กฎกระทรวง

เล่ม ๑๓๘ ตอนที่ ๑๑ ก หน้า ๔๓ ๑๐ กมุ ภาพนั ธ์ ๒๕๖๔ ราชกจิ จานเุ บกษา กฎกระทรวง การดาเนนิ งานและการกากบั ดแู ลสหกรณ์ออมทรพั ย์และสหกรณ์เครดติ ยเู นยี่ น พ.ศ 2564 อาศัยอานาจตามความในมาตรา ๕ วรรคหนึ่ง แห่งพระราชบัญญัติสหกรณ์ พ.ศ. ๒๕๔๒ และมาตรา ๘๙/๒ (๑) (๒) (๓) (๖) (๙) (๑๑) และ (๑๒) และมาตรา ๑๐๕ วรรคสาม แห่งพระราชบัญญัติสหกรณ์ พ.ศ. ๒๕๔๒ ซึ่งแก้ไขเพ่ิมเติมโดยพระราชบัญญัติสหกรณ์ (ฉบับท่ี ๓) พ.ศ. ๒๕๖๒ รัฐมนตรวี ่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ออกกฎกระทรวงไว้ ดังตอ่ ไปนี้ ขอ้ ๑ ในกฎกระทรวงนี้ “สหกรณ์” หมายความวา่ สหกรณ์และชุมนุมสหกรณป์ ระเภทสหกรณ์ออมทรัพย์หรอื สหกรณ์ เครดิตยูเน่ยี นตามกฎหมายว่าดว้ ยสหกรณ์ “สหกรณ์อ่ืน” หมายความว่า สหกรณ์และชุมนุมสหกรณ์ทุกประเภทตามกฎหมายว่าด้วย สหกรณ์ “ชุมนุมสหกรณ์” หมายความว่า ชุมนุมสหกรณ์ออมทรัพย์หรือชุมนุมสหกรณ์เครดิตยูเน่ียน ตามกฎหมายวา่ ด้วยสหกรณ์ “คณะกรรมการ” หมายความวา่ คณะกรรมการดาเนนิ การสหกรณ์ “กรรมการ” หมายความว่า กรรมการดาเนนิ การสหกรณ์ “ผู้ให้บริการทางการเงิน” หมายความว่า ผู้ประกอบธุรกิจตามกฎหมายว่าด้วยธุรกิจสถาบัน การเงิน กฎหมายว่าด้วยหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ กฎหมายว่าด้วยการประกันชีวิต กฎหมายว่าดว้ ย การประกันวินาศภัย หรือบริษัทบริหารสินทรัพย์ซ่ึงดาเนินการโดยได้รับอนุญาตตามกฎหมายว่าด้วย บรษิ ัทบรหิ ารสนิ ทรพั ย์ “ผูม้ อี านาจในการจดั การ” หมายความว่า (๑) ผจู้ ดั การ รองผู้จดั การ หรอื ผซู้ งึ่ มีตาแหน่งเทียบเทา่ ท่เี รยี กชื่ออย่างอ่ืน แลว้ แต่กรณี (๒) บุคคลหรือนิติบุคคลซ่ึงสหกรณ์หรือผู้ให้บริการทางการเงินทาสัญญาให้มีอานาจ ในการบรหิ ารงานท้งั หมดหรือบางส่วน

เล่ม ๑๓๘ ตอนท่ี ๑๑ ก หน้า ๔๔ ๑๐ กุมภาพนั ธ์ ๒๕๖๔ ราชกจิ จานุเบกษา (๓) บุคคลซึ่งตามพฤติการณ์มีอานาจควบคุมหรือครอบงากรรมการ ผู้จัดการ รองผู้จัดการ ผู้ช่วยผู้จัดการ พนักงานเจ้าหน้าท่ีของผู้ให้บริการทางการเงิน หรือเจ้าหน้าที่ของสหกรณ์ ให้ปฏิบัติ ตามคาส่ังของตนในการดาเนินงานของสหกรณห์ รอื ผูใ้ หบ้ ริการทางการเงิน “ที่ปรึกษาของสหกรณ์” หมายความวา่ บุคคลซ่ึงได้รับแต่งต้งั ให้ทาหน้าท่ีในการให้ความเหน็ หรือคาแนะนาแก่สหกรณ์โดยอาจมีค่าตอบแทนหรือไมก่ ไ็ ด้ แต่ไม่รวมถงึ บคุ คลซงึ่ รบั จา้ งทางานใหแ้ ก่สหกรณ์ โดยมีลักษณะของงานที่ใช้ความรู้ความสามารถพิเศษด้านเทคนิค หรือใช้ความชานาญเฉพาะด้าน เช่น ทป่ี รึกษางานบัญชี ท่ีปรึกษากฎหมาย ทปี่ รึกษาเทคโนโลยสี ารสนเทศ “ผูซ้ ง่ึ เกยี่ วขอ้ ง” หมายความวา่ บคุ คลซึง่ มีความสัมพันธก์ ับอกี บคุ คลหนงึ่ ในลักษณะดงั ตอ่ ไปนี้ (๑) เป็นค่สู มรส (๒) เปน็ บตุ รหรือบุตรบุญธรรมซงึ่ ยังไมบ่ รรลนุ ิตภิ าวะ (๓) เป็นนิติบุคคลซ่ึงบุคคลนั้นหรือบุคคลตาม (๑) หรือ (๒) มีอานาจในการจัดการ หรอื ควบคุม หมวด ๑ การกาหนดขนาดของสหกรณ์ ขอ้ ๒ สหกรณแ์ บง่ เปน็ สองขนาด ดังตอ่ ไปนี้ (๑) สหกรณ์ขนาดใหญ่ ได้แก่ สหกรณ์ซึ่งมีขนาดสินทรัพย์ตั้งแต่ห้าพันล้านบาทขึ้นไป และชุมนมุ สหกรณ์ (๒) สหกรณ์ขนาดเล็ก ไดแ้ ก่ สหกรณ์ซง่ึ มีขนาดสินทรัพย์นอ้ ยกวา่ ห้าพันล้านบาท ขนาดสินทรัพย์ของสหกรณ์ตามวรรคหน่ึง ให้พิจารณาจากข้อมูลงบการเงินของสหกรณ์ ในปบี ญั ชลี ่าสุดทผี่ ู้สอบบญั ชไี ด้ตรวจสอบและแสดงความเหน็ แล้ว ขอ้ ๓ เพ่อื ประโยชนใ์ นการกาหนดขนาดของสหกรณ์ ใหด้ าเนินการดังต่อไปนี้ (๑) ในกรณีที่มีการจดทะเบียนชุมนุมสหกรณ์ ให้นายทะเบียนสหกรณ์ประกาศรายช่อื ชมุ นมุ สหกรณด์ ังกล่าวเป็นสหกรณข์ นาดใหญ่ภายในสามสบิ วันนับแต่วนั ท่ีรบั จดทะเบยี น (๒) ในกรณีท่ีสหกรณ์ขนาดเล็กแห่งใดมีขนาดสินทรัพย์ท่ีมีลักษณะเป็นสหกรณ์ขนาดใหญ่ ให้นายทะเบียนสหกรณ์ประกาศรายช่ือสหกรณ์ดังกล่าวเป็นสหกรณ์ขนาดใหญ่ภายในสามสิบวันนับแต่ วันท่นี ายทะเบียนสหกรณ์ได้รับสาเนารายงานประจาปีและงบการเงินประจาปี (๓) ในกรณีที่สหกรณ์ขนาดใหญ่แห่งใดมีขนาดสินทรัพย์ลดลงต่ากว่าขนาดที่กาหนดให้เป็น สหกรณ์ขนาดใหญ่เป็นเวลาสามปีติดตอ่ กัน และสหกรณ์น้นั ย่ืนคาร้องโดยแสดงเหตุผลและความจาเปน็ ต่อนายทะเบียนสหกรณ์เพ่ือขอยกเลิกการเป็นสหกรณ์ขนาดใหญ่ ให้นายทะเบียนสหกรณ์ประกาศถอนช่อื สหกรณ์ดังกล่าวจากการเป็นสหกรณ์ขนาดใหญ่เม่ือพิจารณาแล้วเห็นด้วยกับเหตุผลและความจาเป็น ท้ังน้ี ภายในสามสิบวนั นับแตว่ นั ทน่ี ายทะเบยี นสหกรณ์ไดร้ ับคาร้อง

เล่ม ๑๓๘ ตอนที่ ๑๑ ก หน้า ๔๕ ๑๐ กมุ ภาพันธ์ ๒๕๖๔ ราชกจิ จานุเบกษา ขอ้ ๔ การประกาศรายช่ือสหกรณ์ขนาดใหญ่และการประกาศถอนชื่อออกจากการเป็น สหกรณ์ขนาดใหญ่ตามข้อ ๓ ให้ดาเนินการโดยวิธีการทางอิเล็กทรอนิกส์ ในกรณีที่ไม่สามารถ ดาเนินการหรือมีเหตุอ่ืนทาให้ไม่สามารถดาเนินการโดยวิธีการทางอิเล็กทรอนิกส์ได้ ให้ประกาศรายช่ือ ไวใ้ นทเ่ี ปดิ เผย ณ สานักงานใหญ่ และสานกั งานสาขาของสหกรณ์นั้นทุกแห่ง หมวด ๒ อานาจหนา้ ทข่ี องคณะกรรมการ และคณุ สมบตั ิและลักษณะต้องห้ามของกรรมการและผจู้ ดั การ ข้อ ๕ นอกจากอานาจหน้าท่ีตามมาตรา ๕๑ และมาตรา ๕๑/๑ ให้คณะกรรมการ ของสหกรณ์ขนาดใหญ่มอี านาจหน้าทีด่ งั ต่อไปน้ีดว้ ย (๑) กาหนดนโยบาย ทิศทาง และเป้าหมายเชิงกลยุทธ์ในภาพรวมของสหกรณ์เพ่ือเสนอ ท่ีประชุมใหญ่พิจารณาอนุมัติ รวมทั้งกากับดูแลให้ฝ่ายจัดการดาเนนิ การให้เปน็ ไปตามนโยบายดังกลา่ ว อย่างมีประสิทธภิ าพและประสิทธผิ ล (๒) จัดให้มีข้อกาหนดเก่ียวกับจริยธรรมของกรรมการ ผู้จัดการ ผู้มีอานาจในการจัดการ ทีป่ รึกษาของสหกรณ์ และเจ้าหน้าทขี่ องสหกรณ์ เพอื่ เปน็ แนวทางปฏบิ ตั ิของสหกรณ์ (๓) จัดให้มีนโยบายและกระบวนการบรหิ ารความเสี่ยงด้านต่าง ๆ ของสหกรณ์ โดยอย่างน้อย จะต้องครอบคลุมถึงความเสี่ยงด้านสินเช่ือการลงทุน สภาพคล่อง และปฏิบัติการ รวมทั้งจัดให้มี การทบทวนนโยบายและกระบวนการบริหารความเสี่ยงอย่างสม่าเสมอ พร้อมท้ังรายงานผลการดาเนินการ ดังกล่าวใหท้ ป่ี ระชมุ ใหญท่ ราบ (๔) กากับดูแลฝ่ายจัดการให้จัดการงานของสหกรณ์อย่างมปี ระสิทธิภาพ และดาเนินกจิ การ ตามกฎหมายวา่ ด้วยสหกรณ์และกฎหมายอ่นื ท่ีเก่ียวข้องอย่างเคร่งครัด (๕) จดั ให้มรี ะบบการควบคมุ ภายในและการตรวจสอบกิจการทีม่ ีประสทิ ธภิ าพ (๖) กากับดูแลให้ฝ่ายจัดการรายงานเรอื่ งท่สี าคัญของสหกรณ์ตอ่ คณะกรรมการอย่างรวดเรว็ และมีกระบวนการนาเสนอข้อมูลและข้อเท็จจริงอย่างครบถ้วนเพื่อให้คณะกรรมการสามารถปฏิบัติ ตามอานาจหน้าที่ได้อย่างสมบูรณ์ (๗) กาหนดนโยบายและแผนเก่ียวกับการฝาก การลงทุน การกู้ยืมจากสหกรณ์อื่นและ สถาบนั การเงนิ และการคา้ ประกันเพื่อเสนอตอ่ ท่ีประชุมใหญ่ของสหกรณพ์ ิจารณาอนมุ ตั ิ (๘) พจิ ารณาแต่งต้ังและกาหนดอานาจหนา้ ทขี่ องคณะอนุกรรมการตา่ ง ๆ ตามความจาเปน็ (๙) กากับดูแลสหกรณ์ให้มีการจัดทาและเก็บรักษาบัญชีและเอกสารที่เก่ียวข้องเพื่อแสดง ฐานะการเงินและผลการดาเนินงานท่ีแท้จริงของสหกรณ์ โดยต้องเปิดเผยให้สมาชิกได้รับทราบและ สามารถตรวจสอบได้

เล่ม ๑๓๘ ตอนที่ ๑๑ ก หน้า ๔๖ ๑๐ กุมภาพนั ธ์ ๒๕๖๔ ราชกจิ จานเุ บกษา (๑๐) กากับดูแลสหกรณ์ให้มีการจัดส่งข้อมูลและรายงานต่าง ๆ ตามกฎหมายว่าด้วยสหกรณ์ และกฎหมายอื่นที่เก่ยี วขอ้ งภายในระยะเวลาทีก่ าหนด (๑๑) ปฏิบัติตามและกากับดูแลสหกรณ์ให้ดาเนินการตามกฎหมายว่าด้วยสหกรณ์ และกฎหมายอน่ื ที่เก่ียวข้อง การจัดส่งข้อมูลและรายงานตาม (๑๐) นายทะเบียนสหกรณ์จะกาหนดให้ดาเนินการ โดยวิธีการทางอิเล็กทรอนิกสก์ ็ได้ ขอ้ ๖ ให้คณะกรรมการของสหกรณ์ขนาดใหญ่แต่งต้ังคณะอนุกรรมการเพื่อทาหน้าท่ี และรับผิดชอบการดาเนินการเฉพาะด้าน ซ่ึงอย่างน้อยต้องมีคณะอนุกรรมการบริหารความเสี่ยง โดยมีองค์ประกอบและอานาจหนา้ ทีต่ ามทก่ี าหนดในข้อบงั คบั ของสหกรณ์น้ัน ขอ้ ๗ สหกรณ์ท่ีมีสัดส่วนการลงทุนมากกว่าร้อยละยี่สิบของทุนเรือนหุ้นและทุนสารอง หรือเงินลงทนุ มากกวา่ หน่งึ พันล้านบาท ให้คณะกรรมการแตง่ ตัง้ คณะอนกุ รรมการการลงทนุ เพ่อื จดั ทา นโยบายและแผนการลงทุนเสนอต่อคณะกรรมการและท่ีประชุมใหญ่พิจารณาอนุมัติ รวมท้ังดูแลและ จดั การลงทนุ ให้เป็นไปตามนโยบายและแผนการลงทนุ ดังกลา่ ว ให้คณะอนุกรรมการการลงทุนตามวรรคหน่ึง มีองค์ประกอบและอานาจหน้าที่ ตามทีก่ าหนด ไวใ้ นขอ้ บงั คับของสหกรณ์นั้น ข้อ ๘ สหกรณ์ต้องมีกรรมการซงึ่ เป็นผู้มีคุณวุฒิดา้ นการเงนิ การบัญชี การบริหารจัดการ เศรษฐศาสตร์ หรือผ่านการฝึกอบรมตามหลักสูตรในด้านดังกล่าวหรือด้านอ่ืนตามที่คณะกรรมการ พัฒนาการสหกรณแ์ หง่ ชาตกิ าหนด สหกรณข์ นาดเล็กต้องมกี รรมการซ่งึ เป็นผู้มคี ณุ วุฒหิ รอื ผา่ นการฝึกอบรมหลกั สตู รตามวรรคหนงึ่ อย่างน้อยหนง่ึ คน และสหกรณ์ขนาดใหญต่ อ้ งมกี รรมการซง่ึ เปน็ ผูม้ คี ณุ วุฒหิ รือผ่านการฝกึ อบรมหลกั สตู ร ตามวรรคหนงึ่ อย่างน้อยสามคน ข้อ ๙ นอกจากลักษณะตอ้ งหา้ มตามมาตรา ๕๒ แลว้ กรรมการและผจู้ ดั การของสหกรณ์ ขนาดใหญต่ ้องไม่มลี กั ษณะตอ้ งห้ามดังต่อไปนดี้ ้วย (๑) เคยถูกธนาคารแหง่ ประเทศไทย สานักงานคณะกรรมการกากบั หลักทรพั ยแ์ ละตลาดหลักทรพั ย์ หรือสานักงานคณะกรรมการกากับและส่งเสริมการประกอบธุรกิจประกันภัย ส่ังถอดถอนจากการเป็น กรรมการ ผู้จัดการ ผู้มีอานาจในการจัดการ หรือท่ีปรึกษาของผู้ให้บริการทางการเงินซ่ึงอยู่ภายใต้ การกากับดูแลของหน่วยงานดังกล่าว เว้นแต่จะพ้นระยะเวลาท่ีกาหนดห้ามดารงตาแหน่งดังกล่าวแล้ว หรอื ไดร้ บั การยกเว้นจากหน่วยงานกากับดแู ล แลว้ แตก่ รณี (๒) มีหรือเคยมีส่วนร่วมในการประกอบธุรกิจหรือการดาเนินกิจการใด ๆ อันผิดกฎหมาย ทีม่ ีลกั ษณะเป็นการหลอกลวงผอู้ น่ื หรือฉ้อโกงประชาชน (๓) เป็นหรอื เคยเปน็ บคุ คลลม้ ละลาย

เล่ม ๑๓๘ ตอนที่ ๑๑ ก หน้า ๔๗ ๑๐ กมุ ภาพันธ์ ๒๕๖๔ ราชกจิ จานเุ บกษา (๔) เป็นกรรมการหรือผู้จัดการของสหกรณ์อื่น เว้นแต่เป็นกรรมการของชุมนุมสหกรณ์ ท่สี หกรณ์นนั้ เปน็ สมาชกิ อยไู่ ดอ้ กี ไมเ่ กินหน่งึ แห่ง (๕) เป็นกรรมการของสหกรณ์ซึ่งพ้นจากตาแหน่งผู้จัดการสหกรณ์น้ันไม่เกินหน่ึงปี หรือ เปน็ ผู้จดั การสหกรณซ์ ง่ึ พน้ จากตาแหนง่ กรรมการของสหกรณ์นั้นไมเ่ กินหน่งึ ปี แลว้ แตก่ รณี (๖) ผิดนัดชาระเงินต้นหรือดอกเบ้ียเกินกว่าเก้าสิบวันกับนิติบุคคลที่เป็นสมาชิกของบริษัท ข้อมูลเครดิตตามกฎหมายว่าด้วยการประกอบธุรกิจข้อมูลเครดิตในระยะเวลาสองปีก่อนวันที่ได้รับ การเลือกตัง้ เป็นกรรมการหรอื วนั ที่ทาสญั ญาจ้างเปน็ ผู้จัดการหรอื ในขณะที่ดารงตาแหน่งน้ัน (๗) ผิดนัดชาระเงินต้นหรือดอกเบ้ียกับสหกรณ์ท่ีตนเป็นสมาชิกในระยะเวลาสองปีทางบัญชี ก่อนวนั ท่ีไดร้ ับการเลือกตงั้ เป็นกรรมการหรอื วนั ที่ทาสัญญาจา้ งเป็นผูจ้ ัดการหรอื ในขณะทด่ี ารงตาแหน่งนนั้ ข้อ ๑๐ ให้ผู้ซ่ึงได้รับการเลือกต้ังเป็นกรรมการและผู้ซึ่งได้รับการแต่งตั้งเป็นผู้จัดการ ของสหกรณข์ นาดใหญด่ าเนินการจดั ทาหนงั สอื พรอ้ มลงลายมอื ช่ือยนื่ ต่อสหกรณ์เพือ่ รับรองตนเองว่าไม่มี ลักษณะตอ้ งห้ามตามมาตรา ๕๒ และมีคณุ สมบตั ิและไมม่ ีลักษณะต้องหา้ มอื่นตามกฎกระทรวงนี้ และ แนบเอกสารหลกั ฐานท่เี กีย่ วขอ้ งประกอบด้วยภายในเจด็ วันนบั แตว่ ันท่ีได้รบั เลอื กตั้งหรอื ไดร้ ับแตง่ ตั้ง ให้สหกรณ์ดาเนินการตรวจสอบคุณสมบัติและลักษณะต้องห้าม และเอกสารหลักฐาน ที่เกี่ยวข้องของบุคคลซ่ึงได้รับการเลือกต้ังเป็นกรรมการหรือได้รับการแต่งต้ังเป็นผู้จัดการภายในเจ็ดวัน นับแต่วันที่ได้รับเอกสารหลักฐานตามวรรคหน่ึง หากเห็นว่าเอกสารหลักฐานไม่ถูกต้องหรือไม่ครบถ้วน ใหส้ หกรณแ์ จง้ เปน็ หนงั สือใหบ้ คุ คลดงั กลา่ วสง่ เอกสารหลกั ฐานเพม่ิ เติมภายในเจด็ วนั นับแตว่ ันทไ่ี ดร้ ับแจ้งนน้ั ข้อ ๑๑ ในกรณีท่ีปรากฏว่าผู้ซ่ึงได้รับการเลือกตั้งเป็นกรรมการหรือได้รับการแต่งตั้งเป็น ผู้จัดการของสหกรณ์ขนาดใหญ่ขาดคุณสมบัติหรือมีลักษณะต้องห้ามเป็นกรรมการหรือผู้จัดการ ให้คณะกรรมการดาเนินการ ดงั ต่อไปนี้ (๑) แจ้งเหตุที่ขาดคุณสมบัติหรือมีลักษณะต้องห้ามให้กรรมการรายนั้นทราบเพ่ือหยุดปฏิบัติ หน้าที่และพ้นจากตาแหนง่ ทนั ที (๒) มหี นังสอื แจง้ เหตุในการเลิกจ้างผู้จัดการทนั ที หมวด ๓ การดารงเงนิ กองทนุ ของชมุ นมุ สหกรณ์ ขอ้ ๑๒ เงินกองทุนของชมุ นมุ สหกรณ์ ประกอบดว้ ย (๑) ร้อยละเกา้ สบิ ของทุนเรือนหุน้ ท่ีชาระแล้ว (๒) ทุนสารอง ขอ้ ๑๓ ให้ชุมนุมสหกรณ์ดารงอัตราส่วนเงินกองทุนต่อสินทรัพย์ไม่ต่ากว่าร้อยละสิบห้า โดยปฏบิ ตั ติ ามหลกั เกณฑ์และวธิ ีการ ดังต่อไปน้ี

เล่ม ๑๓๘ ตอนที่ ๑๑ ก หน้า ๔๘ ๑๐ กมุ ภาพันธ์ ๒๕๖๔ ราชกจิ จานุเบกษา (๑) การคานวณเงินกองทุนให้นารายการทุนเรือนหุ้นท่ีชาระแล้วตามข้อ ๑๒ (๑) รวมกับ ทุนสารองตามข้อ ๑๒ (๒) แต่ในกรณีที่ชุมนุมสหกรณ์มีผลขาดทุนสะสมและผลขาดทุนระหว่างงวด ใหน้ ามาหักออกด้วย (๒) การคานวณสินทรัพย์ ให้หมายถึงสนิ ทรพั ย์ทุกรายการในงบการเงิน ยกเว้นพนั ธบัตรรฐั บาล และเงินสด โดยใช้มูลค่าตามบัญชี ณ วันที่คานวณอัตราส่วนเงินกองทุนต่อสินทรัพย์ หักเงินสารอง ท่ีได้กันไวส้ าหรบั สินทรพั ยน์ ัน้ หมวด ๔ การกากับดูแลด้านธรรมาภบิ าลของสหกรณ์ ขอ้ ๑๔ ในการประชุมใหญ่ นอกจากเร่ืองแจ้งให้ทีป่ ระชุมใหญ่ทราบเปน็ ปกติแล้ว สหกรณ์ ตอ้ งแจง้ ให้ทปี่ ระชุมใหญท่ ราบในเร่อื ง ดังต่อไปนี้ (๑) ผลประโยชน์และค่าตอบแทนที่กรรมการ ผู้จัดการ ผู้มีอานาจในการจัดการ และ ที่ปรึกษาของสหกรณ์ ได้รับจากสหกรณ์นั้นในรอบปีบัญชีที่ผ่านมา โดยให้สหกรณ์แสดงรายละเอียด ดงั กล่าวเปน็ รายบุคคลในรายงานประจาปี (๒) ข้อมูลการถูกร้องทุกข์กล่าวโทษ การถูกดาเนินคดี การถูกร้องเรียน และถูกลงโทษ ของสหกรณ์ในรอบปีบัญชีท่ีผ่านมา พร้อมท้ังแผนหรือแนวทางการป้องกันไม่ให้ถูกร้องทุกข์กล่าวโทษ ถูกดาเนนิ คดี ถูกร้องเรียน และถกู ลงโทษในเรอ่ื งดังกลา่ วอกี (๓) รายการอน่ื ทีค่ ณะกรรมการหรอื ทีป่ ระชุมใหญม่ มี ติให้เปดิ เผยแก่สมาชกิ (๔) รายการอน่ื ตามทนี่ ายทะเบยี นสหกรณ์ประกาศกาหนด ข้อ ๑๕ ให้สหกรณ์จัดทารายการย่อแสดงสินทรัพย์และหน้ีสินตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และ เงอ่ื นไขที่กรมตรวจบัญชสี หกรณ์ประกาศกาหนด ในการจัดทารายการย่อแสดงสินทรัพย์และหน้ีสินตามวรรคหน่ึง ให้สหกรณ์ขนาดเล็กจัดทา อย่างนอ้ ยทุกหกเดือน และสหกรณข์ นาดใหญ่จดั ทาทุกเดอื น ให้สหกรณ์เปิดเผยรายการย่อแสดงสินทรัพย์และหนี้สินที่ได้จัดทาตามวรรคหนึ่ง โดยวิธีการ ทางอิเล็กทรอนิกส์เป็นหลัก ในกรณีท่ีไม่สามารถดาเนินการหรือมีเหตุอ่ืนทาให้ไม่สามารถดาเนินการ โดยวิธีการทางอิเล็กทรอนิกส์ได้ ให้ประกาศรายการย่อแสดงสินทรัพย์และหน้ีสินไว้ในที่เปิดเผย ณ สานักงานใหญ่ และสานกั งานสาขาของสหกรณ์นัน้ ทุกแห่ง ขอ้ ๑๖ ให้สหกรณ์จัดส่งรายการย่อแสดงสินทรัพย์และหน้ีสินตามข้อ ๑๕ ให้แก่ กรมตรวจบัญชีสหกรณ์และนายทะเบียนสหกรณ์โดยวิธีการทางอิเล็กทรอนิกส์เป็นหลักภายในระยะเวลาท่ี กรมตรวจบัญชีสหกรณ์ประกาศกาหนด ในกรณีท่ีไม่สามารถดาเนินการหรือมีเหตุอ่ืนทาให้ไม่สามารถ ดาเนินการโดยวิธีการทางอิเล็กทรอนิกส์ได้ ให้จัดส่งโดยวิธีอื่นตามท่ีกรมตรวจบัญชีสหกรณ์ประกาศ กาหนด

เล่ม ๑๓๘ ตอนที่ ๑๑ ก หน้า ๔๙ ๑๐ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๔ ราชกิจจานเุ บกษา ขอ้ ๑๗ ในการจัดทารายการย่อแสดงสินทรัพย์และหนี้สิน หากมีเหตุจาเป็นและสมควร จะต้องปรับปรุงข้อมูลในรายการดังกล่าว หรือข้อมูลในรายการดังกล่าวยังไม่ได้ผ่านการตรวจสอบ โดยผสู้ อบบัญชสี หกรณ์ ให้สหกรณด์ าเนนิ การ ดังตอ่ ไปนี้ (๑) ในกรณีท่ีมีการปรับปรุงรายการย่อแสดงสินทรัพย์และหนี้สินหลังจากท่ีได้มีการเปิดเผย ตามข้อ ๑๕ หรอื ไดจ้ ัดส่งตามขอ้ ๑๖ แลว้ ใหร้ ะบขุ ้อความวา่ “ฉบับปรบั ปรงุ ” ไวต้ รงกลางด้านบนสุด ของรายการย่อแสดงสินทรัพย์และหน้ีสินฉบับปรับปรุงน้ัน และให้สหกรณ์น้ันเผยแพร่รายการย่อแสดง สินทรัพย์และหนี้สินซ่ึงได้ปรับปรุงแล้วและจัดส่งให้กรมตรวจบัญชีสหกรณ์และนายทะเบียนสหกรณ์ เพม่ิ เตมิ (๒) ในกรณีที่ข้อมูลในรายการย่อแสดงสินทรัพย์และหน้ีสินของสหกรณ์ยังไม่ได้ผ่าน การตรวจสอบโดยผู้สอบบัญชีสหกรณ์ ให้ระบุข้อความว่า “รายการย่อแสดงสินทรัพย์และหนี้สินน้ีไม่ได้ผ่าน การตรวจสอบโดยผูส้ อบบญั ชีสหกรณ์” ไวใ้ นรายการย่อแสดงสินทรัพยแ์ ละหน้ีสินนน้ั ด้วย ขอ้ ๑๘ เพื่อป้องกันการขัดกันของผลประโยชน์ในการดาเนนิ งานของสหกรณ์ ให้คณะกรรมการ ถือปฏบิ ัติ ดงั ต่อไปนี้ (๑) การให้สินเช่ือหรือให้กแู้ ก่กรรมการซึ่งเปน็ สมาชกิ ตอ้ งไมม่ เี ง่อื นไขหรือขอ้ กาหนดพเิ ศษและ ต้องไม่มีลักษณะทีเ่ ปน็ การเออ้ื ประโยชน์ใหแ้ ก่บคุ คลดังกลา่ วมากกวา่ การให้สนิ เชื่อหรอื ให้กูก้ บั สมาชิกอน่ื (๒) การทาธุรกรรมกับกรรมการ ผู้จัดการ ผู้มีอานาจในการจัดการ ท่ีปรึกษาของสหกรณ์ หรือผู้ซ่ึงเกี่ยวข้องกับบุคคลดังกล่าว ต้องไม่มีเง่ือนไขหรือข้อกาหนดพิเศษและต้องไม่มีลักษณะที่เป็น การเอ้อื ประโยชน์ใหแ้ กบ่ คุ คลดังกล่าว (๓) การจ่ายเงิน ทรัพย์สิน หรือผลประโยชน์อื่นใด เพ่ือเป็นค่าตอบแทนแก่กรรมการ ผู้จัดการ ผู้มีอานาจในการจัดการ ที่ปรึกษาของสหกรณ์ หรือผู้ซึง่ เกย่ี วขอ้ งกับบุคคลดงั กล่าว ต้องไม่มี ลักษณะเป็นการจา่ ยเพ่ือเปน็ คา่ ตอบแทนนอกเหนือไปจากบรรดาทพี่ งึ จ่ายตามปกติ (๔) การขาย ให้ หรือให้เช่าทรัพย์สินใด ๆ แก่กรรมการ ผู้จัดการ ผู้มีอานาจในการจัดการ ท่ีปรึกษาของสหกรณ์ หรือผู้ซ่ึงเก่ียวข้องกับบุคคลดังกล่าว และการรับซื้อ หรือเช่าทรัพย์สินใด ๆ จากบุคคลดังกล่าวหรือผู้ซึง่ เก่ียวขอ้ งกับบุคคลดงั กล่าว ต้องเป็นการดาเนินการตามมูลคา่ ของทรพั ย์สนิ นนั้ โดยถือเอาราคาตามบัญชีของทรัพย์สินของสหกรณ์น้ันหรือราคาตลาดตามมาตรฐานการบัญชี ของทรัพย์สินนั้น แล้วแต่จานวนใดจะสูงกว่า โดยสหกรณ์ต้องเสนอให้ที่ประชุมใหญ่สหกรณ์เห็นชอบ ก่อนดาเนนิ การดงั กล่าว (๕) การพิจารณาให้สินเช่ือหรือให้กู้แก่กรรมการซึ่งเป็นสมาชิก ห้ามกรรมการซึ่งขอสินเช่ือ หรือกเู้ งนิ และผู้ซ่ึงเกยี่ วข้องกบั กรรมการซึ่งขอสนิ เชอ่ื หรือกูเ้ งนิ เขา้ ร่วมพิจารณาในเรื่องดงั กล่าว

เล่ม ๑๓๘ ตอนที่ ๑๑ ก หน้า ๕๐ ๑๐ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๔ ราชกิจจานุเบกษา (๖) การพิจารณาให้สินเช่ือหรือให้กู้แก่สหกรณ์อ่ืน ห้ามกรรมการซึ่งเป็นผู้ซ่ึงเก่ียวข้องกับ สหกรณท์ ีข่ อสินเชอ่ื หรือขอกเู้ ข้ารว่ มพจิ ารณาในเร่ืองดงั กลา่ ว ข้อ ๑๙ สหกรณ์ต้องจัดให้มีช่องทางให้สมาชิกสามารถแจ้งปัญหาหรือข้อร้องเรียนได้ อย่างสะดวก โดยต้องแจ้งใหส้ มาชิกทราบถงึ ชอ่ งทาง วิธีการแจง้ ปัญหาหรอื ขอ้ รอ้ งเรยี น และระยะเวลา ในการพิจารณาปัญหาหรือข้อร้องเรียนนั้น รวมท้ังจัดให้มีระบบการติดตามความคืบหน้าและแจ้งความ คืบหนา้ ในการแก้ไขปญั หาหรือขอ้ ร้องเรยี นใหผ้ ู้ร้องเรยี นทราบเปน็ ระยะ การแก้ไขปัญหาและข้อร้องเรียนตามวรรคหนึ่ง ต้องดาเนินการด้วยความเป็นธรรม โดยพจิ ารณาขอ้ เทจ็ จริงและพฤติการณแ์ วดลอ้ มในแตล่ ะกรณี รวมทง้ั เหตุปัจจยั ทั้งหมดด้วย ข้อ ๒๐ ให้สหกรณ์จัดใหม้ มี าตรการในการแก้ไขปญั หาและการเยียวยาหรอื ชดเชยแก่สมาชกิ ซึ่งได้รบั ผลกระทบจากการดาเนินงานของสหกรณ์ ดังตอ่ ไปน้ี (๑) กาหนดมาตรฐานในการแกไ้ ขปัญหาและการเยียวยาหรือชดเชยสาหรับนาไปใช้กับปญั หา ท่เี กิดขนึ้ อนั มลี กั ษณะเดยี วกนั เพ่อื ให้สมาชกิ ไดร้ บั การปฏิบัติอย่างเสมอภาคและเทา่ เทียมกัน (๒) กาหนดระยะเวลาในการแก้ไขปัญหาและการเยยี วยาหรือชดเชยในแตล่ ะขน้ั ตอนให้ชัดเจน เหมาะสม รวดเรว็ และเปน็ ธรรม (๓) แจ้งให้สมาชิกทราบถึงความคืบหน้าในการแกไ้ ขปัญหาและการเยียวยาหรอื ชดเชยเปน็ ระยะ รวมทั้งกาหนดระยะเวลาและปัจจัยในการพิจารณาให้เป็นธรรม โดยเฉพาะกรณีที่เป็นความผิดพลาด จากระบบงานหรือเจา้ หนา้ ท่ีของสหกรณ์นนั้ การจดั ทาหรอื แกไ้ ขมาตรการในการแกไ้ ขปญั หาและการเยยี วยาหรือชดเชยแก่สมาชิกตามวรรคหนงึ่ ให้สหกรณ์แจง้ ให้สมาชิกทราบในทีป่ ระชุมใหญ่สามัญประจาปี และเปิดเผยมาตรการดงั กล่าวโดยวธิ ีการ ทางอิเล็กทรอนิกส์เป็นหลัก ในกรณีที่ไม่สามารถดาเนินการหรือมีเหตุอ่ืนทาให้ไม่สามารถดาเนินการ โดยวิธีการทางอิเล็กทรอนิกส์ได้ ให้เปิดเผยมาตรการน้ัน ณ สานักงานใหญ่ และสานักงานสาขา ของสหกรณน์ ั้นทกุ แห่ง ข้อ ๒๑ สหกรณ์ต้องจดั ให้มีการอธบิ ายข้อมลู รายละเอียดของบรกิ ารทางการเงินและเปดิ เผย ข้อมูลดังกล่าวให้สมาชิกรับทราบและเข้าใจได้ง่ายโดยวิธีการทางอิเล็กทรอนิกส์เป็นหลัก ในกรณี ที่ไม่สามารถดาเนินการหรือมีเหตุอื่นทาให้ไม่สามารถดาเนินการโดยวิธีการทางอิเล็กทรอนิกส์ได้ ให้เปดิ เผยข้อมลู นน้ั ณ สานกั งานใหญ่ และสานักงานสาขาของสหกรณน์ ัน้ ทกุ แห่ง ข้อมูลรายละเอียดของบริการทางการเงินของสหกรณ์ตามวรรคหนึ่ง ต้องมีการแสดงเง่ือนไข สิทธิประโยชน์ และข้อควรระวังอย่างถูกต้อง ครบถ้วนและชัดเจนเพื่อการตัดสินใจของสมาชิกใน การเลือกใช้บรกิ ารทางการเงินของสหกรณ์

เล่ม ๑๓๘ ตอนที่ ๑๑ ก หน้า ๕๑ ๑๐ กมุ ภาพันธ์ ๒๕๖๔ ราชกจิ จานุเบกษา ขอ้ ๒๒ ห้ามมิให้สหกรณ์ให้ผลตอบแทนอื่นใดนอกจากดอกเบี้ย เว้นแต่เป็นของกานัล แก่สมาชิกในโอกาสประเพณีนิยมที่ถือปฏิบัติโดยท่ัวไปและมีการให้แก่สมาชิกทุกรายที่เข้าเง่ือนไข ซง่ึ สหกรณ์กาหนดอย่างเทา่ เทียมกัน หมวด ๕ การบญั ชแี ละการรายงานขอ้ มลู ข้อ ๒๓ ให้สหกรณ์จัดทาบัญชีและงบการเงิน และเปิดเผยข้อมูลงบการเงิน ตามระเบียบ นายทะเบยี นสหกรณว์ า่ ด้วยการบัญชขี องสหกรณ์ ขอ้ ๒๔ การแต่งต้ังผู้สอบบัญชีสหกรณ์และการปฏิบัติงานสอบบัญชีสหกรณ์ ให้เป็นไป ตามมาตรฐานการสอบบญั ชีและระเบียบทอี่ ธิบดกี รมตรวจบญั ชสี หกรณ์กาหนด ข้อ ๒๕ ให้สหกรณ์จดั เกบ็ และรายงานขอ้ มลู ทางการเงนิ ของสหกรณ์ต่อนายทะเบยี นสหกรณ์ ดังต่อไปนี้ (๑) งบแสดงฐานะทางการเงิน (๒) งบกาไรขาดทุน (๓) งบทดลอง (๔) การลงทุนในหลักทรพั ย์ (๕) ลูกหนี้เงนิ ใหก้ ูย้ ืมและการฝากเงนิ (๖) เจ้าหนี้เงินกูแ้ ละผู้ฝากเงนิ (๗) การดารงสินทรพั ย์สภาพคล่อง (๘) ฐานะสภาพคลอ่ งสทุ ธิ (๙) รายงานการก่อหน้ี (๑๐) การจดั ชนั้ สินทรพั ย์และการกนั เงินสารอง (๑๑) รายงานการสอบทานหน้ี (๑๒) การดารงเงนิ กองทนุ (๑๓) แบบรายงานคุณภาพลูกหน้ีเงนิ ใหก้ ้ยู มื (๑๔) รายงานอนื่ ตามท่ีนายทะเบยี นสหกรณ์ประกาศกาหนด แบบรายงานและวิธกี ารรายงานให้เป็นไปตามท่นี ายทะเบียนสหกรณป์ ระกาศกาหนด บทเฉพาะกาล ขอ้ ๒๖ ให้นายทะเบียนสหกรณ์ประกาศรายชื่อสหกรณ์ขนาดใหญ่ตามข้อ ๒ (๑) ภายใน เกา้ สบิ วันนบั แตว่ นั ทีก่ ฎกระทรวงน้ีใชบ้ ังคบั

เล่ม ๑๓๘ ตอนท่ี ๑๑ ก หน้า ๕๒ ๑๐ กุมภาพนั ธ์ ๒๕๖๔ ราชกิจจานุเบกษา ข้อ ๒๗ กรรมการหรือผู้จัดการของสหกรณ์ขนาดใหญ่ซ่ึงดารงตาแหน่งอยู่ในวันก่อนวันที่ กฎกระทรวงนี้ใช้บังคับและมีลักษณะต้องห้ามตามข้อ ๙ (๔) หรือ (๕) ให้ดารงตาแหน่งต่อไปได้ จนกว่าจะครบวาระหรอื ครบกาหนดตามสญั ญาจา้ ง ข้อ ๒๘ ให้สหกรณ์ดาเนินการให้มีกรรมการซึ่งมีคุณสมบัติตามท่ีกาหนดในข้อ ๘ ภายใน หกเดือนนบั แตว่ นั ท่ีสหกรณ์นน้ั มีคณะกรรมการชุดใหม่ ทั้งนี้ ต้องไม่เกินสองปนี บั แต่วนั ที่กฎกระทรวงนี้ ใชบ้ ังคบั ขอ้ ๒๙ ชุมนุมสหกรณ์ใดที่ดารงเงินกองทุนไม่เป็นไปตามกฎกระทรวงน้ี ให้ดาเนินการ ใหเ้ ป็นไปตามกฎกระทรวงน้ภี ายในสามปนี ับแตว่ นั ทก่ี ฎกระทรวงนใ้ี ช้บังคับ ขอ้ ๓๐ สหกรณ์ขนาดเล็กใดไม่สามารถจัดทารายการย่อแสดงสินทรัพย์และหน้ีสิน ตามข้อ ๑๕ ได้ ให้สหกรณ์ดงั กล่าวดาเนินการปรบั ปรุงระบบการทาบัญชตี ามหลกั เกณฑ์ วธิ ีการ และ เงื่อนไขที่กรมตรวจบัญชีสหกรณ์ประกาศกาหนด เพื่อให้สามารถดาเนินการให้เป็นไปตามข้อ ๑๕ ภายในสามปีนับแต่วนั ทกี่ ฎกระทรวงนีใ้ ชบ้ ังคบั ขอ้ ๓๑ บรรดาประกาศ ระเบียบ และคาส่ังที่ใช้บังคับอยู่ในวันก่อนวันที่กฎกระทรวงน้ี ใช้บังคับ ให้ยังคงใช้บังคับต่อไปได้เท่าท่ีไม่ขัดหรือแย้งกับกฎกระทรวงน้ี จนกว่าจะมีประกาศหรือ ระเบยี บที่ออกตามกฎกระทรวงนใี้ ชบ้ ังคบั ใหไ้ ว้ ณ วนั ท่ี 26 มกราคม พ.ศ. ๒๕๖4 มนัญญา ไทยเศรษฐ์ รัฐมนตรีชว่ ยวา่ การกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ปฏิบตั ริ าชการแทน รฐั มนตรวี า่ การกระทรวงเกษตรและสหกรณ์

เล่ม ๑๓๘ ตอนท่ี ๑๑ ก หน้า ๕๓ ๑๐ กุมภาพนั ธ์ ๒๕๖๔ ราชกิจจานุเบกษา หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใชก้ ฎกระทรวงฉบบั น้ี คือ โดยที่มาตรา ๘๙/๒ (๑) (๒) (๓) (๖) (๙) (๑๑) และ (๑๒) และมาตรา ๑๐๕ วรรคสาม แหง่ พระราชบัญญัตสิ หกรณ์ พ.ศ. ๒๕๔๒ ซ่งึ แก้ไขเพิ่มเติม โดยพระราชบัญญัติสหกรณ์ (ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๖๒ บัญญัติให้การดาเนินงานและการกากับดูแลสหกรณ์ ออมทรัพย์และสหกรณ์เครดิตยูเน่ียนในเรื่องการกาหนดขนาดของสหกรณ์ การกาหนดคุณสมบัติและลักษณะ ต้องห้ามอื่นของกรรมการดาเนินการสหกรณ์และผู้จัดการ การกาหนดอานาจหน้าท่ีของคณะกรรมการ ดาเนินการสหกรณ์ การดารงเงินกองทุน การกากับดูแลด้านธรรมาภิบาล การจัดทาบัญชี การจัดทาและ การเปิดเผยงบการเงิน การสอบบัญชี และการแต่งตั้งผู้สอบบัญชี และการจัดเก็บและรายงานข้อมูล เป็นไป ตามหลักเกณฑ์ วิธกี าร และเงื่อนไขทกี่ าหนดในกฎกระทรวง จึงจาเปน็ ตอ้ งออกกฎกระทรวงนี้