เทป 11

1 แกน่ ของพระพทุ ธศาสนา ตอนที่ 11 Buddhism Core Episode 11 เจรญิ ในธรรมญาตโิ ยม วันนว้ี ันที่ 11 สิงหาคม 2563 วนั นก้ี จ็ ะมาแสดงธรรมเรื่องของแก่นของ พระพทุ ธศาสนาก็คือเร่ือง “จิต” กย็ งั มหี ลายคนที่ยังฟงั แล้วยังไม่เข้าใจ ก็จะกลับมาพูดถึงเร่อื งจิตกนั ใหม่อีก ครง้ั หน่งึ Growing in Dharma, everyone. Today is August 11, 2020. Today, I will come to teach you about the essence of Buddhism, which is \"mind\". There are still many people who still listen and do not understand. I will come back to talk about the mind again. จติ นี่เปน็ ธรรมชาติท่ีไมม่ ีรูปไมม่ รี ่าง อธบิ ายไม่ไดด้ ว้ ยภาษาสมมุติ อยทู่ ี่ไหนก็ไม่รู้ ไม่มที ่ีอยทู่ อ่ี าศยั แตก่ ต็ ้อง อปุ มา มาพูดให้เราเขา้ ใจว่ามันอาศัยอย่ใู นก้อนน้ี ก้อนทเี่ รยี กว่ารา่ งกายนี้ ธรรมชาติของจิตเปน็ ธรรมชาติรู้ มี หน้าทอี่ ย่างเดยี วคือรู้ This mind is a formless nature. The mind is inexplicable in a fictional language. I don't know where the mind lives. But I must use a parable. Let's talk to us that it lives in this lump. This lump is called the body. The nature of the mind is the nature of knowing. There is only one duty to know. มอี าการประกอบกับจิตคือจิตสงั ขาร จิตสงั ขารเป็นกริ ยิ าของจติ เปน็ อาการประกอบกับจิต มีอย่คู ู่กบั จิต อปุ มาเหมือนกับน้าและคลนื่ น้าคือจติ คลนื่ หรือการแปรปรวนของนา้ นัน่ คือกิรยิ าของน้า นัน่ คอื คลน่ื น่นั คือ อาการของน้า อุปมาเหมือนกับจติ สงั ขาร จิตสังขารเราเปน็ กิรยิ าของจิต เป็นอาการที่ต้องมี There is a movement that happens with the mind. It is called the verb of the mind. It is a movement of the mind that coexist with the mind. The analogy is like water and waves. Water is the mind. Waves or warping of water are the movements of the water, that's the wave, that's the nature of the water. The wave of the water is like the verb of the mind. The verb of the mind is the movement of the mind. It is a symptom that must be with the mind.

2 จติ สังขารน่แี หละเปน็ ตวั สรา้ งขันธ์5ขน้ึ มา สรา้ งรูป เวทนา สัญญา สงั ขาร วญิ ญาณข้นึ มา มนั สรา้ งข้นึ มา เพราะอวชิ ชา ความไม่รู้ It is the verb of the mind that produces the five groups of personality. The verb of the mind created body, feeling, memory, thought, and consciousness. The five groups of personality were created because of ignorance, the ignorance of the mind. จิตนี้ ธรรมชาตริ นู้ ้ี เขาบริสทุ ธ์ิของเขาอยู่แล้ว เขาประภัสสรอยแู่ ล้ว เขาไมเ่ คยสขุ เขาไมเ่ คยทุกข์ เขาไมเ่ คยได้ กศุ ลและเขาก็ไมเ่ คยได้อกศุ ล เขาไม่เคยมบี ุญมบี าป This mind is a natural knower. He is already his purity. He is already perfect. He is never happy. He never suffers. He never received heaven and he never received hell. He had no merit or sin. เขาอยเู่ หนือการปรุงแต่งท้ังปวง จะเรียกวา่ พระนพิ พานก็ได้ จะเรยี กวา่ ธรรมะธาตุกไ็ ด้ อธบิ ายไม่ได้ดว้ ยภาษา มนษุ ย์แต่ก็ต้องเอาภาษาสมมุติน่ีมาพดู ให้พวกเราเขา้ ใจว่าธรรมชาตนิ ี้คือจติ เป็นธรรมชาติรู้ The mind is above all refinements. It can be called Nirvana. It can be called Dharma. It cannot be explained by human language, but I have to bring this English language to speak for us to understand that this mind is a natural knower. ท่นี ้เี มือ่ มธี รรมชาติรู้กย็ อ่ มมีส่ิงถกู รู้ ส่ิงถูกรูก้ ค็ ือกริ ิยาของจิตน่ันแหละ กริ ิยาของจิตคือสง่ิ ถกู รู้ จิตสงั ขารนี่ แหละคือสิ่งถูกรู้ จติ สงั ขารก็คืออาการท่ีคดิ นึกปรุงแต่ง เช่น อารมณ์ ความคิดนึก เป็นต้น น่ีเปน็ จิตสงั ขาร So, when there is a natural knower, there is something to be known. What is known is the movement of the mind. The movement of the mind is what is known. The movement of the mind is the state of thought such as emotions and imagination. This is the movement of the mind. ทีน่ ี้ธรรมชาติของจิตน้ีทีเ่ ปน็ ธรรมชาตริ ู้นเี้ ขาไม่มีปัญญา แรกเรมิ่ เดมิ ทเี ขากไ็ ม่มีปญั ญาอยู่แลว้ เขากอ็ าศัยจติ สังขารนใี้ นการปรุงแต่งสรา้ งเรอื่ งราวทกุ อยา่ งขนึ้ มา สร้างตัวกู ของกูขึน้ มา ทีเ่ รยี กว่า “วิญญาณ” The nature of this mind, a natural knower, has no wisdom. In the beginning, this mind didn't have any wisdom. This mind relied on the movement of the mind to compose every story, creating my own character called \"Soul\".

3 ก็จติ สังขารน่ีแหละมนั สรา้ งวิญญาณขึน้ มา คือมันยึดถือว่านเี่ ราคือผู้รู้ ผูร้ ู้คอื เรา จติ คอื เรา เราคอื จติ แต่จิตแท้ นน้ั เขาก็รู้ของเขาอยู่อยา่ งนนั้ แหละ Well, the movement of the mind creates the soul. The soul holds on that the soul is a natural knower, a natural knower is a soul, the mind is the soul, and the soul is the mind. In fact, the soul is not the real mind. The soul is the fake natural knower. But the real mind, a real natural knower, didn’t do anything with the soul. He just knows his duty to know only. แต่จิตสงั ขารเขาให้คา่ เขาเป็นคนพาธรรมชาติรนู้ ี้ ใหไ้ หลไปสร้างเรื่องราวตา่ งๆขน้ึ มา เมื่อธรรมชาตริ เู้ ขาไมม่ ี ปญั ญา เขาก็เลยถูกจิตสังขารนั้น ลากไปสร้างเร่ืองราวทกุ อย่างขึน้ มา จติ สังขารก็เลยปรุง ปรงุ แต่งวา่ จติ นค้ี ือ เรา But the movement of the mind gave value to a natural knower. The movement of the mind was the one that brought a natural knower to know his value and flow to know his many stories. When a natural knower has no wisdom. So he was kidnapped by the movement of the mind to make his story up. So the movement of the mind gave him the value that this mind is a movement of the mind. A movement of the mind is this mind. แลว้ กป็ รงุ แต่งต่อไปทางอายตนะ คือสง่ กระแสออกไปทางตา หู จมกู ล้นิ กาย เม่อื ส่งกระแสออกไปเหน็ รูป เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพะ เม่ือเหน็ แล้วก็ใหค้ า่ วา่ นค่ี ือรา่ งกายของเรา น่ีคอื ของของเรา นี่คอื บุตรธิดา นีค่ ือสามี ภรรยาของเรา น่ีคือบดิ ามารดา นค่ี ือบ้าน นี่คือรถของเรา A movement of the minds also creates the five sense doors. The five sense doors, there are the eyes, the ears, the nose, the tongue, and the body. The movement of the mind sends its stream through the five sense doors to see the form, sound, smell, taste, and touch. When the five sense doors see the sense object. The movement of the mind will give value to that sense object. This sense object is my body. This sense object is my son. This sense object is my husband. This sense object is my wife. This sense object is my parents. This sense object is my house. This sense object is my car. ทกุ อยา่ งเปน็ เรา เป็นของของเรา เกดิ ขึน้ เพราะจติ สงั ขารคือความคิดนึกของเราใหค้ า่ น่ีคอื การส่งกระแส ออกไปภายนอก เม่ือออกไปใหค้ า่ กเ็ กิดความชอบและไมช่ อบเกดิ ขน้ึ หรือทเ่ี รียกว่าสมอยากและไมส่ มอยาก The movement of the mind gives a value to all object is mine, belongs to mine. The movement of the mind sends its current through the five sense doors to value to the object outside the mind. The movement of the mind gives value to that object to be “I like this object” and “I dislike this object”. Like means you are satisfied. Dislike means you are unsatisfied.

4 เม่อื เกิดความชอบก็ทะยานอยากขึ้นไปเรื่อยๆ เรียกว่า “โลภะ” ทะยานอยากไปหาที่ส้นิ สดุ ไมไ่ ด้ เมอื่ ไมส่ มอ ยาก เมอ่ื ไม่พอใจ ไมเ่ ปน็ ดงั ใจท่ีตวั เองปรารถนาก็เกดิ ความทกุ ข์ขนึ้ มา เกิดความโกรธขน้ึ มา เกิดความข่นุ เคือง ไมพ่ อใจขน้ึ มา นี่เกดิ เป็น “โทสะ” When you like that object, you want that object more and more. Your infinity want is called greed. Your greed has no end. When you don't like that object. When you are not satisfied with that object. When you don't like that object because it isn’t what you want. You are starting to feel suffering. Suffering is a cause of “Anger”. โลภะเปน็ เหตใุ หเ้ กดิ โทสะ คือโทสะอุปมาเหมือนกบั ฝ่ายลบ โลภะอปุ มาเหมือนกับฝา่ ยบวก อุปมาเหมือนกับ โทสะคือด้านโปง้ ของเหรยี ญ โลภะคือด้านก้อยของเหรียญ ทัง้ โลภะและโทสะลว้ นเกิดมาจากโมหะคือความไม่รู้ ความหลง Greed is the cause of anger. Anger is like the negative side. Greed is like the positive side. Anger is like the head of a coin. Greed is like the tail of a coin. Both greed and anger arise from “Delusion”. Delusion is ignorance. จติ มันหลง จติ มนั ไม่รวู้ า่ ตัวเองบรสิ ุทธิอ์ ยู่แลว้ มนั หลงไปกับการปรงุ แตง่ หลงไปกับจิตสังขารแลว้ กถ็ ูกจติ สงั ขารลากไปให้คา่ กบั ส่ิงตา่ งๆ ท่ีตนเองยดึ ถอื วา่ มตี ัวมีตนขึ้นมา นค่ี ืออวิชชา นีค่ ือโมหะ The mind is delusional, the mind does not know that itself is pure. The mind is obsessed with the movement of the mind. The mind is lost in the movement of the mind. Then the mind is attached by the movement of the mind to give value to all object that is mine and belongs to me. This is ignorance, this is the delusion of the mind. เพราะฉะนัน้ ทั้งโลภะและโทสะจึงเกดิ มาจากความไมร่ ู้ จติ เขาไมร่ ู้ เขาก็เลยไหลไปกบั จิตสังขาร ให้คา่ เมื่อให้ คา่ วา่ รปู เสยี ง กลนิ่ รส โผฏฐพั พะนัน้ เป็นน่ันเป็นนี่ ให้คา่ ไปตามสมมุติบัญญตั ิ แล้วก็เกิดความทะยานอยาก ขนึ้ มา Therefore both greed and anger arise from ignorance. The mind doesn't know, so the mind flows with the movement of the mind to value the sense object. When it is stated that form, sound, smell, taste, and touch are these. Give values according to the assumptions. Then the ambition arises. พอไม่สมอยากขึน้ มาก็เกิดความทกุ ข์ขน้ึ มา พอสมอยากก็ทะยานอยากขน้ึ ไปอกี พอไมส่ มอยากกเ็ กดิ ความทุกข์ ความโกรธ ความขุ่นเคืองข้ึนมา จงึ ท้าให้เราเวยี นว่ายตายเกิดอยใู่ นวัฏสงสาร สามแดนโลกธาตุ When unsatisfactory arises, suffering arises. As soon as you wanted, you wanted to soar even more. When you don't like it, suffering, anger, and resentment arise. Therefore we are born in the cycle of birth and death in these three worlds.

5 สามแดนโลกธาตุกค็ ือ กามภพ รูปภพ อรปู ภพ คือหลงไปในกาม กามภพก็คอื ท่ีอยู่ของสัตว์ท่ียังหลงอยใู่ นกาม กามภพกค็ ือวา่ ความยนิ ดีพอใจในรปู เมอื่ ตาเห็นรปู เหน็ ดอกไมส้ วยพอใจแลว้ หรือไม่พอใจแลว้ น่เี รียกว่าเปน็ กาม เมื่อหูได้ยนิ เสียง พอใจแล้ว ไม่พอใจแลว้ นเี่ รยี กว่าตดิ อยู่ในกาม เมื่อจมกู ได้กล่นิ พอใจบา้ ง ไมพ่ อใจบ้าง นเ่ี ปน็ กามแล้ว เมื่อปากไดล้ ้ิมรส อร่อยบา้ ง ไม่อร่อยบา้ ง น่ีกเ็ รียกวา่ เป็นกาม เม่ือกายถกู ต้องสัมผัส ชอบบ้าง ไมช่ อบบา้ ง นเี่ ปน็ กาม นี่คอื กามภพท่ีอยขู่ องสัตวผ์ ู้หลงติดอยใู่ นกาม These three worlds are the sensual world, the form Jhana world, and the formless Jhana world. The sensual world is the world of sensuality. The sensual world is the dwelling place of beings that are still immersed in sensual pleasures. Sensual pleasures are pleasures of form, sound, smell, taste, and touch. For example, when the eye sees beautiful flowers. Are you satisfied or not satisfied with that beautiful flowers? This is called sensuality. When the ear hears the music. Are you satisfied or not satisfied with that music? This is called sensuality. When the nose smells the perfume. Are you satisfied or not satisfied with that perfume? This is called sensuality. When the tongue tastes the food. Are you satisfied or not satisfied with that food? This is called sensuality. When the body touches the object. Are you satisfied or not satisfied with that object? This is called sensuality. The sensual world is the world of obsessing sensuality. ส่วนรปู ภพ รูปภพก็คอื ว่า เป็นรูปฌาน คอื ผู้ปฏบิ ตั ิสมาธิแล้วตดิ อย่ใู นรูปฌานก็จะไปอยู่ในรปู ภพ ภพทอ่ี ยู่ของ พรหมหรือเรยี กวา่ รูปพรหม The form Jhana world is the world of form Brahma, which is the place for one who meditates and is trapped in the form Jhana while he is dying. After that, he will be born as a form Brahma in the world of form Jhana. The world of form Jhana is the dwelling place of form Brahma. สว่ นอรูปภพ กค็ ือว่าเปน็ ภพของอรปู พรหมนน่ั เอง คือผูท้ ่ีทา้ สมาธิจนถงึ สมาธขิ นั้ ท่ีเป็นอรูปภพซงึ่ ก็คือสมาธิขั้น ทีส่ งู กว่าฌาน 1,2,3,4 เพราะผู้ทต่ี ิดอยใู่ นสมาธฌิ าน 1,2,3,4 นัน้ จะอยู่ในรูปภพ ส่วนอรูปภพก็จะเปน็ ทีอ่ ยู่ของ ผู้ทีต่ ดิ อย่ใู นสมาธฌิ าน 5,6,7,8 นี่เขาเรยี กวา่ “อรปู ฌาน 4 ขั้น” ก็เป็นท่ีอยู่ของพรหมซึ่งเปน็ ลักษณะของอรปู ภพคอื ความละเอยี ดของจติ ท่ีละเอยี ดสูงข้นึ ไปอกี The formless Jhana world is the world of formless Brahma, which is the place for one who meditates and is trapped in the formless Jhana while he is dying. After that, he will be born as a formless Brahma in the world of formless Jhana. The world of formless Jhana is the dwelling place of formless Brahma. Meditation of the formless Jhana is deeper than meditation of the form Jhana.

6 แตไ่ มว่ า่ จะเป็นกามภพ รปู ภพหรืออรปู ภพ ก็คอื ทีอ่ ยู่ของสัตวผ์ ู้ท่ียังหลงอยู่ พวกเราปฏิบัตธิ รรม คุณงามความ ดี เพื่ออาศยั อยู่ในโลก อยา่ งเปน็ สุข เพื่อจะได้ไม่เบียดเบียนกนั นเ่ี ป็นเร่อื งทด่ี แี ต่บุญทพี่ วกเรารู้จักกนั มนั ก็ยัง เป็นเหตุใหพ้ วกเราต้องเวียนว่ายตายเกิดอยู่ในสามแดนโลกธาตุ เรายงั คงตอ้ งเวยี นว่ายตายเกดิ เหมือนเดิม All these three worlds, the sensual world, the form Jhana world, and the formless Jhana world is the dwelling place of the mind that is still lost in the movement of the mind. We practice dharma and make merit in order to live happily in the world so that we do not interfere with each other. It is good merit. But this good merit is still caused us to be born in these three worlds. We still have to cycle through birth and death as infinity. เปา้ หมายของการปฏิบัติธรรม เป้าหมายของพระพทุ ธศาสนา เปา้ หมายของพระพทุ ธเจ้า พระองค์ต้องการ อย่างเดยี วคือให้เราพน้ จากการเวียนวา่ ยตายเกดิ คือพน้ จากสามแดนโลกธาตนุ ี้ เมือ่ เราทา้ คณุ งามความดี เม่ือ เราท้าบญุ ทา้ กุศลกอ็ ยา่ ไปยึดถอื อย่าไปตดิ อย่าไปอยากได้บุญกศุ ล อย่าไปติดในคณุ งามความดี ใหท้ ้าเพอื่ หวงั ใหโ้ ลกนอี้ ยู่เยน็ เป็นสขุ หวงั ให้โลกนไ้ี ม่เบียดเบียนซ่ึงกนั และกนั กแ็ ค่นนั้ The goal of dharma practice. The goal of Buddhism. Buddha's goal. He only wants us to be free from the cycle of birth and death that is to escape from the three worlds: the sensual world, the form Jhana world, and the formless Jhana world. When we do good deeds. When we make merit, don't hold on to it, don't get attached, don't want to get merit. Don't get caught up in the goodness. Do it to hope that the world will be at peace. I hope the world doesn't interfere with each other, that's all. เมอื่ ได้เกดิ มาแล้วกต็ ้องศึกษาทา้ ความเข้าใจว่าพระพุทธเจา้ สอนเรื่องอะไร เมื่อเข้าใจว่าพระพุทธเจา้ สอนเรอ่ื ง “การไม่เกิด” กต็ ้องพิจารณาหยง่ั ลงไปสูจ่ ิต ใหเ้ ห็นวา่ จติ น้ีไม่ใช่เรา ไมใ่ ชข่ องของเรา เมือ่ เขา้ ใจว่าจติ นไ้ี ม่ใช่เรา ไม่ใชข่ องของเรา มันกจ็ บ จบหมายความวา่ มันจะไม่เกิดในสามแดนโลกธาตนุ ี้ น่คี อื หลักนีค่ อื ใจความส้าคญั ท่ี พวกเราจะต้องเนน้ ท้าความเข้าใจกัน ต้องย้าคิดย้าฟัง ย้าสอนตวั เองอย่เู นืองๆ บอกตวั เองอยู่เนืองๆ When we were born, we must study and understand what the Buddha taught. When you understand that the Buddha taught about \"non-birth\", you have to look down into the mind to see that this mind is not us not ours. When you understand that this mind is not us. It's not ours, it's over. The ending means that we wouldn't be born in these three worlds. This is the principle. This is the main theme that we must focus on understanding each other. Keep repeating yourself. Keep teaching yourself. Keep telling yourself. ฟงั ธรรมะให้มากๆ ฟงั ธรรมะที่หลวงพีพ่ ดู ไปทั้งหมด ฟงั ให้มากๆ ฟงั แล้วฟังเลา่ เราจะเข้าใจเรื่องจติ มากขนึ้ Listen to the Dharma a lot. Listen to all the Dharma that the Buddha taught about \"non- birth\". Listen a lot. Listen and listen to it. We will understand more about the mind.

7 กลบั มาใหม่ จิตเป็นธรรมชาติรู้ มหี นา้ ที่อยา่ งเดยี วคอื รู้ จิตสงั ขารเป็นกริ ิยาของจิต เป็นอาการประกอบกับจติ คอื ความคดิ นึกปรงุ แตง่ คิดนึกเปน็ ภาษาสมมุติ เพื่อไว้ใช้สื่อสาร ไวใ้ ชต้ ดิ ต่อ ปฏิสมั พนั ธ์ ไวเ้ รยี นรู้ ไวเ้ รียนรู้ ธรรมะ ไว้เรียนรเู้ ร่ือง “โลกมนษุ ย์” Come back again. The mind is a natural knower. The duty of the mind is knowing. The movement of the mind is the action of the mind. The movement of the mind is a symptom of the mind. The movement of the mind is like the beat of the heart organ. The movement of the mind is a refined idea imagined in fictional language for communication, interaction, studying, working, and learning Dharma to learn about the \"human world\". แตอ่ ยา่ ยดึ ถือวา่ จติ สังขารความคดิ นึกมีอยจู่ ริง เป็นตวั เปน็ ตนจริงๆไม่ได้ จติ สังขารอุปมาเหมือนกบั ลม ลม อาศัยอย่ใู นความวา่ งๆ ความวา่ งๆอุปมาเหมือนจติ จิตคือความวา่ ง ลมเปน็ กิรยิ าของความวา่ ง ลมมันเกิดจาก การกระเพ่ือมของความว่างๆ เมือ่ ความวา่ งๆมันกระเพ่อื มก็เกิดเปน็ ลมขึน้ มา But don't assume that the mind is real. The mind can't really be a person. The mind is like the wind. The wind lives in the emptiness. The emptiness is like the mind. The wind is a gesture of emptiness. The wind is caused by the ripple of emptiness. When the emptiness ripples, the wind arises. แตล่ มมันไมม่ ีรูปไมม่ ีรา่ ง มนั ไมม่ ีท่ีอยู่ท่ีอาศัย จับต้องไมไ่ ด้ กกั เก็บไวไ้ ม่ได้ มนั เกดิ ขึน้ มาตามเหตุ ตามปัจจยั พอหมดเหตุ หมดปจั จยั มนั ก็ดับไป แล้วมันก็เกดิ ขึน้ มาใหม่แล้วมนั กด็ บั ไป แลว้ มันก็เกิดข้ึนมาใหมแ่ ล้วมันกด็ บั ไป แปรปรวน เปลย่ี นแปลง ทนอยใู่ นสภาพเดิมไมไ่ ด้ คือมีความเปน็ เช่นนน้ั ของมนั อยู่อยา่ งน้ัน เป็นแคเ่ พียงสิง่ ถกู รู้ But the wind is shapeless. The wind has no place to live. The wind is intangible. The wind cannot be stored. The wind happens according to a cause, according to factors. When the cause is gone, all the factors are gone, and the wind is gone too. Then the wind reappears and then the wind goes off. Then the wind rises again and then it disappears, changing, changing, the wind is unbearable in its original state. The wind is that there is such a thing as it is. It's just what is known. เพราะมันมธี รรมชาตริ ู้ไง มนั ถึงไดเ้ หน็ มนั ถงึ ได้ร้ถู ึงสงิ่ ต่างๆ รู้วา่ สิ่งตา่ งๆทั้งหลายลว้ นแต่เป็นส่งิ ถกู รู้ นี่คือ ความเปน็ อนัตตา ความไม่เท่ียงนน่ั คอื อนจิ จัง ความท่มี นั แปรปรวน เปลย่ี นแปลง ทนอยู่ในสภาพเดิมไม่ได้นั่น คอื ทุกขงั Because there is a natural knower. So a natural knower knows what is seen. A natural knower is able to know what is known. A natural knower knows all everything is what is known. This is non-self. Impermanence is vanity. The fact that it is unstable, changeable, unable to bear it in its original state, is suffering.

8 ส่วนอนัตตาคอื ความเปน็ เช่นน้ันเอง เปน็ แค่เพียงสิง่ ถูกรู้ มันไม่ได้มชี ่อื มีเสยี งวา่ มนั เปน็ อะไร มนั เป็นอาการ บางอย่างท่ีเขาเป็นของเขาอยู่อย่างนั้น เกดิ ขน้ึ เองตามเหตุตามปจั จยั แล้วก็ดับไปเมือ่ หมดเหตุ หมดปัจจัย เขา ก็ดับไปของเขาเอง คือมนั ไม่ได้เป็นอะไร คืออาการตา่ งๆมันทา้ อะไรธรรมชาตริ ไู้ ม่ได้ Anatta is just like that. It's just what's known. It's not as name as what it is. It was some symptom that he belonged to him. He occurs spontaneously according to factors and then extinguished when all the causes were exhausted, he died on his own. It is nothing. It is just a symptom. It cannot do anything with a natural knower. The symptom of the mind cannot do anything with the mind. อุปมาเหมือนลม ลมมันท้าอะไรกบั ธรรมชาตวิ ่างไมไ่ ด้ แม้วา่ เราโยนระเบดิ นวิ เคลียร์ลงไปท่คี วามว่างๆ ระเบดิ นิวเคลยี รม์ ันก็ท้าอะไรกบั ความว่างๆนั้นไม่ได้ เหมือนเราโยนหินลงไปในน้า มนั เกิดคล่ืนข้ึนมาอย่างรุนแรงกจ็ รงิ แตค่ ล่ืนน้ันมันท้าอะไรนา้ ไม่ได้ น้ามนั ก็ทา้ หนา้ ทีข่ องน้าคือมนั แปรปรวน เปล่ยี นแปลงตามเหตุ ตามปัจจัยท่ี เรยี กว่าการกระเพ่ือม ทีเ่ รียกวา่ คลน่ื แต่มันก็ยังเปน็ น้าเหมือนเดิม มนั จะคลนื่ แรงคลน่ื สูงแค่ไหนก็ตามหรือมัน จะคล่ืนต่้าแค่ไหนกต็ าม คลน่ื มนั ก็เปน็ แคอ่ าการของน้า มันทา้ อะไรนา้ ไม่ได้ เหมือนกันกับจิตของเรา The symptom of the mind is like the wind. The wind can't do anything to the empty nature. Even if we throw a nuclear bomb into the emptiness. Nuclear bombs can't do anything about that emptiness. The symptom of the mind is like throwing a stone into the water. It was indeed a violent wave, but that wave could do nothing with the water. Water does the duty of water that is changing. Changing according to cause by a factor known as ripple called waves. But the wave is still water. No matter how high the waves are or how low the waves are. It's just a wave of water. It can't do anything with water. Same with the mind. จิตของเราคอื ธรรมชาตริ ู้ มันไม่เคยตาย ไม่เคยเกดิ และเคยตายจติ เรา ถึงแมว้ า่ เราจะไปอยใู่ นหมอ้ นรก จติ เรา มันกไ็ ม่ตาย ถงึ เราจะไปอยู่ในสวรรค์ เปน็ พรหม จติ เรามนั ก็ไม่เคยได้รู้จักความสบาย ความเป็นพรหมอะไรเลย ขณะที่เราอยู่ในหม้อนรก จิตเรามันกไ็ ม่เคยรจู้ ักความทุกข์ ความทรมานอะไรเลย มันก็มีหน้าที่แคร่ ู้ The mind is a natural knower. The mind never dies. The mind is never born and ever dies. Even if we're in the cauldron of hell. Our minds are not dead. Even if we go to heaven as Brahma, our mind never knows the happiness of Brahma. While we're in the cauldron of hell. Our minds never know suffering and torment. The mind has a duty to know what is happening only.

9 จติ มนั พูดไม่ได้ อธบิ ายไมไ่ ด้ มนั ไม่มภี าษาพูด มันมีอาการอย่างเดยี วที่เราพอจะพดู คุยกันได้ ส่ือสารกนั ไดก้ ็คือ มนั ทา้ หน้าท่ีอยา่ งเดียวคือรู้ แคน่ ัน้ ไม่มีใครเป็นเจา้ ของธรรมชาติรู้ เขาบรบิ ูรณ์ของเขาอยูต่ ลอด เขารู้ของเขา อยู่ตลอด ร้แู บบไม่ยึดมัน่ ถือมั่น รแู้ บบสักแตว่ า่ รู้ น่นั คือจิต มันเป็นสักแตว่ า่ รู้ มันไมม่ ีใครเป็นเจา้ ของ The mind cannot speak. The mind cannot be explained. The mind has no spoken language. The mind has an only symptom that we can talk about the mind with each other is the mind only serves to know, that's all. No one owns a natural knower. He was his fullness all the time. He always knew of him. A natural knower knows without holding on. Knowing without thinking. A natural knower is a mind. The mind is a natural knower. It's just that it knows. It is owned by no one. จติ จะเรียกวา่ อนัตตาก็ไม่ได้ด้วยแหละ ธรรมชาตริ ้นู ี้มนั พน้ ไปจากไตรลักษณด์ ้วย มันพ้นไปจากบัญญัติทุกชนดิ ถงึ ได้เรยี กวา่ ทีส่ ุดแห่งทุกข์ ถึงไดเ้ รยี กว่าพระนิพพานหรือธรรมะธาตุ น่คี ือพระพุทธเจา้ นคี่ ือพระธรรม น่คี ือ พระสงฆ์ จิตเราน่ีแหละคือพระพุทธเจ้า พระธรรม พระสงฆ์ ธรรมชาตริ ู้นแี่ หละ The mind cannot be called Anatta. A natural knower is also beyond all theories. It is beyond all commandments. A natural knower can be called the end of suffering. A natural knower can be called Nirvana. A natural knower can be called the Dharma. A natural knower is the Buddha, the Dharma, and the Sangha. This is our mind, which is the Buddha, the Dharma, the Sangha. แต่เผอญิ ว่าเรายังไมเ่ ข้าใจ เรายงั ไม่เข้าใจจติ ตัวเอง เรายังไหลไปกับจติ สงั ขาร คอื ไหลไปกับการคิดนึกปรงุ แต่ง ขณะทห่ี ลวงพ่ีก้าลงั พูดอยนู่ ้ี นี่หลวงพ่ีกก็ ้าลงั เอาภาษาสมมตุ ิน้มี าพดู เอาจติ สังขารน้ีมาปรุงแต่งเร่ืองราวต่างๆ เพอื่ ให้เราเข้าใจ พอพวกเราฟัง เรากค็ ิดนึกตาม น่ีก็เป็นจิตสังขาร ปรุงแตง่ ท้าความเข้าใจอกี มันยงั ไม่ใชต่ วั จติ นะ But unfortunately, we still don't understand. We still do not understand our own minds. We also flow with the movement of the mind. The mind is flowing with thought and emotion. While I am speaking right now, I am using the English language to speak. I am taking the movement of the mind to compose various stories for us to understand. When we listened, we contemplated. This is still the movement of the mind which is improving your understanding. The movement of the mind is not the mind.

10 จิตทเี่ ปน็ ธรรมชาตริ ู้ มันไม่ได้ปรุงแตง่ อะไรนะ ท่ีพูดมาน้ีมันเป็นภาษาสมมุติ เป็นจติ สังขาร เปน็ ความคดิ นึก ปรุงแตง่ พอเราฟงั เราก็คดิ นกึ ปรุงแต่งความเข้าใจ พอเราเข้าใจมันก็ยังเปน็ จิตสังขาร เป็นความคดิ นึกปรุงแตง่ เหมอื นเดมิ The mind is a natural knower. A natural knower doesn't improve anything. A natural knower knows what is happening only. It doesn't improve anything beyond knowing. What I am saying right now, is it's a fictional language. A fictional language is improving from the movement of the mind, not from the mind, not from a natural knower. The English language is still an improved thought. When you are listening, you are contemplating and enhancing your understanding of this Dharma. When you understand this Dharma, your understanding is still improved from the movement of the mind, not from the mind. แต่ตัวธรรมชาตริ ูน้ ้ัน มันตอ้ งตระหนกั รู้ขึ้นมาให้ได้ ตระหนักรูว้ ่าเรา เฮ้ย ตอนนีเ้ ราก้าลงั คดิ ตาม เอะใจขึน้ มา ตระหนักร้ขู นึ้ มา เอะใจขึน้ มาวา่ ตอนน้ีเราก้าลงั คิดโนน่ คดิ นี่ ตอนนีเ้ ราก้าลังรูส้ ึกอย่างน้ัน อย่างนัน้ ร้สู ึกอย่างนี้ อย่างนี้ มีอารมณอ์ ยา่ งนี้ อย่างน้ี คดิ โนน่ คดิ นี่ มีมโนภาพคิดถึงหนา้ แมบ่ ้าง ฟังไปดว้ ยก็คิดถึงหนา้ แม่ไปดว้ ย คดิ ถึงหนา้ เพอื่ นไปดว้ ย คดิ ถึงทที่ า้ งานไปดว้ ย คดิ ถึงวา่ เดี๋ยวจะไปเทยี่ วตลาด ซ้อื ของ ซื้อโนน่ ซอื้ นี่ คิดถึงรปู อาหารที่เราจะไปซอ้ื นห่ี น้าตามันเปน็ อยา่ งนน้ั อย่างน้ี นกึ ถึงส้มต้าท่ีเราจะไปซื้อ ซ้ือสม้ ต้าเผ็ดๆ ปปู ลารา้ อย่าง นนั้ นึกอย่างนี้ๆ น่ีขณะที่เรานึกเราตระหนักรู้ รู้ได้มัย้ วา่ เราก้าลังนกึ อย่างน้ถี งึ ไดเ้ รียกว่าการดึงธรรมชาติรูใ้ ห้ หลุดออกมาจากจิตสงั ขาร A natural knower will be able to appear itself. It must come from the realization of the mind. Realizing in the mind that now we're thinking. Realizing that now we're thinking follows the movement of the mind. We know what we're thinking about in the mind. Now we are feeling that way, feeling this way, feeling this emotion, feeling that emotion in the mind. Such as you are missing your mother. Suddenly, your mother's face is appearing in your mind. Realizing that you are missing your friends. Realizing that you are worried about work at the office. Realizing that the movement of the mind is improving the idea of going to the market, shopping, buying vegetables, buying fruits. The movement of the mind is appearing the pictures of your favorite food which you are going to buy. Thinking about what your favorite food looks like. Think of spicy papaya salad that you will buy. Do you know that you are thinking in your mind right now? This is what is known as the pulling of the mind to come out of the movement of the mind. A natural knower appears itself.

11 เพราะปกติแลว้ ธรรมชาตริ ้จู ะไหลไปกบั จติ สงั ขาร อุปมาเหมือนกับว่ามนั กระโดดเกาะไปบนหลังของจิตสังขาร จติ สงั ขารกป็ รุงแต่งสรา้ งเรื่องราว ส่งเสริมเตมิ ตอ่ กันเป็นเร่ืองจรงิ จังขน้ึ มา เปน็ ตัวเป็นตนขึน้ มา Because naturally, a natural knower always flows follow with the movement of the mind. Its clinging is like a natural knower had jumped onto the back of the movement of the mind. So the movement of the mind takes a natural knower to create its story, \"I\", \"mine\", \"myself\". They are encouraging each other to make the permanence of what is known. แต่เมอ่ื ไหร่กต็ ามทเ่ี ราตระหนักรู้ เอะใจรู้ขน้ึ มาแลว้ ฟังธรรมะมากๆ เกิดความรู้ความเขา้ ใจขึ้นมา เอะใจ ตระหนกั รูข้ ้ึนมาแม้ปหนึ่ง ตระหนกั เอะใจรู้ขนึ้ มา รวู้ า่ ตอนน้ีเรากา้ ลงั คดิ But whenever we are realizing the mind and we are listening to the Dharma very much. Awareness and understanding arise now while we're thinking now. พอเราตระหนักรเู้ ห็นความคิดตัวเอง เหน็ อารมณ์ เหน็ ความรสู้ กึ ตนเอง เห็นขนึ้ มาแม้ปหน่งึ ตระหนกั รู้ เห็น ทันที น่ันแหละจติ แท้มันจะหลดุ ออกมา When we are aware of our own thoughts, emotions, and feelings. Seeing it once, realizing it, seeing it immediately, that's how the real mind will come out from the movement of the mind. ธรรมชาตริ ู้มนั จะดีดตวั ออกมาจากจิตสงั ขาร มาเป็นผูร้ ู้อยู่ แยกตัวออกมาเปน็ อีกคน ธรรมชาตนิ ัน้ แยกตวั ออกมา รเู้ หน็ ธรรมชาตปิ รงุ แต่งอยู่ ธรรมชาติปรุงแตง่ มันก็ปรุงแตง่ ของมนั ไป แตธ่ รรมชาตริ ู้มันกร็ ู้อยแู่ ยกตวั ออกมา รูอ้ ยู่ตา่ งหาก นีจ่ ติ มนั หลุดพน้ มนั หลดุ พน้ อยา่ งน้ี A natural knower will eject itself from the movement of the mind. It becomes a natural knower separated from one another. A natural knower is isolated and it sees the improvement of a natural thinker. A natural thinker is improving itself lonely. But a natural knower knows that improvement, it knows it is isolated. The mind is liberated from the movement of the mind. It is liberated like this. แตน่ ี่เป็นการหลุดพ้นชั่วคราวหรอื เรยี กว่านิพพานชั่วคราว อวิชชากข็ าดไปชวั่ คราว แลว้ เราก็ถูกดดู เขา้ ไป ไหล กลบั เขา้ ไปในจิตสงั ขาร ให้ค่าตอ่ ไปอีกวา่ อ๋อ เข้าใจแลว้ เข้าใจแลว้ เป็นอย่างน้ี But this is a temporary liberation or temporary nirvana. Ignorance of the mind was temporarily absent. And then the mind is sucked and inflows back into the movement of the mind again by the power of ignorance. The movement of the mind gives value to that understanding to be a voice in the mind, Oh, I got it, I understand it, it's like this.

12 การที่เราไปสรุปตัดสินให้คา่ ไปท้าความเข้าใจว่าเปน็ อย่างน้นั เปน็ อย่างนี้ เขา้ ใจแล้วหรอื ไม่เข้าใจแล้วกด็ ี ลว้ น แต่เป็นจติ สงั ขารอีก ล้วนแต่เป็นการทีธ่ รรมชาตริ ู้ไหลไปกบั จติ สงั ขารอีก เพราะฉะนั้นเม่ือเราตระหนกั รู้ไดท้ นั ที เราจะตอ้ งไม่สรุปตัดสนิ อะไรทัง้ สิน้ When you are summarizing the conclusion of something. When you are judging the value of something. When you are trying to understand what this is. Understand or not understand, all of them are still the improvement from the movement of the mind, not the mind. All of them are the ignorance of a natural knower. A natural knower is moving followed by the movement of the mind. Therefore, when you immediately realize. You must not make any conclusions with this realization. ถา้ เราก้าลงั รวู้ า่ เราก้าลงั สรุปตดั สิน เราตอ้ งรวู้ า่ ตัวเราก้าลงั คดิ อย่างนน้ั อยา่ งนนั้ คิดวา่ อ๋อ เขา้ ใจแล้วเป็นอย่าง นี้ อย่างน้ีเองอ๋อ หรอื ไมเ่ ข้าใจ ยังงงอยู่ ยงั สงสัยอยู่ กใ็ หเ้ ห็นอาการน้ี ให้เหน็ ความคิดนี้ If you are knowing that you are concluding judgment. You have to know that you are thinking that way. You think that's it. You understand to like this or do not understand. You are still confused. You still have doubts. You should see this symptom in your mind. You should see this idea in your mind. น่ันแหละถงึ จะได้ช่ือจิตมันตระหนกั รู้ มันตืน่ รู้ มนั แยกตัวออกมามาเป็นผูร้ ู้อยู่ สว่ นจติ สงั ขารก็เปน็ เพียงสิ่งถกู รู้ นจ่ี ิตมนั จะเกิดความรู้ ความเขา้ ใจอยา่ งน้ี จิตจะเกดิ ปัญญา Your mind should be like this. The mind is aware. The mind is awake. The mind separates itself from the movement of the mind to be a natural knower. As for the movement of the mind, it is only what is known. This is the point that which the mind will develop knowledge. The mind will understand better. The mind becomes the wiser who gets more wisdom. ปัญญาจะเกิดข้นึ ไดม้ ันต้องเกิดจากการฟังให้มากและการตระหนักร้เู หน็ จติ สังขาร เหน็ ความคดิ เมอ่ื เห็นจิต สงั ขาร เหน็ ความคิดนึก มันจะเกิดความรู้ ความเข้าใจอะไรทีอ่ ศั จรรย์ข้ึนมาในจติ จิตจะเกิดความอัศจรรย์ ขึ้นมาแบบท่ีเราไม่เคยเจอมากอ่ นเปน็ ความปลอดโปรง่ โล่งเบาสบาย เป็นความรสู้ ึกหมดสิ้นสงสัย เป็น ความร้สู กึ อัศจรรยข์ น้ึ มา เบิกบานขนึ้ มา Wisdom can be achieved through listening to Dharma about the mind a lot. Being aware of the movement of the mind as well as seeing thoughts. When you see the movement of the mind, see thoughts, and see emotions in the mind. The mind will get the wisdom of itself. Miraculous understanding will be happening in the mind. The mind will come up with a miracle phenomenon that you have never seen before. The mind will be light and airy. No doubts. No questions about Dharma. The mind cheers up.

13 นี่จิตมันยิ้ม มันเป็นอย่างน้ี จิตมนั จะยิม้ ขึน้ มา เขาเรียกวา่ จิตยม้ิ หรอื เรยี กวา่ จิตเบิกบานก็ได้ เป็นผู้ร้ผู ตู้ น่ื ขนึ้ มา จติ มนั เปน็ ผรู้ ู้ จิตมนั เป็นผู้ต่ืนข้นึ มา ตระหนักรู้ขน้ึ มา นเี่ ขาเรยี กวา่ จิตมนั ต่นื รนู้ นั่ เอง จิตมันเป็นผู้รู้ ผ้ตู น่ื ผู้เบิก บานข้นึ มา น่ันจติ มนั จะเปน็ อยา่ งน้ัน The smile of the mind is like this. The mind will smile. This is called the smiling mind or the cheerful mind. The mind will be a knower and be an awakener. The mind is the one who knows. It is the mind that awakens. It is the mind that realizes. This is called the awakening mind. The mind is the one who knows, the one who awakens, the one who rejoices. That's what the mind will be. การปฏบิ ตั ิธรรม คอื การฟงั ฟังแลว้ ท้าความเข้าใจ ฟงั แล้วท้าความเข้าใจคือโยนิโส ท้าความเขา้ ใจ สอนใจ ตัวเองแลว้ ก็ฟังธรรมแล้วก็สอนใจตวั เอง พิจารณาธรรม ท้าความเข้าใจแลว้ ก็ฟังแลว้ ก็สอนตัวเอง บอกตวั เอง บอ่ ยๆว่า เฮย้ เราต้องต่นื รูน้ ะ เราต้องตระหนักรนู้ ะ เราตอ้ งรสู้ ึกตวั นะ ฮึ้ย เราก้าลังมีอารมณอ์ ยา่ งน้ีอยา่ งนนี้ ะ จิตกา้ ลังโกรธ จติ ก้าลังดใี จนะ จติ ก้าลังเฉยๆนะ จติ กา้ ลังหงุดหงดิ จติ ก้าลงั ไม่พอใจนะ ต้องตระหนักรู้ เห็น อารมณ์ตัวเองเนืองๆ เห็นความคิดตัวเองก้าลงั พูดโนน่ พดู น่ีในใจ Dharma practice is listening and understanding. Listening and understanding are called \"Yoniso\". \"Yoniso\" in the Pali language means understanding, teaching yourself, then listening to the Dharma and teaching yourself. Contemplate the Dharma, understand it, then listen and teach yourself. You must tell yourself often. Hey, the mind has to wake up. I have to realize the thought in my mind. I have to be aware of the mind. Hey, now the mind is in this kind of mood. Realizing that the mind is angry. Realizing that the mind is happy. Realizing that the mind is so-so. Realizing that the mind is not satisfied. You must realize on the mind often and more often. You must see your emotions. You must see your thoughts. You must see your thoughts speaking in your mind. นั่งอยูเ่ ฉยๆก็คดิ คิดจะไปตลาดซื้อของ ซื้อส้มต้า ซ้ือกับขา้ ว ซอ้ื ขา้ วสารมาไว้หงุ ซ้ือแกง ซื้ออาหาร ซ้ือหมเู ห็ด เป็ด ไก่ ซ้ือมาท้าอาหารมาน่งั กินอยทู่ ่ีบ้าน For example, you are sitting and thinking. You are thinking about going to the market to buy things, buy papaya salad, buy street food, buy rice, buy curry, buy vegetables, buy pork, buy mushrooms, buy a duck, and buy chicken. You are thinking about you are buying them at the market to cook and eat at home.

14 นง่ั อยู่คนเดยี วก็คิดอยูค่ นเดียว คิดนึกเตรยี มน่ัน เตรียมน่ี มีมโนภาพเกิดข้นึ เรากน็ ง่ั คิดไปมมี โนภาพวา่ เราจะ ท้าอะไรบา้ ง เดย๋ี วจะทา้ อยา่ งน้นั เดี๋ยวจะท้าอย่างนี้ นี่จะท้าอาหารให้แมก่ นิ สกั หน่อย ท้าให้ลูก ทา้ ใหส้ ามี ภรรยากนิ สักหน่อย น่นี ัง่ คิดนึกในใจแลว้ เราก็ออกไปหาซื้อ ออกไปตลาดเพ่ือให้มันเปน็ ไปตามท่ีเราคิดนึก Sitting alone, thinking alone. Thinking about how to prepare cooking. Thinking about the process of cooking. And then a vision of your plan arises in that thinking. You sit and think and have a vision of what kind of food you will cook. I'll cook Tom Yum Kung. I'll cook Green Curry. I will cook Thai food for my mom, my son, and my husband. You are thinking all the story of cooking and then you go out to buy the ingredients for cooking. You go out to the market to make your thinking happen as you imagined at home. น่เี รารู้สึกตวั ไดม้ ัย้ ขณะท่เี รานั่งนกึ นง่ั คดิ อยู่ อยา่ งน้เี ป็นต้น ตระหนกั รูว้ า่ เหน็ วา่ เราก้าลังคิดอยู่ กา้ ลังนึกอยู่ใน ขณะน้นั ๆ หรอื ในขณะท่ีเราเดินไปตลาด เราก็มองเห็นส่ิงถกู รู้ คือสง่ิ ถูกรทู้ ้งั หลายทผ่ี ่านทางตาเปน็ รปู ธรรม ทัง้ หมดน้ันเป็นส่ิงถูกรู้ มันก็เป็นสง่ิ ถูกรู้ พอเรามองเหน็ สิ่งถกู ร้ใู นตลาด เราก็อยุ้ ผักบ้งุ เจา้ นใ้ี นตลาดสดจังเลย ขายเทา่ ไหรแ่ ม่ค้า นเี่ หน็ มยั้ วา่ เราก้าลงั คิดอยา่ งนี้ เราคิดแล้วเรากพ็ ดู ออกไป Can you be aware while you sit and think like this? Realize that you are thinking and contemplating that thinking at that moment. While you are shopping in the market. You are seeing what is known. What is known means all things that are perceived through the eyes. What is known in the market such as fruits, vegetables, herbs, seasoning, and everything is on the shelf. All things in the market are what is known. When you see what is known in the market, the eyes see the morning glory in the fresh market and you ask the seller. How much do you sell? Can't you see that you're thinking this way? You had thought already and then you spoke to the seller. นีจ่ รงิ ๆแล้วสิง่ เหลา่ นั้นเป็นเพียงรปู ธรรม เปน็ เพียงสงิ่ ถูกรู้ เขาเรียกวา่ ตามนั เห็นรูป หูมนั ได้ยนิ เสยี ง เสียงมัน เปน็ เสยี งอะไรกช็ า่ งเหอะ มันเป็นเสยี ง ส่วนตามองเห็นอะไรก็ช่างเหอะ มนั เปน็ รปู แต่เราก็ให้คา่ รปู นน้ั วา่ มนั เปน็ ผกั บงุ้ ผักบุง้ น้ีสวยจงั เลย ผกั บุ้งน้ี ขายเท่าไหร่ แม่คา้ ให้ค่าอยนู่ ะว่าสิ่งนั้นมนั เปน็ ผักบุ้ง แล้วเรากเ็ ช่ือวา่ มนั เป็นผักบุ้งจริงๆ ใช่ในโลกสมมุติเรากต็ ้องใช้ภาษาไทยเรียกผักชนดิ นว้ี า่ ผักบุ้ง เราก็ต้องสอบถามวา่ ราคาเทา่ ไหร่ ขายยังไง จะได้ซ้อื ไปผดั ไปแกงอะไรก็แลว้ แต่ น่ใี นโลกสมมตุ ิ เราก็ต้องใช้กัน Actually, those things are just objects. It's just something that's been known. The eyes see the object, the ears hear the sound. It's a sound, whatever sound it is, it's a sound. It's an object, whatever object it is, it's an object. But we value that object as its morning glory. Morning glory is so beautiful. How much is this morning glory, the seller? We definite its name is morning glory. And we believe that it's really morning glory. Yes, in the hypothetical world, we have to use the English language to call this vegetable morning glory, we must use this word for the same understanding with each other.

15 แตใ่ นแงข่ องธรรมนน่ั เราต้องตระหนักรูใ้ ห้ได้ว่า เฮย้ นเ่ี ราก้าลงั ให้ค่านะ เรากา้ ลงั ให้ค่าวา่ ส่ิงนัน้ มนั คอื ผักบุ้ง ใหค้ ่าว่าส่งิ นัน้ มนั ราคาเท่าไหร่ ใหค้ า่ ว่าแม่คา้ เปน็ ผูห้ ญิงหรอื เปน็ ผชู้ าย ใหค้ ่าวา่ สงิ่ นนั้ แพงหรอื ถูก อุ้ยแพงจังเลย ท้าไมขายแพงจังเลย ขายราคาเท่านีไ้ มไ่ ด้เหรอ นเี่ ราให้ค่าว่าแพง เราให้ค่าว่าถูก แพงถูกมนั ไม่มีตัว ไมม่ ีตน แพงหน้าตาเป็นยงั ไง ถกู หนา้ ตาเปน็ ยงั ไง แม้แตผ่ กั บ้งุ ทเ่ี ราเหน็ อยู่น่นั นะ วตั ถุน้ีไม่ไดช้ อื่ ว่าผักบุ้งจริงๆนะ But in the perspective of Dharma, we have to realize that hey, here we are giving value. We're valuing this object is called morning glory. We're valuing what the price is. We're valuing whether the seller is a woman or a man. We're valuing morning glory as expensive or cheap. Oh, so expensive. Why are you selling so expensive? Can you discount? We are valuing whether it is expensive or cheap. Expensive and cheap. It doesn't have a body. It doesn't exist. What does expensive look like? What does cheap look like? Even the morning glory we saw there. This object is not named morning glory. จรงิ ๆแลว้ ไอ้สิ่งนั้นมนั ก็ไม่ได้มีชื่อวา่ ผกั บุ้ง มันเป็นเพยี งรูป มันเป็นเพียงสง่ิ ถูกรู้ แต่ภาษาสมมุติกต็ ้องให้คา่ ว่า มนั เปน็ ผกั บุง้ แต่เราดันไปเช่ือวา่ ผักบุ้งมีตวั มตี นจรงิ ๆ เราลองเอามือไปจบั นี่ไงผกั บุ้ง ผกั บุ้ง เอามือไปจับดูแล้วก็ รสู้ กึ ท่ีมอื ไอส้ ิง่ นนั้ มันก็ไม่ได้พูดวา่ มันคอื ผักบุ้ง แตเ่ ราแค่รูส้ ึก รสู้ ึกอะไรบางอย่างที่มือ แล้วตาเรากเ็ ห็นวา่ รปู ที่ เราเหน็ มันเป็นอยา่ งน้ัน อยา่ งนนั้ แลว้ ความคดิ ก็ไปพูดวา่ นเ่ี ป็นผกั บุ้งจรงิ ๆ นเี่ ป็นผักบุ้ง Actually, that object in the market is not called morning glory. It's just an object. It's just what's been known by the eyes. But the hypothetical language must value that it is morning glory, and we seriously believe that morning glory actually exists. This object is really being morning glory. Can you try to grab morning glory with your hands? This is morning glory. This is morning glory. Who says this word? Look at your hand and look at it and feel it in your hand. That thing doesn't say it's morning glory, right? You just feel you are touching the surface of something in your hands and your eyes see that object on your hands, right? Then the thought says that this is really morning glory. This is morning glory. This is morning glory. เขาเรียกวา่ ผักบุ้งจีน น่ีผกั บุ้งจนี มนั อร่อยมากนะเอาไปผัดอยา่ งนนั้ อย่างนี้ ให้ค่ามนั มันเปน็ ความคิดไปใหค้ ่า แตข่ ณะที่เราจับผักบงุ้ มันก็มีแคร่ ู้สึก สงิ่ ๆนั้นมันก็ไม่ได้พูดวา่ มนั เป็นอะไรด้วย มือท่ีไปจับมันกแ็ คร่ ู้สกึ อยา่ งนั้น อย่างน้ัน แต่ความคดิ ไปใหค้ ่าว่านไ่ี งผกั บงุ้ ผกั บุ้งนี้เขาเรียกว่าผักบุง้ จีน ให้ค่าต่อไปอีก เป็นเร่อื งราวขึน้ มา นี่คือ การใหค้ า่ This morning glory is called Chinese morning glory. This is Chinese morning glory. Let's cook it as stir-fried morning glory. It's very delicious. You are giving its value and idea of how to cook it. But when you caught the surface of the morning glory, you just felt you were touching something. That thing also didn't say what it was. Your thought was saying this is Chinese morning glory. Your thought continues to value a story of morning glory.

16 เม่ือเราให้คา่ กับสิ่งใด เราก็จะสุขและเราก็จะทุกขไ์ ปกับส่งิ นน้ั ทนั ที เม่อื เราให้คา่ กบั กระดาษใบหนึ่ง แล้วกใ็ ห้ ค่าวา่ นค่ี อื เงินห้าร้อย พอกระดาษใบนั้นมนั เปลยี่ นสีกลายเป็นอกี แบบหนึ่งท่ีเรยี กวา่ เงนิ หนึ่งร้อยหรอื เงนิ ย่สี ิบ สมมตุ ิว่าเราหยิบเงนิ มาหา้ ร้อย หยบิ ไปแล้วก็ไปซ้ือของ จา่ ยเงนิ ไปห้าร้อย แม่คา้ จะต้องทอนให้เรา When you value something. You will be happy and you will suffer from that thing immediately. When you value a piece of paper and value that this is five hundred money. As soon as that paper changed its color, it became something else called one hundred money or twenty money. You take five hundred money into your wallet. Pick it up and go shopping. You pay five hundred money to the seller. The seller must give the change to you because the product price is one hundred money. สมมุตวิ ่าต้องทอนใหเ้ ราส่รี ้อย เราใหไ้ ปห้าร้อย พอเราให้เงินแมค่ า้ ไปปปุ้ แม่ค้าบอกยงั ไม่พอ เอามาอีก ขาดอีก แปดสิบบาท เราก็โมโหข้นึ มาเลยโกรธขึ้นมาเลย มันจะแปดสบิ บาทไดย้ งั ไงให้ไปห้าร้อย โกรธข้ึนมาแล้ว โมโห ขึน้ มาแลว้ แมค่ ้ากโ็ มโหเถียงกับเราใหญ่ มันหา้ รอ้ ยตรงไหนก็มนั แค่ยี่สบิ เนยี่ ะเถยี งกัน ทะเลาะกนั เพราะการ ให้ค่า ให้คา่ ว่าสงิ่ สิ่งนั้นคอื เงินและราคาเทา่ นี้ น่ีเกดิ การทะเลาะเบาะแว้ง เกิดสขุ เกิดทุกขข์ ้ึนมาเพราะการค่า So the seller must give the change to you four hundred money, right? Because you paid five hundred money. When you paid money to the seller. The seller said that it was not enough. You must pay money more. Another eighty money is missing. You were unsatisfied with what the seller said, so you got angry with the seller immediately. You shouted. How can it be eighty missing because I paid you five hundred? The seller was angry and argued with you. How that paper is five hundred and it's just twenty. It's an argument, quarreling, because of value. The value of that paper is money and this price. Money is a cause of quarrels arising. Happiness arises and suffering arises because of the value of paper. บางทถี ูกใจเราก็สขุ ขึน้ มาเป็นอารมณ์พอใจเปน็ อารมณ์ดขี น้ึ มา บางทีเราก็เกดิ อารมณท์ ุกข์ไม่พอใจข้ึนมา นม่ี นั เกิดอารมณ์สุขอารมณ์ทุกขก์ เ็ พราะการใหค้ ่า คือสมมุติบัญญตั ิเราน่แี หละ เรารูส้ กึ ตวั ได้มั้ย ว่าเรากา้ ลงั เลน่ อยู่ กบั ความคิด เราก้าลงั ไหลไปกับความคิด เราเหน็ ความคิดเราบ้างมั้ย ประเด็นมนั อยู่ตรงน้ี Sometimes you are satisfied with something and then you get happy from doing something with that thing. So you feel in a good mood. Sometimes you are dissatisfied with something and then you get upset because you cannot be doing something with that thing. Your giving value to that thing is a cause of your happiness and your suffering. Happiness and suffering came from your thinking. Can you realize the thought? Realize that you are playing with the thought. Realizing that you are flowing with that thought. Can you see the thought? The point is the thought.

17 ไมไ่ ดห้ า้ มนะว่าเราจะต้องให้ค่านี่เป็นผกั ให้ค่าวา่ น่เี ปน็ เงนิ มันต้องให้คา่ อยู่ในโลกสมมุติน่เี ราตอ้ งให้คา่ มฉิ ะน้ันมนุษยค์ ุยกนั ไม่ได้ ส่ือสารกนั ไม่ได้หรอกในโลกมนุษย์ มันต้องให้คา่ เป็นเร่ืองปกติ แตเ่ รารสู้ ึกตัวได้มั้ย ประเด็นมนั อยตู่ รงน้ี ตระหนกั ร้ขู ้ึนมา รสู้ กึ ตัวได้มยั้ ว่าเรากา้ ลังคิดอยา่ งนนั้ ว่าเรากา้ ลงั ให้คา่ มนั เห็นอาการท่ี เราใหค้ ่ามันม้ัย เห็นอาการท่เี ราไหลไปกับความคิดมัย้ I do not tell you that you must not value this vegetable as morning glory. I do not tell you that you must not value this paper as five hundred money. You must give value to it. In the human world, you have to use giving a value to it. Otherwise, humans can't talk and communicate with each other. In the human world, it has to be valued as normal. But do you know that you value it in your mind? The point is the realization in your mind. Do you know what you are thinking? Do you realize that you're valuing it? Do you see the symptoms that you are creating thoughts? Do you see the symptoms that you are flowing with thoughts? พอเรานึกขึ้นมาในใจ นึกขน้ึ มาวา่ เรานั่งอยู่ เราอาจจะกา้ ลังนง่ั ทา้ งานอยู่ก็ดี เรากน็ กึ ขนึ้ มาในใจวา่ เอ้ เด๋ยี ว เดย๋ี ววันน้ตี ้องพาแม่ไปหาหมอละ นกึ ขึน้ มาในใจ เดี๋ยววนั น้ตี อ้ งแม่ไปหาหมอแล้ว ไมง่ ัน้ ไม่ได้แลว้ อาการแบบ นี้อนั ตราย ถ้าแมเ่ ปน็ อะไรข้นึ มา แย่แน่ๆเลย น่ีเรานกึ ข้ึนมาในในใจ When you are thinking about something while you are working. You are thinking about your mom. Oh! I forget I have to pick up my mom to see the doctor today. My mom has an appointment with the doctor today. Mom’s illness is not better. This is what you are thinking about your mum while you are working. เห็นมยั้ วา่ เรากา้ ลังนึกอยา่ งน้ีขน้ึ มา แลว้ เราไหลไปกบั การนึกน้ี การนึกคิดตรงน้ี เราไหลไปกบั ความหมายนีไ้ ป เรยี บรอ้ ยเลย นเี่ ราเชื่อไปเรียบร้อยแลว้ ว่าความคดิ น้ีมตี ัวมีตนอยู่จรงิ ๆ แล้วผ้ทู ีเ่ ราคดิ ถงึ อยูน่ ้ันกค็ ือแม่ แลว้ แม่ มตี วั มีตนอยจู่ รงิ ๆ คอื เราให้ค่าวา่ รปู ธรรมนัน้ เปน็ แมข่ องเราจริงๆ แลว้ มีตวั มีตนอยูจ่ ริงๆ พดู อย่างน้ีแลว้ จะ เข้าใจได้มั้ยเนย่ี ะ เริ่มแรงข้นึ มาแล้วนะ Can't you see that your mind is coming up with this thought? And then you are explaining this thought. This thought is expanded more and moreover. You have already flowed with the meaning of this thought. You have already believed that this thought really exists. And the person you miss is Mother. Then the mother really exists. That is, you are thinking that the object is really your mother. Existence is appeared by the thought.

18 รูปธรรมทัง้ หลายล้วนแตเ่ ปน็ ส่งิ ถกู รู้ จิตเป็นธรรมชาตริ ู้ เขาทา้ หน้าทร่ี ูแ้ ลว้ ก็มจี ติ สงั ขารให้คา่ สิง่ ถูกรนู้ นั้ ว่าเปน็ น่นั เป็นนี่ เพื่อไว้ใชใ้ นโลกใช้ส่อื สารไวอ้ ย่รู ว่ มกันอย่างมคี วามสขุ ไมเ่ บยี ดเบียนกัน ให้คา่ ว่าน่ีคือพ่อแม่ ใหค้ ่าวา่ นี่คอื ลูก น่คี ือสามีภรรยา น่ีคือบา้ น นี่คือรถของเรา นคี่ ือตวั ของเรา นแี่ หละคือการใหค้ า่ All objects are known by a natural knower. The mind is a natural knower. The mind works the duty of knowing and the mind has the movement of mind to value that which is known. What is this? What is that? These definitions of all objects are used in the human world to communicate and live together happily and not interfere with each other. The definition of this object is my mum. The definition of this object is my son. The definition of this object is my body. The movement of the mind values all definitions of all objects and abstracts. เหน็ มั้ยวา่ เราก้าลงั ให้ค่า กา้ ลังให้คา่ วา่ นั่นเป็นน่นั นี่เปน็ น่ี สมมุติอปุ มาอีกแบบหนึ่ง สมมุติวา่ เราใหค้ ่าวา่ น่ีคือ หมา หมาตวั นี้ของเรา เรารักหมาตวั นีม้ ากๆ เราซือ้ มาแพงมากๆเลย เล้ียงมาตง้ั 6 ปแี ล้ว โอ้ เรารกั มากหมาตวั นี้ Can you see that you are giving value to something? The value is the definition of something. Do you have a dog? You value that dog is your dog. You love this dog very much. You bought it very expensive and raised it for 6 years. Oh, you love this dog so much. วันหนงึ่ เผอญิ หมาตวั น้ีนอนตายอยขู่ ้างถนน ด้วยเหตุอะไรไม่รูแ้ หละแต่มนั นอนตายข้างถนน แตพ่ อเราเหน็ แค่ น้นั แหละเราร้องไห้ โมโหมากๆเลย ใครมาท้าสิ่งที่เรารัก สงิ่ ที่เราหวงแหน สิง่ ท่เี ราเลีย้ งดูมาเพราะว่าเราใหค้ ่า ว่าส่งิ ๆนัน้ รปู ธรรมน้ี สง่ิ ถูกรู้นี้เป็นหมาแลว้ เรากใ็ ห้คา่ ตอ่ ไปวา่ เป็นหมาของเรา One day this dog lay dead on the side of the road. For some unknown reason, it lies dead on the side of the road. But as soon as you see your dead dog, you cry and you are angry. Who kills my dog? Who crashes my dog? Who hurts what I love? Who hurts what I cherish? Who hurts what I raised? Because you value that object like a dog and then you value this dog as your dog. เหน็ มย้ั ว่ามตี วั เราและก็ของของเรา ความเป็นเรา ความเป็นของของเรา มันเกิดจากการทจี่ ติ ไปให้คา่ จิตสงั ขาร มนั ไปให้คา่ แล้วก็ยึดมน่ั ถือมั่น นคี่ ืออุปปาทาน นี่แหละทเ่ี ปน็ เหตใุ หเ้ ราตอ้ งเวยี นว่ายตายเกิดกเ็ พราะการทเ่ี รา ไหลไปกบั จิตสังขาร จติ ธรรมชาตริ ้มู นั ไหลไปกบั จติ สงั ขาร มนั ไม่รู้ตวั เขาเรียกวา่ อวิชชา ความไมร่ ู้ Do you see the existence of yourself? Do you see the existence of your things? The existence of yourself and your things is caused by the movement of the mind giving value to something. And then the mind holds on to this value which is given by the movement of the mind. This is ignorance. The ignorance of the mind causes the mind to cycle through birth and death infinity.

19 เพราะฉะนนั้ การแก้หรือทา้ ลายอวิชชา พ้นจากการเวียนว่ายตายเกดิ เรียกว่าดับกิเลสนั่นแหละ พ่อแม่ของ กเิ ลสคอื อวชิ ชานน่ั เอง เราตอ้ งดบั ที่ตน้ เหตุ ไมใ่ ชด่ บั ท่ีกิเลส กิเลสมันไม่ได้มีตัวมีตนอย่จู ริง ไอต้ วั ที่มันสร้าง เรือ่ งราวทุกอยา่ งขึ้นมาคืออวิชชา คือความไมร่ ู้ มนั ไหลคืน ธรรมชาตริ ู้มนั ไหลคืนจติ สังขารคือมนั กระโดดข่ีคอ จติ สงั ขารแล้วก็ไหลไปตามจิตสังขารให้คา่ ว่านัน่ คือหมา แล้วน่นั ก็คือหมาของเราด้วย เราซอ้ื มาเท่านน้ั เทา่ น้ี เลีย้ งมากปี่ ีก็ว่าไป Therefore, solving or destroying the ignorance of the mind. In order to free the mind from the cycle of birth and death, it is called the cessation of defilements. The parents of all defilements are Avijja, the ignorance of the mind. We must extinguish the root cause. Do not waste your time extinguishing each defilement. Because all defilements do not actually exist. The one that created all the stories was ignorance. Because of the ignorance of the mind. So a natural knower has flowed back to the movement of the mind. Like a natural knower jumped and rode on the movement of the mind and flowed along with the movement of the mind to give value to all objects and abstracts such as, that object is a dog. That dog is my dog. I bought this dog so expensive. I have raised this dog for 6 years. น่ีให้คา่ วา่ น่เี ป็นเวลา มเี วลาเกดิ ข้นึ มากเ็ พราะจติ สงั ขารนี่แหละไปให้คา่ ใหค้ า่ วา่ น่คี ือวันจนั ทร์ น่ีคือวนั อังคาร นี่คอื วนั พุธ น่คี ือวันพฤหัสบดี ไหนวนั จนั ทร์มันหน้าตาเปน็ ยังไง มนั บอกเหรอวา่ วันนี้เป็นวันจันทร์ มนั มอี ะไร บอก มนั กม็ ีแค่มืดกบั สว่าง แต่เรากใ็ หค้ ่าวา่ น่ีคอื วนั จนั ทร์ พอมีใครมาบอกวา่ นไ่ี ม่ใชว่ ันจนั ทร์ น่ีมันเปน็ วนั อังคาร เอาแลว้ ทีน้ที ะเลาะกันแล้ว ทะเลาะกัน ฆา่ กนั ตายกเ็ พราะการใหค้ ่านแี่ หละทัง้ ๆที่มนั ไม่ไดบ้ อกวา่ มัน เปน็ วนั อะไรหรอก The movement of the mind gives value to a time. There is a time that arises because the movement of the mind is giving value to dark and light. Dark and light are defined that this is Monday. This is Tuesday. This is Wednesday. This is Thursday. This is Friday. This is Saturday. This is Sunday. And come back on Monday again. What does Monday look like? Does it say today is Monday? Each day is just dark and light. But we value that this is Monday. When someone told me it wasn't Monday this was Tuesday. Alright, now we're arguing. Fighting and killing each other because of giving value to dark and light. Even though each day doesn't say what day it is.

20 มนั ก็มีแค่มืดกับสว่าง แม้กระท่งั มืดกับสวา่ งมนั กย็ ังมกี ารใหค้ ่านะแตก่ ต็ ้องพูดคุยกนั ไมเ่ ช่นนนั้ คยุ กันไม่รู้เรอ่ื ง นี่คือให้ค่าวา่ มันคือมืด นี่ให้ค่าวา่ คือสวา่ งเพ่ือไวส้ ่ือสารกันไม่เชน่ นัน้ กค็ ุยกันไม่ได้ละทีนี้ เพราะมนั ให้ค่าไปทกุ อย่าง ถา้ เราเข้าใจเหน็ จิตสังขารมนั คิดนึกปรุงแต่ง เหน็ มนั มีอารมณ์นะคือจติ เห็นจิตน่นั เอง คือการตระหนักรู้ Each day only has dark and light. Even dark and light have been valued by the movement of the mind. But we need to use this value. Otherwise, we cannot talk about it. This time is given a value that it is dark. This time is given a value that it is light. All concrete objects and all abstract objects are given value by the movement of the mind. In order to communicate, otherwise, we can't talk to each other. So the movement of the mind gives value to everything including outside and inside the mind. If we understand and see the movement of the mind is giving value to something. Seeing that there is emotion is given value by the movement of the mind. This is a situation called “the mind sees the mind”. I mean the mind sees the movement of itself. This situation will be happened because of our awareness of the mind. เมอ่ื เราตระหนกั รู้ เอะใจตระหนักรขู้ ึ้นมา ขณะหนึ่ง ขณะหน่งึ ขน้ึ มานัน่ แหละ เอะใจตระหนกั รู้ข้ึนมาวา่ เฮ้ย ก้าลังคดิ อยนู่ ะเนยี่ ะ กา้ ลังอารมณอ์ ย่างนนั้ อย่างนี้ รู้สึกขน้ึ มาได้มยั้ ว่าเรากา้ ลังมมี โนภาพขึ้นมา คิดนู่น คดิ น่ี รูส้ ึกอย่างนั้น อย่างนี้ When we realized in the mind at one moment. We realized that hey, I'm thinking about what? I am feeling what emotion? I am thinking about what picture? I am thinking into what voice? หากเรามีสติสัมปชญั ญะในชั่วขณะหนึ่ง จติ ท่ีแทจ้ รงิ หรือผ้รู ู้ธรรมชาตจิ ะถกู แยกออกจากการเคล่ือนไหวของจติ ใหเ้ ปน็ จติ ทีบ่ รสิ ทุ ธิ์หรอื เปน็ ผู้รธู้ รรมชาตบิ รสิ ทุ ธ์ิ สว่ นความเคลอ่ื นไหวของจติ ใจก็ยังคงท้าหนา้ ที่ใหค้ ุณคา่ กบั ทกุ ส่ิง สว่ นจติ บริสุทธห์ิ รอื ผรู้ ธู้ รรมชาติบรสิ ุทธ์ิ ก็มหี น้าทต่ี ้องรู้ว่าการเคลอื่ นไหวของจติ ให้คุณคา่ แก่สิ่งใด จติ ที่ บรสิ ุทธหิ์ รือผู้รู้โดยธรรมชาติบรสิ ุทธิจ์ ะไดร้ ับปัญญาวา่ การเคลือ่ นตวั ของจิตน้ันเปน็ สงิ่ ที่ถูกรูอ้ ยู่ ถูกรจู้ ากใคร? ถูกรูโ้ ดยธรรมชาตริ ู้ If we can realize in the mind at one moment. The true mind or a natural knower will be separated from the movement of the mind to be a pure mind or a pure natural knower. As for the movement of the mind, it is still doing its duty to give value to everything. As for a pure mind or a pure natural knower, it is also doing its duty to know what the movement of the mind gives value to. A pure mind or a pure natural knower will be gotten the wisdom that the movement of the mind is what's been known. What's been known by who? What's been known by a natural knower.

21 ไออ้ าการอยา่ งน้ันมันก็ปรงุ แตง่ อยเู่ รื่อย แปรปรวน เปล่ียนแปลง เกดิ ดบั เกิดดบั แปรปรวน เปล่ยี นแปลงอยู่ ตลอดเวลา เด๋ยี วก็คิดนนู่ คดิ น่ี เด๋ียวก็หยุด เดีย๋ วกป็ รุงเปน็ เรื่องน้ีมาอีกแล้ว เด๋ยี วกห็ ยดุ แลว้ กป็ รุงเรอ่ื งใหม่ ออกมา แลว้ กห็ ยดุ อกี แลว้ แลว้ ก็ปรงุ เร่ืองใหม่ออกมา แลว้ ก็หยุดอกี แลว้ คือมนั เกดิ ดับ เกิดดับ อย่ตู ลอดเวลา นั่นเอง The symptoms in the mind are continually concocted. The symptoms of the mind are continually appearing, changing, and disappearing all the time. The movement of the mind is continually thinking, creating the idea, producing the feeling in the mind that is called “emotion”. Thinking and then stop and then thinking again. Explaining this story, expanding that story, giving value to the concrete object, and giving value to the abstract objects. That is, it is born and died all the time. นเี่ หน็ บ่อยๆเหน็ บ่อยๆจนมันเห็นวา่ โอย้ โดยแท้จริงแล้วมนั ไม่ได้เปน็ อะไร มนั เปน็ แตเ่ พียงสง่ิ ถูกรู้ นค่ี ือ อนัตตา คืออนิจจัง ทกุ ขงั มันยงั หยาบอยู่ When you see a variety of many symptoms in the mind so often. The mind will get the wisdom that these symptoms in the mind are not related to the mind. These symptoms are the natural phenomena in the mind. These are what are known by the mind. If the mind understands at this level, this is the third level of understanding Dharma called “Anatta” or non-self. Impermanence is the first level of understanding Dharma. Suffering is the second level of understanding Dharma. These two levels are still rough wisdom. ไปเห็นตัวอนัตตาน่ีมนั จะลม้ ทุกอย่างทงิ้ หมดเลย มันจะลม้ ล้มถงึ ข้ันวา่ ลม้ อนิจจงั ล้มทกุ ขัง ล้มอนตั ตาทง้ิ ดว้ ย มนั จะไมเ่ ห็นเป็นอนิจจงั ทกุ ขัง อนัตตา มนั จะเหน็ เป็นเพียงสิง่ ถูกรู้ มนั เปน็ เช่นนน้ั มนั พดู ไมไ่ ด้ มันจะ กลายเป็นพูดไม่ได้เลยวา่ เป็นอะไร คือมันจะมแี คร่ ้อู ย่างเดยี ว มันไมม่ ีอะไรจะมาพูดแล้ว พูดอะไรไม่ได้แลว้ เพราะค้าพูดทกุ ค้าเปน็ จิตสังขาร เปน็ ความคิดนึกน่นั เอง Seeing the third level of understanding Dharma is called “Anatta”. Everything will be destroyed by this wisdom. Impermanence, suffering, and non-self will be destroyed by the wisdom of Anatta. Everything will only be seen as what has been known. It is so, it cannot be said, it becomes unspeakable as to what it is. That is, there will be only one duty knowing. There's nothing else to say. You can't say anything anymore because every word is not from the real mind. Every word is a thought from the movement of the mind, not from the real mind.

22 นี่ฟงั แลว้ ใครพอจะหย่งั ไดม้ ย้ั เข้าใจใหไ้ ด้ ฟงั ให้มากๆนะธรรมะท่หี ลวงพี่พูดมาท้ังหมดต้องฟงั ให้มากๆฟงั แล้ว ฟังเลา่ ฟังใหไ้ ดซ้ ักร้อยรอบ การบรรลธุ รรมจะพงึ มีแก่เราในชาตินดี้ ว้ ย การบรรลุธรรมมันไมไ่ ดเ้ กย่ี ววา่ จะต้อง เป็นภกิ ษุหรอื เปน็ ฆราวาสหรอื จะเปน็ ผหู้ ญงิ หรือผชู้ ายหรอื จะเปน็ เด็กหรือเปน็ ผูใ้ หญ่หรือเป็นสามเณรหรอื เป็น คนพกิ าร ไม่เกย่ี ว พวกเราทุกคนพร้อมที่จะบรรลธุ รรมไดห้ มด การเปน็ พระมันเปน็ ทจี่ ติ มนั ไม่ได้เป็นท่ีกายนะ Who is listening to this Dharma? Can you understand the content of this Dharma? Please, listen a lot. All the Dharma that I have said, you must listen to a lot. Listen to this Dharma many times until you feel that your understanding is started already. The attainment of enlightenment will be available to you in this lifetime as well. Achieving enlightenment is not about being a monk or a villager or being a woman or a man or being a child or an adult or being a novice or a disabled person. We are all ready to attain enlightenment. Being a monk is the mind. It's not the body. จติ เทา่ นน้ั ทีเ่ ป็นพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ เป็นพระอรหนั ตผล เปน็ พระนพิ พานก็จติ นแี่ หละมนั เปน็ ไมม่ ี เราไปเปน็ ทงั้ ส้นิ ไม่มเี ราไปเป็นอะไรท้ังสิน้ ความเปน็ เราจะตอ้ งดบั หายไป เหลือแตธ่ รรมชาติรูอ้ ยา่ งเดียว Only the mind is the Buddha. Only the mind is the Dharma. Only the mind is the Sangha. Only the mind is the Arahant. Only the mind is nirvana. The mind is liberated by wisdom. None of us to be at all. We don't have anything to be. Our existence must be extinguished. The only thing left is a natural knower. แลว้ จติ สงั ขารก็ปรุงแตง่ ไปคือขันธ์5 มนั กท็ า้ งานตามปกติแตธ่ รรมชาติร้มู นั จะแยกตัวออกมารอู้ ยู่ ตระหนกั รูอ้ ยู่ เหน็ ความคิดนึกอยู่ เห็นอารมณ์อยู่ รู้สกึ อยา่ งน้นั อย่างนั้นอยู่ กร็ ู้อยู่ เป็นแต่เพยี งผรู้ ู้อยู่ เขาเรียกว่าเปน็ ผรู้ ู้ ผู้ตื่น ผ้เู บกิ บาน The movement of the mind still manipulates the thoughts and the emotions as normal. The concrete objects and abstract objects still work as normal. But a natural knower will separate itself to stand alone. Seeing all of them working. A natural knower will know all processes in all movements of the mind. A natural knower will see all thoughts and emotions which are appeared, changed, and disappeared in all movements of the mind. So, the mind knows, the mind is the only one who knows. The mind is called the Knower, the Awakened, and the Joyful.

23 น่เี ปน็ อาการของจิตทเ่ี ราจะต้องปฏิบตั ิใหถ้ ึง ให้แจง้ ใหป้ ระจักษ์ จะต้องเกิดสภาวะท่เี รยี กวา่ การบรรลธุ รรม ข้ึน เป็นเปา้ หมายทีเ่ ราต้องปฏบิ ัตใิ หถ้ งึ จดุ น้ี พดู ว่าปฏิบตั คิ ือไม่ตอ้ งปฏิบัติอะไร ให้ฟงั อย่างเดยี ว ฟงั แล้วฟังเลา่ ฟงั ธรรมะท่ีหลวงพ่ีพูดมาทั้งหมด ฟงั ให้ไดซ้ ักรอ้ ยรอบ เดีย๋ วเราจะเข้าใจไปเร่ือยๆ เดี๋ยวเราจะทวนกระแส จติ เรามนั จะน้อมเข้าไปในจิตตวั เองละทีนี้ มันจะไม่ส่งจติ ออกนอกแล้ว มนั จะทวนกระแสกลับไปสจู่ ติ อย่างเดยี ว แล้ว This is a symptom of the mind that we must practice to reach, to inform, and to manifest in the mind. There must be a condition known as enlightenment happening with the mind. It is a goal that we have to practice towards at this point. Saying that practice Dharma means doing nothing. Practice Dharma means listen. Only listen and listen. Listen to all the Dharma that I have said. Listen to it a hundred times. We will continue to understand. Now we're going to reverse the current of the mind turn back to the original of the current of the mind. The mind won't send the current of the mind out of the mind. It will only reverse the current back to the mind. เพราะตอนนี้เราปฏบิ ตั ิธรรมไมก่ ้าวหนา้ กเ็ พราะเราส่งจิตออกนอก เราไหลไปกับรปู เสยี ง กลิ่น รส โผฏฐพั พะ ไหลไปกบั อารมณ์ ไหลไปกบั สิ่งถกู ร้ทู ุกอย่าง ไหลไป ไหลออกไปตลอด ไมเ่ คยทวนกระแสกลับมารู้ ตนื่ รอู้ ยู่ ภายใน พระพุทธเจา้ จงึ ตรัสไว้วา่ “อยา่ สง่ จิตออกนอก ให้ก้าหนดจติ ต่นื รู้อยภู่ ายใน” Because now we do not progress in the Dharma practice because we have sent the current of the mind outside the mind. We send the current of the mind to the outside of the body to flow with form, sound, smell, taste, touch, and flowing follow emotions. We never reverse the current of the mind to flow back into the mind. The Buddha, therefore, said: “Do not send your mind outside. Let the mind awaken within.\" สุดท้ายนี้ แกน่ ของพระพทุ ธศาสนา ตอนท่ี 11 จึงสรุปว่า “อยา่ ส่งจติ ออกนอก ให้จติ ต่ืนรภู้ ายใน\" เพราะเมื่อ จติ เป็นจติ สา้ นกึ ภายในจติ จิตจะเหน็ ทุกความเคล่ือนไหวของจติ จิตจะมองเหน็ ทุกความเคลื่อนไหวของตัวมัน เองทปี่ ระกาศพระธรรมวา่ การเคล่ือนไหวของจิตนน้ั ไม่เทีย่ ง เป็นทกุ ข์ และไม่มตี วั ตน Finally, Buddhism Core Episode 11, therefore, concludes that “Do not send your mind outside. Let the mind awaken within.\" Because when the mindset is consciousness within the mind, the mind will see all movements of the mind. The mind will see all movements of itself preaching the Dharma that the movement of the mind is impermanence, suffering, and selflessness.