ชมรมผู้สูงอายุ

ชมรมผู้สงู อายุ กลไกการขบั เคล่อื นเพ่ือ การพฒั นาคุณภาพชวี ติ ผู้สูงอายุต้นแบบการเรยี นรู้ \"ชมรมผ้สู งู อายุตำบลยุหวา่ \" อำเภอสันปาตอง จังหวดั เชยี งใหม่

ท่มี าท่ีไป ปัจจุบันประเทศไทยได้ก้าวเข้าส่สู ังคมผู้สูงอายุ มีผ้สู ูงอายุท่ีมีอายุเกิน 60 ปีข้นึ ไปร้อยละ 16 ของประชากร และมแี นวโนม้ เพม่ิ ขน้ึ เรอ่ื ยๆ โดยคาดวา่ ในปี พ.ศ. 2564 จะมปี ระชากรสงู อายมุ าก ถงึ รอ้ ยละ 20 จากสถานการณเ์ ชน่ น้ี จงึ จ�ำ เปน็ ทท่ี กุ ภาคสว่ นจะตอ้ งใหค้ วามส�ำ คญั ในการเตรยี ม ความพร้อมการเขา้ สสู่ งั คมผ้สู งู อายุ ท้งั ดา้ นสุขภาพ เศรษฐกิจ สงั คม และสภาพแวดลอ้ ม ซง่ึ จะ สง่ ผลตอ่ คณุ ภาพชวี ติ ของสมาชกิ ในสงั คมและผสู้ งู อายทุ ง้ั มวล ชมรมผู้สูงอายุ ถือเป็นองค์กรภาคประชาชนท่ีมีบทบาทสำ�คัญในการพัฒนาระบบงาน ผ้สู ูงอายุ เพ่อื ก่อให้เกิดการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงวัยท้งั ในระดับปัจเจกบุคคลและระดับชุมชน เปรียบเสมือนเคร่ืองมือขับเคล่ือนและจัดการกับปัญหาท่ีจะเกิดข้ึนด้วยตัวผู้สูงอายุเอง โดยมี วตั ถปุ ระสงคม์ งุ่ เนน้ การด�ำ เนนิ กจิ กรรมทต่ี อบสนองตอ่ ปญั หาและความตอ้ งการของผสู้ งู วยั ทง้ั ใน ดา้ นสขุ ภาพ สงั คม และสวสั ดกิ าร สสส. กบั การสนับสนุน ชมรมผู้สูงอายุทวั่ ประเทศ สมาคมสภาผสู้ งู อายแุ หง่ ประเทศไทยรว่ มกบั ส�ำ นกั งานกองทนุ สนบั สนนุ การสรา้ งเสรมิ สขุ ภาพ (สสส.) รวมถงึ เครือข่ายภาคีอื่นๆ ร่วมกนั ผลักดนั กจิ การชมรมผสู้ ูงอายุทัว่ ประเทศและในแงข่ อง งบประมาณ เสริมกิจกรรมและการปูแนวทางการจัดตั้งชมรมผู้สูงอายุและโรงเรียนผู้สูงอายุใน พน้ื ท่ตี ่างๆ ใหป้ ระสบผลสำ�เรจ็ โดยใช้แนวทางการท�ำ งานแบบเสริมพลังกลุ่ม ซึง่ หมายถงึ การให้ ผู้สูงอายุทำ�งานร่วมกันและร่วมผลักดันศักยภาพของกลุ่มตนเองให้มีความเข้มแข็ง จนสามารถ ดูแลสุขภาพและวิถีชีวิตเป็นสุขได้อย่างมีประสิทธิภาพรอบด้าน พร้อมกับวางแนวทางให้พัฒนา ตอ่ ไปไดอ้ ย่างย่ังยนื ในอนาคต เรียบเรยี งจาก กรณีศกึ ษาชมรมผู้สงู อายุ ต�ำ บลยหุ วา่ อำ�เภอสันปา่ ตอง จังหวัดเชยี งใหม่ สมั ภาษณข์ ้อมลู จาก คณุ บุศรา สมศรี นักพฒั นาชุมชนตำ�บลยุหวา่2

ชมรมผู้สงู อายคุ อื อะไรเป็นการรวมกลุ่มของผู้สูงอายุท่ีมีอายุเกิน 60 ปี บริบูรณ์ขึ้นไป ต้ังแต่30 คนข้ึนไปทั้งชายและหญงิ โดยในชมรมสามารถมผี ูท้ ี่มอี ายุระหวา่ ง25 – 59 ปี ได้ไม่เกิน 1 ใน 4 ของสมาชิกที่มีอายุเกิน 60 ปี ขึ้นไปโดยมีการดำ�เนินกิจกรรมของชมรมโดยผู้สูงอายุเป็นสมาชิก เพ่ือก่อให้เกิดประโยชน์หรือความมุ่งมั่นของสมาชิกชมรมผู้สูงอายุน้ันๆ และเพ่ือสงั คมโดยรวมประโยชนข์ องการจัดตั้งชมรมผสู้ งู อายุ ผสู้ งู อายไุ ดม้ กี จิ กรรมการออกก�ำ ลงั กายเพอ่ื สขุ ภาพรา่ งกายทแ่ี ขง็ แรง ผสู้ งู อายไุ ดม้ าพบปะคนวยั เดยี วกนั ไมต่ อ้ งเหงาอยทู่ บ่ี า้ น ผสู้ งู อายมุ โี อกาสไดพ้ ฒั นาศกั ยภาพของตนในการท�ำ งานดา้ นตา่ งๆ ของชมรม ผสู้ งู อายไุ ดช้ ว่ ยเหลอื ผสู้ งู อายกุ ลมุ่ อน่ื ๆ ผสู้ งู อายไุ ดท้ �ำ ประโยชนต์ อ่ สงั คม รสู้ กึ มคี ณุ คา่ ในตนเอง ไมร่ สู้ กึ เปน็ ภาระของชมุ ชน 3

ชมรมผู้สูงอายตุ �ำ บลยหุ วา่ อำ�เภอสนั ปา่ ตอง จงั หวดั เชยี งใหม่ ตำ�บลยุหว่า เป็นตำ�บลหนึ่งในอำ�เภอสันป่าตอง จังหวัดเชียงใหม่ ซ่ึงมีด้วยกัน 14 หมู่บ้าน ประชากรมีทั้งหมด 10,491 คน เปน็ ผูส้ ูงอายมุ ากถงึ 2,653 คน (ร้อยละ 25.29) ซึ่งถอื เปน็ ต�ำ บล ท่มี ีผสู้ งู อายุมากทส่ี ดุ ในอ�ำ เภอสนั ปา่ ตอง และแบง่ ผูส้ งู อายอุ อกเปน็ 3 กลุ่ม ดังนี้ กลมุ่ ตดิ สังคม กลมุ่ ตดิ บ้าน กลุ่มติดเตยี ง ทช่ี ว่ ยเหลอื ตนเองได้ ทช่ี ว่ ยเหลือตนเองได้บ้าง ทช่ี ว่ ยเหลอื ตนเองไมไ่ ด้ รวมตวั กนั ทำ�กิจกรรม หลากหลายต่อเนื่อง รอ้ ยละ รอ้ ยละ จนเกดิ เป็นชมรมผู้สูงอายุ 17.86 2.98 รอ้ ยละ 79.164

“ชมรมผู้สงู อายตุ ำ�บลยหุ ว่า” ก่อตัง้ ขน้ึ ตงั้ แต่ปี 2538 โดยมคี ณะกรรมการท่ีมาจากประชาชนและกรรมการชมรมผู้สูงอายุทั้ง 14 หมู่บ้าน รวม 30 คน เป็นผู้บริหารจัดการอบรม โดยมีผสู้ งู อายุกล่มุ ติดสังคมมารว่ มทำ�กิจกรรมอย่างตอ่ เนือ่ ง โดยเฉพาะกิจกรรมออกกำ�ลังกายในตอนเชา้ ๆ หรือเย็นๆ ทยี่ งั ท�ำ กันต่อเนือ่ งจนถงึ ปัจจบุ ัน และต่อมาได้เกิดขยายต่อยอดคุณค่าไปสู่การรวมตัวเป็น “อาสาสมัครดูแลผู้สูงอายุท่ีบ้าน“เพ่ือนช่วยเพื่อน” (อผส.)” เพ่ือออกไปเย่ียมผู้สูงอายุติดบ้านและติดเตียง รวมท้ังการจัดต้ัง“ศูนย์สร้างเสริมและฟื้นฟูสมรรถภาพชุมชนตำ�บลยุหว่า” เพื่อเป็นศูนย์กลางให้ผู้สูงอายุได้พบปะสังสรรค์ทำ�กิจกรรมร่วมกัน ตลอดจนการบริการดูแลและส่งเสริมการฟ้ืนฟูสมรรถภาพผู้สูงอายุ โดยเจ้าหน้าที่สาธารณสุขและจิตอาสาอย่างทั่วถึงและครอบคลุมทุกกลุ่มย่ิงขึ้น โดยมีสาขาสมาคมสภาผสู้ งู อายแุ หง่ ประเทศไทยฯ ประจ�ำ จงั หวดั เชยี งใหมเ่ ปน็ ทปี่ รกึ ษา และไดร้ บั การสนับสนนุ จากสำ�นกั งานกองทุนสนบั สนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) 5

กระบวนการขบั เคล่อื นชมรมผู้สูงอายุต�ำ บลยหุ วา่ อ�ำ เภอสันป่าตอง จังหวัดเชียงใหม่ เทศบาล ตำ�บลยหุ วา่ ทุนเดมิ สนับสนนุ บคุ ลากร และงบประมาณผ่าน 80% ผู้สงู อายใุ นต�ำ บล กองทุนหลักประกนั ฯ เปน็ กลมุ่ ตดิ สงั คม ประชุม 2 คร้งั /เดือน มีการรวมตวั กนั ทำ�กจิ กรรมท่ี ตอ่ เน่อื ง หลากหลายอยา่ งต่อเนอื่ ง ออกก�ำ ลังกาย มชี มรมผู้สงู อายตุ �ำ บลยหุ วา่ ทุกเชา้ ร่วมกนัทคี่ ณะกรรมการมาจากประธาน ในหม่บู า้ นตอ่ เน่อื งและกรรมการชมรมผู้สงู อายทุ ั้ง ตั้งแต่ปี 2538 14 หมบู่ ้านต้ังแต่ พ.ศ. 2538 สาขาสมาคมสภาผสู้ งู อายุแหง่ ประเทศไทยฯ ประจ�ำ จงั หวัดเชียงใหม่ และสมาคมสภาผสู้ งู อายุแหง่ ประเทศไทยฯ6

ชมุ ชน- รพ. สันป่าตอง,วดั สนั ปา่ ตอง รพ.สต.บา้ นกิว่ แลหลวงผา้ ปา่ -จติ อาสา สนบั สนุนบคุ ลากร-วิชาการ -ระบบบรกิ ารศนู ยส์ รา้ งเสริมและ ชมรมตน้ แบบฟนื้ ฟูสมรรถภาพ “พฤฒพิ ลัง”ชมุ ชนต�ำ บลยุหว่า (active aging) ตอ่ ยอดร่วมกัน ทำ�กจิ กรรมอ่ืนๆ อผส. • ชมรมผูส้ ูงอายุตำ�บล บ้านกลาง อ�ำ เภอสันปา่ ตอง“เพ่ือนช่วยเพอื่ น”ดูแลกลมุ่ ตดิ บ้าน- • ชมรมผสู้ ูงอายุตำ�บล ดอยหลอ่ อำ�เภอดอยหล่อ ติดเตยี ง • ชมรมผู้สงู อายุต�ำ บลทงุ่ รวงทอง อ�ำ เภอแม่วาง • ชมรมผสู้ ูงอายุต�ำ บลสารภ ี อ�ำ เภอสารภี 7

ข้นั ตอนการจดั ตงั้ ชมรมผ้สู งู อายุ1. ประชุมหารือแกนน�ำ สมาชกิ ชมรมผู้สงู อายุ เพื่อร่างระเบียบข้อบังคับการอยู่ร่วมกัน กำ�หนด วัตถุประสงค์ เป้าหมาย บทบาทหน้าท่ีของสมาชิก และคณะกรรมการพร้อมทั้งต้ังช่ือชมรม และเลือก สถานท่ีเพอื่ ใชเ้ ป็นทตี่ ัง้ ชมรม2. ก�ำ หนดโครงสร้าง การดำ�เนินงานชมรมผู้สงู อายุ ซึ่งประกอบด้วย คณะกรรมการบรหิ ารชมรม เปน็ ผนู้ �ำ ทเ่ี ปน็ ทางการ มาจากการเลอื กตงั้ ของสมาชกิ มบี ทบาท บรหิ ารจัดการชมรมใหเ้ ปน็ ไปตามวตั ถุประสงคแ์ ละสามารถด�ำ รงอยูไ่ ด้ ซ่ึงโครงสรา้ งหลกั ๆ ของ ชมรมผ้สู งู อายุ มีดังนี้ประธาน รองประธาน เลขานกุ ารผชู้ ว่ ยเลขานกุ าร เหรญั ญิก ผู้ช่วยเหรัญญกิกรรมการ สมาชิกชมรม เป็นองค์ประกอบที่สำ�คัญต่อการประสบความสำ�เร็จหรือการดำ�รง อยู่ของชมรม ท้ังนี้ สมาชิกชมรมต้องมีความรู้สึกว่าตนเป็นบุคคลส�ำ คัญของชมรม ทำ�ให้เกิดความร่วมมือและมีส่วนร่วมในกิจกรรมของชมรม ตลอดจนมีสิทธิท่ีจะได้ รบั ประโยชนจ์ ากชมรม8

คณะกรรมการบริหารชมรมต�ำ บลยหุ วา่มาจากประธานและกรรมการชมรมผู้สูงอายุทั้ง 14 หมู่บ้านรวมจำ�นวน 30 คน ปัจจุบันมีพ่อดวงจันทร์ บุญเป็ง เป็นประธานชมรมผสู้ ูงอายุ และแมบ่ วั แก้ว กัณทวี เป็นเลขานุการโดยมีการประชุมร่วมกันเป็นประจำ�อย่างน้อย 2 ครั้ง/เดือนสถานท่ีต้ังชมรมผู้สูงอายุ : วัดสันป่าตอง หมู่ที่ 1 ต.ยุหว่าอ.สนั ปา่ ตอง จ.เชยี งใหม ่3. วางแผนและด�ำ เนินกิจกรรม อยา่ งต่อเน่ือง นอกจากการประชุมร่วมกันอย่างน้อย 2 ครั้ง/ เดือนแล้วนั้น ชมรมผู้สูงอายุตำ�บลยุหว่ายังได้ มีการจัดกิจกรรมอย่างต่อเนื่อง โดยในระยะแรก มงุ่ เนน้ กจิ กรรมตามความตอ้ งการของสมาชกิ กอ่ นใน รปู แบบลกั ษณะกจิ กรรมทว่ั ไป จากนน้ั จงึ พฒั นาไปสู่ กิจกรรมเชงิ พฒั นาศกั ยภาพมากย่งิ ขึน้ ตัวอย่างกจิ กรรมในชว่ งแรก ตวั อย่างกิจกรรมเชงิ พฒั นาของชมรมผ้สู ูงอายตุ �ำ บลยหุ วา่ • กลุ่มอาสาสมัครดแู ลผู้สงู อายทุ บ่ี ้าน• การออกก�ำ ลังกายในตอนเช้าและ “เพ่อื นช่วยเพือ่ น” (อผส.) เพอ่ื ตอนเยน็ เปน็ ประจ�ำ ทกุ วัน เยยี่ มผสู้ งู อายตุ ิดบ้านและติดเตียง• การสวดมนตร์ ว่ มกันในทุกวนั • จดั ตัง้ ศนู ย์สรา้ งเสรมิ และฟน้ื ฟู ส�ำ คัญทางศาสนา สมรรถภาพชุมชนต�ำ บลยุหว่า• รวมกลุม่ ประดษิ ฐส์ ิ่งของ เครื่องใช้ต่างๆ • คา่ ยอบรมวปิ ัสสนากรรมฐาน• กจิ กรรมจิตอาสาต่างๆ ฯลฯ 9

4. บุคลากร และภาคี เครือข่ายร่วมขบั เคล่ือน การขับเคลื่อนงานชมรมผู้สูงอายุตำ�บลยุหว่าที่ประสบความสำ�เร็จได้นั้น เพราะ มีบุคลากรในชุมชนที่มีความรู้ความสามารถ เข้ามามีส่วนร่วมดูแลรับผิดชอบและ ขับเคล่ือนงานในชมรมอย่างต่อเน่ือง ไม่ว่าจะเป็นผู้สูงอายุที่มีความเช่ียวชาญความถนัด เฉพาะด้านร่วมถ่ายทอดความรู้ในกิจกรรมต่างๆ รวมถึงลูกหลานในชุมชนเข้ามาช่วยงาน ด้านเอกสารและเทคโนโลยีสมัยใหม่ ซ่ึงเป็นการประสานแนวคิด การทำ�งานในชุมชนและ ลดชอ่ งวา่ งทางความคดิ ระหวา่ งวยั สรา้ งสมั พนั ธข์ องคนตา่ งรนุ่ ใหแ้ นน่ แฟน้ สามคั คี แสดงให้ คนรุน่ หลังในชมุ ชนเห็นความส�ำ คัญและแนวคิดอนั เป็นประโยชนข์ องผ้สู งู วัย นอกจากนี้ ยงั มกี ารประสานความรว่ มมอื และการทำ�งานกบั องค์กรภาคี ทัง้ ภาครัฐ ภาค เอกชน ภาคประชาชน เพื่อสนบั สนนุ การด�ำ เนินงานชมรมผู้สูงอายใุ หเ้ กดิ ความย่ังยนื โครงสรา้ งภาคเี ครอื ขา่ ยและองคก์ รทสี่ �ำ คญั ของชมรมผสู้ งู อายตุ �ำ บลยหุ วา่ 1. ผ้นู �ำ ชมุ ชน 2. แกนนำ�ทงั้ 3. บุคลากร 4. วดั สันปา่ ตอง 14 หมบู่ ้าน ลูกหลานของ คนในชุมชน 5. โรงพยาบาล 6. โรงพยาบาล 7. เทศบาล 8. สาขาสมาคม สนั ปา่ ตอง สง่ เสรมิ สุขภาพ ต�ำ บลยุหว่า สภาผสู้ งู อายุแหง่ ชมุ ชนต�ำ บล ประเทศไทยฯ บ้านกวิ่ แลหลวง ประจำ�จังหวัด เชยี งใหม่10

5. งบประมาณงบประมาณหลกั งบประมาณสนับสนนุ• เทศบาลต�ำ บลยหุ วา่ ผ่านงบกองทุน • ส�ำ นักงานกองทนุ สนบั สนุนการ หลักประกันสขุ ภาพระดับตำ�บล/ สร้างเสรมิ สุขภาพ (สสส.) พ้ืนท่ี • การบรจิ าคเงนิ / ทอดกฐินผ้าป่า เพ่ือใชส้ ำ�หรับการด�ำ เนินกิจกรรมท่ี เหมาะสม • รายไดต้ า่ งๆ ที่มาจากการจัด กิจกรรมชมรมอยา่ งสม�่ำ เสมอ เปน็ ต้น แม่บัวแก้ว กณั ทวี เลขานุการชมรมผสู้ งู อายตุ �ำ บลยหุ วา่ “เราจะทำ�งานทุกอย่างตามลำ�พังย่อมเป็นไปไม่ได้ การเชื่อมกับภาคีเครือข่ายจึงมีความสำ�คัญมาก ไม่ว่าจะเป็นเรื่องแนวคิด หรือแนวทางการทำ�กิจกรรม, งบประมาณการทำ�กิจกรรม หรือแม้แต่เรื่องการจัดทำ�เอกสารต่างๆตอ้ งอาศยั บคุ ลากรของเทศบาลต�ำ บลยหุ วา่ เขา้ มาชว่ ย ซง่ึ เปน็ ลกู หลานของคนในชมุ ชน หรอื แมแ้ ตผ่ สู้ งู อายดุ ว้ ยกนั แตล่ ะคนตา่ งกม็ คี วามรคู้ วามสามารถเฉพาะตนเราจึงต้องอาศัยซึ่งกันและกันเพ่ือขับเคล่ือนให้การทำ�งานของชมรมผู้สูงอายุเกดิ ความตอ่ เนื่องและเขม้ แขง็ ” 11

การขยายผลของชมรมผู้สูงอายุ ต�ำ บลยุหว่า อาสาสมัครดูแลผูส้ ูงอายุที่บา้ น “เพอ่ื นช่วยเพื่อน” (อผส.) เปน็ กจิ กรรมเชงิ พฒั นาทม่ี แี นวคดิ พฒั นาตอ่ เนอ่ื งมาจากความตอ้ งการใหผ้ สู้ งู อายทุ กุ กลมุ่ ในตำ�บลได้รับการพัฒนาศกั ยภาพหรอื ฟนื้ ฟูตวั เอง จงึ เกดิ เปน็ “กล่มุ อาสาสมัครดแู ลผ้สู ูง อายทุ บ่ี า้ น” “เพอื่ นชว่ ยเพอ่ื น” (อผส.) ขน้ึ ในปี 2550 โดยมที ปี่ รกึ ษาคอื สาขาสมาคมสภา ผสู้ งู อายแุ หง่ ประเทศไทยฯ ประจ�ำ จงั หวดั เชยี งใหม่ และ สสส. ใหก้ ารสนบั สนนุ งบประมาณ ด้านการอบรมพัฒนาศักยภาพ อผส. เป็นเวลา 2 ปีแรก โดยหลังจากนั้น เทศบาลตำ�บล ยหุ วา่ ใหก้ ารสนบั สนนุ งบประมาณอย่างต่อเนื่องจนถึงปัจจบุ ัน บทบาทหนา้ ทขี่ อง อผส. ออกเยี่ยมดูแลผู้สูงอายุกลุ่มติดบ้านและติดเตียงถึงบ้าน ร่วมกับเจ้าหน้าท่ีโรงพยาบาล สันป่าตอง และโรงพยาบาลสง่ เสริมสุขภาพชุมชนตำ�บลบา้ นกว่ิ แลหลวง อผส. ดแู ล ผู้สงู อายุ 1 คน 5 คน ขน้ั ตอนการดำ�เนินงานของกลมุ่ อผส. 1. อบรมพฒั นาศกั ยภาพการดแู ลผสู้ งู อายใุ นเบอ้ื งตน้ ใหแ้ กส่ มาชกิ กลมุ่ อผส. 2. ส�ำ รวจจ�ำ นวนผสู้ งู อายกุ ลมุ่ ตดิ บา้ นและกลมุ่ ตดิ เตยี งในต�ำ บลยหุ วา่ 3. ด�ำ เนนิ การเยย่ี มบา้ นผสู้ งู อายทุ ง้ั สองกลมุ่ โดยปฏบิ ตั งิ านรว่ มกบั เจา้ หนา้ ท่ี โรงพยาบาลสันป่าตองและโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพชุมชนตำ�บล บา้ นกว่ิ แลหลวง 4. ก�ำ หนดการไปเยย่ี มเฉลย่ี หมบู่ า้ นละ 2 – 3 รายเปน็ อยา่ งนอ้ ย ออกเยย่ี ม เดอื นละ 3 ครง้ั เพอ่ื พบปะพดู คยุ ดแู ลทง้ั รา่ งกายและจติ ใจ ไมว่ า่ จะเปน็ เรอ่ื งอาหาร การปรบั สภาพแวดลอ้ มใหเ้ หมาะสม การใหก้ �ำ ลงั ใจ ส�ำ หรบั ผสู้ งู อายทุ อ่ี ยตู่ ดิ บา้ นหรอื ตดิ เตยี ง 5. ประเมนิ ผลและตดิ ตามผลอยา่ งสม�ำ่ เสมอ12

ศนู ยส์ รา้ งเสรมิ และฟนื้ ฟสู มรรถภาพชมุ ชนต�ำ บลยหุ วา่ ก่อตั้งขึ้นในปี 2553 หลังจากการดำ�เนินงานกลุ่ม อผส.ได้ระยะหน่ึงแล้วพบว่าการลงพื้นที่เย่ียมผู้สูงวัยอาจทำ�ได้ไม่ท่ัวถึง เนื่องจากจำ�นวนอาสาสมัครไม่มากพอ จึงเกิดแนวคิดในการจัดต้ังเป็นศูนย์ฯ ขึ้น เพ่ือเป็นพื้นท่ีให้เจ้าหน้าท่ีสาธารณสขุ และ อผส. ผลดั กนั มาดแู ลผสู้ งู อายทุ อ่ี อ่ นแอแตพ่ อชว่ ยเหลอื ตนเองไดใ้ หไ้ ดร้ บั การฟนื้ ฟรู า่ งกายใหแ้ ขง็ แรงมากขนึ้เพอ่ื ไมก่ ลายเปน็ กลมุ่ ตดิ เตยี งในเวลาอนั รวดเรว็ และมโี อกาสที่จะกลับมาเป็นกลุ่มแข็งแรงได้ ซึ่งการตั้งศูนย์ฯ นี้ สามารถให้ความชว่ ยเหลอื ผู้ป่วยได้จ�ำ นวนมากในแต่ละครั้งลักษณะการด�ำ เนินงานเปดิ บริการทุกวันพธุ ช่วงเชา้ ใหบ้ รกิ ารดแู ลและฟน้ื ฟรู า่ งกาย ณ อาคารของวดั สนั ปา่ ตอง ช่วงบา่ ย ออกเยย่ี มผสู้ งู อายกุ ลมุ่ ตดิ เตยี ง โดยเฉล่ยี มผี สู้ งู อายแุ ละผพู้ กิ ารมารบั บรกิ าร ประมาณคร้ังละ 30-50 คน เจ้าหนา้ ที่สนับสนุน (ประมาณ 15 คน)1. เจ้าหนา้ ที่แผนก 2. พยาบาล 3. เจา้ หนา้ ท่ี 4. กลุม่ อผส. กายภาพบ�ำ บดั วชิ าชีพ สาธารณสขุ จาก โรงพยาบาลสนั ปา่ ตอง และ รพ.สต. บา้ นกว่ิ แลหลวง 13

ชมรมพีช่ มรมนอ้ ง ชมรมตน้ แบบ “พฤฒพิ ลัง” Active Aging จากการดำ�เนินงานชมรมผู้สูงอายุตำ�บลยุหว่าอย่างเข้มแข็ง ต่อเนื่อง ทางสมาคมสภาผู้สูงอายุแห่งประเทศไทยฯ จึงได้ คดั เลอื กชมรมผสู้ งู อายตุ �ำ บลยหุ วา่ ใหเ้ ขา้ รว่ ม “โครงการพฒั นา ศักยภาพชมรมผู้สูงอายุท่ีมีความเข้มแข็งเพื่อเข้าสู่ภาวะพฤฒิ พลงั ” ในฐานะชมรมตน้ แบบ 1 ใน 22 ชมรมทวั่ ประเทศ (ชมรม พ)ี่ เพอ่ื ถา่ ยทอดประสบการณก์ ารท�ำ งานของชมรม ขยายผลไป ยังชมรมผู้สูงอายุอน่ื ๆ อกี 4 แห่ง (ชมรมน้อง) ส่ิงท่ีชมรมผสู้ ูงอายตุ �ำ บลยุหว่าตอ้ งทำ�เมือ่ เข้ารว่ มโครงการ เตรยี มการ 1. คดั เลอื กแกนน�ำ ชมรมผสู้ งู อายุ จ�ำ นวน 4 คน เปน็ ผดู้ �ำ เนนิ การและประสานงานโครงการ 2. จดั ทำ�เอกสาร และยกตวั อย่างกิจกรรมตา่ งๆ ที่เห็นผลเปน็ รูปธรรมชัดเจน เพอื่ เตรยี ม ใช้ในการถ่ายทอดประสบการณ์และแนะนำ�ใหก้ บั ชมรมนอ้ ง ขยายผล 3. คัดเลือกชมรมน้อง 4 ชมรม โดยใช้เกณฑ์คัดเลือก คือ ความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับ แกนนำ�ภาคีเครือข่ายในพื้นท่ี แกนนำ�ชมรมขยายผลมีความเข้มแข็ง สนใจท่ีจะพัฒนา ศักยภาพชมรม พรอ้ มจะพฒั นางานใหมๆ่ ชมรมนอ้ งทช่ี มรมผู้สูงอายุตำ�บลยุหว่า คดั เลือกมี 4 ชมรม ไดแ้ ก่ 1. ชมรมผู้สูงอายุต�ำ บลบ้านกลาง อ�ำ เภอสันปา่ ตอง 2. ชมรมผู้สูงอายตุ �ำ บลดอยหลอ่ อ�ำ เภอดอยหล่อ 3. ชมรมผสู้ งู อายตุ ำ�บลทุ่งรวงทอง อ�ำ เภอแมว่ าง 4. ชมรมผูส้ ูงอายตุ ำ�บลสารภี อำ�เภอสารภี 4. การเยย่ี มชมรมนอ้ ง เพื่อแนะน�ำ โครงการพฒั นาศักยภาพชมรมฯ 5. พาชมรมนอ้ งไปศกึ ษาดงู านชมรมตน้ แบบในจงั หวดั อน่ื ๆ เพอ่ื ใหน้ �ำ ความรทู้ ไี่ ดไ้ ปพฒั นา ชมรมตนเองได้14

ประโยชน์จากการเขา้ รว่ มโครงการของชมรมผสู้ งู อายุตำ�บลยหุ ว่า 1. เป็นโอกาสดีในการเผยแพร่ให้ชมรมผู้สูงอายุตำ�บล ยุหวา่ เปน็ ทีร่ ู้จกั ในสังคมภายนอก 2. มีโอกาสแลกเปล่ียนความรู้กับชมรมผู้สูงอายุอื่นๆ ในโครงการ 3. เพ่ิมโอกาสให้สมาชิกในชมรมผู้สูงอายุตำ�บลยุหว่าได้ ทำ�กิจกรรมหลากหลายเพ่ิมข้ึน กระตุ้นการต่ืนตัวใน การทำ�สิ่งใหม่ 4. เกิดภาคเี ครือข่ายใหมๆ่ เพิ่มขน้ึโครงการพัฒนาศักยภาพชมรมผู้สูงอายุใหเ้ ขม้ แข็งสู่ภาวะพฤฒิพลงั เป็นโครงการภายใต้ความรับผิดชอบของสภาผู้สูงอายุแห่งประเทศไทย โดยการสนับสนุนงบประมาณจากสำ�นักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ(สสส.) คัดเลือกชมรมผู้สูงอายุต้นแบบมาถ่ายทอดประสบการณ์การทำ�งานของชมรมเพ่ือขยายผลให้กับชมรมผู้สูงอายุอื่นอีก 4 แห่ง รวม 22 ชมรม รวมเปน็ 88 ชมรมทั่วประเทศ ด้วยเป้าหมายเพอ่ื มุ่งพัฒนาชมรมผสู้ งู อายตุ น้ แบบในทกุ ภมู ภิ าคของไทยใหม้ คี วามเข้มแข็ง เป็นชมรมทีพ่ งึ่ ตนเองได้และช่วยเหลอื ผู้อ่ืนได้ 15

ชมรมผู้สูงอายุ ถือเป็นองค์กรภาคประชาชนที่มีบทบาทส�ำ คัญในการพัฒนาระบบงานผสู้ งู อายุ กอ่ ให้เกดิ การพฒั นาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุท้ังในระดับปัจเจกบุคคลและระดับชุมชน เปรียบเสมือนเครื่องมือขับเคล่ือนและจัดการกับปญั หาทจ่ี ะเกดิ ขน้ึ โดยผสู้ งู อายเุ อง มวี ตั ถปุ ระสงคม์ งุ่ เนน้ การด�ำ เนนิ กจิ กรรมทต่ี อบสนองตอ่ ปญั หาและความตอ้ งการของ ผูส้ งู วัย ท้ังในด้านสขุ ภาพ สังคม และสวัสดิการ