บทที่ 3 สายไฟฟ้า

ขนั้ ตอนท่ี 4 101 ใช้สาย แกนเดียว XLPE ติดตงั้ ในท่อรอ้ ยสาย ขนั้ ตอนท่ี 5 เลือก ลกั ษณะการติดตงั้ กล่มุ ท่ี 5 สาย XLPE เดินท่อร้อยสาย ฝังใต้ดิน ตางรางท่ี 5 - 29 แกนเดียว 3 ตวั นากระแส ขนั้ ตอนท่ี 6 ตวั คณู ปรบั ค่า Rating Factor ตารางท่ี 5 - 46 จานวน 3 วงจร วางชิดกนั Cg = 0.75 ผศ. ประสิทธ์ิ พทิ ยพฒั น์

ขนั้ ตอนที่ 7 250 / 0.75 = 333 A It = ขนั้ ตอนท่ี 8 จาก ตาราง 5 - 29 จานวนตวั นากระแส 3 4 x 185 mm² ( 356 A ) ผศ. ประสิทธ์ิ พทิ ยพฒั น์ 102

ขนั้ ตอนท่ี 6 ตวั คณู ปรบั ค่า Rating Factor ตารางที่ 5 - 46 จานวน 3 วงจร ติดตงั้ ห่างกนั 250 mm Cg = 0.85 0.6 m ผศ. ประสิทธ์ิ พทิ ยพฒั น์ 103

ขนั้ ตอนที่ 7 250 / 0.85 = 294 A It = ขนั้ ตอนท่ี 8 จาก ตาราง 5 - 29 จานวนตวั นากระแส 3 4 x 150 mm² ( 312 A ) ผศ. ประสิทธ์ิ พทิ ยพฒั น์ 104

ตารางท่ี 5- 29 ขนาดกระแสของสายไฟฟ้ าตวั นาทองแดงห้มุ ฉนวนครอสลิง้ ค์พอลเิ อทลิ ีน มีเปลือกนอก ขนาดแรงดัน (U0/U) ไม่เกนิ 0.6/1 กโิ ลโวลต์ อุณหภูมติ ัวนา 90 ºC อุณหภูมโิ ดยรอบ 30 ºC ร้อยท่อฝังดนิ หรือฝังดนิ โดยตรง ลกั ษณะการตดิ ตงั้ กลุ่มท่ี 5 กลมุ่ ท่ี 6 จานวนตวั นากระแส 2 3 ไมเ่ กิน 3 ลกั ษณะตวั นา แกนเดียว / แกนเดียว / แกนเดียว / หลายแกน หลายแกน หลายแกน รูปแบบการตดิ ตงั้ IEC 60502-1 70 105 ขนาดกระแส (แอมแปร์) 92 รหสั ชนดิ เคเบลิ ที่ใช้งาน 54 47 119 ขนาดสาย (ตร.มม.) 152 71 63 184 6 94 83 217 124 109 266 10 150 132 318 16 180 159 25 223 196 362 35 271 238 50 406 70 313 275 95 355 312 459 406 356 120 533 150 477 418 601 185 543 475 684 240 625 ผศ. ประ54ส5 ิทธ์ิ พทิ ยพฒั น์ 300 400

ตารางท่ี 5 - 46 ตัวคูณปรับค่าสาหรับสายเคเบิลแกนเดยี ว หรือหลายแกน ขนาดแรงดัน (U0/U) ไม่เกิน 0.6/1 กโิ ลโวลต์ ร้อยท่อฝังดนิ โดยตรง เม่ือวางเป็ นกลุ่มมากกว่า 1 วงจร วางเรียงกันแนวระดบั ระยะห่างระหว่างผิวด้านนอกท่อ แต่ละวงจร (มม.) จานวนวงจร วางชดิ กัน 250 500 1,000 2 0.85 0.90 0.95 0.95 3 0.75 0.85 0.90 0.95 0.90 4 0.70 0.80 0.85 5 0.65 0.80 0.85 0.90 6 0.60 0.80 0.80 0.90 ผศ. ประสิทธ์ิ พทิ ยพฒั น์ 106

ตวั อย่างที่ 3.5 สายป้ อน 3 ph , 4 w 230 / 400 V เดินบนรางเคเบิล แบบระบายอากาศ ( Perforated Trays) วางชิดในแนวนอน กระแสโหลดวงจรละ 300 A สายไฟฟ้ าใช้ สาย XLPE แกนเดียว 0.6 / 1 kV Ambient Temperature 40 °C ขนาดสาย สาหรบั 1 วงจร ขนาดสาย สาหรบั 4 วงจร ,วางชิดกนั ผศ. ประสิทธ์ิ พทิ ยพฒั น์ 107

C Blue Brown Black Grey 1 23 4 ผศ. ประสิทธ์ิ พทิ ยพฒั น์ 108

ขนั้ ตอนที่ 1 = 300 A CB 375 A IL ขนั้ ตอนที่ 2 เลอื ก ขนั้ ตอนที่ 3 การติดตงั้ บนรางเคเบิล แบบระบายอากาศ วางชิดกนั ในแนวนอน ผศ. ประสิทธ์ิ พทิ ยพฒั น์ 109

ขนั้ ตอนท่ี 4 ใช้สาย XLPE แกนเดียว 0.6 / 1 kV ขนั้ ตอนที่ 5 เลอื ก ลกั ษณะการติดตงั้ กล่มุ ท่ี 7 เดินบน รางเคเบิล สายแกนเดียว ขนั้ ตอนที่ 6 หา ตวั คณู ปรบั ค่า Rating Factor ตารางท่ี 5 - 40 1 วงจร Cg = 1.00 4 วงจร Cg = 0.82 ผศ. ประสิทธ์ิ พทิ ยพฒั น์ 110

ขนั้ ตอนที่ 7 It = 375 / 1.00 = 375 A It = 375 / 0.82 = 457 A 1 วงจร 4 วงจร ขนั้ ตอนที่ 8 จาก ตาราง 5 - 32 แกนเดียว วางชิดกนั 1 วงจร ขนาดสาย 4 x 150 mm² ( 422 A ) 4 วงจร ขนาดสาย 4 ( 4 x 185 mm² ) ( 485 A ) ผศ. ประสิทธ์ิ พทิ ยพฒั น์ 111

ตารางท่ี 5 - 32 ขนาดกระแสของสายไฟฟ้ าตัวนาทองแดงห้มุ ฉนวนครอสลิงค์พอลิเอทลิ ีน มีเปลือกนอก สาหรับ ขนาดแรงดนั (U0/U) ไม่เกิน 0.6/1 กิโลโวลต์ อุณหภมู ติ ัวนา 90 ºC อุณหภมู ิโดยรอบ 40 ºC วางบน รางเคเบลิ แบบระบายอากาศ ไม่มีฝาปิ ด หรือรางเคเบลิ แบบบันได ลกั ษณะการตดิ ต้งั กลุ่มท่ี 7 หลายแกน ลกั ษณะ แกนเดียว 68 ตวั นากระแส 91 DD 116 รูปแบบการติดต้งั 144 DD 175 รหัสชนิด D 224 เคเบลิ ใชง้ าน 271 ขนาดสาย (ตร.มม.) DD 315 363 10 IEC 60502-1 และสายท่ีมีคุณสมบตั พิ เิ ศษต่างๆ ที่มีฉนวนครอสลิงคพ์ อลิเอทิลีน 415 16 เช่น สายทนไฟ, สายไร้ฮาโลเจน, สายควนั นอ้ ย เป็นตน้ 490 25 ขนาดกระแส (แอมแปร์) 565 35 50 ---- - 70 ---- - 95 128 123 166 147 120 160 154 206 183 197 188 250 224 150 254 244 321 289 185 311 298 391 354 364 349 455 413 240 300 422 404 525 480 400 485 464 602 551 500 577 552 711 654 670 640 821 758 112 790 749 987 917 908 861 1,140 1,064 ผศ. ประสิทธ์ิ พทิ ยพฒั น์

ตารางท่ี 5 - 40 ตวั คูณลดค่าขนาดกระแสสาหรับสายเคเบลิ แกนเดียว วางบนรางเคเบลิ เป็ นกลุ่มมากกว่า 1 วงจร จานวน จานวนกลุ่มวงจรต่อรางเคเบลิ ลกั ษณะการ รางเคเบลิ จดั เรียงเคเบิล วธิ ีการตดิ ตงั้ 1 2 3 4 5-6 7-9 1 1.00 0.91 0.87 0.82 0.78 0.77 รูปแบบวางชดิ 0.96 0.87 0.81 0.74 0.69 กนั ในแนวนอน รางเคเบิลแบบระบาย 2 0.95 0.85 0.78 0.78 0.70 0.65 อากาศ 3 0.75 (หมายเหตุ 2)) > 300mm a a > 20mm ผศ. ประสิทธ์ิ พทิ ยพฒั น์ 113

ตวั อย่างท่ี 3.6 สายเมนแรงตา่ จากหมอ้ แปลงเดินบนรางเคเบิล แบบระบายอากาศ ( Perforated Trays ) หม้อแปลง 1000 kVA , 22 kV / 230 - 400 V Ambient Temperature 45 °C ใช้ สาย XLPE แกนเดียว 0.6 / 1 kV ใช้สายควบ 4 ชุด และ 7 ชดุ วางชิดกนั ในแนวนอน ให้หาขนาดสาย ผศ. ประสิทธ์ิ พทิ ยพฒั น์ 114

1 23 4 1 23 4 56 7 ผศ. ประสิทธ์ิ พทิ ยพฒั น์ 115

ขนั้ ตอนที่ 1 หมอ้ แปลง 1000 kVA , 230 / 400 V In = = 1443 A ขนั้ ตอนท่ี 2 ขนาดสายหม้อแปลงคิด 125 % กระแสพิกดั ∴ Ib = 1.25 x 1443 = 1804 A ขนั้ ตอนท่ี 3 การติดตงั้ รางเคเบิลระบายอากาศ - ใช้สายควบ 4 , 7 ชดุ ผศ. ประสิทธ์ิ พทิ ยพฒั น์ 116

ขนั้ ตอนท่ี 4 ใช้สาย XLPE แกนเดียว 0.6 / 1 kV ขนั้ ตอนท่ี 5 เลอื ก ลกั ษณะการติดตงั้ กล่มุ ท่ี 7 เดินบน รางเคเบิล วางชิดกนั ในแนวนอน ขนั้ ตอนท่ี 6 หา ตวั คณู ปรบั ค่า Rating Factor Ambient Temperature 45 °C ตารางท่ี 5 - 43 สาย XLPE Ca = 0.96 สายควบ ตารางที่ 5 - 40 ควบ 4 ชุด Cg = 0.82 117 ควบ 7 ชดุ Cg = 0.77 ผศ. ประสิทธ์ิ พทิ ยพฒั น์

ขนั้ ตอนที่ 7 = 1804 / 4 = 451 A ควบ 4 ชดุ = 451 / ( 0.96 x 0.82 ) = 573 A I It = 1804 / 7 = 258 A = 258 / ( 0.96 x 0.77 ) = 349 A ควบ 7 ชดุ I It ผศ. ประสิทธ์ิ พทิ ยพฒั น์ 118

ขนั้ ตอนที่ 8 เลีอกขนาดสาย จากตาราง 5 - 32 ควบ 4 ชดุ It = 573 A 4 ( 4 x 240 mm² ) ( 577 A ) ควบ 7 ชดุ It = 349 A 7 ( 4 x 120 mm² ) ( 364 A ) ผศ. ประสิทธ์ิ พทิ ยพฒั น์ 119

ตารางท่ี 5-32 ขนาดกระแสของสายไฟฟ้ าตัวนาทองแดงห้มุ ฉนวนครอสลิงค์พอลิเอทลิ ีน มีเปลือกนอก สาหรับ ขนาดแรงดัน (U0/U) ไม่เกนิ 0.6/1 กิโลโวลต์ อุณหภมู ติ ัวนา 90 ºC อุณหภมู ิโดยรอบ 40 ºC วางบน รางเคเบลิ แบบระบายอากาศ ไม่มีฝาปิ ด หรือรางเคเบลิ แบบบันได ลกั ษณะการติดต้งั กล่มุ ที่ 7 ลกั ษณะ แกนเดยี ว หลายแกน ตวั นากระแส รูปแบบการติดต้งั DD D D D DD รหัสชนิด IEC 60502-1 และสายทมี่ ีคุณสมบตั พิ ิเศษตา่ งๆ ทีม่ ีฉนวนครอสลิงคพ์ อลิเอทลิ ีน 116 เคเบลิ ใชง้ าน เช่น สายทนไฟ, สายไร้ฮาโลเจน, สายควนั นอ้ ย เป็นตน้ 144 175 ขนาดสาย (ตร.มม.) ขนาดกระแส (แอมแปร์) 224 25 128 123 166 147 271 35 50 160 154 206 183 315 70 197 188 250 224 363 95 254 244 321 289 415 120 311 298 391 354 490 150 364 349 455 413 185 565 240 422 404 525 480 485 464 602 551 - 300 577 552 711 654 - 400 500 670 640 821 758 917 790 749 987 1,064 908 861 1,140 120 ผศ. ประสิทธ์ิ พทิ ยพฒั น์

ตารางท่ี 5 - 40 ตวั คูณลดค่าขนาดกระแสสาหรับสายเคเบลิ แกนเดียว วางบนรางเคเบลิ เป็ นกลุ่มมากกว่า 1 วงจร จานวน จานวนกลุ่มวงจรต่อรางเคเบิล ลกั ษณะการ รางเคเบิล จดั เรียงเคเบิล วธิ ีการตดิ ตงั้ 1 2 3 4 5-6 7-9 1 1.00 0.91 0.87 0.82 0.78 0.77 รูปแบบวางชดิ 0.96 0.87 0.69 กนั ในแนวนอน รางเคเบิลแบบระบาย 2 0.95 0.85 0.81 0.78 0.74 0.65 อากาศ 3 0.78 0.75 0.70 (หมายเหตุ 2)) > 300mm a a > 20mm ผศ. ประสิทธ์ิ พทิ ยพฒั น์ 121

ตวั อย่างท่ี 3.7 สายป้ อน 3 ph , 4 w 230 / 400 V เดินบน รางเคเบิล ชนิดด้านล่างทึบ ไมม่ ีฝาปิ ด และ มีฝาปิ ด กระแสโหลด วงจรละ 100 A สายไฟฟ้ าใช้ สาย XLPE หลายแกน 0.6 / 1 kV Ambient Temperature 40 °C ให้หาขนาดสายสาหรบั 1 วงจร และ 5 วงจร ผศ. ประสิทธ์ิ พทิ ยพฒั น์ 122

วิธีทา ชนิดด้านล่างทึบไม่มีฝาปิ ด ขนั้ ตอนท่ี 1 IL = 100 A ขนั้ ตอนท่ี 2 เลือก CB 125 A ขนั้ ตอนที่ 3 การติดตงั้ บน รางเคเบิลชนิด ด้านล่างทึบ ไม่มีฝาปิ ด ผศ. ประสิทธ์ิ พทิ ยพฒั น์ 123

ขนั้ ตอนที่ 4 ใช้สาย XLPE หลายแกน 0.6 / 1 kV ขนั้ ตอนท่ี 5 เลือก ลกั ษณะการติดตงั้ กล่มุ ท่ี 7 เดินบนรางเคเบิล สายหลายแกน ขนั้ ตอนท่ี 6 หา ตวั คณู ปรบั ค่า Rating Factor ตารางท่ี 5 - 41 1 วงจร Cg = 0.97 5 วงจร Cg = 0.71 ผศ. ประสิทธ์ิ พทิ ยพฒั น์ 124

ขนั้ ตอนท่ี 7 1 วงจร It = 125 / 0.97 = 129 A 5 วงจร It = 125 / 0.71 = 176 A ขนั้ ตอนที่ 8 จาก ตารางท่ี 5 - 33 หลายแกน 1 วงจร ขนาดสาย 4 x 35 mm² ( 134 A ) 5 วงจร ขนาดสาย 5 ( 4 x 70 mm² ) ( 208 A ) ผศ. ประสิทธ์ิ พทิ ยพฒั น์ 125

การติดตงั้ บน รางเคเบิลชนิด ด้านล่างทึบ มีฝาปิ ด ขนั้ ตอนท่ี 1 IL = 100 A ขนั้ ตอนที่ 2 เลือก CB 125 A ขนั้ ตอนที่ 3 การติดตงั้ บน รางเคเบิลชนิดด้านล่างทึบ มีฝาปิ ด ผศ. ประสิทธ์ิ พทิ ยพฒั น์ 126

ขนั้ ตอนท่ี 4 ใช้สาย XLPE หลายแกน 0.6 / 1 kV ขนั้ ตอนที่ 5 เลือก ลกั ษณะการติดตงั้ กล่มุ ที่ 7 เดินบน รางเคเบิล สายหลายแกน ขนั้ ตอนที่ 6 หา ตวั คณู ปรบั ค่า Rating Factor ตารางท่ี 5 - 33 ( ก ) 1 วงจร Cg = 1.00 5 วงจร Cg = 0.60 ผศ. ประสิทธ์ิ พทิ ยพฒั น์ 127

ขนั้ ตอนท่ี 7 1 วงจร It = 125 / 1.00 = 125 A 5 วงจร It = 125 / 0.60 = 208 A ขนั้ ตอนที่ 8 จาก ตาราง 5 - 33 หลายแกน 1 วงจร ขนาดสาย 4 / C 50 mm² ( 140 A ) 5 วงจร ขนาดสาย 5 ( 4 / C 95 mm² ) ( 212 A ) ผศ. ประสิทธ์ิ พทิ ยพฒั น์ 128

3. แรงดนั ตก - คือความแตกต่างระหว่างขนาดแรงดนั ไฟฟ้ า ที่จดุ แหล่งจ่ายต้นทาง และจดุ รบั ไฟ - เกิดเนื่องจากการท่ีมีกระแสไฟฟ้ า ไหลผา่ นสายไฟฟ้ าท่ีมีค่าอิมพีแดนซ์ ( Impedance ) ผศ. ประสิทธ์ิ พทิ ยพฒั น์ 129

ผลของแรงดนั ตก 130 - ผลต่อความสว่างของหลอดไฟฟ้ า - ทาให้สตารท์ ยาก - บลั ลาสตร์ อ้ น - อปุ กรณ์ไฟฟ้ าทางานได้ไมเ่ ตม็ ที่ ผศ. ประสิทธ์ิ พทิ ยพฒั น์

ตามมาตรฐาน ได้กาหนดให้มีค่าไมเ่ กิน - แรงดนั ตกจาก สายประธาน ( Service ) ไปยงั โหลด ( Load ) 5% - แรงดนั ตกใน สายป้ อน ( Feeder ) 2% - แรงดนั ตกใน วงจรย่อย ( Branch Circuit ) 3 % ผศ. ประสิทธ์ิ พทิ ยพฒั น์ 131

3.9.1 การคานวณแรงดนั ตก วงจรสมมลู 1 เฟส RX ES E L โหลด EL IX IR I I (ก) (ข) ก ) วงจรสมมลู ข ) เฟสเซอรไ์ ดอะแกรม รปู ที่ 3.11 ผศ. ประสิทธ์ิ พทิ ยพฒั น์ 132

ES = EL + I -  ( R + j X ) = EL + I ( Cos  - j Sin  ) ( R + j X ) = EL + I ( R Cos + X Sin  - j R Sin  + j X Cos  ) = ( EL + I R Cos  + I X Sin  ) + j I ( X Cos - R Sin  ) Real Part Imaginary Part Real Part มีค่ามาก Imaginary Part มีค่าน้อย  สามารถหาค่าแรงดนั ตกโดยประมาณได้ ES - EL = I R Cos  + I X Sin  = Voltage Drop , VD ผศ. ประสิทธ์ิ พทิ ยพฒั น์ 133

สตู รคานวณแรงดนั ตก ได้สตู รการคานวณค่าแรงดนั ตกในระบบไฟฟ้ า ดงั นี้ 1 เฟส 2 สาย VD = 2 I ( R Cos  + X Sin  ) 3 เฟส 4 สาย VD = 3 I ( R Cos  + X Sin  ) = แรงดนั ตก ( V ) โดย VD = กระแสไฟฟ้ าท่ีไหลในวงจร ( A ) I = ค่าความต้านทานทางเดียว R ของสายไฟฟ้ า (  ) X = ค่ารีแอกแตนซท์ างเดียวของสายไฟฟ้ า (  ) Cos  = ค่าตวั ประกอบกาลงั ของโหลด ( P.F. ) ผศ. ประสิทธ์ิ พทิ ยพฒั น์ 134

3.9.2 ค่า I และ  I ขึน้ อยู่ กบั Load I หาได้จากขนาดของ Load Cos  คือ Power Factor ของ Load บอ่ ยครงั้ จะไมร่ ู้ อาจเป็น 1.00 , 0.95 , 0.90 , 0.85 , 0.80 Lagging แต่โดยทวั่ ไปจะไมต่ า่ กว่า 0.80 ถา้ ไมร่ คู้ ่า P.F. อาจให้เท่ากบั 0.80 Lagging ผศ. ประสิทธ์ิ พทิ ยพฒั น์ 135

ค่า R และ X ของสายไฟฟ้ า - ค่าความต้านทาน ( R ) หาได้จากมาตรฐานสายไฟฟ้ าให้ค่าท่ีอณุ หภมู ิ 20 0C ปรบั ค่าที่อณุ หภมู ิ 70 0C - ค่ารีแอกแตนซ์ ( X ) ขึน้ อย่กู บั 1) เส้นผา่ นศนู ยก์ ลางของสายตวั นา 2) ระยะห่างระหว่างตวั นา ในระบบไฟฟ้ า 3 เฟส ที่สายไฟฟ้ าวางท่ี มมุ สามเหลียมด้านเท่า ( Trefoil ) ผศ. ประสิทธ์ิ พทิ ยพฒั น์ 136

ในระบบไฟฟ้ า 3 เฟส ท่ีสายไฟฟ้ าวางท่ี มมุ สามเหลียมด้านเท่า ( Trefoil ) ดงั รปู ฉนวนสายไฟ ตวั นาสายไฟ D d 137 รปู ท่ี 3.12 การวางสายไฟฟ้ าแบบ Trefoil ผศ. ประสิทธ์ิ พทิ ยพฒั น์

ค่าความเหน่ียวนา ( L ) สามารถคานวณได้จากสตู ร L = 0.05 + 0.46 log 2D mH/m d สาหรบั ความถี่ f = 50 Hz. จะคานวณค่า X ได้ดงั นี้ X = 2fL = 0.0157 + 0.144 log 2D /km d - ถา้ สายไฟฟ้ าวางเรียงต่างจากนี้ และเดินในท่อโลหะ ค่า X จะสงู ขึน้ ค่า X ในท่อโลหะ = 1.25 ค่า X ในอากาศ ผศ. ประสิทธ์ิ พทิ ยพฒั น์ 138

ตวั อย่างท่ี 3.8 ระบบไฟฟ้ า 400 V , 3 เฟส จ่ายไฟให้โหลด สามเฟสสมดลุ 100A ซ่ึงอย่หู ่างไป 100m สายแกนเดียวฉนวน PVC ขนาด 50 mm2 R = 0.48 m/m, X = 0.15 m/m จงคานวณหาแรงดนั ตก ผศ. ประสิทธ์ิ พทิ ยพฒั น์ 139

วิธีทา เนื่องจากไม่ทราบค่า P.F. ของโหลด สมมตุ ิให้ P.F. มีค่า 1.00 , 0.95 , 0.90 , 0.85 และ 0.80 Lagging แล้วคานวณหาค่าแรงดนั ตกในแต่ละกรณี จากตารางหาค่า R = 0.048  X = 0.015 ” ผศ. ประสิทธ์ิ พทิ ยพฒั น์ 140

1) P.F. = 100% Cos  = 1.00 , Sin  = 0 VD =  3 I ( R Cos  + X Sin  ) =  3x100 ( 0.048 x 1 + 0 ) = 8.31 V = 0.83 mV/A/m 2) P.F. = 0.95 Lagging , Cos  = 0.95 , Sin  = 0.31 VD =  3 I ( R Cos  + X Sin  ) =  3x100 ( 0.048 x 0.95 + 0.015 x 0.31 ) = 8.70 V = 0.87 mV/A/m ผศ. ประสิทธ์ิ พทิ ยพฒั น์ 141

ตวั อย่างท่ี 3.10(ต่อ) 3) P.F. = 0.90 Lagging , Cos  = 0.9 , Sin  = 0.44 VD = 3 I ( R Cos  + X Sin  ) =  3 x100 ( 0.048 0.9 + 0.015 0.44 ) = 8.63 V = 0.86 mV/A/m 4) P.F. = 0.85 Lagging , Cos  = 0.85 , Sin  = 0.53 VD = 3 I ( R Cos  + X Sin  ) = 3 x100 ( 0.048 x 0.85 + 0.015 x 0.54 ) = 8.47 V = 0.85 mV/A/m ผศ. ประสิทธ์ิ พทิ ยพฒั น์ 142

ตวั อย่างที่ 3.10 (ต่อ) 5) P.F. = 0.80 Lagging , Cos  = 0.80 , Sin  = 0.60 VD =  3 I ( R Cos  + X Sin  ) =  3 x100 ( 0.048 x 0.80 + 0.015 x 0.60 ) = 8.21 V = 0.82 mV/A/m จากค่าแรงดนั ตกที่คานวณได้ จะเหน็ ได้ว่า แรงดนั ตกสงู สดุ เกิดท่ี P.F. = 0.95 Lagging ผศ. ประสิทธ์ิ พทิ ยพฒั น์ 143

3.9.3 ตารางแรงดนั ตก เพอ่ื ให้การคานวณแรงดนั ตกทาได้สะดวกขึน้ มาตรฐานหลายฉบบั จะทาตางรางให้ โดยตารางจะให้เป็นแต่ละขนาด แต่ละชนิดตามการติดตงั้ เป็น mV/A/m ดงั นัน้ ถ้าทราบกระแสและระยะทาง กส็ ามารถคานวณแรงดนั ตกได้ มาตรฐานการติดตงั้ ทางไฟฟ้ าของ วสท.ได้ให้ การคานวณแรงดนั ตกใน ภาคผนวก ฐ ซื่งมี 4 ตารางคือ ผศ. ประสิทธ์ิ พทิ ยพฒั น์ 144

ตารางท่ี ฐ.1 แรงดนั ตกสาหรบั สายไฟฟ้ า ฉนวน PVC แกนเดียว ท่ี 70°C 1 เฟส AC 3 เฟส AC ( mV / A / m ) ( mV / A / m ) ขนาดสาย กลุ่มที่ กลุ่มที่ 3 , 7 รูปแบบการติดต้ัง กลุ่มท่ี 3 , 7 กลุ่มท่ี ( mm2 ) 1, 2 Flat Touching Spaced 1,2 Trefoil Spaced 1.0 44 38 1.5 29 44 44 38 38 25 38 25 25 2.5 18 29 29 25 15 15 15 4 11 18 18 15 9.5 6 7.3 9.5 6.4 9.5 10 4.4 11 11 9.5 6.4 3.8 6.4 16 2.8 3.8 2.4 3.8 25 1.81 7.3 7.3 6.4 2.4 1.50 2.4 35 1.33 1.50 1.12 1.52 50 1.00 4.4 4.4 3.8 1.11 0.84 1.15 70 0.71 0.81 0.60 0.86 95 0.56 2.8 2.8 2.4 0.57 0.47 0.63 120 0.48 0.44 0.39 0.50 150 0.41 1.75 1.75 1.52 0.35 0.34 0.43 185 0.36 0.30 0.30 0.38 240 0.30 1.25 1.27 1.13 0.26 0.25 0.34 300 0.27 0.21 0.23 0.29 400 0.25 0.94 0.97 0.85 0.18 0.20 500 0.23 0.16 0.18 1450.26 0.66 0.69 0.61 0.15 0.24 0.22 0.50 0.54 0.48 0.41 0.45 0.40 0.35 0.39 0.35 0.29 0.34 0.31 0.25 0.29 0.27 0.22 ผศ. ปร00ะ..22ส36 ิทธ์ิ พทิ ย00..พ2242ฒั น์ 0.19 0.17 0.21 0.20

ตารางท่ี ฐ.2 แรงดนั ตกสาหรบั สายไฟฟ้ า ฉนวน PVC หลายแกน ท่ี 70°C ขนาดสาย 1 เฟส AC 3 เฟส AC ( mm2 ) ( mV / A / m ) ( mV / A / m ) 1.0 ทุกกลุ่มการติดต้ัง ทุกกลุ่มการติดต้ัง 1.5 2.5 44 38 4 29 25 6 18 15 10 11 9.5 16 25 7.3 6.4 4.4 3.8 2.8 2.4 1.75 1.50 35 1.25 1.10 50 0.93 0.80 70 0.65 0.57 95 0.49 0.43 120 0.41 0.36 150 0.34 0.29 185 0.29 0.25 240 0.24 0.21 300 ผศ. ประสิท00ธ..21์71ิ พทิ ยพฒั น์ 0.18 146 400 0.15

ตารางท่ี ฐ.3 แรงดนั ตกสาหรบั สายไฟฟ้ า ฉนวน XLPE แกนเดียว ท่ี 90°C 1 เฟส AC 3 เฟส AC ขนาดสาย ( mV / A / m ) ( mV / A / m ) ( mm2 ) รูปแบบการติดต้ัง 1.0 กลุ่มท่ี กล่มุ ที่ 3 , 7 กลุ่มท่ี กล่มุ ที่ 3 , 7 1.5 2.5 1, 2 Touching Spaced 1,2 Trefoil Flat Spaced 4 46 40 40 40 6 31 46 46 40 27 27 27 10 19 16 16 16 16 12 31 31 27 10 10 10 25 7.9 6.8 6.8 6.8 4.7 19 19 16 4.0 4.0 4.0 35 2.9 2.5 2.5 2.5 50 1.85 12 12 10 1.57 1.58 1.60 70 1.37 7.9 7.9 6.8 1.14 1.15 1.17 95 120 1.04 4.7 4.7 4.0 0.87 0.87 0.90 150 185 0.75 2.9 2.9 2.5 0.61 0.62 0.64 240 300 0.58 1.85 1.85 1.60 0.45 0.46 0.50 400 0.49 0.37 0.38 0.42 500 0.42 1.35 1.37 1.17 0.31 0.33 0.37 0.37 0.26 0.27 0.31 0.32 1.00 1.02 0.91 0.22 0.23 0.27 0.28 0.19 0.20 0.24 0.25 0.70 0.73 0.65 0.17 0.18 0.23 0.15 0.16 104.272 0.52 0.56 0.50 0.20 0.42 0.47 0.42 0.36 0.40 0.37 0.31 0.35 0.32 0.25 0.30 0.27 0.22 0.26 0.24 0.19 ผศ. ปร0.ะ23สิทธ์ิ พทิ 0ย.2พ2 ฒั น์ 0.17 0.21 0.20

ตารางท่ี ฐ.4 แรงดนั ตกสาหรบั สายไฟฟ้ า ฉนวน XLPE หลายแกน ท่ี 90°C ขนาดสาย 1 เฟส AC 3 เฟส AC ( mm2 ) ( mV / A / m ) ( mV / A / m ) 1.0 ทุกกลุ่มการติดต้ัง ทุกกล่มุ การติดต้ัง 1.5 2.5 46 40 4 31 27 6 10 19 16 16 25 12 10 35 50 7.9 6.8 70 95 4.7 4 120 150 2.9 2.5 185 240 1.85 1.60 300 1.35 1.15 400 0.86 0.99 0.60 0.68 0.44 0.52 0.36 0.42 0.31 0.35 0.25 0.30 0.22 0.24 0.18 0.21 0.16 148 ผศ. ประสิท0.1ธ9์ิ พทิ ยพฒั น์

3.9.4 แรงดนั ตกในวงจรไฟฟ้ า ในการใช้งานในวงจรไฟฟ้ า โหลดจะมีอยู่ 2 ลกั ษณะ คือ Concentrated Load คือ วงจรที่โหลดมีเพียงชดุ เดียว และอย่ทู ่ีปลายสายแรงดนั ตกของการจ่ายโหลด ลกั ษณะนี้จะมีค่าสงู สดุ Distributed Load คือ วงจรท่ีมีโหลดหลายชดุ กระจายไปตามความยาวสายแรงดนั ตกของ การจ่ายโหลดลกั ษณะนี้จะมีค่าน้อยกว่าแบบแรก ผศ. ประสิทธ์ิ พทิ ยพฒั น์ 149

Concentrated Load ของวงจรไฟฟ้ า Load จะอย่ปู ลายสดุ สามารถคานวณแรงดนั ตกได้ทนั ที จากสตู รการคานวณ VD = VD ( T ) x I x L / 1000 VD = แรงดนั ตกของ Concentrated Load ( V ) VD( T ) = แรงดนั ตกจากตาราง (mV/A/m) I L = กระแสโหลด (A) = ความยาวทางเดียว (m) ผศ. ประสิทธ์ิ พทิ ยพฒั น์ 150