ นอาหาร โครงการรูปแบบการวเิ คราะหค์ ุณภาพอาหาร เพ่อื การสนบั สนุนการเฝา้ ระวงั ความปลอดภัยดา้ นอาหารของผู้บริโภค สนบั สนนุ ทนุ วจิ ัยโดยแผนงานสรา้ งเสริมการเรียนรกู้ บั สถาบนั อดุ มศกึ ษา ไทยเพ่ือการพัฒนานโยบายสาธารณะทด่ี ี (นสธ.) ภายใต้การสนบั สนุนของสำนกั งานกองทุนสนบั สนนุ การสร้างเสริมสขุ ภาพ (สสส.) สถาบนั โภชนาการ มหาวทิ ยาลัยมหดิ ล ปรับปรงุ 8 พฤษภาคม 2553 คณะวจิ ยั สถาบนั โภชนาการ มหาวทิ ยาลยั มหดิ ล ผศ.ดร. พรรตั น์ สินชัยพานชิ ดร.ครรชิต จุดประสงค์ ผศ.ดร. เรณู ทวิชชาตวิ ิทยากลู ทป่ี รกึ ษา รศ.ดร. พงศธร สังขเ์ ผอื ก รศ.ดร.วสิ ฐิ จะวะสติ 4

5

6

ขน้ั ตอนการสุ่มตวั อยา่ งอาหารเพอ่ื สง่ หอ้ งปฏบิ ัติการวเิ คราะห์ มหาวิทยาลยั เครอื ข่าย ประชุมรว่ มกันระหวา่ งเครือข่ายผู้บรโิ ภคและนกั วิชาการ เพือ่ วางแผนการสุ่มตวั อย่างโทรประสานงานกับเจ้าหนา้ ท่ี วางแผนการสุม่ ตวั อยา่ งห้องปฏบิ ตั ิการกอ่ นสง่ ตวั อยา่ งอยา่ งนอ้ ย 3 วันทำการ สมุ่ ตวั อย่างอาหาร * จำนวนตวั อย่าง โดยปฏบิ ัตติ ามขอ้ แนะนำการส่มุ (คูม่ ือ) * ระบวุ นั ทส่ี ่ง จำนวนหน่วย(ตวั อย่าง)ทต่ี ้องสุม่ ประมาณ 3 – 6 หน่วย นำ้ หนกั รวม 1 กโิ ลกรมั บันทกึ ข้อมูลการส่มุ ตวั อยา่ ง โดยใชแ้ บบฟอร์มท่ีกำหนด เขยี นฉลากและปิดบนตัวอย่างอาหาร จัดเก็บในบรรจุภณั ฑ์ทีเ่ หมาะสม เพื่อนำส่งห้องปฏบิ ัตกิ ารวิเคราะห์ กรอกแบบฟอร์ม การขอใชบ้ รกิ ารวิเคราะห์ กรณที ี่ส่งทางไปรษณยี ์หรอื ขนสง่ ควรตรวจสอบว่าตวั อย่างสง่ ถงึ หอ้ งปฏิบตั กิ ารเรยี บรอ้ ย? 7

8

ประเภทของอาหารประเภทของอาหารแบง่ ออกเปน็ 3 กลมุ่ ซงึ่ แตล่ ะกลุ่มจะมวี ิธกี ารสมุ่ทแ่ี ตกต่างกัน กลุม่ 1 อาหารทผ่ี ลิตจากโรงงานอตุ สาหกรรมหรอื มีการรบั รองสถานท่ีผลิต กลุ่ม 2 อาหารตักแบ่งขายหรือแบ่งบรรจเุ พ่อื จำหนา่ ยปลกี กลุ่ม 3 ผกั และผลไม้สด 9

10

คำอธบิ ายความหมายของอาหารแตล่ ะกล่มุ 1. อาหารท่ผี ลติ จากโรงงานอุตสาหกรรมหรือมกี ารรบั รองสถานทผ่ี ลติ คืออาหารที่บรรจุอยู่ในภาชนะปิดสนิทหรือหีบห่อท่ีปิดผนึก และต้องมีฉลากแสดงช่ือสินค้า สถานท่ีผลิต ส่วนประกอบที่สำคัญ วันเดือนปีที่ผลิตและ/หรอื วนั หมดอายุอย่างชดั เจน 2. อาหารตกั แบง่ ขายหรอื แบ่งบรรจเุ พอ่ื จำหนา่ ยปลีก 2.1 อาหารตักแบง่ ขาย คืออาหารท่ีมีการตักแบ่งออกจากภาชนะท่ีใช้บรรจุอาหารท่ีมีปริมาณมากโดยอาจแบ่งจำหน่ายตามน้ำหนักท่ีผู้ซื้อต้องการ ซ่ึงส่วนมากจะไม่มีฉลากอาหารยกเว้นกรณที ี่มีฉลากเดิมอยู่ ใหผ้ สู้ ุ่มตัวอยา่ งบนั ทกึ รายละเอียดฉลากไว้ดว้ ย 2.2 อาหารแบ่งบรรจุเพื่อจำหน่ายปลีก คืออาหารทแ่ี บง่ บรรจเุ ป็นหน่วยย่อยเพอ่ื ขายปลีก ซึง่ ส่วนมากจะมีการบรรจุในหีบห่อหรือถุงและปิดผนึกเรียบร้อย รวมท้ังอาจมีการติดฉลากสินค้าหรือไม่มีกไ็ ด้ กรณีนี้รวมถงึ ผักและผลไม้สดทีแ่ บ่งบรรจแุ ละขายตามห้างสรรพสนิ คา้ หรอื ซุปเปอรม์ าเกต 3. ผกั และผลไม้สด (จำหนา่ ยทตี่ ลาด) คือกลุ่มอาหารประเภทผักสดหรือผลไม้สด ท่ัวไปจะวางขายในตลาดโดยผู้ซอ้ื สามารถระบุปรมิ าณหรอื น้ำหนกั ท่ีต้องการซอื้ ได้ 11

วธิ ีปฏิบตั ิในการสุ่มตวั อย่างอาหาร ให้สุ่มตัวอย่างตามข้อแนะนำขึ้นกับชนิดของกลุ่มอาหาร จำนวนท่ีต้องสุ่มคอื อย่างน้อย 3 หนว่ ยแต่ไม่เกิน 6 หนว่ ย และน้ำหนกั ตัวอย่างรวมกันท้งั หมดไม่ควรน้อยกว่า 1 กิโลกรัม ยกเว้นอาหารแห้งบางชนิด เช่น สาหร่าย น้ำหนักตวั อยา่ งรวมกนั ทัง้ หมดไม่ควรน้อยกว่า 500 กรมั หมายเหตุ 1 หน่วยมีค่าเทา่ กบั 1 ถุง หรือ 1 ห่อ หรือ 1 กลอ่ ง หรือ 1ขวด กลุ่ม 1 อาหารที่ผลติ จากโรงงานอตุ สาหกรรมหรอื มีการรบั รองสถานทผ่ี ลิต ควรเลือกสมุ่ ตวั อยา่ งอาหารทผ่ี ลิตในรนุ่ เดียวกัน หรือ วนั / เดือน /ปี ผลิตเหมือนกัน กรณีที่ไม่สามารถปฏิบัติได้ให้เลือกสุ่มตัวอย่างท่ีมีวันผลิตหรือวันหมดอายุใกล้เคียงกัน และให้ตรวจสอบวันหมดอายุของอาหารด้วย เพราะอาจมีผลต่อผลวเิ คราะห์ กลุ่ม 2 อาหารตกั แบ่งขายหรอื แบง่ บรรจุเพื่อจำหน่ายปลกี ตอ้ งสุ่มตวั อยา่ งใหม้ ีการกระจายอย่างท่วั ถึง 2.1 อาหารท่ีบรรจุในภาชนะขนาดใหญ่ โดยซ้ือขายแบบตักแบ่ง ควรสุ่มตัวอย่างให้กระจายท้ังด้านบน กลาง และล่าง และให้สุ่มตัวอย่างแต่ละจุดปรมิ าณเท่าๆกัน 12

ก. กรณีมเี พียง 1 รา้ นคา้ แตล่ ะจดุ ของตัวอยา่ งทส่ี ่มุ (บน กลาง ล่าง)ใหน้ บั เป็น 1 หน่วย ข. กรณมี มี ากกว่า 1 ร้านคา้ การสุ่มแตล่ ะรา้ นค้า (บน กลาง ล่าง) ให้รวมตวั อย่างเข้าด้วยกันและนบั เปน็ 1 หน่วย 2.2 อาหารแบ่งบรรจุ (การขายปลีกในห้างสรรพสินค้า/ซุปเปอร์มาร์เกต)ใหส้ ่มุ กระจายตามพื้นท่หี รือชนั้ ท่วี างจำหน่ายสนิ คา้ นน้ั กลมุ่ 3 ผักและผลไม้สด (สุม่ ทตี่ ลาด) 3.1 กรณีมีตลาดมากกว่า 3 ตลาด ควรเลือกอย่างน้อย 3 ตลาด แต่ละตลาดให้ระบุจำนวนร้านค้า/แผงท่ีต้องสุ่มตัวอย่างรวมท้ังน้ำหนักตัวอย่างท่ีสุ่มแต่ละแผงให้เท่ากัน นำตัวอย่างท่ีสุ่มได้แต่ละตลาดรวมกันและนับเป็น 1 หน่วยสำหรับการเลือกตลาดและแผงอาจพิจารณาจากจำนวนผู้ซอื้ 3.2 กรณีเลือกส่มุ 1 ตลาด ใหก้ ำหนดร้านคา้ /แผงทตี่ อ้ งการสมุ่ ตัวอย่าง 3ร้านค้า และสุ่มตัวอย่างในปริมาณที่เท่ากัน โดยตัวอย่างที่สุ่ม 1 ร้านค้าเป็นตวั แทน 1 หนว่ ย 3.3 กรณีสุ่มตัวอย่างร้านค้าส่ง/แผงค้าส่ง ให้สุ่มตัวอย่างกระจายตามพ้ืนท่ีท่ีวางจำหน่ายอย่างน้อย 3 จุด/พื้นที่ โดยแต่ละพ้ืนท่ีที่สุ่มให้มีน้ำหนักเท่าๆกันและให้นับเปน็ 1 หน่วย 13

14

จำนวนหนว่ ยทใ่ี ชเ้ ปน็ ตวั แทนอาหาร 1 ตวั อยา่ ง (n) เพอื่ สง่ วเิ คราะหห์ อ้ งปฏบิ ตั กิ าร อยา่ งน้อย 3 หนว่ ย หรือมากกวา่ 3 หนว่ ยน้ำหนักรวมกันไมน่ อ้ ยกว่า 1 แต่ไม่เกิน 6 หน่วย 1 1 1 1 1 1หนว่ ย หนว่ ย หน่วย หนว่ ย หน่วย หนว่ ย ติดฉลาก 1 ตวั อยา่ ง หรือ n=1 ทำตามข้อแนะนำในการ จัดส่ง นำสง่ ห้องปฏบิ ัตกิ ารวเิ คราะห์ เครือขา่ ยมหาวทิ ยาลัยหมายเหตุ จำนวนหนว่ ยและน้ำหนักของตัวอย่างท่ีสุ่มอาจมกี ารเปลย่ี นแปลงได้ ขึน้ กับชนดิ อาหารและรายการวเิ คราะห์ ซึ่งควรประสานงานกบั นักวิชาการหรอื หอ้ งปฏบิ ัติการ 15

ตารางที่ 1 จำนวนหนว่ ยทใี่ ช้เปน็ ตวั แทนอาหาร 1 ตวั อย่าง(n) จำแนกตามชนิดอาหาร ชนดิ อาหาร จำนวนหน่วย (เทา่ กับตัวแทน 1 ตวั อย่าง, n)1.อาหารบรรจภุ าชนะปิดสนทิ 3-6 หนว่ ยและน้ำหนกั รวมประมาณ 1 หรอื ผลิตจากแหล่ง กโิ ลกรมั หรือ 1 ลิตร อุตสาหกรรม เชน่ นำ้ ผลไม้ น้ำดม่ื ไสก้ รอก เปน็ ตน้ 2.ผักและผลไมส้ ด 3-6 หนว่ ยและน้ำหนักรวมประมาณ 1 กิโลกรมั 3.อาหารแห้ง เช่น กงุ้ แหง้ 3-6 หน่วยและนำ้ หนกั รวมอย่างนอ้ ย 500 สาหรา่ ย บ๊วยแหง้ เป็นต้น กรัม4.นมโรงเรยี น เชน่ นมพาส 6 ถุง หรือ 6 กลอ่ ง เจอร์ไรซ์ (นมถงุ ) และนม สเตอร์ริไรซ์ UHT (นมกล่อง)5.อาหารทผี่ ลติ ในท้องถิน่ /ชมุ ชน 3-6 หน่วยและน้ำหนกั รวมประมาณ 1 กโิ ลกรัม กรณีอาหารแหง้ น้ำหนักรวมอยา่ ง น้อย 500 กรมั 6.อาหารทีม่ ีการร้องเรียน เรอ่ื ง 3-6 หน่วยและน้ำหนกั รวมประมาณ 1ความปลอดภยั กโิ ลกรัม กรณอี าหารแหง้ น้ำหนักรวมอยา่ ง น้อย 500 กรมั 16

17

18

จำนวนตัวอยา่ งท่ีตอ้ งสง่ หอ้ งปฏบิ ัตกิ าร เพอ่ื ให้ห้องปฏิบัตกิ ารวิเคราะห์ ภายใต้ความร่วมมือของมหาวทิ ยาลัยทัง้ 4แห่ง สามารถทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ กรณีที่ตัวอย่างอาหารมีการระบุรายการวิเคราะห์ด้านเคมี และจุลินทรีย์ (เช้ือโรค) ต้องเตรียมตัวอย่างอาหาร 2ชดุ (สมุ่ ตวั อยา่ งเปน็ 2 เทา่ ) เพอื่ จัดส่งแยกไปตามหอ้ งปฏิบตั กิ ารเคมแี ละจุลนิ ทรีย์ 19

ขอ้ ควรระวงั การสมุ่ ตวั อย่างเพื่อวเิ คราะห์ทางดา้ นจลุ ินทรยี ์ ผู้สุ่มตัวอย่างต้องระมัดระวังไม่ให้มือสัมผัสกับอาหารหรือภาชนะท่ีใช้ใส่อาหาร เพราะจะทำให้มีการปนเปื้อนของเช้ือจุลินทรีย์จากผู้สุ่มไปยังอาหารยกเว้นการปนเป้ือนท่ไี มส่ ามารถควบคมุ ได้ เชน่ การปนเปอ้ื นจากผู้ขาย ถ้าผสู้ ุ่มต้องเก็บตัวอย่างอาหารเอง ให้ใช้อุปกรณ์ท่ีสะอาดตักหรือคีบอาหารและใส่ในถุงพลาสติก (ใหม่ที่ยังไม่ผ่านการใช้งาน) แล้วปิดปากถุงให้แน่น การสุ่มน้ำดื่มตู้หยอดเหรียญ แนะนำให้ซื้อน้ำด่ืมท่ีได้รับรองมาตรฐาน เช่น สิงห์ น้ำทิพย์คริสตัล เปน็ ตน้ แล้วล้างขวดด้านนอกด้วยน้ำสะอาดและผึ่งให้แหง้ จากนั้นเทน้ำออกให้หมดและปิดฝาขวด จะได้ขวดเปล่าสำหรับใช้เก็บตัวอย่าง ในการเก็บตัวอย่างให้กล้ัวขวดด้วยน้ำ(ตัวอย่างที่ต้องการสุ่ม)ให้ทั่วขวดประมาณ 2 ซ้ำ แล้วจึงเกบ็ ตวั อยา่ งนำ้ ในขวดพรอ้ มปิดฝา 20

21

22

บนั ทกึ ขอ้ มลู การสมุ่ ตวั อยา่ ง ช่ือตัว เวลา วนั / ยีห่ ้อหรือ อาหารเสอ่ื มเสยี ไดง้ า่ ย วนั /เดอื น/ ราคาต่อ บริษทั ผู้ สินค้านำ จำนวนที่สมุ่ อย่าง เดอื น/ปี สถานท่ี อุณหภมู ิ การเก็บ ปีทีผ่ ลติ หน่วย ผลติ เขา้ อาหาร ที หรือรา้ น ตัวอยา่ ง ระหวา่ ง และ (นำ้ หนกั ระบุ และ สมุ่ ตวั อยา่ คา้ ที่ ขณะสุ่ม การรอสง่ หมดอายุ หรอื ซอง) ประเทศ รหสั / งและช่ือผู้ เกบ็ ตวั และบริษทั Cod สุม่ อย่าง /ผ้นู ำเข้า สนิ ค้า 23 เครือข่ายผู้บริโภค จังหวดั ............................. ผู้จดั สง่ ............................................. โทรศพั ท.์ .................................

การเขยี นฉลากเพ่อื ใช้ติดบนตวั อยา่ งอาหาร โครงการเฝา้ ระวงั ความปลอดภยั ด้านอาหารของผบู้ รโิ ภครหสั ตัวอยา่ ง จงั หวัด-ชอ่ื ตวั อย่าง ลำดับทส่ี มุ่ ตัวอย่าง* แผนการส่มุ (คร้ังที1่ , 2, 3, 4)ชือ่ ผูส้ ง่ ..................................... โทรศัพท์ ...................................ควรเก็บตวั อย่างไว้ที่ อุณหภูมหิ ้อง ตเู้ ยน็ สมุ่ ตัวอยา่ งเมื่อวัน/เดอื น/ปีตวั ย่อของแตล่ ะจังหวัดในกลุม่ เครอื ข่ายผบู้ รโิ ภคภาคกลาง กรุงเทพ = BK, สมุทรสงคราม = SM ภาคเหนือ พะเยา = PY, เชยี งใหม่ = CM ภาคตะวันออกเฉยี งเหนือ มหาสารคาม = MS, ขอนแกน่ = KKภาคใต้ สตูล = ST, สงขลา = SK*ลำดับทส่ี ุม่ ตวั อย่าง แสดงเลขลำดับตัวอย่างว่าสุ่มเป็นลำดับทีเ่ ท่าไหร่ เพือ่ ทราบจำนวนตวั อยา่ งท่สี ุม่ ในแตล่ ะพ้นื ท่ีและใช้ตรวจสอบการดำเนินงานตามแผนการสุ่มตัวอย่าง การส่มุ ตัวอย่างคร้งั แรกให้ใชล้ ำดบั ท่ี 1 และตามด้วย 2, 3, 4, ……. ตอ่ไปเรือ่ ยๆ จนเสรจ็ สิ้นโครงการ24

โครงการเฝา้ ระวังความปลอดภยั ดา้ นอาหารของผ้บู รโิ ภครหัสตัวอยา่ ง BK-ลกู ชน้ิ หมู (ลำดบั ท่ี 1-แผนการสุ่มครงั้ ท่ี 1)ชื่อผ้สู ง่ ........คณุ นอ้ ย........ โทรศัพท์ .........081-5428970......ควรเก็บตวั อยา่ งไวท้ ี่ อุณหภูมิห้อง ตเู้ ยน็ สุ่มตัวอย่างเมอ่ื 24 กรกฎาคม 2552 25

การนำสง่ ตวั อยา่ งไปหอ้ งปฏบิ ตั กิ ารวเิ คราะห์ มกี ารแบง่ ตัวอย่างอาหารออกเป็น 2 กล่มุ 1. อาหารเส่อื มเสยี ได้ง่าย ไดแ้ ก่ ลกู ชิ้น ไส้กรอก นมพาสเจอรไ์ รซ์ ขา้ วปั้นปลาแซลมอล(ดบิ ) แหนม ไสก้ รอกอิสาน เน้อื หมักปรุงรส(ดบิ ) บรอคโคล่ี คะนา้แอปเปล้ิ และ สม้ เป็นต้น เก็บตวั อย่างในกลอ่ งโฟม และใส่น้ำแข็งด้านล่างกอ่ นวางตัวอย่างและใส่ น้ำแขง็ ทับอกี คร้งั ปดิ ฝาให้แนน่ เขียนชอื่ ท่ีอย่ผู ู้รับ ใหช้ ัดเจน กรณีใชบ้ ริการขนสง่ เพื่อปอ้ งกนั การเสียหายของตัวอย่าง ควรใสต่ ัวอย่างไว้ในถุงพลาสตกิ อีกชน้ักอ่ นจดั เก็บในกล่องโฟม26

2. อาหารทเ่ี ก็บไวอ้ ณุ หภูมหิ ้องได้ เช่น อาหารแห้งตา่ งๆ ไดแ้ ก่ เหด็ หอมเหด็ หูหนขู าว สาหร่าย บ๊วยเค็ม กงุ้ แหง้ รวมถึงนม UHT นำ้ ด่มื ขนมปงั กรอบ/บิสกิต เป็นต้น บรรจุตัวอย่างลงในกลอ่ งกระดาษหรอื ภาชนะอน่ื ท่ีป้องกนั การแตกหกั ของตัวอย่าง การนำส่งตัวอย่างอาหารให้รีบดำเนินการให้เร็วที่สุด โดยเฉพาะตัวอย่างท่ีเส่ือมเสียได้ง่าย หรือตัวอย่างท่ีอาจมีการเปล่ียนแปลงคุณภาพจุลินทรีย์ เช่น น้ำด่ืม 27

28

29

การตดิ ตอ่ ประสานงานเจา้ หน้าท่ีห้องปฏบิ ตั กิ ารเครอื ข่าย 1. สถาบันโภชนาการ มหาวิทยาลยั มหิดล หน่วยงาน บริการวิชาการ คณุ ศจุ ินทรา สมประชา โทรศัพท์ 02-8002380 ตอ่ 406 คุณวมิ ลรตั น์ มที วี โทรศพั ท์ 02-8002380 ตอ่ 4182. มหาวทิ ยาลยั เชยี งใหม่ หน่วยงาน ศูนยว์ ิจัยด้านมลภาวะและอนามยั สิง่ แวดลอ้ ม คุณ สรุ ตั น์ หงษส์ บิ สอง โทรศพั ท์ 053-942508 ต่อ 314 คุณ ธัญภรณ์ เกิดนอ้ ย โทรศพั ท์ 053-942508 ต่อ 3143. มหาวทิ ยาลัยขอนแก่น หนว่ ยงาน ภาควชิ าเทคโนโลยอี าหาร คณะเทคโนโลยี คณุ ศภุ วรรณ ถาวรชินสมบัติ โทรศพั ท์ 043-362132 คณุ จนิ ตนา ศรผี ุย โทรศัพท์ 043-3621324. มหาวทิ ยาลยั สงขลานครินทร์ หน่วยงาน ภาควิชาเทคโนโลยีชวี ภาพอุตสาหกรรม คณะอตุ สาหกรรมเกษตร คณุ กิตติ เจิดรงั ษี โทรศพั ท์ 074-286385 คณุ นันธชา ไฝ่ทอง โทรศพั ท์ 074-28638530

ที่อยู่ในการจัดส่งตัวอยา่ งทางไปรษณยี ห์ รอื ขนส่ง1. หอ้ งปฏบิ ัตกิ ารเครือขา่ ย มหาวทิ ยาลัยมหิดลคุณศจุ ินทรา สมประชาฝ่ายบริการวิชาการ สถาบนั โภชนาการมหาวทิ ยาลัยมหดิ ลถนนพุทธมณฑล อำเภอศาลายา จงั หวัดนครปฐม 731702. ห้องปฏิบัติการเครอื ขา่ ย มหาวิทยาลัยเชยี งใหม่คุณสรุ ตั น์ หงษส์ บิ สองศนู ยว์ ิจยั ดา้ นมลภาวะและอนามยั สงิ่ แวดล้อมสถาบนั วิจัยวิทยาศาสตร์สุขภาพ มหาวทิ ยาลยั เชยี งใหม่ 110 ถ.อินทวโรรส ต.ศรีภูมิ อ.เมอื ง จ.เชยี งใหม่ 502003. ห้องปฏบิ ตั กิ ารเครือข่าย มหาวทิ ยาลยั ขอนแก่น คุณจินตนา ศรีผยุ ภาควชิ าเทคโนโลยีอาหาร คณะเทคโนโลยี มหาวิทยาลยั ขอนแก่น จ.ขอนแกน่ 400024. ห้องปฏบิ ัติการเครือข่าย มหาวทิ ยาลัยสงขลานครนิ ทร์คุณนนั ธชา ไฝท่ อง ภาควชิ าเทคโนโลยีชีวภาพอุตสาหกรรม คณะอุตสาหกรรมเกษตรมหาวทิ ยาลยั สงขลานครนิ ทร์15 ถ.กาญจนวณชิ ย์ อ.หาดใหญ่ จ.สงขลา 90112 31

32