หลักสูตรการเลี้ยงปลาดุก

คํานาํ โรงเรียนราชประชานุเคราะห ๓๑ จังหวัดเชียงใหม สังกัดสํานักบริหารงานการศึกษาพิเศษ ไดนํา หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ. ๒๕๕๑ ไปใชเปนกรอบและทิศทางในการพัฒนาหลักสูตร สถานศึกษา และจัดการเรียนการสอนเพื่อพัฒนานักเรียน ทักษะภาษาและการส่ือสาร ทักษะการชวยเหลือ ตนเองและสุขอนามัย ทักษะสังคมและการดํารงชีวิต ทักษะวิชาการ และทักษะอาชีพ ใหนักเรียนสามารถ พึ่งพาตนเอง อยกู บั ครอบครัวและสังคมไดอยา งมคี วามสุข เปาหมายการพัฒนานักเรยี น ซึ่งกําหนดสมรรถนะท่ีสําคญั ของนักเรียนไว ๕ ขอ คือ ความสามารถใน การสื่อสาร ความสามารถในการคิด ความสามารถในการแกปญหา ความสามารถในการใชทักษะชีวิตและ ความสามารถในการใชเทคโนโลยี ดังน้ัน หลักสูตรการเล้ียงปลาดุกเปนแนวทางใหนักเรียนไดเลือกเรียนตาม ความสามารถและความถนัดของตนเอง การฝกอาชีพแกนักเรียนที่ดอยโอกาสทางการศึกษา เปนกระบวนการการหน่ึงในการเตรียมความ พรอมในการประกอบอาชีพใหแกนักเรียน ซ่ึงนอกจากนักเรยี นจะไดรับทักษะทางดานอาชีพแลวนักเรียนยัง ไดรับการฝกทักษะทางสังคมควบคูไปดวย หากนักเรียนไดรบั การฝกอาชีพจนสามารถประกอบอาชีพเองได ก็ จะทําใหเ ขาสามารถเลย้ี งดตู นเองและครอบครัวได หลักสูตรการเล้ียงปลาดุกเลมน้ี เปนหลักสูตรมุงเนนกระบวนการพัฒนาดานความคิดและการปฏิบตั ิ เพื่อเปดโอกาสใหนักเรียนไดเลือกเรียนอาชีพ ตามความถนัดและความสนใจของตนเอง เพื่อเปนพื้นฐานให นกั เรยี นนําไปประกอบอาชีพในอนาคตไดตามศักยภาพ

รายวิชา การเลย้ี งปลาดุก คําอธบิ ายรายวิชา เวลาเรยี น 80 ชัว่ โมง ศึกษาขอมลู วางแผนการเลยี้ งปลาดุก คดั เลือกพันธุ เลือกทพี่ ืน้ ท่ี ท่เี หมาะสม เตรียมบอ และภาชนะ เตรียมวัสดอุ ปุ กรณแ ละแหลง อาหาร การเล้ยี งดู การปองกันรกั ษา การรกั ษาคณุ ภาพนํา้ การนาํ ของเสยี จาก การเลี้ยงไปใชประโยชน การทําความสะอาด การคัดขนาด การถนอมอาหารและแปรรปู คาํ นวณคา ใชจาย กาํ หนดราคาขาย จดบันทกึ รายรบั -รายจาย และจัดจําหนา ย ปฏบิ ตั งิ านการเลี้ยงปลาดกุ ต้ังแตกระบวนการคดั เลือกพันธุจนถงึ การจดั จาํ หนา ย เพอื่ ใหมีความรู ความเขาใจและมีทกั ษะในการปฏบิ ตั งิ านในการเลี้ยงปลาดกุ มีความมุงมั่นทาํ งานจนสาํ เรจ็ และเห็นคุณคาของ การทาํ งาน ทํางานอยางมีความสุข มีกิจนิสยั การทาํ งานความประณีต รอบคอบ ปลอดภยั ตัดสินใจและ เลอื กใชเทคโนโลยีท่มี ีผลตอ ชีวติ สงั คมส่งิ แวดลอมในทางสรา งสรรคเหมาะสมกบั งาน สามารถนําไปใชใน ชีวิตประจําวนั เหน็ คณุ คาของงานอาชีพสจุ ริต รักชาติ ศาสนา กษัตริย ซือ่ สัตย สุจรติ มวี นิ ยั ใฝเ รียนรู รักความ เปน ไทย อยอู ยางพอเพียงตามหลกั ปรัชญาเศรษฐกจิ พอเพยี ง

ผังมโนทศั น อาชพี การเลีย้ งปลาดกุ ระดบั มัธยมศกึ ษาตอนตน /มัธยมศกึ ษาตอนปลาย หนวยท่ี 1 หนวยที่ 2 ความรทู ั่วไปเก่ียวกับการ วิธกี ารจดั การเกี่ยวกบั เลี้ยงปลาดุก การเลย้ี งปลาดกุ ( 12 ช่วั โมง ) (จํานวน 24 ชั่วโมง ) อาชีพ การเล้ียงปลาดุก จาํ นวน 80 ชว่ั โมง หนว ยที่ 3 หนว ยที่ 4 เรื่องการใหอ าหารปลาและการ เรือ่ งการจดั การผลผลิต ( จํานวน 20 ชั่วโมง ) ปองกันดแู ละรักษาปลา ( จํานวน 24 ชัว่ โมง )

การบรู ณาการตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียง 2 เง่ือนไข 3 หลกั การ 4 มิติ อาชพี การเลี้ยงปลาดกุ ความรู คณุ ธรรม 1. แสดงความรูเกีย่ วกับหลกั การและ 1. ความมีระเบยี บ วนิ ยั กิจนิสยั ท่ีดีในการเรียน กระบวนการ การเลย้ี งปลาดกุ วิชาการเลย้ี งปลาดกุ 2. ความรบั ผิดชอบ 2. แสงความรู ความเขา ใจในการเลือกพันธุ 3. ความสนใจใฝรู และปฏบิ ตั งิ านคาํ นึงถงึ ความ ปลา ข้ันตอนหลักกาการเล้ียงปลาดุก ปลอดภยั 4. ความมีมนษุ ยสัมพันธ 3. แสดงความรู ความเขาใจในการดแู ลรักษา 5. ความซือ่ สตั ย และการปองกนั โรค ตามหลกั การและ 6. ความสะอาด กระบวนการ 7. ประณตี และรอบคอบ 4. เลอื กการจัดการผลติ การขายที่ถูกตองตาม กระบวนการ พอประมาณ มเี หตผุ ล มีภมู คิ มุ กนั 1. เรียนรทู จ่ี ะแบง ปน เวลาในการ 1.สามารถใชค วามรูเ รื่อง การจาํ แนก 1. มกี ารวางแผนในการปฏบิ ตั ิ กจิ กรรม เล้ียงปลาดกุ ใหส ําเรจ็ ทนั เวลา พันธปุ ลา การดรู กั ษา และการให 2. ดาํ เนินกิจกรรมตามลาํ ดับ ข้นั ตอน 2. เรียนรูท่จี ะใชวสั ดุ อุปกรณ อาหารปลาดุก 3. มที กั ษะในการคิด การ แกปญ หา และการตัดสินใจ และทรัพยากรท่มี ใี นทองถ่ินอยาง 2. นาํ ความรกู ารเตรยี มบอในการเล้ียง 4. มีความเขาใจวธิ ีการเลย้ี ง การ ดูแล ตลอดจนตลาดในการขาย คุมคาและประหยดั โดยการใชวสั ดุ ปลาดุก และการจัดการอาหารใน อปุ กรณท ่ีมใี หเ กิดประโยชน ทองถ่ินมา เพื่อลดตน ทุนการซอ้ื อาหาร 3.รูจกั ประเมินความรู 3. มีความเทย่ี งตรงแกผ บู ริโภคโรคใน ความสามารถของตนเองและเพอ่ื น การจําหนว ยผลผลติ ในกลุม 4. เรยี นรจู ะแบง ภาระหนา ที่และ แกปญหาตามความสามารถของ ตนเองและเพอ่ื นในกลมุ

วัตถุ สงั คม สง่ิ แวดลอม วัฒนธรรม 1. รหู ลักการใชทรัพยากร 1.รูและเขาใจความ 1.การลดการใชสารเคมี 1. รูหลักการใช และวตั ถกุ ารเลียงปลาดกุ อยางคุมคา แตกตางระหวา งบคุ คลอยู ในการเลย้ี งดู ทรัพยากรและ 2. รูจ กั การเลอื กใชวัตถดุ ิบ อาหารเพือ่ ลดตน ทนุ ท่ีมีใน รวมกบั คนอืน่ ไดอ ยางมี 2. ใชวัตถุดิบอาหารที่ วตั ถุดิบอยา งคุมคา ทอ งถิน่ และตามฤดูกาล ความสุข ปราศจากสารเคมี 2. รจู กั กฎ ระเบียบ กตกิ า หนา ท่ีในการอยู รว มกบั คนอ่ืน 3. ยอมรับความคดิ เหน็ และเคารพในการตัดสินใจ ของผอู ่ืน 4. รจู กั มารยาทในสงั คม และการแบง ปน

โครงสรา งหลกั สตู ร การเลีย้ งปลาดุก ความสาํ คญั การฝก อาชีพแกน กั เรยี นท่ีดอ ยโอกาสทางการศึกษา เปนกระบวนการการหนงึ่ ในการเตรียม ความพรอ มในการประกอบอาชพี ใหแกนกั เรยี น ซงึ่ นอกจากนกั เรียนจะไดรบั ทกั ษะทางดา นอาชีพแลวนกั เรยี น ยังไดรับการฝกทักษะทางสังคมควบคูไปดวย หากนักเรียนไดรับการฝกอาชีพจนสามารถประกอบอาชีพเองได ก็จะทาํ ใหส ามารถเลีย้ งดูตนเองและครอบครัวได การเล้ียงปลาดุก ถือเปนงานท่ีใชความเอาใจใส ความมุงในการทํางาน ตองศึกษาข้ันตอน การทํางาน รอบคอบ ปลอดภัย ตัดสินใจและเลือกใชเทคโนโลยีท่ีมีผลตอชีวิตและสัคมรอบขางจนเกิดความ และ ผลิตงานท่ีมคี ณุ ภาพและคงทน ซึ่งผผู ลิตสามารถจดั จาํ หนายเพ่ือ สรา งรายไดใหกบั ตนเองและครอบครัว จดุ มงุ หมาย 1. เพือ่ ใหน ักเรยี นมคี วามรูเรื่องการเลย้ี งปลาดกุ 2. เพ่ือใหน ักเรยี นมคี วามรูและสามารถปฏิบตั ิการเล้ียงปลาดกุ 3. เพือ่ ใหน ักเรียนมีความรเู พือ่ เปน แนวทางในการประกอบอาชีพการเลยี้ งปลาดกุ 4. เพ่ือใหน ักเรียนอยอู ยางพอเพยี งตามหลกั ปรชั ญาเศรษฐกิจพอเพียง ผลการเรยี นรู 1. มีความเขา ใจเกี่ยวกับการเล้ียง ความสําคญั ขั้นตอน กระบวนการเลี้ยงดูแลปลาดุก 2. มคี วามสามารถเลือกใชเ ครื่องมือ อุปกรณ ตางๆท่ีเกีย่ วของการเลี้ยงปลาดกุ 3. มคี วามสามารถในเลอื กวิธกี ารเตรียมบอ และการคดั เลือกพนั ธุป ลาดกุ 4. มีกจิ นสิ ัยในการทํางานดว ยความประณตี รอบคอบ เปน ระเบยี บเรยี บรอ ย มคี วามรบั ผดิ ชอบ และอยูอ ยา งพอเพียงตามหลักปรชั ญาเศรษฐกิจพอเพยี ง เน้อื หาของหลักสูตร ประกอบดว ยเนอ้ื 4 เร่ือง ดังนี้ 1. ความรูท ว่ั ไปเกีย่ วกบั การเลย้ี งปลาดุก 2. วธิ กี ารจดั การเก่ียวกับการเลี้ยงปลาดกุ 3. การใหอ าหารปลาและการปอ งกนั ดูแลรกั ษาปลาดุก 4. การจดั การผลผลิต เวลาเรียน ใชเ วลาเรียนทง้ั หมด 80 ชัว่ โมง ภาคทฤษฎี จํานวน 32 ชัว่ โมง ภาคปฏิบัติ จาํ นวน 48 ช่วั โมง

แหลงการเรยี นรูและส่ือประกอบการเรยี น 1. ใบความรู วิชาการเลย้ี งปลาดกุ 2. เอกสาร / ใบความรู/VCD/DVD 3. หองสมดุ / หอ งสืบคน ขอมูลอนิ เทอรเ นตโรงเรยี น 4. วสั ดอุ ปุ กรณในการปฏิบตั ิงาน 5. แหลงเรยี นรใู นชมุ ชน / วทิ ยากร / ภูมปิ ญญาทองถิ่น การวดั ผลประเมนิ ผลการเรียน 1. การประเมนิ ความรภู าคทฤษฎีระหวา งเรียนและจบหลกั สูตร 2. การประเมินผลระหวางเรียนจากการปฏิบัตงิ านท่มี คี ณุ ภาพเพยี งพอ สามารถสรางรายไดใ หก บั ตนเอง ความสาํ เร็จของการปฏิบัติและจบหลักสูตร ประโยชนที่คาดวาจะไดรับ 1. นักเรียนมคี วามเขา ใจเก่ยี วกบั การเลี้ยง ข้ันตอนและวธิ ีการเลีย้ ง การดรู ักษาปลาปลาดกุ ได 2. นักเรียนมีความสามารถวางแผนการ การคดั เลือกพนั ธุเล้ียงปลาดกุ ได 3. นักเรียนสามารถรวู ิธีการใหอาหาร และการจัดดแู ลรกั ษาโรคทีเ่ กยี่ วของกบการเลี้ยงปลาดุกได 4. นักเรียนสามารถจดั ทาํ บัญชรี ายรบั – รายจายและการประเมินผลได โครงสรา งเนอื้ หาของหลกั สูตร ประกอบดว ยเน้ือหา 4 เรอ่ื ง ดังนี้ เรอื่ งท่ี 1 ความรทู ่ัวไปเกี่ยวกับการเลีย้ งปลาดกุ จํานวน 12 ชัว่ โมง 1. ความสําคญั ของการเลีย้ งปลาดกุ จํานวน 4 ช่วั โมง 2. แนะนาํ ชน้ิ สวน วัสดุ อปุ กรณ ตา งๆทีเ่ กี่ยวกับการเล้ยี ง จาํ นวน 4 ชวั่ โมง 3. ลักษณะของพ้ืนทีใ่ นการเล้ียง จํานวน 4 ช่วั โมง เรื่องที่ 2 วิธีการจัดการเกี่ยวกับการเลี้ยงปลาดุก จํานวน 24 ช่วั โมง 1. วธิ ีการเตรียมบอ จํานวน 8 ชวั่ โมง 2. จํานวนนา้ํ ทใ่ี สในบอ เล้ียงปลาดกุ จํานวน 4 ชัว่ โมง 3. คณุ สมบัติของพนั ธุปลา จํานวน 4 ชว่ั โมง 4. วธิ กี ารคัดเลือกขนาดปลาจากบอ ออุบาลเพ่ือปลอยเลย้ี ง จํานวน 8 ช่วั โมง เรอื่ งที่ 3 การใหอ าหารปลาและการปอ งกนั ดแู ลรักษาปลาดกุ จาํ นวน 24 ชัว่ โมง 1. หลกั การใหอ าหารปลา จํานวน 4 ช่วั โมง 2. การคํานวณสัดสวนการใหอ าหารปลาดุก จํานวน 4 ชวั่ โมง 3. คาํ นวณสัดสวนการใหอ าหารปลาในแตล ะคร้งั ใหเหมาะสมกับปลาดกุ จํานวน 4 ช่ัวโมง 4. เวลาทเ่ี หมาะสมในการใหอ าหารปลาดุก จํานวน 4 ช่ัวโมง 5. การปองกนั และการกําจดั ศตั รูของปลาดกุ จาํ นวน 8 ชั่วโมง

เรื่องท่ี 4 การจัดการผลผลิต จาํ นวน 20 ช่วั โมง 1. ประโยชนจากการเลยี้ งปลาดกุ จาํ นวน 4 ช่วั โมง 2. ขอ ดี ขอเสีย จากการเลี้ยงปลาดุก จํานวน 4 ช่ัวโมง 3. ตลาดในการรองรับปลาดุก จาํ นวน 4 ชว่ั โมง 4. การจัดทําบญั ชี รายรับ – รายจาย ผลตอบแทนกาํ ไร จาํ นวน 8 ชั่วโมง

แผนการจัดกิจกรรมหลกั สูตร การเลย้ี งปลาดกุ จาํ นวน 80 ชว่ั โมง จดุ ประสงค เพอ่ื ใหนกั เรยี นสามารถปฏิบัตกิ ารทําการ เลย้ี งปลาดุกได และมีความรูเ พือ่ เปนแนวทางในการ ประกอบอาชีพ ท่ี ผลการเรียนรู เนอื้ หา กิจกรรม สือ่ การเรยี นรู การวดั และ จํานวน การเรียนรู ประเมินผล ชัว่ โมง ๑ - เพือ่ ใหนักเรียน - ความสําคัญของ - ครอู ธิบา - คูม อื การ -แบบทด 12 สามารถบอกคาํ การเล้ยี งปลาดุก ความสาํ คญั ในการ เล้ียงปลาดกุ สอบกอเรียน ชม สําคัญของการ - ใบความรู เลีย้ งปลาดุก ประกอบอาชีพการ - วิดโี อการ - ใบงาน - แนะนําช้นิ สว น เลีย้ งปลาดุก เลีย้ งปลาดกุ - ปฏบิ ตั ิ วัสดุ อปุ กรณ - ครอู ธิบายความ ตา งๆทเี่ กีย่ วกับ การ วสั ดตุ า งๆเลย้ี ง การเลี้ยงปลาดุก ปลาดุก - ครอู ธิบายพื้นท่ขี อง - ลกั ษณะของ การเล้ียงปลาดุก พนื้ ท่ใี นการเลี้ยง ๒ - เพอ่ื ใหนกั เรยี น - วิธีการเตรียม - ครูอธบิ ายพื้นทกี่ าร - คูมือการ - ใบงาน 24 ชม บอ จดั การเตรียมบอ เล้ียงปลาดุก - ปฏิบัติ เขา ใจหลกั การ - ใบความรู วิธกี าร ขนั้ ตอน - จํานวนนา้ํ ทีใ่ ส - ครอู ธิบายพ้นื ที่ของ - วิดโี อการ การเลย้ี งดปู ลาดุก ในบอ เลยี้ งปลา การเล้ยี งปลาดกุ เลี้ยงปลาดกุ ดกุ - อธิยายการคาํ นวณ - คณุ สมบัตขิ อง สดั สว นการใหอาหาร พันธปุ ลา ปลาในแตละครัง้ ให เหมาะสมกบั ปลาดุก - วิธีการคดั เลอื ก ขนาดปลาจากบ อออุบาลเพือ่ ปลอ ยเลีย้ ง

- - ใบงาน 20 ชม. ๓ เพื่อใหนักเรียน - หลกั การให - หลกั การใหอ าหาร - คูมือการ - ปฏิบัติ บอกหลกั การให อาหารปลา ปลา เลย้ี งปลาดุก อาหารปลาไดและ - การคาํ นวณสดั สว น - ใบความรู คาํ นวณการให - การคํานวณ การใหอาหารปลาดุก - วดิ โี อการ อาหารปลา - ฝก สดั สว นการให - คํานวณสัดสวนการ เลย้ี งปลาดุก การใหอ าหารปลา อาหารปลาดุก ใหอาหารปลาในแต เปนทแ่ี ละเปน ละครง้ั ใหเหมาะสม เวลาได - คํานวณสดั สว น กับปลาดกุ - บอกโรคและการ การใหอ าหาร - เวลา กาํ จัดโรคการเลย้ี ง ปลาในแตละครง้ั ทเี่ หมาะสมในการให ปลาดุกได ใหเหมาะสมกบั อาหารปลาดุก - ปลาดกุ การปองกนั และการ กําจดั ศัตรขู องปลาดกุ - เวลาที่ เหมาะสมในการ ใหอาหารปลาดกุ - การปอ งกนั และการกาํ จัด ศตั รูของปลาดกุ

ท่ี ผลการเรยี นรู เนือ้ หา กจิ กรรม ส่ือการเรยี นรู การวัดและ จํานวน การเรียนรู ประเมนิ ผล ช่วั โมง ๔ ผลท่ีคาดวา จะ - เพ่ือใหน กั เรยี น - ประโยชนจ ากการ - ใบความรู ใบงาน 20 ชม. ไดรบั จากการเลีย้ ง สามารถบอก เล้ียงปลาดกุ - ส่ือจากเว็บ ปลาดกุ จําหนาย / ประโยชนทีไ่ ด - ขอดี ขอเสีย จาก ไซด ผลตอบแทนและ จากการเลย้ี งปลา การเล้ยี งปลาดุก กําไร ดุก ได - ตลาดในการรองรบั ปลาดุก - บอกขอ ดแี ละ - การจดั ทําบญั ชเี พ่อื ขอเสียของการ หาผลตอบแทนกาํ ไร เลย้ี งปลาดุก - ตลาดในการ รองรับปลาดุก - จดั ทําบญั ชีเพ่อื หาผลตอบแทน กําไร