Best Practice อ.เกียรติศักดิ์ หมั่นอุตส่าห์

1

2 ก บทสรปุ ผ้บู รหิ าร ความเปน็ มาของการจัดทา Best practice การส่งเสริมการเรียนรู้รายวิชาเศรษฐกิจพอเพียง รูปแบบ ออนไลน์ เพอื่ สง่ เสรมิ การเรยี นรู้รายวชิ าศาสนาและหนา้ ทพ่ี ลเมอื ง ให้กับนักศึกษา กศน.ตาบลคลองหก”เป็นกิจกรรมที่ ครู กศน.ตาบลคลองหก ได้มีบทบาทในการส่งเสริมการพัฒนากิจกรรมการเรียนการสอน นักศึกษา กศน.อาเภอคลอง หลวง ใหม้ ีความรูค้ วามเข้าใจในการตระหนักถึงความสาคัญในการเรียนรู้ ในเรื่องของเรียนรู้รายวิชาเศรษฐกิจพอเพียง รูปแบบออนไลน์ และสามารถนาหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ไปใช้ในชีวิตประจาวันได้ หรือถ่ายทอดให้กับ บุคคลอื่นได้ และสามารถนาหลักของปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงไปใช้ในการดาเนินชีวิตอย่างเหมาะสม โดยมี กล่มุ เป้าหมายคอื นักศกึ ษา กศน.ตาบลคลองหก จานวน 54 คน มีวิธีการดาเนินการ โดยครผู สู้ อนไดจ้ ดั ทาคลปิ วีดโี อ โดยมีการวางแผนการทาสื่อการเรียนรู้ การกาหนดเน้ือหา การเรียนรู้ กาหนดระยะเวลาในการทาคลปิ วดี โี อ การออกแบบกิจกรรมให้สอดคล้องกับแผนการเรียนรู้และถ่ายทาคลิป วดี ีโอตามแผนการเรยี นรู้ เพือ่ ให้ได้ส่อื การเรียนการสอนทีม่ คี ุณภาพ ผลการปฏิบัติงานที่ดี Best Practice เร่ือง เรียนรู้รายวิชาเศรษฐกิจพอเพียง รูปแบบออนไลน์ ผู้รับผิดชอบ โครงการ ได้ดาเนินการตามระบบคณุ ภาพ PDCA มีผลการดาเนินการ ดงั นี้ 1.ไดส้ อื่ การสอนเป็นคลิปสื่อการสอน เรื่องการเรียนรู้รายวิชาเศรษฐกิจพอเพียง รูปแบบออนไลน์” จานวน 3 เร่ือง ความยาว คลิป 20 นาที เนื้อหาเร่ืองการทาปุ๋ยหมัก,การเลี้ยงไก่ไข่อารมณ์ดี,ศูนย์เรียนรู้โคก หนอง นา โมเดล อดลุ ย์ฟาร์มเห็ด คลองหลวง 2. ผเู้ รียนมีความรู้ ความเข้าใจในเนื้อหา โดยผ่าน GooGle Foorm จานวน 54 คน คิดเปน็ ร้อยละ 100 3.ผู้เรียนมีความคิดเห็นต่อการเรียนออนไลน์ ผ่านคลิปวีดีโอ โดยแยกเป็นเน้อหารายวิชา,ระยะเวลา,ความ นา่ สนใจของคลิปวดี โี อ

3 ข คานา เอกสารฉบับนี้ ผู้จัดทา จัดทาขึ้นเพ่ือ รายงาน Best practice การส่งเสริมการเรียนรู้รายวิชาเศรษฐกิจ พอเพียง รูปแบบออนไลน์”ของ กศน.ตาบลคลองหก อาเภอคลองหลวง จังหวัดปทุมธานี โดยยึดแนวทางตาม ยทุ ธศาสตร์ และจุดเน้น การดาเนนิ งานการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยประจาปี 2565 ตลอดจนบริบท ความต้องการ กลุ่มเป้าหมายในพื้นที่ เพ่ือกาหนดเป็นแนวทางในการดาเนินงาน กศน.ตาบลคลองหก ให้เป็นไปตาม เปา้ หมายท่ีวางไวอ้ ย่างมปี ระสิทธิภาพ การจัดทารายงาน Best practice “การส่งเสริมการเรียนรู้รายวิชาเศรษฐกิจพอเพียง รูปแบบออนไลน์ กศน.ตาบลคลองหกเล่มน้ี สาเร็จลุล่วงไปด้วยดี โดยความร่วมมือ และการมีส่วนร่วมของนักศึกษา กศน.อาเภอคลอง หลวง และผู้เกี่ยวข้องร่วมกันระดมความคิดเห็น โดยนาสภาพปัญหา และผลการดาเนินงานมาปรับปรุงเพ่ือเพ่ิม ประสิทธภิ าพการจดั การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย ของตาบลคลองหกเพื่อสนองต่อความต้องการของ นกั ศึกษา กศน.อาเภอคลองหลวง ผ้จู ัดทาหวงั เป็นอย่างยิ่งวา่ รายงาน Best practice “กิจกรรมการศึกษาเรียนรู้การส่งเสริมการเรียนรู้รายวิชา เศรษฐกิจพอเพียง รูปแบบออนไลน์ กศน.ตาบลคลองหก เล่มน้ี จะเป็นแนวทางการดาเนินงานของบุคลากรและผู้ที่ เก่ียวข้องเพื่อให้การจัดการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย ให้บรรลุตามวัตถุประสงค์และมีคุณภาพตาม เป้าหมาย ตลอดจนเปน็ ประโยชน์ต่อผเู้ กี่ยวขอ้ งต่อไป เกยี รติศกั ดิ์ หม่ันอุตส่าห์ ครู กศน.ตาบลคลองหก

4 ค สารบัญ หนา้ คานา …………………………............…..................………...………………………...............………….………. ข สารบญั …………………………………………..............................................................……………………..... ค บทสรปุ สาหรบั ผูบ้ รหิ าร........................................................................................................... ก กิจกรรมการศกึ ษาเรียนรู้ รายวิชาเศรษฐกิจพอเพยี ง............................................................... 4 วตั ถปุ ระสงค.์ ......................................................................................................................... 5 ข้นั ตอนการปรับปรุงแกไ้ ข............................................................................................................ 8 ภาคผนวก.........................................................…………………………………...............……….... 10 แผนจัดการเรยี นรู.้ ......................................................................................................................... 11 ผู้เขียน .......................................................................................................................................... 31 คณะผจู้ ัดทา………………................................……………………............…………………………………………32

5 (Best Practice) กศน.ตาบลคลองหก กิจกรรมการศกึ ษาเรยี นรู้ รายวิชา เศรษฐกจิ พอเพยี ง ชอ่ื ผลงาน เรียนรู้รายวชิ าเศรษฐกิจพอเพยี ง รูปแบบออนไลน์ เพอ่ื ส่งเสริมการเรยี นรู้รายวชิ าเศรษฐกิจพอเพียง ใหก้ ับ นกั ศกึ ษา กศน.ตาบลคลองหก อาเภอคลองหลวง จงั หวัดปทุมธานี ผ้เู สนอผลงาน นายเกยี รตศิ กั ดิ์ หมนั่ อุตส่าห์ สถานศกึ ษา ศนู ยก์ ารศกึ ษานอกระบบและการศกึ ษาตามอธั ยาศยั อาเภอคลองหลวง สังกัด สานักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย จังหวัดปทุมธานี 1.ความสอดคลอ้ ง แนวทางตามยทุ ธศาสตร์ และจดุ เน้น การดาเนินงานการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยประจาปี 2565 สอดคล้องกับนโยบายและจุดเน้นการดาเนินงาน สานักงาน กศนประจาปีงบประมาณ พศ. 2565 พัฒนา หลกั สูตร สอ่ื เทคโนโลยแี ละวฒั นะธรรมทางการศึกษา แหลง่ เรยี นรู้ และรปู แบบการจัดการศึกษาและการเรียนรู้ในทุก ระดบั ทุกประเภท เพื่อประโยชน์ต่อการจัดการศึกษา ท่ีเหมาะสมกับทุกกลุ่มเป้าหมาย มีความทันสมัยสอดคล้องและ พร้อมรองรับกับบริบทสภาวะสังคมปัจจุบัน ความต้องการของผู้เรียน และสภาวะการเรียนรู้ในสถานการต่างๆที่จะ เกิดขึ้นในอนาคต 3.1 พฒั นาระบบการเรยี นรู้ ONIE Digitital Leaming Platform ทร่ี องรบั DEEPขอกระทรวงศกึ ษาธิการ และ ช่องทางการเรยี นรู้รปู แบบอ่ืนๆ ท้ัง Online On-site และ ON-air 3.2 พัฒนาแหล่งเรียนรู้ประเภทต่างๆ อาทิ Digitital Science Museum/ Digitital Science Center Digital Library ศูนย์การเรียนรู้ทุกช่วงวัย และศูนย์การเรียนรู้ต้นแบบ กศน.(Co-leaning Space) เพ่ือให้สามารถ” เรียนรู้ได้ อยา่ งท่ัวถึง ทกุ ท่ี ทกุ เวลา” 2.ความเป็นมา จากสถานการณ์การเกิดโรคระบาด โควิด -19 ที่กาลังแพร่ระบาดในประเทศไทยอยู่ในขณะนี้ทาให้ กิจกรรม การเรียนการสอนของ กศน.ตาบลคลองหก ไม่สามารถจัดการเรียนการสอนตามปกติได้ และมีหนังสือคาส่ังจากผู้ว่า ราชการจังหวัด ให้ปิดสถานศึกษาเป็นการชั่วคราว ทาให้กิจกรรมการเรียนการสอนต้องปรับรูปแบบเป็นการพบกลุ่ม แบบออนไลน์ กระบวนการเรียนการสอน การศกึ ษาในรปู แบบออนไลน์ เป็นกระบวนการสาคัญมุ่งพัฒนาคนให้ เป็นมนุษย์ที่มี คุณภาพ ปัจจุบันการเรียนรู้ผ่านส่ือการสอนแบบออนไลน์ไดเขามามีบทบาทและมีความจาเป็นในการพัฒนา ส่ือการศึกษาในทกุ ระดบั โดยเฉพาะอยา่ งย่ิงในยุคโลกส่อื สารไรพรมแดน บทเรียนที่ผ่านการเรียนรู้รูปแบบออนไลน์เป็น

6 ทางเลือกหน่ึงท่ีครูผู้สอนและนักศึกษา จะต้องเรียนรู้ให้ทันต่อการเปล่ียนแปลงของรูปแบบการศึกษาต้องปรับวิธีการ เรยี นการสอนเพอ่ื ใหส้ อดคลอ้ งกบั สภาพในปัจจุบนั กศน.ตาบลคลองหก ได้มบี ทบาทในการส่งเสริมการศกึ ษาขั้นพืน้ ฐาน ในทกุ ช่วงวัยให้มคี วามรู้ความเข้าใจในการ เรยี นการสอน รายวิชา เศรษฐกิจพอเพยี ง เรียนรู้รายวิชาเศรษฐกิจพอเพียง รูปแบบออนไลน์ และศึกษาเรียนรู้ ณ ฐาน การเรียนรู้ เศรษฐกิจพอเพียง ณ ศูนย์การเรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียง กศน.อาเภอคลองหลวง เพื่อให้นักศึกษา กศน. อาเภอคลองหลวง ได้เรียนรู้ผ่านการเรียนการสอนรูปแบบออนไลน์และออนไซ้ในรายวิชา เศรษฐกิจพอเพียง การเรียน ผ่านห้องเรียนออนไลน์ ผู้รับผิดชอบโครงการ จึงส่งคลิปวีดีโอที่ครูส่งเข้าไปในห้องเรียนออนไลน์ เร่ืองเรียนรู้รายวิชา เศรษฐกิจพอเพียง รูปแบบออนไลน์ เพ่อื ใหน้ กั ศึกษาได้เรียนรู้ผ่านช่องทาง You Tube และ Facebook สามารถเข้าไป ดเู นื้อหายอ้ นหลังไดเ้ พอื่ เป็นอกี ช่องทางในขบวนการจัดขบวนการเรียนรู้ 3. วัตถปุ ระสงค์ 1. เพ่ือพัฒนาสื่อการเรียนรู้รายวิชาเศรษฐกิจพอเพียง รูปแบบออนไลน์ เพื่อส่งเสริมการเรียนรู้รายวิชา เศรษฐกจิ พอเพยี ง ใหก้ บั นกั ศึกษา กศน.ตาบลคลองหก อาเภอคลองหลวง จังหวดั ปทมุ ธานี 2. เพ่ือศึกษาผลการเรียนรู้รายวิชาเศรษฐกิจพอเพียง รูปแบบออนไลน์ เพ่ือส่งเสริมการเรียนรู้รายวิชา เศรษฐกจิ พอเพยี ง ให้กับนกั ศกึ ษา กศน.ตาบลคลองหก อาเภอคลองหลวง จังหวัดปทุมธานี 4. เป้าหมาย เชงิ ปริมาณ นกั ศึกษา ระดบั มธั ยมศึกษาตอนปลาย จานวน 54 คน เชิงคุณภาพ รอ้ ยละ 80 ของนักศกึ ษา มคี วามรู้เร่ืองเรยี นรรู้ ายวิชาเศรษฐกิจพอเพียง รูปแบบออนไลน์ เพ่อื สง่ เสริมการเรยี นรู้รายวชิ าศาสนาและหน้าทพ่ี ลเมือง ให้กบั นกั ศึกษา กศน.ตาบลคลองหก อาเภอคลองหลวง จงั หวัดปทุมธานี

7 5. ผลการปฏิบัติ ( PDCA ) วางแผนการจัดกิจกรรม ( P ) 1. ศึกษาเอกสารจากหนังสือเรยี น วิชาเศรษฐกจิ พอเพียง ระดับช้ัน มัธยมศึกษาตอนปลาย เพื่อวิเคราะห์ปัญหาของ นักศึกษา กศน.ในการเรียนรูใ้ นรายวิชา เศรษฐกิจพอเพยี ง ระดบั ชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย และให้ความรู้ในส่วน ท่ีผู้เรยี นตอ้ งการไดอ้ ย่างเหมาะสม 2. สารวจความตอ้ งการการเรียนรู้ในเน้ือหารายวิชาเศรษฐกิจพอเพียง ระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย ในเน้ือหาท่ี ผู้เรียนต้องการเรียนรู้ และเนือ้ หาของบทเรยี นทผ่ี ู้เรียนตอ้ งทาความเขา้ ใจ 3. ศกึ ษาเรยี นรู้จาก คลิปส่ือการเรียนการสอน ในรูปแบบคลิปวีดีโอ เรื่องหลักแนวคิดทฤษฎีของเศรษฐกิจพอเพียง และครบิ ส่อื การเรียนรู้ฐานการเรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียง ของ กศน.อาเภอคลองหลวง เพ่ือให้นักศึกษาได้เรียนรู้ ผ่านช่องทาง You Tube และ Facebook และสมมารถเข้าไปดูเน้ือหาย้อนหลังได้เพ่ือเป็นอีกช่องทางใน ขบวนการจัดขบวนการเรียนรู้ 4. ซักถามผเู้ รียน ในการเรยี นเรยี นรู้ในเน้ือหารายวิชาเศรษฐกิจพอเพียง ระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย ในเนื้อหาท่ี ผ้เู รยี นต้องการเรยี นรู้ และเนอื้ หาของบทเรียนทผ่ี ูเ้ รยี นตอ้ งทาความเข้าใจ 5. ออกแบบกจิ กรรม คณะทมี งานผู้จัดทาคลปิ วีดโี อ วางแผนรว่ มกันในการออกแบบกิจกรรม ออกแบบเน้ือหา การ นาเข้าส่บู ทเรยี น เน้อื หาการเรียนรู้ ใบงาน ใบความรู้ และแนวทางการสอบ วดั ผลและประเมินผลการสอบ 6. ทาแผนจัดการเรียนรู้ แบบออนไลน์ ในรายวิชาเศรษฐกิจพอเพียง โดยเลือกเน้ือหาเร่ืองหลักแนวคิดทฤษฎีของ เศรษฐกจิ พอเพยี ง และคริบ สอ่ื การเรยี นรฐู้ านการเรียนรู้เศรษฐกจิ พอเพียง ของ กศน.อาเภอคลองหลวง มาเปน็ ส่ือการสอน โดยมีความยาวของคลิป 20 นาที โดยมเี นอื้ หารายละเอยี ด ดงั น้ี - นาที เน้ือหาเรื่องการทาปุย๋ หมกั , -การเลย้ี งไกไ่ ข่อารมณด์ ี, -แนวความคิดตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ศูนย์เรียนรู้โคก หนอง นา โมเดล อดุลย์ฟาร์มเ ห็ด คลองหลวง

8 การดาเนนิ การจัดกิจกรรม ( D ) นาเสนอผู้บริหารพิจารณา กิจกรรมการศึกษาเรียนรู้ เร่ืองเศรษฐกิจพอเพียง ให้กับนักศึกษา กศน.ตาบล คลองหก เพื่อดาเนินการ ในการจัดทาส่ือ การเรียนการสอน คลิปวีดีโอในเน้ือหา รายวิชาเศรษฐกิจพอเพียง โดยมี ข้ันตอนในการทาสือ่ ดงั นี้ 1.ครูผู้สอนศึกษาความรู้จากการอบรมออนไลน์และศึกษาจากสื่อการเรียนรู้เพื่อนามาใช้ในกระบวนการเรียน การสอน 2. นาเสนอ ส่ือการเรียนรู้ รายวิชาเศรษฐกิจพอเพียง โดยการศึกษาจากห้องเรียนออนไลน์และคลิปวีดีโอ เนอื้ หา รายวชิ าเศรษฐกจิ พอเพียง - การบรรยายในเนอื้ หา - กาหนดเนอ้ื หาในการเรยี นรู้ - กาหนดระยะเวลาในการเรยี นรู้ 3. ข้ันนาเสนอส่ือไปใช้ สอื่ การเรียนรู้ รายวชิ าเศรษฐกิจพอเพียง ได้ดาเนนิ การ - จดั ทาแผนการเรียนรู้ - จัดทาแผนส่อื การเรยี นรู้ - กาหนดกรอบการนาเสนอคลปิ วดี โี อสอื่ การเรยี นรู้ - ใบงาน - ใบความรู้ - แบบทดสอบกลางภาค 4. ชอ่ งทางในการเรียนรู้ผ่านส่ือการ เรียนรู้รายวิชาเศรษฐกิจพอเพียง เพื่อให้นักศึกษาได้เรียนรู้ผ่านช่องทาง You Tube และ Facebook วิทยากร โดยนายเกียรติศกั ดิ์ หมนั่ อุตสา่ ห์ ครู กศน.ตาบลคลองหก ขั้นตอนการตดิ ตาม ตรวจสอบ ( C ) 1.กากบั ดูแล ติดตาม การทาใบงาน ใบความรู้ และกิจกรรมการเรียนการสอน 2. สรุปการวัดความรู้ โดยการสอบวัดผลและประเมินผลการสอบเก็บคะแนนกลางภาค จานวน 20 คะแนน นักศึกษา - นกั ศึกษา กศน.ตาบลคลองหกเขา้ สอบเก็บคะแนนกลางภาคจานวน 39 คน คดิ เป็นรอ้ ยละ 72.2 - นักศกึ ษา กศน.ตาบลคลองหก เข้าสอบ 30 คน ผา่ นเกณฑ์ จานวน 25 คน คดิ เป็นร้อยละ 83.3

9 ขนั้ ตอนการปรบั ปรุงแกไ้ ข ( A ) นาขอ้ เสนอแนะ ของนักศกึ ษาที่เรียนรู้รายวิชาเศรษฐกิจพอเพียงเร่ืองการส่งเสริมการเรียนรู้รายวิชาเศรษฐกิจ พอเพียง รูปแบบออนไลน์” ของ กศน.ตาบลคลองหก หรือผู้เข้าร่วมกิจกรรม มาปรับปรุงเนื้อหาส่ือการสอน หรือ รูปแบบของการสอน และข้ันตอนการจัดกิจกรรมการเรียนการสอน ให้สอดคล้องกับความต้องการในการเรียนรู้ เพื่อ นาไปพฒั นาในการจัดทาสื่อการสอนในครั้งต่อไป ปัญหา อุปสรรค / ขอ้ ควรระวงั ในการจัดโครงการหรอื กจิ กรรม 1.ครูผ้สู อนเตรยี มเนื้อหาท่ีคลอบคลมุ และกระชบั เขา้ ใจง่าย และสรา้ งส่อื ท่เี ข้าใจง่ายขึ้น 2. จากการศึกษาความรู้เบ้ืองต้นของผู้เรียน พบว่านักศึกษาบางส่วนมีความรู้ในเรื่องเศรษฐกิจพอเพียง น้อยและ พบว่านักศึกษามีความรู้ในนักศึกษาส่วนหนึ่งยังไม่เข้าใจในหลักการของเศรษฐกิจพอเพียง และเครื่องมือท่ีใช้ใน การศึกษาเรยี นรู้ของผู้เรยี น บางคนไม่พร้อมในการจัดการเรียนการสอนในรูปแบบออนไลน์ และความพร้อมในการ ใช้สัญญาณเครอื ข่ายในการเรยี นของนกั ศึกษา บางคนไมม่ ีสัญญาณอินเตอร์เนต เนื่องจากปญั หาตา่ งๆท่เี ป็นปจั จยั 3. ในการจัดทาส่ือในครงั้ ตอ่ ไป ควรจดั หาเคร่ืองมือที่ทันสมัยในการจัดทาคลิปส่ือการสอน เช่น ระบบไฟ ระบบเสียง เครื่องมอื ตดั ตอ่ ภาพและกราฟฟิกทท่ี นั สมยั มาใช้ในการทาส่ือการสอน ข้อควรคานึงในการนาไปขยายผล 1. กลุ่มเป้าหมาย คือนักศึกษา กศน.ตาบลคลองหก มีความร่วมมือและสามารถนาความรู้ท่ีได้รับไปใช้ในการ ดารงชีวติ ประจาวันได้ 2. ครูผู้สอนสอดแทรก ความรู้เร่ือเรื่องการส่งเสริมการเรียนรู้รายวิชาเศรษฐกิจพอเพียง รูปแบบออนไลน์ลงไปใน กิจกรรมการเรียนการสอนในรปู แบบทเ่ี หมาะสมกับเนอ้ื หาการเรยี นการสอน 3. เวลาในการจัดการเรียนการสอน และการมอบหมายงานให้นักศึกษาไปศึกษาเพ่ิมเติม ควรเป็นเน้ือหาเดียวกัน หรือเนือ้ หาทตี่ อ่ เนือ่ งกับการเรยี นการสอน 4 .ความสอดคลอ้ งของแผนการสอนกับกิจกรรมการเรยี นการสอนและเนื้อหาการเรียนรู้ ควรเป็นเน้ือหาท่ีสอดคล้อง กนั ปจั จยั ท่สี ่งผลตอ่ ความสาเรจ็ 1. ครู มคี วามรคู้ วามสามารถในเรือ่ งการผลิตสื่อการเรียนรู้ เร่ืองการส่งเสริมการเรียนรู้รายวิชาเศรษฐกิจพอเพียง รูปแบบออนไลน์ การวางแผนในการทาสื่อการเรียนรู้ มีรูแบบและขบวนการในการจัดการความรู้และการ นาเสนอสือ่ ทีม่ ีความนา่ สนใจ และมเี ทคนิคในการนาเสนอสอื่ ทีน่ ่าสนใจและมคี ณุ ภาพ

10 2. สถานศึกษา มีการสนับสนุนในการส่งเสริมการเรียนรู้เรื่องเศรษฐกิจพอเพียง โดยใช้ ศูนย์เรียนรู้เศรษฐกิจ พอเพยี ง ณ กศน.อาเภอคลองหลวงเป็นฐานการเรียนรู้ ท่ีมีคุณภาพและมีความหลากหลายของส่ือ และจัดทา คลงั ส่ือการสอนรปู แบบคลิปวีดีโอ เพอื่ ให้ครูผู้สอนไดน้ ามาใช้ในการเรียนการสอนไดอ้ ยา่ งมีประสิทธภิ าพ 3. นักศึกษา กศน.ตาบลคลองหก มพี ้นื ฐานในการเรียนรใู้ นรูปแบบต่างๆ ในขบวนการเรียนรู้ได้รับความรู้ในการใช้ เทคโนโลยีทท่ี ันสมยั และส่ือการเรียนการสอนรูปแบบออนไลน์

11 ภาคผนวก

12 ขอ้ สอบ กลางภาควิชา เศรษฐกิจพอเพยี ง

13 คลิปสอื่ การเรียนการสอน รายวิชาเศรษฐกิจพอเพียง เรือ่ ง การทาปยุ๋ หมกั ชีวภาพ คลปิ ส่อื การเรยี นการสอน รายวิชาเศรษฐกิจพอเพียง เรอื่ ง การทาป๋ยุ หมกั ชวี ภาพ

14 คลิปสอ่ื การเรยี นการสอน รายวิชาเศรษฐกจิ พอเพียง เรอ่ื ง การเลี้ยงไก่ไข่ อารมณด์ ี คลปิ สื่อการเรยี นการสอน รายวิชาเศรษฐกจิ พอเพยี ง เร่ือง เกษตรแนวใหม่ โคก หนอง นา โมเดล มารถเขา้ ไปดเู น้อื หายอ้ นหลังไดเ้ พอ่ื เป็นอกี ชอ่ งทางในขบวนการจัดขบวนการเรยี นรู้ โดยผู้เรียนและผู้สนใจสามารถ เรยี นรู้เพิม่ เตมิ ผ่านช่องทาง You Tube และ Facebook เพื่อใหผ้ ูท้ ่ีสนใจสามารถเพ่มิ ช่องทางในการเรยี นรู้ กิจกรรมเรยี นรู้เศรษฐกจิ พอเพียง ณ ฐานการเรยี นรู้เศรษฐกจิ พอเพยี ง กศน.อาเภอคลองหลวง นกั ศึกษา กศน.อาเภอคลองหลวง เรียนรเู้ ศรษฐกิจพอเพยี ง โดยมคี ณะครู กศน.อาเภอคลองหลวง เป็นวทิ ยากรประจา ฐานการเรยี นรู้ต่างๆ เพอื่ ให้นกั ศึกษา กศน.อาเภอคลองหลวงได้เรียนรู้และนาหลกั ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงไปปรบั ใชใ้ นชีวติ ประจาวนั และสอดคล้องกบั กจิ กรรมการเรียนการสอนรายวิชาเศรษฐกจิ พอเพยี ง

15 แผนการจดั การเรยี นรภู้ าคเรยี นที่ 2/2564 วชิ าเศรษฐกิจพอเพียง ทช 31001 ระดบั มธั ยมศึกษาตอนปลาย จานวน 1 หนว่ ยกิต ครั้งท.ี่ ......... วันท่ี............ เดือน...................................... พ.ศ................................... แบบพบกลมุ่ จานวน 6 ชั่วโมง เร่ือง 1. ความพอเพยี ง 2. ชุมชนพอเพียง ตัวชี้วัด 1. อธบิ ายความเป็นมา ความหมายและหลกั แนวคดิ ของปรัชญาเศรษฐกจิ พอเพียง 2. ร้เู ข้าใจและวเิ คราะห์แนวคิดหลกั การปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง 3 อธิบายความหมายความสาคัญและการบรหิ ารจัดการชมุ ชนตามหลกั ปรชั ญาเศรษฐกิจพอเพยี ง 4. วิเคราะห์กระบวนการ เทคนิคการบริหารจดั การชุมชนและประยุกต์ใช้ในการดาเนินงานชวี ติ อย่างสมดุลพรอ้ มรับต่อการเปลีย่ นแปลงของชุมชน เนอ้ื หา 1. ความเป็นมา ความหมายหลักแนวคดิ 2. ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงกบั การจดั การความรู้ 3. ความหมายความสาคัญการบริหารจดั การชมุ ชน 4. รบริหารจัดการชมุ ชนตามหลักปรัชญาเศรษฐกจิ พอเพียง 5. กระบวนการ เทคนิคการบริหารจดั การชุมชน ข้นั ตอนการจัดกระบวนการเรียนรู้ ขั้นท่ี 1 การกาหนดสภาพ ปัญหา ความต้องการในการเรยี นรู้ O : Orientation 1. ครูและผเู้ รียนวิเคราะห์ความยากงา่ ยและกาหนดปฏทิ ินการเรยี นรู้ 2. กาหนดการประเมินและสง่ ชิน้ งาน 3. ครูสนทนากบั ผ้เู รยี นถึงเรอ่ื งเศรษฐกิจพอเพียงวา่ เคยทราบเรือ่ งนมี้ าก่อนหรอื ไมแ่ ละมคี วามเข้าใจวา่ อย่างไร - ผเู้ รียนตอบคาถามครูแสดงความคิดเหน็ ตามความเขา้ ใจของแตล่ ะคน 4. ครสู นทนากับผเู้ รียนถงึ เรอื่ งปัญหาที่เกิดข้ึนในครอบครัวว่ามสี ามเหตุมาจากเร่ืองใดบา้ ง เช่น ปัญหาความ ยากจนการวา่ งงาน ครอบครวั แตกแยก - ผู้เรียนรว่ มพดู คยุ กบั ครแู ละแสดงความคดิ เห็นในปญั หาท่ีครูเปิดประเด็น

16 ขน้ั ท่ี 2 การแสวงหาข้อมลู และการจัดการเรียนรู้ N : New ways of learning 1. ครูและผ้เู รียนระดมปญั หาที่เกดิ ขนึ้ จริงในครอบครวั ชมุ ชนของตนเอง เขียนลงในกระดาน - ผูเ้ รยี นนาเสนอประเดน็ ปญั หาทีเ่ กิดขึ้นจริงในครอบครวั ชุมชนของผเู้ รียน 2. เรยี งลาดับความสาคัญของ ปัญหาเพ่ือนาไปสู่การปฏบิ ัติ - ผู้เรยี นรว่ มกบั ครูจัดเรยี งลาดับความสาคัญเพื่อนาไปสกู่ ารปฏิบัติโดยเลือกปญั หา 1-5 อนั ดับเพ่ือใชใ้ น การศึกษา 3. ครแู จกใบความร้แู นวคิดปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพยี ง และปรชั ญาคิดเป็น - ศึกษาใบความร้แู นวปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี งและปรชั ญาคิดเป็น ข้ันที่ 3 การปฏิบตั แิ ละนาไปประยกุ ตใ์ ช้ I : Implementation ครูแบ่งกลุ่มผู้เรียนออกเป็นกลุ่มย่อยกลุ่มละ 5 - 6 คนทาการศึกษาค้นคว้าจากดารดูคลิปวีดีโอ https://www.youtube.com/watch?v=UZ_Imv2QUKU หนังสนั้ หัวขอ้ พอเพยี ง สาเหตขุ องปัญหา และแนวทางการแกไ้ ขปญั หาโดยใช้หลกั ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงตามหวั ขอ้ ทคี่ รกู าหนด กลมุ่ ละ 1 เรอ่ื ง และใหต้ วั แทนกลมุ่ นาเสนอผลการศึกษาคน้ คว้าเพอ่ื แลกเปลย่ี นเรียนรู้หนา้ ชน้ั เรยี น - ผเู้ รยี นแบ่งกลมุ่ ตามความสนใจกลุ่มละ 5-6 คน ได้ 5 กล่มุ ชว่ ยกนั ศกึ ษาสาเหตขุ องปัญหาและแนว ทางแก้ไขปัญหาโดยใช้หลักปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียงตามหวั ขอ้ ทก่ี าหนด กลมุ่ ละ 1 เร่อื งและสง่ ตวั แทนนาเสนอหนา้ ชน้ั เรยี น ขัน้ ที่ 4 การประเมินผล E : Evaluation 1. ครูให้ประเมนิ ผลผู้เรยี นโดยการให้ผูเ้ รยี นนาเสนอหน้าชั้นเรยี น 2. ครูให้ผู้เรียนทาใบงาน 3. ครูบนั ทกึ คะแนนลงในสมุดบนั ทกึ คะแนนเก็บ 4. ครูใหผ้ ู้เรยี นไปศึกษาคน้ คว้าเพ่ิมเติมหลักปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งและหลักปรชั ญาคิด เป็นรายงานคน ละ 1 เลม่ ส่ือและแหลง่ เรียนรู้ - หนงั สอื - ใบความรู้ - อินเตอร์เนต็

17 แหลง่ เรียนรู้ - หอ้ งสมดุ - ภมู ิปญั ญาทอ้ งถิ่น/ภูมิปัญญาชาวบ้าน - ศนู ย์เรียนรูเ้ ศรษฐกิจพอเพยี ง การวัดผลประเมินผล 1. สงั เกตการณม์ สี ว่ นรว่ ม 2. ใบงานและสมดุ บันทึกการเรียนรู้ การมอบหมายงานให้ผู้เรียน เรยี นรูด้ ว้ ยตนเอง (กรต.) เรื่อง การแก้ปัญหาชมุ ชน ตัวช้วี ัด มสี ว่ นร่วมในการสง่ เสริม เผยแพร่ ขยายผลงานการปฏิบัตติ ามหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี งของบคุ คล ชมุ ชนที่ประสบผลสาเรจ็ เน้ือหา การส่งเสรมิ เผยแพร่ ขยายผลงานการปฏิบัติตามหลักปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งของบุคคล ชมุ ชนท่ีประสบ ผลสาเร็จ ให้ผเู้ รียนไปศึกษาเพ่มิ เตมิ จาก You tube https://www.youtube.com/watch?v=g_2Vfl_9ll4 คนต้นแบบ : สุขเพยี งพอ...ณ บา้ นพอเพยี ง จงั หวัดปทุมธานี ตามหวั ข้อและสืบคน้ ข้อมลู เพิม่ เตมิ จาก อินเตอรเ์ นต็ / แหล่งเรียนรเู้ กยี่ วกับการหวั ข้อที่ให้สรปุ องค์ความรู้ที่ได้รับจากจากถา่ ยทอด เรือ่ ง สถานการณ์ของประเทศกบั ความพอเพียง ตวั ช้วี ัด 1. อธบิ ายและวเิ คราะห์การพัฒนาประเทศตามหลกั ปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพียง 2. ประยุกตใ์ ช้ในการดาเนินชีวติ อยา่ งสมดุลและพรอ้ มรับตอ่ การเปลยี่ นแปลงของประเทศชาติ เนอ้ื หา 1. การวเิ คราะหส์ ถานการณข์ องประเทศโดยใช้หลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง เช่น สถานการณข์ องประเทศท่ี เกย่ี วข้องกบั ผู้เรยี น(ภาวะเงินเฟ้อ ราคาผลผลิตตกตา่ ค่าครองชีพสูง ฯลฯ)

18 2. การเลอื กแนวทางการดาเนินชีวติ ภายใต้สถานการณ์ของประเทศโดยใช้หลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพยี ง เร่อื ง สถานการณ์โลกกับความพอเพียง ตวั ช้วี ัด 1. วิเคราะห์สถานการณข์ องโลก ประเทศในการการพัฒนาประเทศให้กา้ วหนา้ ไปไดอ้ ย่างสมดุลภายใตก้ ระแส โลกาภวิ ตั น์ 2. ตระหนักในความสาคัญของการพัฒนาประเทศภายใตก้ ระแสโลกา ภวิ ัตนแ์ ละเลือกแนวทางหลักปรัชญาเศรษฐกจิ พอเพยี งมาประยกุ ตใ์ ช้ในการดาเนินชีวติ อยา่ งสมดุลและพร้อมรับตอ่ การ เปลย่ี นแปลงของประเทศภายใต้กระแสโลกาภิวตั น์ เนือ้ หา 1. การวิเคราะหส์ ถานการณ์ของโลก ประเทศภายใต้กระแสโลกาภวิ ตั นท์ ี่เก่ียวขอ้ ง เช่น ภาวะโลกร้อน การ สอื่ สารไรพ้ รมแดน นา้ มันเชื้อเพลิง ฯลฯ 2. การเลอื กแนวทางการดาเนินชีวิตภายใต้สถานการณข์ องโลกประเทศโดยใชห้ ลกั ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง

19 ใบงานที่ 1 เรอ่ื ง เศรษฐกจิ พอเพยี ง คาช้แี จง: นักเรยี นวเิ คราะหแ์ นวทางการดาเนินชีวิตให้สอดคลอ้ งกบั แนวคิดปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง 1. ความพอประมาณ ...................................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................................... 2. ความมเี หตุผล ...................................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................................... 3. มภี ูมิคมุ้ กนั ท่ดี ีในตัวที่ดี ...................................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................................... 4. เง่อื นไขความรู้ ...................................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................................... 5. เง่ือนไขคณุ ธรรม ...................................................................................................................................................................................... .....................................................................................................................................................................................

20 6. ปรัชญาเศรษฐกจิ พอเพยี งประกอบด้วยกี่ส่วนอะไรบ้าง ...................................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................................... 7. ใหน้ ักศึกษาอธบิ ายเศรษฐกิจพอเพยี ง 3 หว่ ง 2 เงอ่ื นไข ...................................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................................................

21 ใบงานท่ี 2 สรุปเรอ่ื งแนวทางการดาเนนิ ชีวติ ตามปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง คาช้แี จง: ใหน้ ักเรียนสรุปแนวทางการดาเนินชีวิตตามปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี งในรปู แผนผงั ความคดิ (Mind Mapping) เศรษฐกิจ สงั คม แนวทางการดาเนนิ ชีวติ ตาม ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียง สง่ิ แวดลอ้ ม วัฒนธรรม

22 ใบงานที่ 3 คาส่งั ให้ผ้เู รียนตอบคาถามในหัวข้อตอ่ ไปนต้ี ามความเข้าใจของทา่ น 1. จงอธบิ ายหลักปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพียงตามความเขา้ ใจของทา่ นโดยละเอยี ด ...................................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................................... 2. ใหผ้ ูเ้ รยี นประเมนิ สถานการณ์ของครอบครวั และวเิ คราะห์ วา่ จะนาปรชั ญาเศษกจิ พอเพยี งมาใชไ้ ด้อย่างไร ...................................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................................................... ..................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................

23 ใบความรู้ เรื่อง เศรษฐกจิ พอเพยี ง จุดเริ่มต้นแนวคิดเศรษฐกิจพอเพียงผลจากการใช้แนวทางการพัฒนาประเทศไปสู่ความทันสมัย ได้ก่อให้เกิด การเปลี่ยนแปลงแก่สังคมไทยอย่างมากในทุกด้าน ไม่ว่าจะเป็นด้านเศรษฐกิจ การเมือง วัฒนธรรม สังคมและ สิง่ แวดล้อม อกี ทั้งกระบวนการของความเปล่ียนแปลงมคี วามสลับซบั ซอ้ นจนยากทจี่ ะอธบิ ายในเชิงสาเหตุและผลลัพธ์ได้ เพราะการเปล่ียนแปลงท้ังหมดต่างเป็นปัจจัยเชื่อมโยงซ่ึงกันและกัน สาหรับผลของการพัฒนาในด้านบวกน้ัน ได้แก่ การเพมิ่ ข้นึ ของอตั ราการเจริญเติบโตทางเศรษฐกจิ ความเจริญทางวัตถุ และสาธารณูปโภคตา่ งๆ ระบบส่ือสารที่ทันสมัย หรือการขยายปริมาณและกระจายการศึกษาอย่างทั่วถึงมากข้ึน แต่ผลด้านบวกเหล่านี้ส่วนใหญ่กระจายไปถึงคนใน ชนบท หรอื ผู้ด้อยโอกาสในสงั คมน้อย แต่ว่า กระบวนการเปลี่ยนแปลงของสังคมได้เกิดผลลบติดตามมาด้วย เช่น การ ขยายตัวของรัฐเข้าไปในชนบท ได้ส่งผลให้ชนบทเกิดความอ่อนแอในหลายด้าน ทั้งการต้องพ่ึงพิงตลาดและพ่อค้าคน กลางในการสงั่ สินคา้ ทุน ความเส่อื มโทรมของทรัพยากรธรรมชาติ ระบบความสัมพันธ์แบบเครือญาติ และการรวมกลุ่ม กันตามประเพณีเพ่ือการจัดการทรัพยากรท่ีเคยมีอยู่แต่เดิมแตกสลายลง ภูมิความรู้ท่ีเคยใช้แก้ปัญหาและสั่งสม ปรบั เปลยี่ นกันมาถกู ลมื เลอื นและเร่ิมสูญหายไป เศรษฐกจิ พอเพยี ง เปน็ ปรชั ญาทช่ี แี้ นวทางการดารงชีวิต ท่ีพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชการที่9 มีพระราช ดารัสแก่ชาวไทยนับต้ังแต่ปี พ.ศ. 2517 เป็นต้นมา และถูกพูดถึงอย่างชัดเจนในวันที่ 4 ธันวาคม พ.ศ. 2540 เพื่อเป็น แนวทางการแก้ไขปัญหาเศรษฐกิจของประเทศไทย ให้สามารถดารงอยู่ได้อย่างม่ันคงและยั่งยืนในกระแสโลกาภิวัตน์ และความเปลีย่ นแปลงตา่ ง ๆ เศรษฐกจิ พอเพยี ง มีบทบาทต่อการกาหนดอุดมการณ์การพัฒนาของประเทศ โดยปัญญาชนในสังคมไทยหลาย ท่านไดร้ ว่ มแสดงความคดิ เห็น อย่างเชน่ ศ.นพ.ประเวศ วะสี, ศ.เสนห่ ์ จามรกิ , ศ.อภิชัย พันธเสน, และศ.ฉัตรทิพย์ นาถ สภุ า โดยเชอ่ื มโยงแนวคดิ เศรษฐกจิ พอเพียงเขา้ กบั วฒั นธรรมชุมชน ซงึ่ เคยถูกเสนอมากอ่ นหน้าโดยองค์กรพัฒนาเอกชน จานวนหนึ่งนบั ตง้ั แต่พุทธทศวรรษ 2520 และไดช้ ่วยให้แนวคดิ เศรษฐกจิ พอเพยี งเปน็ ทร่ี จู้ ักอย่างกวา้ งขวางในสงั คมไทย สานกั งานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกจิ และสงั คมแห่งชาติได้เชิญผู้ทรงคุณวุฒิในทางเศรษฐกิจและสาขา อน่ื ๆ มารว่ มกันประมวลและกล่นั กรองพระราชดารสั เรื่องเศรษฐกจิ พอเพยี งเพ่อื บรรจใุ นแผนพัฒนาเศรษฐกจิ และสังคม แห่งชาติ ฉบบั ที่ 9 และไดจ้ ดั ทาเปน็ บทความเร่ือง \"ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง\" และได้นาความกราบบังคลทูลพระ กรุณาขอพระราชทานพระบรมราชวินิจฉัย เม่ือวันท่ี 22 ตุลาคม พ.ศ. 2542 โดยทรงพระกรุณาปรับปรุงแก้ไข พระราชทานและทรงพระกรณุ าโปรดเกลา้ ฯ พระราชทานพระบรมราชานญุ าตใหน้ าบทความที่ทรงแกไ้ ขแล้วไปเผยแพร่ เพื่อเป็นแนวทางปฏิบัติของสานักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติและทุกฝ่ายท่ีเกี่ยวข้อง ตลอดจนประชาชนโดยทวั่ ไป เมื่อวันที่ 21 พฤศจิกายน พ.ศ. 2542 ปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพียงนี้ไดร้ ับการเชดิ ชูเป็นอยา่ งสูงจากองคก์ ารสหประชาชาติ ว่าเป็นปรัชญาท่ีมีประโยชน์ ต่อประเทศไทยและนานาประเทศ และสนับสนุนให้ประเทศสมาชิกยึดเป็นแนวทางสู่การพัฒนาแบบย่ังยืน โดยมี

24 นักวชิ าการและนักเศรษฐศาสตรห์ ลายคนเห็นดว้ ยกับแนวทางเศรษฐกิจพอเพียง แต่ในขณะเดียวกัน บางสื่อได้มีการตั้ง คาถามถึงการยกยอ่ งขององค์การสหประชาชาติ รวมทัง้ ความน่าเช่อื ถือของรายงานศกึ ษาและทา่ ทข่ี ององคก์ าร ความหมายของเศรษฐกิจพอเพียง จงึ ประกอบดว้ ยคณุ สมบตั ดิ งั น้ี 1.ความพอประมาณหมายถึง ความพอดีที่ไม่น้อยเกินไปและไม่มากเกินไป โดยไม่เบียดเบียนตนเองและผู้อ่ืน เช่นการผลิตและการบริโภคที่อยใู่ นระดับพอประมาณ 2.ความมีเหตุผลหมายถึง การตัดสินใจเกี่ยวกับระดับความพอเพียงน้ัน จะต้องเป็นไปอย่างมีเหตุผล โดย พิจารณาจากเหตปุ ัจจัยที่เก่ียวข้อง ตลอดจนคานงึ ถึงผลท่คี าดวา่ จะเกิดข้นึ จากการกระทาน้ันๆ อย่างรอบคอบ 3.ภูมิคุ้มกันหมายถึง การเตรียมตัวให้พร้อมรับผลกระทบและการเปล่ียนแปลงด้านต่างๆ ท่ีจะเกิดข้ึน โดย คานงึ ถงึ ความเป็นไปไดข้ องสถานการณ์ต่างๆ ท่ีคาดว่าจะเกดิ ขึ้นในอนาคต ทฤษฎใี หม่ ความสาคัญของทฤษฎีใหม่ 1. มกี ารบรหิ ารและจัดแบ่งท่ีดินแปลงเล็กออกเป็นสัดส่วนที่ชัดเจน เพ่ือประโยชน์สูงสุดของเกษตรกร ซึ่งไม่ เคยมใี ครคิดมากอ่ น 2. มีการคานวณโดยใช้หลักวิชาการเกี่ยวกับปริมาณน้าท่ีจะกักเก็บให้พอเพียงต่อการเพาะปลูกได้อย่าง เหมาะสมตลอดปี 3. มีการวางแผนท่สี มบูรณแ์ บบสาหรบั เกษตรกรรายยอ่ ย โดยมถี ึง 3 ข้ันตอน ทฤษฎีใหม่ข้ันตน้ ให้แบ่งพืน้ ทอี่ อกเปน็ 4 สว่ น ตามอัตราสว่ น 30:30:30:10 - พืน้ ทส่ี ว่ นทีห่ นึ่ง ประมาณ 30% ให้ขุดสระเก็บกักน้าเพ่ือใช้เก็บกักน้าฝนในฤดูฝน และใช้เสริมการปลูกพืช ในฤดแู ล้ง ตลอดจนการเลีย้ งสัตว์และพืชนา้ ต่างๆ - พ้ืนที่ส่วนท่ีสอง ประมาณ 30% ให้ปลูกข้าวในฤดูฝนเพ่ือใช้เป็นอาหารประจาวันสาหรับครอบครัวให้ เพยี งพอตลอดปี เพอ่ื ตัดค่าใชจ้ ่ายและสามารถพง่ึ ตนเองได้ - พ้ืนทสี่ ว่ นท่สี าม ประมาณ 30% ให้ปลูกไม้ผล ไม้ยืนต้น พืชผัก พืชไร่ พืชสมุนไพร ฯลฯ เพื่อใช้เป็นอาหาร ประจาวนั หากเหลือบรโิ ภคกน็ าไปจาหน่าย - พ้ืนทีส่ ว่ นท่สี ี่ ประมาณ 10% เป็นที่อย่อู าศยั เลยี้ งสัตว์ ถนนหนทาง และโรงเรอื นอ่นื ๆ ทฤษฎีใหมข่ ้นั ทสี่ อง เม่อื เกษตรกรเข้าใจในหลักการและได้ปฏิบัติในท่ีดินของตนจนได้ผลแล้ว ก็ต้องเริ่มข้ันท่ีสอง คือให้เกษตรกร รวมพลงั กนั ในรปู กลมุ่ หรือ สหกรณ์ รว่ มแรงร่วมใจกนั ดาเนนิ การในด้าน (1) การผลิต (พนั ธพ์ุ ชื เตรยี มดนิ ชลประทาน ฯลฯ) (2) การตลาด (ลานตากข้าว ยงุ้ เครือ่ งสีขา้ ว การจาหนา่ ยผลผลิต) (3) การเป็นอยู่ (กะปิ น้าปลา อาหาร เครอื่ งน่งุ หม่ ฯลฯ) (4) สวัสดิการ (สาธารณสขุ เงนิ กู้)

25 (5) การศกึ ษา (โรงเรยี น ทุนการศึกษา) (6) สังคมและศาสนา ทฤษฎใี หม่ขัน้ ท่สี าม เม่ือดาเนินการผ่านพ้นขั้นที่สองแล้ว เกษตรกร หรือกลุ่มเกษตรกรก็ควรพัฒนาก้าวหน้าไปสู่ข้ันที่สามต่อไป คอื ติดตอ่ ประสานงาน เพ่ือจัดหาทนุ หรือแหล่งเงิน เช่น ธนาคาร หรือบริษัท ห้างร้านเอกชน มาช่วยในการลงทุนและ พัฒนาคุณภาพชีวิต ทัง้ นี้ ท้ังฝา่ ยเกษตรกรและฝา่ ยธนาคาร หรอื บริษัทเอกชนจะได้รับประโยชน์ร่วมกนั กล่าวคือ - เกษตรกรขายขา้ วได้ราคาสูง (ไม่ถกู กดราคา) - ธนาคารหรอื บริษทั เอกชนสามารถซ้ือข้าวบรโิ ภคในราคาตา่ (ซ้อื ข้าวเปลอื กตรงจากเกษตรกรและมาสีเอง) - เกษตรกรซือ้ เครอื่ งอปุ โภคบรโิ ภคได้ในราคาตา่ เพราะรวมกันซ้ือเปน็ จานวนมาก (เป็นร้านสหกรณร์ าคาขายสง่ ) - ธนาคารหรือบรษิ ัทเอกชน จะสามารถกระจายบุคลากร เพ่อื ไปดาเนินการในกจิ กรรมต่างๆ ให้เกดิ ผลดยี ่ิงขึน้ เศรษฐกิจพอเพยี ง หมายถงึ ปรัชญาทพ่ี ระบาทสมเดจ็ พระเจ้าอยหู่ วั ทรงชี้แนะแนวทางการดาเนินชีวิตและการ ปฏิบัติแก่ประชาชนโดยยึดหลัก “ทางสายกลาง” ทา่ มกลางมรสมุ เศรษฐกจิ ที่ต้องเผชิญอยใู่ นปจั จบุ ัน สรุปความหมายเศรษฐกิจพอเพยี งดังน้ี ความมีเหตุผลคือ ตัดสินใจกระทาสิ่งต่าง ๆเพื่อให้เกิดความพอเพียงต้องใช้เหตุผล และพิจารณาด้วยความ รอบคอบ ความพอประมาณคือ รู้จักพอประมาณ พออยู่ พอมี พอกิน พอใช้ ประหยัด และไม่เบียดเบียนตนเอง และ ผ้อู ืน่ การมีภูมิคุ้มกนั ที่ดีคอื เตรียมใจให้พร้อมรบั ผลกระทบและความเปลยี่ นแปลงท่ีจะเกดิ ขนึ้ ในอนาคต การมคี วามรู้คอื นาความรู้มาใชใ้ นการวางแผนและดาเนินชวี ติ การมีคณุ ธรรมคือ มีความซอ่ื สัตย์สุจริต สามคั คี และช่วยเหลอื ซึ่งกันและกัน ปรชั ญาเศรษฐกิจพอเพียงเป็นปรัชญาท่ีพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงมีพระราชดารัสช้ีแนะแนวทาง การดาเนิน ชีวิตแก่พสกนิกรชาวไทย เป็นปรัชญาชี้ถึงแนวการดารงอยู่ และปฏิบัติตนของประชาชนในทุกระดับตั้งแต่ระดับ ครอบครวั ระดับชุมชนจนถึงระดบั รฐั ทั้งในการพฒั นา และบรหิ ารประเทศใหด้ าเนนิ ไปใน ทางสายกลาง โดยเฉพาะการ พัฒนาเศรษฐกจิ เพ่ือให้ก้าวทนั ต่อโลกยุคโลกาภิวัฒน์ ช้แี นะแนวทางการดารงอยู่และปฏบิ ตั ิตนในทางที่ควรจะเป็นโดยมี พ้นื ฐานมาจากวิถีชีวิตด้ังเดิมของสังคมไทย สามารถนามาประยุกต์ใช้ได้ตลอดเวลา และเป็นการมองโลกเชิงระบบท่ีมี การเปล่ียนแปลงอยู่ตลอดเวลา มุ่งเน้นการรอดพ้นจากภัยและวิกฤติ เพ่ือความมั่นคงและความยั่งยืนของการ พฒั นา ความพอเพยี งหมายถึง ความพอประมาณ ความมเี หตุผล รวมถึงความจาเปน็ ทจี่ ะต้องมีระบบภูมิคุ้มกันในตัวที่ดี และต้องประกอบไปด้วยสองเง่ือนไข คือ เงือ่ นไขความรู้ เง่อื นไขคณุ ธรรม

26 ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียง ประกอบไปดว้ ย 5 สว่ น ดงั น้ี ข้อท่ี 1. กรอบแนวคิดเป็นปรัชญาท่ีช้ีแนะแนวทางการดารงอยู่ และปฏิบัติตนในทางที่ควรจะเป็น โดยมี พื้นฐานมาจากวิถีชีวิตดั้งเดิมของสังคมไทย สามารถนามาประยุกต์ใช้ได้ตลอดเวลา และเป็นการมองโลกเชิงระบบท่ีมี การเปลี่ยนแปลงอยตู่ ลอดเวลา และเปน็ การมองโลกเชิงระบบทม่ี กี ารเปลยี่ นแปลงอยู่ตลอดเวลา มงุ่ เน้นการรอดพ้นจาก ภยั และวิกฤต เพอื่ ความม่ันคง และความย่งั ยืนของการพัฒนา ขอ้ ท่ี 2. คณุ ลักษณะเศรษฐกิจพอเพยี ง สามารถนามาประยุกต์ใช้กับการปฏิบัติตนได้ในทุกระดับ โดยเน้นการ ปฏิบัตบิ นทางสายกลาง และการพฒั นาอย่างเป็นขน้ั ตอน ข้อท่ี 3. คานยิ าม ความพอเพยี งจะตอ้ งประกอบดว้ ย 3 คุณลักษณะดังนี้ 1. ความพอประมาณ หมายถึง ความพอดที ีไ่ มน่ ้อยเกินไป และไมม่ ากเกินไปโดยไม่เบยี ดเบียนตนเอง และ ผอู้ น่ื เช่นการผลติ และการบรโิ ภคทอี่ ยู่ในระดับพอประมาณ

27 2. ความมเี หตุผล หมายถงึ การตัดสนิ ใจเก่ียวกับระดับของความพอเพียงน้ัน จะต้องเป็นไปอย่างมีเหตุผล โดยพิจารณาจากเหตุปัจจัยทเี่ กีย่ วขอ้ งตลอดจนคานึงถงึ ผลท่ีคาดว่าจะเกิดขึ้นจากการกระทานนั้ ๆ อยา่ งรอบคอบ 3. การมภี มู คิ ้มุ กันทดี่ ใี นตัว หมายถงึ การเตรียมตวั ให้พรอ้ มรับผลกระทบ และการเปล่ยี นแปลงด้านต่าง ๆ ท่ีจะเกดิ ขน้ึ โดยคานึงถึงความเป็นไปไดข้ องสถานการณ์ ตา่ ง ๆ ที่คาดวา่ จะเกดิ ขนึ้ ในอนาคตท้ังใกล้ และไกล ข้อท่ี 4.เง่ือนไขการตัดสินใจและการดาเนินกิจกรรมต่าง ๆ ให้อยู่ในระดับพอเพียงน้ัน ต้องอาศัยทั้งความรู้ และคุณธรรมเป็นพื้นฐาน 2 เงอื่ นไข ดังน้ี 1. เง่ือนไขความรู้ ประกอบด้วย ความรอบรู้เก่ียวกับวิชาการต่าง ๆ ที่เก่ียวข้องอย่างรอบด้าน ความ รอบคอบที่จะนาความรเู้ หลา่ นัน้ มาพจิ ารณาใหเ้ ชอ่ื มโยงกัน เพอื่ ประกอบการวางแผน และความระมดั ระวงั ในขัน้ ปฏบิ ัติ 2. เงอ่ื นไขคุณธรรม ท่ีจะต้องเสริมสร้างประกอบด้วย มีความตระหนักในคุณธรรม มีความซ่ือสัตย์สุจริต และมคี วามอดทน มีความเพียร ใช้สติปญั ญาในการดาเนินชวี ิต ข้อที่ 5. แนวทางปฏิบัติ / ผลที่คาดว่าจะได้รับจากการนาปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาประยุกต์ใช้ คือ การพฒั นาทส่ี มดุล และยัง่ ยนื พร้อมรับตอ่ การเปลยี่ นแปลงในทกุ ด้าน ทง้ั ดา้ นเศรษฐกิจ สังคม ส่ิงแวดล้อม ความรู้ และ เทคโนโลยี นนั่ คือ หลกั แนวคดิ และแนวทางเพื่อการปฏบิ ัติ ตามหลกั ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพยี ง ซึ่งไม่ว่าจะเป็นบุคคล หรือ องคก์ รตา่ งๆ สามารถปฏบิ ัติตามได้ 3 ห่วง คือทางสายกลาง ประกอบไปดว้ ย ดงั น้ี

28 ห่วงท่ี 1 คือพอประมาณหมายถงึ พอประมาณในทุกอย่าง ความพอดีไม่มากหรือว่าน้อยจนเกินไปโดยต้องไม่ เบียดเบียนตนเอง หรอื ผอู้ น่ื ให้เดอื ดรอ้ น หว่ งที่ 2 คอื มีเหตุผลหมายถงึ การตัดสนิ ใจเก่ยี วกับระดบั ของความพอเพียงนน้ั จะต้องเป็นไปอยา่ งมีเหตผุ ลโดย พิจารณาจากเหตปุ จั จัยท่ีเกย่ี วขอ้ ง ตลอดจนคานึงถงึ ผลทีค่ าดวา่ จะเกดิ ขนึ้ จากการกระทานั้นๆ อยา่ งรอบคอบ หว่ งที่ 3 คอื มภี ูมคิ มุ้ กนั ท่ีดีในตัวเองหมายถึงการเตรียมตัวใหพ้ ร้อมรบั ผลกระทบและการเปล่ียนแปลงด้านการต่างๆ ที่ จะเกิดข้นึ โดยคานงึ ถงึ ความเป็นไปได้ของสถานการณต์ า่ งๆ ที่คาดว่าจะเกิดขึ้นในอนาคตทั้งใกลแ้ ละไกล 2 เงือ่ นไข ตามแนวเศรษฐกิจพอเพยี ง ไดแ้ ก่ เงือ่ นไขที่ 1เง่ือนไขความรู้คอื มีความรอบรู้เกี่ยวกับ วิชาการต่างๆที่เกี่ยวข้องอย่างรอบด้าน ความรอบคอบท่ี จะนาความรู้เหล่านั้นมาพิจารณาให้เชื่อมโยงกัน เพื่อประกอบการ วางแผน และความระมัดระวังในขั้นตอนปฏิบัติ คณุ ธรรมประกอบด้วย มคี วามตระหนกั ในคุณธรรม มคี วามซ่ือสัตย์สุจริต และมีความอดทน มีความเพียร ใช้สติปัญญา ในการดาเนนิ ชีวิต เงอ่ื นไขท่ี 2 เงื่อนไขคณุ ธรรมคือมีความตระหนักในคุณธรรม มีความซ่ือสัตย์สุจริตและมีความอดทน มีความ เพียร ใชส้ ตปิ ญั ญาในการดาเนินชีวติ

29 ใบความรู้ เรือ่ ง คิดเปน็ คดิ เป็น (khit pen)เปน็ ศพั ท์ บญั ญตั ิ โดย ดร.โกวิท วรพิพฒั น์ ให้เง่ือนไขนิยามว่าคิดเป็นหมายถึงการคิดเพ่ือ การตัดสินใจ โดยใช้ข้อมูล 3 ด้าน คือ ข้อมูล ส่วนตัวข้อมูลทางสังคมหรือส่ิงแวดล้อม และข้อมูลทางวิชาการ กระบวนการคดิ เป็นโดย ดร.โกวิท วรพพิ ฒั น์ มีดงั นี้ ส่วนที่เป็นสชี มพู แทนการคดิ โดยอาศยั ข้อมลู ดา้ นตนเองด้านเดียว ส่วนที่เป็นสีเขียว แทนการคิดที่อาศยั ข้อมลู ด้านสงั คมส่งิ แวดล้อมเพียงดา้ นเดียว สว่ นทเ่ี ปน็ สฟี า้ แทนการคิดทีอ่ าศัยข้อมูลดา้ นวชิ าการเพยี งด้านเดียว ส่วนท่เี ปน็ สเี หลอื ง แทนการคิดทีอ่ าศัยขอ้ มลู ด้านตนเอง และด้านสงั คมสิง่ แวดล้อมโดยไมไ่ ด้คานงึ ถึงขอ้ มูล ทางด้านวิชาการ ส่วนที่เปน็ สฟี ้าอ่อนแทนการคิดที่อาศยั ขอ้ มูลด้านสงั คมส่งิ แวดล้อม และด้านวชิ าการโดยไมไ่ ด้คานงึ ถึงข้อมลู ด้านตนเอง ส่วนที่เปน็ สมี ่วงแทนการคดิ ทอี่ าศยั ขอ้ มูลด้านตนเองและดา้ นวชิ าการโดยไม่ไดค้ านงึ ถึงข้อมลู ดา้ นสังคม สิง่ แวดลอ้ ม ส่วนทเ่ี ปน็ สขี าว แทนการคดิ ทอ่ี าศัยข้อมูลครบทั้งสามด้าน ในวถิ ีการดารงชีวติ ในสังคมซง่ึ ไม่มีคาตอบสาเรจ็ รูป ขน้ึ อยกู่ บั ตัวบุคคลท่ีสัมพนั ธ์กับสถานการณ์ของสังคมส่งิ แวดลอ้ ม และวชิ าการ สามารถคิด ตดั สินใจ สูก่ ารปฏบิ ัติ จนกระท่งั เกดิ ความพอใจและพบความสุขตามหลักการ คดิ เป็น ปรชั ญาคดิ เปน็ อยู่บนพื้นฐานความคดิ ท่ีว่าความต้องการของแต่ละบุคคลไม่เหมือนกัน แต่ทุกคนมีจุดรวมของ ความต้องการที่เหมือนกนั คอื ทกุ คนต้องการความสุขคนเราจะมีความสุขเมื่อเราและสังคมสิ่งแวดล้อมประสมกลมกลืน กันไดโ้ ดยการปรับปรุงตัวเราใหเ้ ขา้ กบั สงั คมหรือส่ิงแวดล้อมหรือโดยการปรับปรุงสังคมและส่ิงแวดล้อมให้เข้ากับตัวเรา หรือปรับปรงุ ทัง้ ตัวเราและสงั คมสงิ่ แวดล้อมให้ประสมกลมกลืนกันหรือเข้าไปอยู่ในส่ิงแวดล้อมท่ีเหมาะสมกับตน คนที่ สามารถทาได้เช่นนีเ้ พ่อื ให้ตนเองมคี วามสุขน้ัน จาเปน็ ต้องเป็นผู้มคี วามคดิ สามารถคิดแก้ปัญหารจู้ กั ตนเองและธรรมชาติ

30 สิง่ แวดล้อม จงึ จะเรยี กได้วา่ ผนู้ ั้นเป็นคนคดิ เป็นหรอื อีกนัยหน่ึงปรัชญา “คดิ เปน็ ” มาจากความเชื่อพน้ื ฐานตามแนวพุทธ ศาสนาที่สอนใหบ้ ุคคลสามารถพ้นทุกข์ และพบความสุขได้ด้วยการค้นหาสาเหตุของปัญหาสาเหตุของทุกข์ซ่ึงส่งผลให้ บคุ คลผนู้ ัน้ สามารถอยู่ในสังคมไดอ้ ยา่ งมีความสุข ความหมายของ คดิ เป็น โกวิท วรพิพัฒน์ได้ให้คาอธิบายเกี่ยวกับคิดเป็นว่าบุคคลที่คิดเป็นจะสามารถเผชิญปัญหาในชีวิตประจาวันได้ อยา่ งมีระบบบุคคลผู้น้จี ะสามารถพินิจพิจารณาสาเหตุของปัญหาท่ีเขากาลังเผชิญอยู่และสามารถรวบรวมข้อมูลต่าง ๆ ได้อย่างกว้างขวางเกยี่ วกบั ทางเลือกเขาจะพจิ ารณาขอ้ ดีข้อเสียของแต่ละเร่อื ง โดยใชค้ วามสามารถเฉพาะตวั คา่ นิยมของ ตนเองและสถานการณท์ ่ีตนเองกาลงั เผชญิ อยู่ ประกอบการพิจารณา การ คิดเป็นเป็นการคิดเพ่ือแก้ปัญหา คือมีจุดเร่ิมต้นที่ปัญหาแล้วพิจารณาย้อนไตร่ตรองถึงข้อมูล 3ประเภท คือข้อมลู ด้วยตนเองชุมชน สังคม ส่ิงแวดล้อม และข้อมูลวิชาการต่อจากน้ันก็ลงมือกระทาถ้าหากสามารถทาให้ปัญหา หายไป กระบวนการก็ยุติลงแต่หากบุคคลยังไม่พอใจแสดงว่ายังมีปัญหาอยู่บุคคลก็จะเร่ิมกระบวนการพิจารณา ทางเลอื กใหมอ่ ีกครง้ั และกระบวนการนยี้ ุตลิ งเมือ่ บคุ คลพอใจและมคี วามสขุ สรุป ความหมายของคดิ เปน็ ได้ดงั น้ี •การวเิ คราะห์ปัญหาและแสวงหาคาตอบหรอื ทางเลอื กเพ่อื แกป้ ญั หาและดับทุกข์ • การคิดอย่างรอบคอบเพือ่ การแกป้ ัญหาโดยอาศัยขอ้ มลู ตนเองขอ้ มลู สังคมสง่ิ แวดล้อมและข้อมูลวิชาการ เป้าหมายของคิดเป็น เปา้ หมายสดุ ท้ายของการเป็นคนคดิ เปน็ คอื ความสขุ คนเราจะมคี วามสขุ เมอื่ ตัวเราและสงั คมส่งิ แวดล้อมประสม กลมกลืนกันอย่างราบรืน่ ทั้งทางดา้ นวัตถกุ ายและใจ แนวคดิ หลกั ของคิดเปน็ • มนุษย์ทกุ คนลว้ นตอ้ งการความสขุ • ความสุขท่ีไดน้ ้ันข้ึนอยกู่ บั การปรบั ตวั ของแตล่ ะคนให้สอดคลอ้ งกบั สภาพแวดล้อมตามวธิ ีการของตนเอง • การตดั สินใจเปน็ การคิดวิเคราะหโ์ ดยใช้ขอ้ มูล 3 ดา้ น คอื ด้านตนเอง ด้านสังคมและด้านวิชาการ • ทกุ คนคดิ เป็นเท่าท่ีการคิดและตัดสนิ ใจทาให้เราเป็นสุขไม่ทาให้ใครหรือสังคมเดอื ดรอ้ น คิดอย่างไรเรยี กวา่ คิดเปน็ คดิ เปน็ เป็นการคดิ แบบพอเพยี ง พอประมาณไม่มาก ไม่น้อยเป็นทางสายกลาง สามารถอธิบายได้ด้วยเหตุผล พรอ้ มท่จี ะรบั ผลกระทบที่เกิดโดยมีความรอบรู้ในวิชาการท่ีเกี่ยวข้องอย่างรู้จริงสามารถนาความรู้มาใช้ประโยชน์ได้ มี คุณภาพใช้สติปัญญาในการดาเนินชีวิตซึ่งแนวคิดน้ีสอดคล้องกับปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงของพระบาทสมเด็จพระ เจา้ อยู่หวั นน่ั เองเป็นการบูรณาการเอาการคดิ การกระทา การแก้ปัญหา ความเหมาะสมและความพอดีมารวมไว้ในคา วา่ คิดเปน็ คอื การคดิ เป็นทาเปน็ อยา่ งเหมาะสมตนเกดิ ความพอดี และแกป้ ัญหาได้ด้วย

31 การจดั กจิ กรรมการเรยี นรู้เพอ่ื ใหเ้ ปน็ คนคิดเปน็ กระบวนการเรียนรู้ตามปรัชญาคิดเป็นนี้ผู้เรียนสาคัญท่ีสุดผู้สอนจะเป็นเพียงผู้จัดโอกาส จัดกระบวนการ จดั ระบบขอ้ มูลและแหลง่ การเรียนรู้ กิจกรรมในการเรียนร้อู าจมแี นวปฏิบตั ิ ดงั นี้ 1. กระตนุ้ ให้ผ้เู รียนคดิ วิเคราะหจ์ ากปัญหาและความต้องการของตนเอง 2. ผเู้ รียนมสี ว่ นรว่ มในการเรียนรูอ้ ย่างเตม็ ศักยภาพ 3. เรยี นรู้จากการอภปิ รายถกเถียงในประเดน็ ที่เป็นปญั หา 4. ใหผ้ ้เู รียนได้เรียนรจู้ ากกระบวนการกลุม่ มีการใชข้ อ้ มลู หลาย ๆ ดา้ น 5. เรียนรู้จากวิถชี ีวิตจรงิ จากการทางาน 6. ให้ผู้เรียนไดเ้ รยี นรจู้ ากการทาโครงงาน 7. เรียนร้จู ากการศึกษากรณีตัวอยา่ งเพ่ือการแก้ปัญหาชมุ ชน 8. ผ้เู รียนตอ้ งรู้จักใช้ขอ้ มลู ทล่ี ึกซ่งึ ฝกึ ตัดสนิ ใจด้วยระบบขอ้ มูลทเ่ี พียงพอและเชือ่ ถือได้ 9. นาเวทชี าวบ้านมาเปน็ เคร่อื งมอื สาคญั ในกระบวนการคิดแกป้ ัญหา 10. ส่งเสรมิ ให้ผเู้ รียนได้ตัดสนิ ใจในการแกป้ ญั หาบนพนื้ ฐานของขอ้ มูลตนเองชุมชนส่งิ แวดล้อม และวชิ าการ ตวั อยา่ งการคิดเปน็ ปราชญ์ชาวบา้ น คณุ ลุงประยงค์ รณรงค์แหง่ ชมุ ชนบ้านไม้เรยี งจังหวัดนครศรีธรรมราชเปน็ ตวั อยา่ งของบุคคลท่ี เป็นรูปแบบของความหมายคดิ เปน็ ได้อย่างดี ลุงประยงค์จะมคี วามคดิ ท่เี ช่ือมโยง คิดแยกแยะ ชัดเจนเพ่ือหาทางเลือกที่ ดที สี่ ดุ ในการนาไปปฏิบตั แิ ละต้องทดลองความร้ทู ่หี ามาได้ก่อนการยนื ยันเสมอแนวคดิ เชน่ นท้ี าให้ลุงประยงค์เป็นแกนนา สาคัญที่ทาให้ชุมชนไม้เรียงเป็นชุมชนตัวอย่างหนึ่งท่ีเข้มแข็งมานานพึ่งพาตนเองได้อย่างเหมาะสมพอดีกับบริบทของ ตนเอง ตวั อย่างการคดิ เป็น เรอ่ื งถา้ คดิ จะเลย้ี งหมู จะตอ้ งพิจารณาในเรื่องต่อไปน้ี 1. ตนเองว่ามคี วามพร้อมดา้ นทรัพยากรของตนเองเชน่ เงนิ ทุน สถานที่ ทาเลแรงงาน ฯลฯ 2. ด้านสงั คม ส่งิ แวดลอ้ ม มีความขัดแย้งหรอื เอื้ออานวยต่อการดาเนนิ การหรือไม่ตลอดจนถงึ ดา้ น ความต้องการของชมุ ชนฯลฯ 3. ด้านวชิ าการหมายถึงความรวู้ ิชาการทุกอย่างท่ีจาเปน็ ต้องใช้ในการเล้ียงหมวู า่ ตนเองมคี วามรู้ พรอ้ มหรือมแี หลง่ ใดทจ่ี ะสามารถหาเพอื่ รู้หาไดห้ รือไม่ หลังจากนั้นจึงนาข้อมูลท่ีได้มาวิเคราะห์ด้วยตนเองพิจารณาความเป็นไปได้ แล้วจึงตัดสินใจเล้ียงหรือไม่เลี้ยง \"กระบวนการคดิ เพอ่ื ตัดสนิ ใจ\" ระบบนเี้ รยี กวา่ \"คดิ เป็น\" สรุปการจดั กจิ กรรมการเรียนรู้เพอื่ ให้ คดิ เปน็ นั้นคอื • สารวจปญั หาลาดับความสาคัญของปญั หาท่ีต้องแก้ไขกอ่ นหลัง • แสวงหาแนวทางในการแกป้ ญั หาด้วยการรวบรวมข้อมูล

32 ผ้เู ขียน ประวัตสิ ่วนตวั (Resume) ชอื่ -นามสกลุ นายเกยี รตศิ ักดิ์ หมน่ั อตุ สา่ ห์ ช่ือ-นามสกุล (ภาษาองั กฤษ) Kiestisak monousa ท่ีอยู่ปัจจบุ นั 35/76 หมู่ 3 ต.คลองสาม อ.คลองหลวง จ.ปทุมธานี โทรศัพท์มอื ถือ 061-7452511 วัน เดือน ปเี กดิ 4 พฤศจิกายน 2517 สญั ชาติ ไทย เชอื้ ชาติ ไทย ศาสนา พทุ ธ การศกึ ษา ปรญิ ญาตรี ท่ี สถานศกึ ษา วฒุ กิ ารศึกษา สาขาวิชาเอก ปที ี่จบ 1 โรงเรียนบ้านโนนกุม่ ประถมศึกษา - 2530 2533 2 โรงเรียน.สีคิ้ว สวัสดิ์ ผดุงวทิ ยา มัธยมศึกษาตอนตน้ หลกั สูตรพ้นื ฐาน 2536 2538 3 โรงเรียน.สีค้วิ สวัสดิ์ ผดงุ วทิ ยา มธั ยมศกึ ษาตอนปลาย หลกั สูตรพ้นื ฐาน 2540 4 วิทยาลัยพละศึกษา กรุงเทพ ปกศ.สูง พละศกึ ษา 5 มหาวทิ ยาลัยราชภฏั วลยั ปริญญาตรี วทิ ยาศาสตรก์ ารกฬี า อลงกรณ์ ประวัติการทางาน ท่ี สถานท่ี ตาแหนง่ สงั กดั ระยะเวลา 1 ประกอบรุ กิจสว่ นตัว ครู ศรช. สนง.กศน.จงั หวดั ปทุมธานี 2541 – 2550 สานกั งานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ 2 กศน.อาเภอคลองหลวง ครู ศรช. สนง.กศน.จงั หวัดปทมุ ธานี 2552 – 2553 สานกั งานปลดั กระทรวงศกึ ษาธกิ าร 3 กศน.อาเภอคลองหลวง ครู กศน. สนง.กศน.จังหวดั ปทมุ ธานี 2553-ปัจจุบัน ตาบล สานกั งานปลดั กระทรวงศกึ ษาธกิ าร ความสามารถพิเศษ - วิทยากรกระบวนการเศรษฐกิจพอเพียง/ลูกเสือ/นนั ทนาการ/สุขภาพอนามัย - วิทยากรอาชีพ ช่างไม้ เบ้ืองต้

33 - คณะผจู้ ดั ทา 1. นางพมิ พา หาญวฒั นะชัย ผอ. กศน. คลองหลวง ท่ปี รกึ ษา 2. นางอภริ ดี รัตนจนิ ดามขุ ครู คศ1 ทีป่ รกึ ษา 3.นางสาวปวีณา เหมนั ต์ ครูผู้ชว่ ย บรรณาธกิ าร 4. นายเกยี รติศกั ด์ิ หมนั่ อุตสา่ ห์ ครู กศน.ตาบลคลองหก ผู้จัดทา

34 ภาพกิจกรรมเรยี นรู้รายวชิ าเศรษฐกิจพอเพียง รปู แบบออนไลน์ โดยนายเกียรตศิ ักด์ิ หมั่นอตุ สา่ ห์ ครู กศน.ตาบลคลอง หก

35