ไตรภูมิพระร่วง

เนื้อหาไตรภูมพิ ระร่วง ลาดบั การกาเนิดของมนุษย์ ในไตรภูมพิ ระร่วง เริ่มจาก ปฏิสนธิ = กลั ละ (ขนาด เศษ 1 ส่วน 256 ของเส้นผม) 7 วนั = อมั พุทะ (นา้ ล้างเนื้อ) 14 วนั = เปสิ (ชิ้นเนื้อ) 21 วนั = ฆนะ (ก้อนเนื้อ, แท่งเนื้อ ขนาดเท่าไข่ไก่) 28 วนั = เบญจสาขาหูด (มหี ัว แขน 2 ขา 2) ครบ 1 เดือน 35 วนั = มีฝ่ ามือ นิว้ มือ ลายนิว้ มือ 42 วนั = มีขน เลบ็ มือ เลบ็ เท้า (เป็ นมนุษย์ครบสมบูรณ์) 50 วนั = ท่อนล่างสมบูรณ์ 84 วนั = ท่อนบนสมบูรณ์ 184 วนั = เป็ นเดก็ สมบูรณ์ นั่งกลางท้องแม่ (6 เดือน)

เนื้อหาไตรภูมพิ ระร่วง การคลอด ท้อง 6 เดือนคลอด ทารกน้ันไม่รอด (บ่ห่อนได้สักคาบ) ท้อง 7 เดือนคลอด ทารกน้ันไม่แข็งแรง (บ่มิได้กล้าแขง็ )

ลกั ษณะเด่น หนังสือไตรภูมพิ ระร่วง ถึงแม้ว่าเป็ นวรรณคดโี บราณทใี่ ช้ภาษาไทยแบบเก่า และมศี ัพท์ทางพระพทุ ธศาสนาปะปนอยู่มาก ทาให้ยากแก่การอ่านสาหรับผู้ทไ่ี ม่มี พืน้ ฐานทางพทุ ธศาสนามาก่อนกต็ าม แต่สานวนพรรณนาแจ่มแจ้ง ไพเราะ ช่วยให้ เกดิ จินตภาพและทาให้เกดิ ความรู้สึกคล้อยตามไปด้วย เช่น ตอนพรรณนาถึงความน่า กลวั ในนรกภูมิ และความสุขสบายในสวรรค์ เป็ นต้น ทุก ๆ ตอนทกี่ ล่าวถึงเร่ืองใด เรื่องหน่ึง ผู้ทรงพระราชนิพนธ์ได้ทรงอธิบายตอนน้ันอย่างละเอยี ด

คุณค่าของเร่ือง ๑. ด้านภาษาและสานวนโวหาร เป็ นวรรณคดเี ล่มแรกท่เี รียบเรียงในลกั ษณะการค้นคว้าจากคมั ภีร์ต่าง ๆ ถงึ 30 คมั ภรี ์ จงึ มศี ัพท์ทางศาสนาและภาษาไทยโบราณอยู่มาก สามารถนามาศึกษาการใช้ ภาษาในสมยั กรุงสุโขทยั ตลอดจนสานวนโวหารต่าง ๆ ไตรภูมพิ ระร่วงมสี านวนหนัก ไปในทางศาสนาโวหารและพรรณนาโวหาร ใช้การผูกประโยคยาว และใช้ถ้อยคา พรรณนาดเี ด่น สละสลวยไพเราะ ก่อให้เกดิ ความรู้สึกด้านอารมณ์สะเทือนใจ และให้ จินตภาพหรือภาพในใจอย่างเด่นชัด เช่น \" บ้างเต้นบ้างราบ้างฟ้อน ระบาบนั ลือเพลงดุริยดนตรี บ้างดดี บ้างสีบ้างตีบ้างเป่ า บ้าง ขบั ศัพท์สาเนียง หมู่นักคุณจุณกนั ไปเดยี รดาษพืน้ ฆ้องกลองแตรสังข์ระฆงั กงั สดาลมโหระทกึ กกึ ก้องทานุกดี ทม่ี ดี อกไม้อนั ตระการต่าง ๆ สิ่ง มจี วงจันทน์ กฤษณาคนั ธาทานอง ลบองดงั เทพยดา ในเมืองฟ้า สนุกนีท้ ุกเม่ือบาเรอกนั บมวิ าย \"

คุณค่าของเร่ือง ๒. ด้านความรู้ ๒.๑ ด้านวรรณคดี ทา ให้คนช้ันหลงั ได้รับความรู้ทางวรรณคดี อนั เป็ น ความคดิ ของคนโบราณ ซึ่งจะเป็ นพืน้ ฐานของวรรณคดไี ทย เช่น พระอนิ ทร์ แท่น บณั ฑุกมั พล ช้างเอราวณั เขาพระสุเมรุ ป่ าหิมพานต์ ต้นปาริชาติ ต้นนารีผล นรก สวรรค์ ๒.๒ ด้านภูมศิ าสตร์ เป็ นความรู้ทางภูมศิ าสตร์ของคนโบราณ โดยเชื่อว่าโลก มอี ยู่ 4 ทวปี ได้แก่ ชมพทู วปี บุรพวเิ ทหทวปี อตุ ตรกรุ ุทวปี และอมรโคยานทวีป โดย มเี ขาพระสุเมรุเป็ นศูนย์กลาง

คุณค่าของเรื่อง ๓. ด้านสังคมและวฒั นธรรม ๓.๑ คาสอนทางศาสนา ไตรภูมิ พระร่วงสอนให้คนทาบุญละบาป เช่น การ ทาบุญรักษาศีลเจริญสมาธิภาวนาจะได้ขนึ้ สวรรค์การทาบาปจะตกนรก แนวความคิดนีม้ ีอทิ ธิพลเหนือจิตใจของคนไทยมาช้านาน เป็ นเสมือนแนวการสอน ศีลธรรมของสังคม สอนปรัชญาทางพระพทุ ธศาสนา ชี้ให้เห็นแก่นแท้ของชีวติ อนั นา มนุษยชาตใิ ห้หลดุ พ้นจากวฏั สงสาร ให้คนปฏบิ ตั ชิ อบซึ่งเป็ นประโยชน์ต่อการอยู่ ร่วมกนั ในสังคม

คุณค่าของเรื่อง ๓.๒ ค่านิยมเชิงสังคม อทิ ธิพล ของหนังสือเล่มนีใ้ ห้ค่านิยมเชิงสังคมต่อ คนไทย ให้ต้งั มน่ั และยดึ มนั่ ในการเป็ นคนใจบุญ มเี มตตากรุณา รักษาศีล บาเพญ็ ทาน รู้จกั เสียสละ เช่ือมนั่ ในผล แห่งกรรม ไตรภูมพิ ระร่วงกาหนดกรอบแห่งความ ประพฤติ เพ่ือให้สังคมมคี วามสงบสุขผ้ปู กครองแผ่นดนิ ต้องมคี ุณธรรม ด้านประเพณีและวฒั นธรรม ความเช่ือทย่ี งั สืบทอดมาจนถึงปัจจุบนั เช่น ประเพณี งานศพ ภาพนรกและสวรรค์ก่อให้เกดิ ผลงานด้านจิตรกรรม ประตมิ ากรรม และ สถาปัตยกรรม

คุณค่าของเร่ือง ๓.๓ ศิลปกรรม จิตรกร นิยมนาเรื่องราวและความคดิ ในไตรภูมพิ ระร่วง ไปเขยี นภาพสีไว้ในโบสถ์วหิ าร โดยจะเขียนภาพนรกไว้ทผี่ นังด้านล่าง หรือหลงั องค์พระประธาน และเขยี นภาพสวรรค์ไว้ทผี่ นังเบือ้ งบนรอบโบสถ์วหิ าร ก่อให้เกดิ ผลงานด้านจิตรกรรม ประตมิ ากรรม และสถาปัตยกรรม

คุณค่าของเรื่อง ๔. ด้านอทิ ธิพลต่อวรรณคดอี ่ืน ไตรภูมพิ ระร่วงมอี ทิ ธิพลสาคญั ต่อแนวคดิ ของกวรี ุ่นหลงั โดยนา ความคดิ ในไตรภูมพิ ระร่วงสอดแทรกในวรรณคดตี ่าง ๆ เช่น ลลิ ติ โองการแช่งนา้ กล่าวถงึ ไฟบรรลยั กลั ป์ ล้างโลก \" นานาอเนกน้าวเดมิ กลั ป์ จักร่าจกั รพาฬเมื่อไหม้ กล่าวถงึ ตะวนั เจด็ อนั พลุ่ง นา้ แล้งไข้ขอดหาย \"

คุณค่าของเรื่อง รามเกยี รต์ิ พระราชนิพนธ์ในรัชกาลที่ ๑ กล่าวถงึ ทวปี ท้งั ๔ ว่า \" สาแดงแผลงฤทธ์ิฮึกฮัก ขุนยกั ษ์ไล่ม้วนแผ่นดนิ ชมพูอดุ รกาโร อมรโคยานีกไ็ ด้สิ้น “ รามเกยี รต์ิ พระราชนิพนธ์ในรัชกาลท่ี ๒ กล่าวถงึ ปลาอานนท์ \" เขาสุเมรุเอนเอยี งอ่อนละมุน อานนท์หนุนดนิ ดานสะท้านสะเทือน \"

คุณค่าของเร่ือง ในสาครลกึ กว้างกลางวถิ ี กจ็ มลงถึงท่แี ผ่นดนิ ดาน กากคี ากลอน กล่าวถึงแม่นา้ สีทนั ดร จึงช่ือสีทนั ดรอนั ใสสาร \" ....................................... คชสารเงือกนา้ และนาคนิ \" แม้จะขว้างหางแววมยุรี อนั นา้ น้ันสุขุมละเอยี ดอ่อน ประกอบด้วยมจั ฉากมุ ภาพาล

คุณค่าของเร่ือง จาได้ไม่ผดิ นัยน์ตาพี สิ้นฝี มือแล้วแต่นางเดยี ว ขุนช้างขุนแผน กล่าวถงึ ป่ าหิมพานต์ ขอบเขตเขาคลุ้มชอุ่มเขยี ว \" ม่านนีฝ้ ี มือวนั ทองทา พริ้งเพรียวดอกดกระดะดวง ฟายฟ้อนอย่บู นยอดภูเขาหลวง เส้นไหมแม้นเขียนแนบเนยี นดี ชะนีหน่วงเหนี่ยวไม้ชม้อยตา เจ้าปักเป็ นป่ าพนาเวศ อร่ามรูปพระสุเมรุภูผา รุกขชาตดิ าดใบระบดั เรียว การวกิ อสิ ินธรยุคุนธร \" ปักเป็ นมยุราลงราร่อน แผ่หางกางปี กเป็ นพุ่มพวง ปักเป็ นหิมพานต์ตระหง่านงาม วนิ ันตกอสั กรรณเป็ นหลนั่ มา