นางสาวชุติมา ศิลาชาติ รหัส 634110010

รายงาน วชิ า นวตั กรรมและเทคโนโลยีสารสนเทศเพ่ือการส่ือสารการศึกษา เรือ่ ง ความฉลาดทางดจิ ทิ ัล (DQ: Digital Intelligence Quotient) โดย นางสาวชตุ มิ า ศลิ าชาติ รหัส 634110010 สาขาสังคมศกึ ษา ค.บ. 2 หมู่ 1 เสนอ อาจารย์สุธิดา ปรชี านนท์ รายงานนี้เปน็ ส่วนหน่งึ ของรายวชิ านวตั กรรมและเทคโนโลยีสารสนเทศเพ่อื การ ส่ือสารการศกึ ษา PC 62506 ภาคการศึกษาท่ี 1 ปกี ารศกึ ษา 2564 คณะมนุษยศาสตร์และสงั คมศาสตร์

ก คำนำ รายงานฉบบั นีเ้ ปน็ สว่ นหน่งึ ของวชิ านวตั กรรมและเทคโนโลยสี ารสนเทศเพ่ือการสื่อสารการศึกษา (PC 62506) นักศึกษาชน้ั ปที ่ี 2 สาขาสงั คมศกึ ษา มหาวิทยาลัยราชภัฏหม่บู า้ นจอมบึง โดยมีจดุ ประสงค์เพื่อศึกษา ความรทู้ ี่ไดจ้ ากเร่ืองความฉลาดทางดจิ ิทัล (DQ: Digital Intelligence Quotient) ซึ่งรายงานนมี้ ีเนื้อหาเกี่ยวกบั ในยคุ ดจิ ิทลั และสามารถปรับตัวใหเ้ ขา้ กับชวี ิตดิจทิ ลั ได้ ความฉลาดทางดจิ ิทัล ครอบคลุมท้งั ความรู้ ทกั ษะ ทัศนคติและค่านยิ มท่ีจำเป็นต่อการใชช้ ีวติ ในฐานะสมาชกิ ในโลกออนไลน์ ผ้จู ัดทำได้ เลือกหัวข้อน้ีในการทำรายงาน เน่อื งมาจากเป็นเรื่องทน่ี า่ สนใจ ผจู้ ัดทำหวังว่ารายงานฉบับน้จี ะใหค้ วามรู้ และเปน็ ประโยชนแ์ กผ่ อู้ ่านทกุ ๆ ท่าน หากรายงานเลม่ น้ีผดิ พลาดประการใด ต้องขออภัย ณ ทีน่ ้ี นางสาวชตุ ิมา ศิลาชาติ ผูจ้ ดั ทำ

สารบญั ข เรือ่ ง หนา้ คำนำ สารบัญ ก ความฉลาดทางดิจิทัล (Digital Intelligence Quotient : DQ) ข ระดับของความฉลาดทางดิจทิ ลั สามารถแบง่ ได้ 3 ระดบั 1 ทำไมตอ้ งเพ่ิมทกั ษะ ความฉลาดทางดจิ ิทลั 1 ความเปน็ พลเมืองดิจิทัล (Digital Citizenship) คืออะไร 2 ทกั ษะในการรกั ษาอัตลักษณ์ทด่ี ขี องตนเอง 2 ทักษะในการรักษาอัตลกั ษณท์ ่ดี ขี องตนเอง 3 ทักษะการคิดวิเคราะห์มีวิจารณญาณทีด่ ี 3 ทกั ษะในการรักษาอตั ลักษณท์ ่ดี ีของตนเอง 4 ทักษะในการจัดสรรเวลาหน้าจอ 5 ทกั ษะในการบริหารจดั การขอ้ มลู ทีผ่ ูใ้ ชง้ าน มีการทิง้ ไว้บนโลกออนไลน์ 5 ทกั ษะในการรบั มอื กบั การกล่นั แกลง้ บนโลกไซเบอร์ 6 ทกั ษะการใชเ้ ทคโนโลยอี ย่างมจี ริยธรรม 6 บรรณานกุ รม 7

1 ความฉลาดทางดิจิทลั (Digital Intelligence Quotient : DQ) คือกลุม่ ของความสามารถ ทางสังคม อารมณ์ และการรบั รูท้ ี่ท าใหค้ นคนหนึ่งสามารถเผชิญกบั ความทา้ ทายบนเส้นทางของชวี ิต ในยุคดิจิทลั และสามารถปรับตัวให้เขา้ กับชวี ติ ดิจิทัลได้ ความฉลาดทางดิจทิ ัลครอบคลุม ท้งั ความรู้ ทักษะ ทัศนคตแิ ละคา่ นยิ มท่ีจำเปน็ ต่อการใชช้ วี ติ ในฐานะสมาชกิ ในโลกออนไลน์ กลา่ วอีกนัยหนง่ึ คอื ทกั ษะการใชส้ ่อื และการเข้าสังคมในโลกออนไลน์คลา้ ยเป็นกรอบแนวคิดท่คี รอบคลมุ ของความสามารถ ทางเทคนคิ ความรูค้ วามเข้าใจ และความคิดทางสังคมท่ีมีพ้ืนฐานอยู่ในคา่ นยิ มทางศีลธรรม ชว่ ยใหบ้ ุคคล ทีจ่ ะเผชิญกับความ ทา้ ทายทางดิจทิ ลั ความฉลาดทางดจิ ิทลั มี 3 ระดบั 8 ด้าน และ 24 สมรรถนะที่ ประกอบดว้ ยความรู้ ทักษะ ทศั นคติและค่านยิ ม ระดับของความฉลาดทางดจิ ิทลั สามารถแบ่งได้ 3 ระดับ ระดบั ที่ 1 พลเมืองดจิ ทิ ลั (Digital Citizenship) หมายถึง ความสามารถใชเ้ ทคโนโลยีและสื่อ ดิจทิ ลั ได้ อย่างปลอดภัย มีความรับผดิ ชอบและมีประสิทธภิ าพ ระดับท่ี 2 การสร้างสรรคท์ างดิจิทลั (Digital Creativity) ความสามารถใชเ้ ทคโนโลยีดจิ ิทลั ในเชิง สรา้ งสรรค์ ความสามารถในการเข้าเปน็ ส่วนหน่งึ ของเศรษฐกิจดจิ ทิ ัลโดยการใช้เครื่องมือดจิ ิทลั เปล่ยี นความคดิ ได้ กลายเปน็ สนิ ค้าหรือบริการท่ีใชง้ านไดจ้ รงิ ระดับที่ 3 ผูป้ ระกอบการดจิ ทิ ัล (Digital Enterpreneurship) หมายถึง ความสามารถใช้สือ่ ดจิ ิทลั และ เทคโนโลยอี นั ทนั สมัยเข้าแกป้ ัญหาในระดบั โลกหรือสร้างโอกาสใหม่ ๆ ทำไมต้องเพมิ่ ทกั ษะ ความฉลาดทางดจิ ทิ ลั เด็กๆ และเยาวชนในยุคไอทีเตบิ โตมาพร้อมกับอปุ กรณด์ ิจิทลั และอนิ เทอร์เน็ต ดว้ ยลักษณะการสอื่ สาร ท่ี รวดเร็ว อิสระไรพ้ รมแดน และไม่เหน็ หน้าของอีกฝา่ ย ทำใหก้ ารรับรแู้ ละการใช้ชีวิตของเด็กรนุ่ ใหม่ มีลักษณะท่ี แตกต่างจากเจนเนอเรชน่ั รุ่นก่อนๆ มาก ทักษะชวี ิตใหมๆ่ ต้องได้รบั การเรียนร้แู ละฝกึ ฝน เพอื่ ทเ่ี ดก็ ท่ีเติบโตมาใน ยคุ ทเ่ี ต็มไปดว้ ยข้อมลู ขา่ วสารและเทคโนโลยีสามารถนำไปใช้ในชีวติ ประจำวนั การใชช้ ีวติ ของคนรุ่นใหมย่ งั ผูกตดิ กับเครือข่ายอนิ เทอร์เน็ตและสอ่ื ออนไลนเ์ กือบตลอดเวลา ไม่วา่ จะเปน็ การรับขา่ วสาร ความบันเทงิ หรอื การซื้อ ขายสนิ คา้ และบริการ และการทำธรุ กรรมการเงิน ในอดีต ตวั ชว้ี ัดอย่าง IQ ไดถ้ ูกนำมาใช้พัฒนาระดบั ทักษะทาง สติปญั ญาของมนุษย์ ในขณะท่ี EQ ได้นำมาศึกษาเพ่ือพัฒนาระดับทักษะความฉลาดทางอารมณ์ แต่ด้วยบริบททาง สงั คมท่ีเปลยี่ นไป ปจั จบุ นั ทักษะความฉลาดทางปญั ญาและทางอารมณ์ ไม่เพยี งพอต่อสิง่ ที่เยาวชนตอ้ งเผชิญในโลก ไซเบอร์ ยิ่งไปกวา่ นัน้ อนิ เทอร์เนต็ และอุปกรณ์ดจิ ิทลั ถึงแม้จะเพมิ่ ความสะดวกสบาย แตก่ แ็ ฝงด้วยอันตราย

2 เช่นกนั ไมว่ ่าจะเป็น อันตรายตอ่ สุขภาพ การเสพตดิ เทคโนโลยี หากใชง้ านสอ่ื ดิจทิ ัลมากเกินไป หรือ อันตรายจาก มจิ ฉาชีพออนไลน์ การคุกคามทางไซเบอร์ และการกล่นั แกลง้ ทางไซเบอร์ พลเมืองยุคใหม่ จงึ ตอ้ งรู้เทา่ ทันสอ่ื สารสนเทศ และมีทักษะความฉลาดทางดิจิทลั เพอื่ ที่จะใช้ชีวิตอย่ใู นสงั คมออนไลน์ และในชีวติ จรงิ โดยไม่ทำตวั เอง และผ้อู ืน่ ให้เดือดร้อน ดงั นนั้ ครอบครัว โรงเรยี น ทางภาครัฐ และ องค์กรท่ีเก่ียวของ ควรร่วมสง่ เสริมให้เยาวชน เปน็ ‘พลเมืองดิจทิ ลั ’ ท่มี ีความรูค้ วามเขา้ ใจในเรื่อง ที่เกีย่ วขอ้ งกับการใชง้ านอนิ เทอร์เน็ต ความเป็นพลเมืองดจิ ิทลั (Digital Citizenship) คืออะไร ความเป็นพลเมืองดิจิทลั คือ พลเมอื งผูใ้ ชง้ านสื่อดิจทิ ัลและสื่อสังคมออนไลน์ที่เขา้ ใจบรรทัดฐานของ การ ปฏบิ ัติตัวใหเ้ หมาะสมและมีความรบั ผิดชอบในการใชเ้ ทคโนโลยี โดยเฉพาะอยา่ งย่งิ การสอ่ื สาร ในยุคดจิ ิทัลเป็น การส่ือสารที่ไรพ้ รมแดน สมาชิกของโลกออนไลน์คือ ทกุ คนที่ใชเ้ ครือข่ายอินเทอรเ์ น็ต บนโลกใบน้ี ผูใ้ ช้สอื่ สงั คม ออนไลน์มีความหลากหลายทางเชอื้ ชาติ อายุ ภาษา และวฒั นธรรม พลเมอื ง ดจิ ทิ ัลจึงต้องเปน็ พลเมอื งที่มีความ รบั ผดิ ชอบ มจี รยิ ธรรม เห็นอกเหน็ ใจและเคารพผู้อื่น มีสว่ นรว่ ม และมุ่งเน้นความเป็นธรรมในสังคม การเป็น พลเมอื งในยคุ ดจิ ิทลั น้ัน มที ักษะท่ีสำคญั 8 ประการ

3 1. ทักษะในการรักษาอตั ลกั ษณ์ท่ีดขี องตนเอง (Digital Citizen Identity) สามารถสรา้ งและบริหารจัดการอัตลกั ษณ์ท่ีดีของตนเองไว้ได้อย่างดีทั้งในโลกออนไลน์และโลกความจริง อัต ลกั ษณท์ ี่ดีคือ การท่ีผู้ใช้ส่ือดจิ ิทัลสร้างภาพลกั ษณ์ในโลกออนไลนข์ องตนเองในแง่บวก ทงั้ ความคดิ ความรู้สึก และ การกระทำ โดยมวี จิ ารณญาณในการรับส่งขา่ วสารและแสดงความคดิ เห็น มคี วามเหน็ อก เห็นใจผรู้ ว่ มใชง้ านใน สงั คมออนไลน์ และรูจ้ กั รบั ผิดชอบตอ่ การกระทำ ไมก่ ระทำการทผี่ ิดกฎหมาย และจรยิ ธรรมในโลกออนไลน์ เช่น การละเมิดลิขสทิ ธ์ิ การกลนั่ แกล้งหรอื การใชว้ าจาทสี่ ร้างความ เกลียดชงั ผอู้ ่ืนทางสอ่ื ออนไลน์ 2. ทกั ษะการคดิ วเิ คราะหม์ ีวิจารณญาณท่ดี ี (Critical Thinking) สามารถในการวิเคราะห์แยกแยะระหว่างขอ้ มลู ทถ่ี ูกตอ้ งและข้อมลู ทผี่ ิด ข้อมูลทมี่ ีเน้อื หาเป็นประโยชน์ และ ข้อมูลท่ีเข้าข่ายอนั ตราย ข้อมูลติดตอ่ ทางออนไลนท์ นี่ ่าตั้งข้อสงสยั และนา่ เชื่อถือได้ เม่ือใช้อินเทอร์เนต็ จะรวู้ า่ เน้อื หาอะไร เป็นสาระ มีประโยชน์ รูเ้ ทา่ ทนั สอื่ และสารสนเทศ สามารถวิเคราะห์และประเมนิ ข้อมูลจาก แหลง่ ข้อมูลทห่ี ลากหลายได้ เข้าใจรูปแบบการหลอกลวงตา่ งๆ ในโลกไซเบอร์ เช่น ข่าวปลอม เวบ็ ปลอม ภาพตัด ต่อ เป็นต้น วดิ โี อแนะนำ: https://www.youtube.com/watch?v=Du92Vum-ZYM

4 3. ทกั ษะในการรักษาความปลอดภัยของตนเอง ในโลกไซเบอร์ (Cybersecurity Management) สามารถปอ้ งกันขอ้ มูลด้วยการสรา้ งระบบความปลอดภยั ทีเ่ ขม้ แข็ง และป้องกันการโจรกรรมขอ้ มูล หรือการ โจมตีออนไลน์ได้ มีทักษะในการรักษาความปลอดภยั ของตนเองในโลกออนไลน์ การรกั ษา ความปลอดภยั ของ ตนเองในโลกไซเบอรค์ ือ การปกปอ้ งอุปกรณ์ดจิ ิทัลขอ้ มูลท่ีจัดเกบ็ และข้อมลู สว่ นตวั ไมใ่ หเ้ สียหาย สญู หาย หรอื ถูก โจรกรรมจากผไู้ ม่หวงั ดีในโลกไซเบอร์ การรกั ษาความปลอดภัยทาง ดิจทิ ลั มีความสำคญั ดงั น้ี 1. เพอ่ื รักษาความเปน็ ส่วนตวั และความลบั หากไม่ได้รกั ษาความปลอดภัยให้กับ อุปกรณ์ดจิ ิทัล ข้อมูลส่วนตวั และขอ้ มูลท่ีเปน็ ความลับอาจจะร่ัวไหลหรอื ถูกโจรกรรมได้ 2. เพื่อป้องกนั การขโมยอัตลักษณ์ การขโมยอัตลกั ษณ์เริ่มมีจำนวนทม่ี ากขึ้นในยุคข้อมลู ข่าวสาร เนือ่ งจากมีการทำธรุ กรรมทางออนไลน์มาก ยิ่งขนึ้ ผู้คนเร่ิมทำการชำระคา่ สนิ ค้าผา่ น สอื่ อนิ เทอร์เนต็ และทำธุรกรรมกับธนาคารทางออนไลน์ หากไม่มีการ รักษาความปลอดภยั ที่ เพียงพอ มจิ ฉาชีพอาจจะลว้ งข้อมูลเกยี่ วกบั บตั รเครดิตและข้อมูลส่วนตวั ของผใู้ ช้งานไป สวมรอย ทำธรุ กรรมได้ เช่น ไปซื้อสนิ ค้า กู้ยืมเงิน หรอื สวมรอยรับผลประโยชนแ์ ละสวัสดกิ าร 3. เพื่อป้องกนั การโจรกรรมขอ้ มูล เน่อื งจากข้อมลู ตา่ งๆ มักเกบ็ รักษาในรูปของดจิ ทิ ัล ไม่วา่ จะเปน็ เอกสาร ภาพถา่ ย หรอื คลปิ วีดโิ อ ข้อมูลเหลา่ น้ี อาจจะถกู โจรกรรมเพ่ือนำไปขายตอ่ แบล็คเมล์ หรอื เรียกค่าไถ่ 4. เพ่อื ป้องกนั ความเสยี หายของขอ้ มูลและอปุ กรณ์ ภัยคุกคามทางไซเบอร์อาจส่งผลเสยี ต่อขอ้ มูลและ อุปกรณ์ดจิ ทิ ัลได้ ผไู้ มห่ วังดีบางรายอาจมุง่ หวงั ใหเ้ กดิ อันตรายต่อข้อมลู และอปุ กรณ์ท่เี ก็บรักษามากกวา่ ทจี่ ะ โจรกรรมข้อมลู นน้ั ภยั คกุ คามอย่างไวรสั คอมพวิ เตอร์ โทร จัน และมัลแวรส์ ร้างความเสียหายรา้ ยแรงใหก้ ับ คอมพิวเตอร์หรือระบบปฏบิ ตั ิการได้

5 4. ทกั ษะในการรกั ษาขอ้ มลู ส่วนตัว (Privacy Management) มีดลุ พนิ ิจในการบรหิ ารจดั การข้อมลู สว่ นตัว รจู้ กั ปกป้องข้อมูลความสว่ นตวั ในโลกออนไลนโ์ ดยเฉพาะ การ แชร์ขอ้ มลู ออนไลนเ์ พ่ือป้องกันความเป็นส่วนตัวทง้ั ของตนเองและผู้อ่นื รู้เทา่ ทันภัยคุกคามทาง อนิ เทอร์เน็ต เชน่ มลั แวร์ ไวรัสคอมพิวเตอร์ และกลลวงทางไซเบอร์ 5. ทักษะในการจัดสรรเวลาหนา้ จอ (Screen Time Management) สามารถในการบรหิ ารเวลาท่ใี ช้อุปกรณ์ยุคดจิ ทิ ัล รวมไปถงึ การควบคมุ เพื่อให้เกิดสมดลุ ระหว่าง โลกออนไลน์ และโลกภายนอก ตระหนกั ถึงอนั ตรายจากการใช้เวลาหน้าจอนานเกนิ ไป การทำงาน หลายอยา่ งในเวลาเดียวกัน และผลเสียของการเสพติดส่อื ดจิ ทิ ัล สำนักวิจยั สยามเทคโนโลยีอนิ เทอร์เนต็ โพสต์ระบุวา่ วยั รุน่ ไทยเกอื บ 40 % อยากใชเ้ วลาหนา้ จอ มากกว่าออก กำลังกาย และผลการสำรวจจาก We are social พบวา่ ในแตล่ ะวัน คนไทยใช้เวลา หน้าจอ ดงั นี้ วดิ โี อแนะนำ: https://www.youtube.com/watch?v=pqLfnv36pNI

6 6. ทกั ษะในการบรหิ ารจัดการขอ้ มลู ท่ีผใู้ ชง้ าน มกี ารทิ้งไว้บนโลกออนไลน์ (Digital Footprints) สามารถเขา้ ใจธรรมชาติของการใชช้ ีวิตในโลกดจิ ทิ ัลวา่ จะหลงเหลอื ร่อยรอยข้อมูลทิง้ ไว้เสมอ รวมไปถึง เขา้ ใจผลลัพธ์ท่ีอาจเกดิ ขน้ึ เพ่ือการดูแลส่ิงเหล่าน้อี ย่างมีความรับผิดชอบ รอยเทา้ ดิจิทัล (Digital Footprints) คอื อะไร รอยเทา้ ดจิ ทิ ลั คือ คำท่ใี ช้เรียกร่องรอยการกระทำตา่ งๆ ท่ีผูใ้ ช้งานทิง้ รอยเอาไว้ในโลกออนไลน์ โซเชยี ล มเี ดยี เว็บไซต์หรอื โปรแกรมสนทนา เชน่ เดียวกบั รอยเท้าของคนเดินทาง ข้อมลู ดจิ ิทัล เช่น การลงทะเบียน อีเมล การโพสต์ข้อความหรือรปู ภาพ เมอื่ ถกู ส่งเข้าโลกไซเบอร์แล้วจะทิ้งร่อยรอยข้อมลู ส่วนตัวของ ผู้ใช้งานไว้ให้ผู้อน่ื ตดิ ตามไดเ้ สมอ แมผ้ ูใ้ ช้งานจะลบไปแลว้ ดงั นนั้ หากเปน็ การกระทำที่ผิดกฎหมาย หรือศีลธรรม กอ็ าจมผี ลกระทบ ต่อชอื่ เสียงและภาพลกั ษณ์ของผู้กระทำ กล่าวงา่ ยๆ รอยเท้าดิจิทัลคือ ทุกสงิ่ ทุกอย่างในโลกอินเทอร์เน็ตท่ีบอก เรือ่ งของเรา เช่น 7. ทักษะในการรบั มือกบั การกลัน่ แกลง้ บนโลกไซเบอร์ (Cyberbullying Management) การกลัน่ แกลง้ บนโลกไซเบอร์คือ การใชอ้ นิ เทอรเ์ น็ตเป็นเคร่อื งมือหรือชอ่ งทางเพ่ือก่อให้เกิดการคุกคาม ล่อลวงและการกลนั่ แกลง้ บนโลกอินเทอรเ์ นต็ และสอ่ื สงั คมออนไลน์ โดยกลุม่ เปา้ หมายมักจะเปน็ กลุ่มเด็กจนถึง เด็กวยั รนุ่ การกลั่นแกล้งบนโลกไซเบอร์คล้ายกันกับการกล่ันแกลง้ ในรูปแบบอ่ืน หากแต่การกลนั่ แกลง้ ประเภทนี้ จะกระทำผา่ นส่อื ออนไลนห์ รือสื่อดจิ ิทัล เช่น การสง่ ข้อความทาง โทรศัพท์ ผู้กล่นั แกล้งอาจจะเป็นเพ่ือนรว่ มชัน้ คนรจู้ ักในสอ่ื สงั คมออนไลน์ หรอื อาจจะเปน็ คน แปลกหนา้ กไ็ ด้ แต่ส่วนใหญ่ผู้ที่กระทำจะรจู้ ักผู้ท่ถี กู กลนั่ แกลง้ รูปแบบของการกล่ันแกลง้ มกั จะเป็น

7 ดงั เช่น เคยมีกรณี เด็กผู้หญงิ อายุ 11 ปี ไปเล่นอินเทอร์เน็ตที่ร้านแลว้ ลมื ออกจากบัญชีการใช้งาน เฟซบุ๊ก ทำใหม้ ีคนสวมรอยใช้เฟซบกุ๊ ของเธอ ไปโพสต์ข้อมลู ตามกลมุ่ สนทนาที่ขายบริการทางเพศ มีเน้ือหาเชงิ เชิญชวนว่า ‘สาววยั ใสวัยประถมยงั ไมเ่ คยเสยี สาว สนใจติดตอ่ ผา่ นอนิ บ็อกซเ์ ฟซบุ๊กน’้ี ดว้ ยความทเ่ี ธอไม่รู้เรื่อง พอมีคนแอดเฟ รนด์มากร็ ับเลย เนอื่ งจากไม่ได้คดิ ถึงอนั ตรายหรือภัยตา่ งๆ คิดแค่อยากมีเพื่อนเยอะๆ ต่อมาปรากฎว่าส่วนใหญจ่ ะ เปน็ ผูช้ ายส่งขอ้ ความมาหา ซึ่งตอนแรกกค็ ยุ ดีๆ ปกตธิ รรมดา สักพักกถ็ ามว่า อยู่ที่ไหน เคยรยึ ัง ขอเบอร์โทรตดิ ต่อ หน่อยจะนัดขนึ้ ห้อง ทำให้ เธอกลัวมาก แตโ่ ชคดที ี่เธอมีสมั พนั ธภาพกับพอ่ แมค่ ่อนข้างดี จงึ เล่าใหผ้ ู้ปกครองฟังวา่ เกดิ อะไรขึ้น แม่ก็รับฟัง และ ช่วยกันรบั มือกับการกล่นั แกล้งบนโลกออนไลน์ วดิ โี อแนะนำ: https://www.youtube.com/watch?v=1I2oI5Jh1CM 8. ทักษะการใชเ้ ทคโนโลยีอย่างมจี รยิ ธรรม (Digital Empathy) มคี วามเหน็ อกเห็นใจ และสร้างความสัมพนั ธท์ ี่ดกี บั ผู้อื่นบนโลกออนไลน์ แมจ้ ะเปน็ การส่อื สารท่ี ไม่ไดเ้ หน็ หนา้ กนั มีปฏิสัมพันธ์อันดตี อ่ คนรอบข้าง ไม่วา่ พ่อแม่ ครู เพือ่ นท้ังในโลกออนไลน์และใน ชีวติ จรงิ ไม่ด่วน ตดั สินผ้อู ื่นจากข้อมูลออนไลน์แตเ่ พยี งอย่างเดียว และจะเป็นกระบอกเสยี งใหผ้ ู้ท่ี ต้องการความชว่ ยเหลอื คิด กอ่ นจะโพสต์ลงสงั คมออนไลน์ (Think Before You Post) ใครค่ รวญก่อนทจ่ี ะโพสต์รปู หรือขอ้ ความลงในส่ือ ออนไลน์ ไมโ่ พสต์ขณะกำลังอยใู่ นอารมณโ์ กรธ สือ่ สารกบั ผู้อน่ื ดว้ ยเจตนาดี ไม่ใชว้ าจาท่สี รา้ งความเกลียดชงั

8 ทางออนไลน์ ไมน่ ำลว้ งข้อมูลส่วนตัว ของผูอ้ น่ื ไม่กล่นั แกล้งผู้อน่ื ผา่ นส่อื ดจิ ทิ ัล โดยอาจต้ังความถามกบั ตวั เอง กอ่ นโพสต์วา่ วิดโี อแนะนำ: https://www.youtube.com/watch?v=-Zbn6kZ8Zw8

บรรณานุกรม 6 เหตกุ ารณ์ สะเทือนใจ!! จากภยั Cyberbullying - จส. 100 [Online]. แหลง่ ทีม่ าhttp://www.js100.com/en/site/post_share/view/25700 [4 มกราคม 2561] 9 ข้อควรปฏบิ ตั ิของพลเมืองดจิ ทิ ัลยุคใหม่ [Online]. แหลง่ ทม่ี า http://www.okmd.or.th/ okmd- opportunity/digital-age/258/ [2 มกราคม 2561] ดีปา้ จบั มือพนั ธมิตรขับเคล่ือนความฉลาดทางดจิ ิทัลใหเ้ ด็กไทยเทยี บเท่ามาตรฐาน [Online]. แหลง่ ที่มา http://www.ryt9.com/s/prg/2778991 [3 มนี าคม 2561] โจไ๋ ทยเมนิ ออกกำลังกาย 40% อยากเล่นเน็ต-เกมมากกว่า [Online]. แหลง่ ทมี่ า http://www.manager.co.th/qol/viewnews.aspx?NewsID=9560000154824 [2 มกราคม 2561] ผลวิจยั ชี้วัยรนุ่ อยู่ ‘หนา้ จอ’ นาน ยิ่งผูกพนั กบั พ่อแม่-เพ่ือนลดลง [Online].แหล่งท่มี า http://www. manager.co.th/Around/ViewNews.aspx?NewsID=9530000030132 [24 มกราคม 2561] วทิ ยา ดำรงเกียรตศิ กั ดิ์. พลเมอื งดจิ ิทัล [Online]. แหลง่ ที่มา http://www.infocommmju.com/ icarticle/images/stories/icarticles/ajwittaya/digital/Digital_Citizenship.pdf [1 กมุ ภาพันธ์ 2561] ววิ รรณ ธาราหิรัญโชต.ิ ทักษะทางดิจิตอลที่จำเป็นสำหรับเดก็ ในอนาคต [Online]. แหลง่ ทม่ี า http://www.bangkokbiznews.com/blog/detail/642553 [3 มกราคม 2561] สำนกั งานคณะกรรมการกจิ การกระจายเสียง กิจการโทรทศั น์ และกิจการโทรคมนาคมแหง่ ชาต.ิ คู่มือ Cyber Security สำหรบั ประชาชน [Online]. แหลง่ ทีม่ า https://www.nbtc.go.th/ getattachment/News/รวมบทความ-(1)/คู่มือ-Cyber-Security-สำหรบั ประชาชน/คู่มอื -CyberSecurity- สำหรับประชาชน.pdf.aspx [12 มกราคม 2561]