TAT The Journey สถติ กิ ารทอ่ งเทย่ี วภายในประเทศของนกั ทอ่ งเทย่ี วชาวไทย ท่ีมา : ศนู ย์วิจัยด้านตลาดการทอ่ งเทีย่ ว ททท. 39,318,600 +1.67 39,975,249 42,880,641 +7.27 39,400,068 -8.12 จํานวนนกั ท่องเทยี่ ว (คน-ครงั้ ) 35,945,709 -8.77 รายได้จากนักท่องเที่ยว (ล้านบาท) 38,699,243 +7.66 42,646,456 +10.20 52,256,566 +22.53 148,113 +6.22 52,465,944 +0.40 157,323 +14.66 52,053,251 -0.79 180,388 +4.16 51,684,035 -0.71 187,898 A Story Based on True Journey 53,624,843 +3.76 203,179 +8.13 54,740,239 +2.08 210,516 +3.61 58,620,802 +7.09 223,732 +6.28 61,817,498 +5.45 235,337 +5.19 69,356,898 +12.20 289,987 +23.22 74,795,188 +7.84 317,225 + 9.39 79,531,222 +6.33 334,717 +5.51 81,490,200 +2.46 365,276 +9.13 83,234,780 +2.14 380,417 +4.15 101,329,922 402,574 109,360,514 +7.93 483,225 +20.03 116,896,062 +6.89 578,001 +19.61 132,215,204 +13.10 660,715 +14.31 134,387,338 +1.64 701,451 +6.17 139,014,895 +3.44 803,073 +14.49 146,267,572 +5.22 882,204 +9.85 158,515,291 + 7.11 989,613 +11.57 166,942,490 +5.32 1,071,342 +8.26 50 166,849,017 -0.06 1,083,934 +1.18
2531 1988 Remarks Campaign เ ืตอน ัภย ิวกฤต 03 2532 1989 2533 1990 สงครามอ่าวเปอรเ์ ซยี วิกฤตการณ์นํ้ามนั โลก ภาวะเศรษฐกจิ ถดถอย เที่ยวไทยใหค้ รบ พบไทยใหท้ ่วั ปี 2532-2535 2534 1991 รัฐประหารยึดอาํ นาจรัฐบาล พล. อ. ชาติชาย ชุณหะวณั วิกฤตการเมืองไทย “พฤษภาทมิฬ” “Amazing Thailand ปีท่องเที่ยวไทย” 2535 1992 ปี 2541-2542 2536 1993 ปรี ณรงคว์ ฒั นธรรมไทย 2537 1994 รณรงค์ “ไทยเทย่ี วไทย” 2538 1995 2539 1996 วกิ ฤตเศรษฐกิจไทย “ตม้ ยํากุ้ง” 2540 1997 2541 1998 2542 1999 วนิ าศกรรม 9/11 ในสหรฐั อเมรกิ า “เที่ยวเมอื งไทย ไม่ไปไม่ร”ู้ 2543 2000 “เทย่ี วทั่วไทย ไปได้ทุกเดอื น” 2544 2001 วกิ ฤตโรคซาร์สระบาดในเอเชีย กระตนุ้ ทอ่ งเทีย่ วในประเทศทดแทน 2545 2002 เริ่มตน้ ปญั หาความไม่สงบ 3 จงั หวัดชายแดนภาคใต้ “มุมมองใหม่ เมืองไทย (Unseen Thailand)” 2546 2003 วกิ ฤตภยั ธรรมชาติสนึ ามิพ้ืนที่ชายฝงั่ ทะเลอันดามัน 2547 2004 “เทยี่ วทีไ่ หนไมส่ ขุ ใจเทา่ บ้านเรา” รัฐประหารยดึ อาํ นาจรัฐบาลนายทักษิณ ชินวัตร “ปแี หง่ การเฉลิมฉลอง ทอ่ งเท่ยี วท่ัวไทย” 2548 2005 ระเบดิ กรุงเทพฯ ช่วงส่งทา้ ยปีเกา่ 2549 2006 ชุมนุมประทว้ งขับไลร่ ฐั บาลนายสมคั ร สุนทรเวช “เท่ยี วไทยใหส้ นกุ เตมิ ความสขุ ให้ชีวติ ” การก่อการร้ายระเบิดกลางเมอื งหาดใหญ่ จ.สงขลา ปี 2550-2551 2550 2007 กลุ่มพันธมิตรฯ ปดิ สนามบนิ สุวรรณภูมแิ ละดอนเมือง ผลกระทบวิกฤตแฮมเบอร์เกอร์ “เที่ยวไทยครึกครื้น เศรษฐกิจไทยคึกคัก” 2551 2008 การระบาดไขห้ วัดใหญ่สายพนั ธุ์ใหม่ 2009 ปี 2552-2553 “เมษาจลาจล” กลมุ่ นปก. นปช. จลาจลในเขตกรงุ เทพฯและพทั ยา 2552 2009 กลุ่ม นปก. นปช. เผาเซน็ ทรลั เวลิ ด์ (ราชประสงค)์ “เทย่ี วหวั ใจใหม่ เมอื งไทยยง่ั ยนื ” มาตรการลดหยอ่ นภาษีท่องเทย่ี ว ปี 2553-2554 2553 2010 “มหาอุทกภัย” ในพื้นที่ภาคกลางและกรงุ เทพฯ 2554 2011 เรมิ่ ต้นการชุมนมุ ขบั ไล่รฐั บาลนางสาวยง่ิ ลักษณ์ ชินวตั ร (ปลายปี 2556) “หลงรักประเทศไทย” ปี 2556-2557 2555 2012 2556 2013 รัฐประหารยึดอํานาจรฐั บาลนางสาวยิ่งลักษณ์ ชินวตั ร (พ.ค. 2557) 2557 2014 มาตรการลดหย่อนภาษีทอ่ งเทีย่ ว (กลาง ธ.ค. ปี 2557-2558) 2558 2015 การยกเลกิ กฎอยั การศึก (1 เม.ย. 2558) “ปที อ่ งเทยี่ ววิถีไทย” ปี 2558-2560 ระเบดิ แยกราชประสงค์ (ส.ค. 2558) กระตุ้นทอ่ งเท่ยี วเมืองรอง “12 เมืองต้องหา้ ม...พลาด” ปีแรก 2559 2016 เหตุการณล์ อบวางระเบดิ ในพ้ืนท่ภี าคใต้และหัวหนิ จ.ประจวบคีรีขันธ์ “ปที อ่ งเที่ยววิถไี ทย” ปี 2558-2560 พระบาทสมเดจ็ พระเจ้าอยหู่ ัว รชั กาลที่ 9 สวรรคต (13 ต.ค. 2559) การเพิ่มมาตรการลดหยอ่ นภาษีทอ่ งเทีย่ ว (ชว่ งสงกรานตแ์ ละ ธ.ค. 2559) 2560 2017 มหาอทุ กภยั ในพนื้ ท่ภี าคใต้ (ปลายปี 2559 ถงึ ปี 2560) “ปีท่องเทย่ี ววถิ ีไทย” ปี 2558-2560 2561 2018 ถวายพระเพลิงพระบรมศพพระบาทสมเดจ็ พระเจา้ อยหู่ ัว รชั กาลที่ 9 2562 2019 กระตนุ้ ท่องเที่ยว 55 เมอื งรองเป็นปีแรก Amazing ไทยเท่ เริ่มเมษายน 2561 มาตรการลดหย่อนภาษี 55 เมอื งรอง ทงั้ ปี 2561 เศรษฐกจิ ไทยชะลอตวั รฐั ออกมาตรการเศรษฐกจิ ผา่ นการทอ่ งเทย่ี ว “ชมิ ชอ้ ป ใช“้ 51
A Story Based on True Journey04TAT The Journey 52
จบั จรติ ความสขุ ัจบจริตความ ุสข 04 ในปี พ.ศ. 2550 มีหนงั สือวิชาการซึ่งเขยี นโดย Linda Nazareth ชอื่ The Leisure Economy: How Changing Demographics, Economics and Generational Attitudes will Reshape Our Lives and Our Industries เปน็ หนงั สอื ทว่ี า่ ดว้ ย ระบบเศรษฐกิจที่ใส่ใจการพักผ่อนและสร้างประสบการณ์ที่ดี ซึ่งเริ่มเข้ามามีบทบาท กบั ชีวติ และเก่ียวข้องกบั ผบู้ รโิ ภค นักลงทุน นกั ธรุ กิจ และกลุ่มบุคคลท่รี ่างนโยบาย ลลั ลา อีโคโนมี ความสุข ขายได้ “สง่ิ ทเ่ี ปน็ ความสขุ นน้ั มนั ขายได”้ คอื แนวคดิ ของลลั ลา อโี คโนมี ซง่ึ ศาสตราจารยพ์ เิ ศษ อเนก เหล่าธรรมทัศน์ ได้นําเสนอไว้ โดยระบุว่าประเทศไทยเป็นประเทศที่มีจุดแข็ง เรือ่ งความรักสนกุ ชอบการละเลน่ นา่ รกั มีเสน่ห์ ทําตวั สบาย ใจกวา้ ง รักการบริการ ดงั น้นั ถา้ ประเทศไทยสามารถใหบ้ รกิ ารความสุข ความงาม ชบุ ชจู ิตวิญญาณให้ดีข้นึ ก็สามารถนําเงนิ เข้าประเทศได้ การนําเอา Feeling Good มาขาย และมาเปลยี่ นเปน็ การบรกิ ารจะสร้างให้เกดิ มูลคา่ มหาศาล และเปน็ เศรษฐกจิ ทเ่ี รยี กว่าลัลลา อีโคโนมี ปจั จบุ นั นกั ทอ่ งเทย่ี วสามารถออกแบบความสขุ ผา่ นรปู แบบการทอ่ งเทย่ี วทห่ี ลากหลาย เป็นไปตาม Lifestyle ของแตล่ ะบุคคล ความสุขในระบบเศรษฐกจิ ใหม่ จะเปน็ ความสุข ทค่ี รอบคลมุ เรอ่ื งการไดม้ โี อกาสในการเสพงานศลิ ปะทงั้ ดนตรแี ละภาพยนตร์รวมถงึ ความสุขที่ได้มีสุขภาพดี ร่างกายแข็งแรง จิตใจเบิกบาน มีความสมดุลใน การทํางานและการใช้ชีวติ (Work Life Balance) 5533
4.1 ความสขุ จากการทอ่ งเทย่ี วตามรอยภาพยนตร์TAT The Journey ภาพยนตรต์ า่ งประเทศทถ่ี า่ ยทาํ โดยใช้ Location ในประเทศไทยA Story Based on True Journey ความพยายามของประเทศไทยท่ีส่งเสริมและสนับสนุนให้ใช้สถานท่ีในประเทศไทย สาํ หรบั การถา่ ยภาพยนตร์ เปน็ ภารกจิ ของ Thailand Film Board สงั กดั กรมการทอ่ งเทย่ี ว การดาํ เนินงานของ Thailand Film Board เพือ่ สนบั สนุนใหม้ กี ารใช้ประเทศไทย ในการถา่ ยทาํ ภาพยนตร์ คอื การเผยแพรข่ อ้ มลู เกย่ี วกบั ขน้ั ตอนการถา่ ยทาํ ภาพยนตร์ สิทธิประโยชน์ที่จะได้รับ รวมถึงรายชื่อผู้ประสานงานในท้องถิ่น นอกจากการจัดทํา เอกสารเผยแพร่แล้ว Thailand Film Board ยังมีการจัดเทศกาลฉายภาพยนตร์ ต่างประเทศที่ถ่ายทําในประเทศไทยมาแล้ว 7 ครั้ง จากการใช้ Location ในตา่ งประเทศเพอ่ื ถา่ ยทาํ ภาพยนตร์ ทาํ ใหเ้ กดิ รปู แบบการทอ่ งเทย่ี ว ทไ่ี ดร้ บั ความนยิ ม คอื การทอ่ งเทย่ี วตามรอยภาพยนตร์ หรอื Movie Tourism สถานท่ี ทใ่ี ชถ้ า่ ยทาํ ภาพยนตร์(Location)เรม่ิ ไดร้ บั ความสนใจและเรม่ิ มกี ารเดนิ ทางทอ่ งเทย่ี ว ตามสถานทท่ี ใ่ี ชถ้ า่ ยทาํ ตวั อยา่ งรายชอ่ื ภาพยนตรต์ า่ งประเทศทถ่ี า่ ยทาํ ในประเทศไทย (List of Films Shot in Thailand) และสง่ ผลใหเ้ กดิ ความตอ้ งการเดนิ ทางทอ่ งเทย่ี วในประเทศไทย สามารถ ลาํ ดบั ตามชว่ งเวลาดงั น้ี • Around the World in 80 Days (1956) • James Bond 007: The Man with the Golden Gun (1974) • The Killing Fields (1984) • Good Morning Vietnam (1987) • Air America (1990) • James Bond 007: Tomorrow Never Dies (1997) • Bangkok Dangerous (1999) ในชว่ งปี พ.ศ.2543 ถงึ ปปี จั จบุ นั มขี อ้ นา่ สงั เกตวา่ ภาพยนตรต์ า่ งประเทศทใ่ี ช้ Location ประเทศไทย นอกจากภาพยนตร์ฮอลลีวดู้ แลว้ เริม่ เปน็ ภาพยนตร์จากเอเชยี เชน่ ฮอ่ งกง อินเดีย จนี ความนยิ มทอ่ งเทย่ี วรปู แบบน้ีเรม่ิ เปน็ จรงิ จงั มากขน้ึ ในประเทศไทยคอื ชว่ งประมาณ ปี พ.ศ. 2543 คอื ปที ภ่ี าพยนตรเ์ รอ่ื ง The Beach ออกฉาย และสถานทถ่ี า่ ยทาํ คอื อา่ วมาหยา จงั หวดั กระบ่ี จากสถติ จิ าํ นวนนกั ทอ่ งเทย่ี วทเ่ี ดนิ ทางทอ่ งเทย่ี วจงั หวดั กระบ่ี ซง่ึ ในปีนั้นพบว่ามีนักท่องเที่ยวเดินทางเข้ามาท่องเที่ยวเพิ่มขึ้นถึงร้อยละ 18.68 เมื่อเปรยี บเทียบกับ ปี พ.ศ. 2542 ภาพยนตรท์ ส่ี รา้ งปรากฏการณม์ ากทส่ี ดุ คอื ภาพยนตรจ์ นี เรอ่ื ง Lost in Thailand ออกฉายในปี พ.ศ. 2555 ทาํ ใหม้ นี กั ทอ่ งเทย่ี วจนี หลง่ั ไหลเขา้ มาทอ่ งเทย่ี วทจ่ี งั หวดั เชยี งใหมเ่ ปน็ จาํ นวนมาก และตอ่ มาในปี พ.ศ. 2558 ภาพยนตรจ์ นี เรอ่ื ง Detective 54 Chinatown ใชเ้ ยาวราชเปน็ Location ทาํ ใหค้ นจนี เดนิ ทางมาทอ่ งเทย่ี วเยาวราชมากขน้ึ
ภาพยนตรต์ า่ งประเทศทใ่ี ชส้ ถานทถ่ี า่ ยทาํ ในประเทศไทย ัจบจ ิรตความ ุสข 04 และกอ่ ใหเ้ กดิ กระแสการเดนิ ทางทอ่ งเทย่ี ว 2551 2551 2554 2555 2558 2558 (2011) (2012) (2015) (2015) (2008) (2008) The Hangover II Lost No Escape Rambo Detective Bangkok Chinatown Dangerous in Thailand กรงุ เทพฯ ภาคเหนอื กรงุ เทพฯ กระบ่ี เชยี งใหม่ เยาวราช กรงุ เทพฯ เชยี งใหม่ 2547 2543 2540 2536 2533 (1997) (1993) (2004) (2000) Heaven & Earth (1990) The Beach James Bond 007: Air American Bridget Jones: Tomorow The Edge กระบ่ี Never Dies of Reason กรงุ เทพฯ แมฮ่ อ่ งสอน แมฮ่ อ่ งสอน กรงุ เทพฯ พงั งา ภเู กต็ 2499 2517 2521 2530 2532 (1956) (1987) (1989) (1974) (1978) Around the World Dear Hunter Casualties of War in 80 Days James Bond 007: The Man with Good Morning Vietnam กรงุ เทพฯ the Golden Gun แมฮ่ อ่ งสอน ภาคเหนอื กรงุ เทพฯ พงั งา กรงุ เทพฯ พงั งา ภเู กต็ กรงุ เทพฯ กาญจนบรุ ี 55
TAT The Journey รปู แบบการเดนิ ทางทอ่ งเทย่ี วตามรอยภาพยนตรเ์ ปน็ เทรนดก์ ารเดนิ ทางทเ่ี รม่ิ ไดร้ บั ความสนใจมากขึ้นทั่วโลก รวมถึงประเทศไทยด้วย ตัวอย่างสถานที่ท่องเที่ยวใน ประเทศไทยท่ีโด่งดงั จากการเป็น Location ในการถา่ ยทําภาพยนตร์ คอื เขาตาปู เกาะปันหยี จงั หวดั พังงา อา่ วมาหยา จังหวัดกระบ่ี พ.ศ. 2517 ฉายภาพยนตร์ James Bond 007: The Man with the Golden Gun ซง่ึ ภาพยนตรเ์ รอ่ื งนใ้ี ช้ Location ทเ่ี ขาตาปู จงั หวดั พงั งา หลงั จาก ภาพยนตร์ฉาย ทาํ ให้เขาตาปมู ีชอ่ื เสยี ง มีนกั ทอ่ งเทย่ี วเดนิ ทางเขา้ มา เยย่ี มชมเขาตาปเู ปน็ จาํ นวนมาก พ.ศ. 2543 ภาพยนตรเ์ รอ่ื ง The Beach ใช้ Location ทอ่ี า่ วมาหยา จงั หวดั กระบ่ี ภายหลังจากการฉายภาพยนตร์เรื่องนี้ ทําให้นักท่องเที่ยวเดินทาง A Story Based on True Journey ไปยงั จงั หวดั กระบเ่ี พม่ิ มากขน้ึ พ.ศ. 2547 ภาพยนตรเ์ รอ่ื ง Bridget Jones: The Edge of Reason ใช้ Location ท่ี เกาะปนั หยี จงั หวดั พงั งา กรงุ เทพฯ และนครปฐม จังหวดั เชยี งใหม่ แมฮ่ ่องสอน พ.ศ. 2533 ภาพยนตร์เรอ่ื ง Air America ถ่ายทําในพ้นื ทีจ่ ังหวัดเชยี งใหมแ่ ละ แม่ฮ่องสอน โดยภาพยนตร์เรอื่ งนม้ี นี กั แสดงไทยรว่ มแสดงดว้ ย พ.ศ. 2555 ภาพยนตรต์ ลกจนี เรอ่ื ง Lost in Thailand หรอื แกง๊ มว่ นปว่ นไทยแลนด์ ใช้ Location ทจ่ี งั หวดั เชยี งใหม่ ผลจากการฉายภาพยนตร์ ทาํ ใหค้ นจนี เดนิ ทางเขา้ มาทอ่ งเทย่ี วจงั หวดั เชยี งใหมเ่ ปน็ จาํ นวนมาก กรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2499 ภาพยนตรเ์ รอื่ ง Around the World in 80 Days พ.ศ. 2543 ภาพยนตรเ์ ร่ือง Bangkok Dangerous ออกฉาย และ Remake อกี ครง้ั ในปี พ.ศ. 2551 พ.ศ. 2554 ภาพยนตร์เรื่อง The Hangover ภาค 2 พ.ศ. 2558 ภาพยนตรจ์ นี เรอ่ื ง Detective Chinatown ทาํ ใหค้ นจนี มาทอ่ งเทย่ี ว ทเ่ี ยาวราชจาํ นวนมาก 56
ภาพยนตร์ไทย ละครไทย ัจบจ ิรตความ ุสข 04 ถา้ จะวเิ คราะหภ์ าพยนตรไ์ ทย ละครไทย ในแงม่ มุ ดา้ นการกระตนุ้ ใหเ้ กดิ การเดนิ ทาง ทอ่ งเทย่ี ว จาํ เปน็ ตอ้ งวเิ คราะหแ์ ยกเปน็ 2 สว่ น คอื สว่ นแรก คนไทยเดนิ ทางทอ่ งเทย่ี ว ภายในประเทศจากกระแสภาพยนตรไ์ ทยและละครไทย ส่วนท่ีสอง ชาวต่างชาติ เดินทางท่องเทย่ี วในประเทศไทยจากกระแสภาพยนตรไ์ ทยและละครไทย คนไทยเดนิ ทางทอ่ งเทย่ี วภายในประเทศจากกระแสภาพยนตรไ์ ทยและละครไทย ตวั อยา่ งภาพยนตร์ไทยที่สรา้ งกระแสใหค้ นไทยเดินทางท่องเทยี่ ว เช่น ภาพยนตร์ เรอ่ื ง รกั จงั (2549) ทาํ ใหค้ นเดนิ ทางไปทอ่ งเทย่ี วปายมากขน้ึ ภาพยนตรเ์ รอ่ื ง 15 คาํ่ เดอื น 11 (2545) กระแสของภาพยนตรท์ าํ ใหค้ นเดนิ ทางไปทอ่ งเทย่ี วจงั หวดั หนองคาย มากขึ้น ภาพยนตร์เรื่อง รถไฟฟ้า มาหานะเธอ (2552) เกิดกระแสการเดินทาง ตามรอยรถไฟฟ้า นอกจากคนไทยจะทอ่ งเทย่ี วตามรอยภาพยนตรไ์ ทยแลว้ ละครไทยยงั สรา้ งปรากฏการณ์ ทอ่ งเทย่ี วในกลมุ่ คนไทยไดอ้ ยา่ งมากมาย ยกตัวอย่าง เช่น ตามรกั คืนใจ (2558) นาคี (2559) บุพเพสันนิวาส (2561) กรงกรรม และกลิ่นกาสะลอง (2562) ชาวต่างชาติเดินทางท่องเท่ียวในประเทศไทยจากกระแสภาพยนตร์ไทยและ ละครไทยชว่ งแรกของภาพยนตรไ์ ทยและละครไทยทส่ี ง่ ผลตอ่ การเดนิ ทางทอ่ งเทย่ี ว ของนักท่องเที่ยวชาวต่างชาติ คือ พ.ศ. 2546 ภาพยนตร์เรื่อง องค์บาก นาํ แสดง โดยทัชชกร ยรี มั ย์ หรอื จา พนม ไดร้ ับความนยิ มอย่างสงู ในตา่ งประเทศ ถือว่าเปน็ ภาพยนตร์ไทยท่ีประชาสัมพันธ์มวยไทยให้โลกได้รู้จักและสร้างกิจกรรมท่องเที่ยว เฉพาะทาง คือการชมกีฬามวยและการเรียนศิลปะมวยไทย ปัจจุบันมนี กั ท่องเที่ยว จากหลายชาติเดนิ ทางดว้ ยวัตถปุ ระสงค์เกีย่ วกับกีฬามวยไทยมากขึน้ 57
4.2 ความสขุ จากการทอ่ งเทย่ี วเชงิ อาหารTAT The Journey การทอ่ งเทย่ี วทม่ี วี ตั ถปุ ระสงคเ์ พอ่ื การกนิ อาหาร ดม่ื ชา กาแฟ มกี ารบญั ญตั ศิ พั ท์A Story Based on True Journey เรยี กทห่ี ลากหลาย เชน่ Food Tourism/Culinary Tourism/Gastronomy Tourism ได้รับความนิยมจากนักท่องเที่ยวอย่างมาก จากรายงานของ World Food Travel Association (WFTA) ระบุว่า Food Tourism เริ่มได้รับความสนใจในช่วง ประมาณปี พ.ศ. 2544-2555 เป็นความสนใจในกลุ่มนักท่องเทีย่ วเล็ก ๆ ต่อมา ในปี พ.ศ. 2555-2561 เรม่ิ ไดร้ บั ความนยิ มจนเปน็ การทอ่ งเทย่ี วกระแสหลกั เผยแพร่ ทง้ั ในสอ่ื สงั คมออนไลนแ์ ละรายการทางโทรทศั น์ โดย Food Tourism ในบรบิ ทน้ี ครอบคลุมกิจกรรมต่าง ๆ ในมิติที่กว้างขวางมาก ตั้งแต่การสอนปรุงอาหาร (Cooking Class) อาหารท้องถิ่น (Local Food) อาหารริมทาง (Street Food) ทัวร์ไวน์ และการรับประทานอาหารตามที่เชฟเป็นผู้สร้างสรรค์ หรือ “อาหารตามใจเชฟ” (Cheftable) ซ่ึงเป็นรปู แบบการกินอาหารที่เกิดขึน้ ในช่วงปี พ.ศ. 2530 โดยเจ้าของ รา้ น Charlie Trotter’s ในชคิ าโก เปน็ ผอู้ อกแบบเมนอู าหารประมาณ 6-12 คอรส์ โดยตอ้ งจองลว่ งหน้า และราคาสูง ปจั จบุ ัน Cheftable ได้รับความนยิ มจากเหลา่ นักกินในวงกวา้ ง รวมทง้ั ในประเทศไทยดว้ ย ในปี พ.ศ. 2561 ถึงปัจจุบัน พบว่าอาหารคือแรงจูงใจหลักที่ทําให้คนในโลกนี้ เดินทางท่องเที่ยว และใช้จ่ายเงินเพื่ออาหารในจํานวนที่สูง โดย WFTA จําแนก อาหารออกมาเปน็ 13 ประเภท คอื Adventure (อาหารเพอ่ื การผจญภยั ) Ambiance (อาหารที่ใหค้ วามสําคัญกบั สถานที่) Authentic (ต้องเปน็ อาหารของชาติน้นั แท้ ๆ) Budget (อาหารราคาถกู ) Eclectic (อาหารทม่ี คี วามผสมผสาน) Gourmet (อาหารชน้ั สงู ) Innovative (ใช้นวัตกรรมมาทําอาหาร) Localist (เป็นอาหารพื้นเมือง) Novice (อาหารแปลกใหม)่ Organic (อาหารอนิ ทรยี )์ Social (ไดส้ งั สรรค)์ Trendy (อาหารเก๋ ๆ) และ Vegetarian (มงั สวริ ัต)ิ สาํ หรบั การทอ่ งเทย่ี วเชงิ อาหารในประเทศไทยเปน็ การสง่ เสรมิ อาหารไทยทเ่ี นน้ เกย่ี วกบั ภมู ปิ ญั ญา ความหลากหลาย รสชาตอิ าหาร และภาพลกั ษณก์ ารสง่ เสรมิ อาหารไทย ในช่วงอดีตที่ผ่านมานั้น วางจุดเน้นในเรื่องอาหารชั้นสูง การแกะสลักผักผลไม้ ความประณีตและพิถีพิถันในการปรุง ความสวยงามและคุณค่าเชิงโภชนาการ ตอ่ มาในปี พ.ศ. 2555 ททท. ดาํ เนนิ การศกึ ษาวจิ ยั โครงการศกึ ษาภาพลกั ษณด์ ้าน การทอ่ งเทย่ี วของประเทศไทยในสายตานกั ทอ่ งเทย่ี วชาวตา่ งชาติ ขอ้ คน้ พบทน่ี า่ สนใจ ในงานวิจัยชิ้นนี้ คือนักท่องเที่ยวต่างชาติที่เดินทางท่องเที่ยวในประเทศไทย ให้ความนยิ มในอาหารรมิ ทาง หรอื Street Food โดยงานวจิ ยั ระบวุ า่ อาหารรมิ ทาง ใหค้ วามตน่ื ตาตน่ื ใจมากกวา่ อาหารไทยชาววงั และผกั ผลไมแ้ กะสลกั 58
การส่งตอ่ ความสขุ และสขุ ภาพดี ผ่านอาหารไทย ไปท่ัวโลก ัจบจ ิรตความ ุสข 04 เอกลกั ษณข์ องอาหารไทยมคี วามโดดเดน่ และเปน็ ทจ่ี ดจาํ คอื อาหารไทยต้องมีข้าว เป็นหลัก ทั้งข้าวเจ้าและข้าวเหนียว โดยต้องมี “กับข้าว” กินคู่กันเสมอ นอกจาก ขา้ วทเ่ี ปน็ เอกลกั ษณแ์ ลว้ ยงั มเี รอ่ื งรสชาตทิ ห่ี ลากหลายและคอ่ นขา้ งจดั ทง้ั รสเปรย้ี ว เค็ม หวาน เผ็ด ขม ฝาด รวมถึงความพิถีพิถัน ความประณีตในทุกขั้นตอน ตลอดจนสรรพคณุ เรอ่ื งสมนุ ไพร อาหารไทยไดร้ บั การคดั เลอื กและจดั อนั ดบั จากสถาบนั และองคก์ รตา่ ง ๆ ของโลกมากมาย เชน่ ตม้ ยํากงุ้ ผัดไทย แกงมัสมัน่ หอยทอด และข้าวเหนยี วมะมว่ ง นอกจากนแ้ี ลว้ อาหารไทยในแต่ละภาคยังมีจุดเด่นที่แตกต่างกันเฉพาะพื้นที่ ซึ่งขึ้นอยู่กับสภาพ ภมู ปิ ระเทศ สภาพสังคม วัฒนธรรม และวัตถดุ ิบในท้องถน่ิ น้ัน ๆ ซ่ึงแตกต่างกัน ตามฤดกู าล อยา่ งไรกต็ าม ความมชี อ่ื เสยี งของอาหารไทยทแ่ี พรห่ ลายไปทว่ั โลก นอกจากประเดน็ เรอ่ื งรา้ นอาหารไทยในตา่ งประเทศแลว้ อกี สว่ นหนง่ึ ทเ่ี ปน็ ผลมาจากการใหค้ วามสาํ คญั ด้านการวิจัยและเทคโนโลยีที่ทันสมัย คือการขยายตัวของการจําหน่ายวัตถุดิบ ทเ่ี กีย่ วข้องกบั การปรงุ อาหารไทย เช่น นํ้าปลา เครอ่ื งต้มยํา และบรรดาอาหารไทย สาํ เร็จรูปตา่ ง ๆ 59
TAT The Journey ททท. กบั การท่องเที่ยวเชิงอาหารA Story Based on True Journey การสง่ เสรมิ การทอ่ งเทย่ี วเชงิ อาหารของ ททท. นอกจากการประชาสมั พนั ธอ์ าหารไทย ในสื่อต่าง ๆ แล้ว ยังมีกิจกรรมพิเศษที่ ททท. ดําเนินการเกี่ยวกับการส่งเสริม การทอ่ งเทย่ี วเชงิ อาหาร เชน่ • การใหค้ วามสาํ คญั กบั อาหารถน่ิ ของภาคตา่ ง ๆ ทน่ี บั วนั จะหายไป • การจัดงานเทศกาลอาหารไทย อาหารทะเล อาหารเชิงสุขภาพ ผลไม้ไทย ในจงั หวดั ตา่ ง ๆ และเมอื งสาํ คญั ทว่ั โลก • การจับมือกับมิชลินเพื่อยกระดับอาหารไทย โดยเป็นโครงการระยะ 5 ปี (2560-2564) จดั ทํามชิ ลินไกด์ แนะนําร้านอาหารไทยทไี่ ดม้ าตรฐานของมชิ ลนิ ผลกั ดันประเทศไทยใหเ้ ป็น Gastronomy Capital of Asia และตอ้ งแขง่ ขัน กับประเทศญี่ปุ่น ซึ่งเป็นประเทศที่ได้มิชลินไกด์มากที่สุด ปจั จบุ นั ประเทศไทย อยใู่ นอนั ดบั ที่ 29 ของโลกที่ได้มิชลินไกด์ ซง่ึ จดั เปน็ อนั ดบั ท่ี 6 ของเอเชยี และอนั ดบั ท่ี 2 ในเอเชียตะวนั ออกเฉยี งใต้ รองจากสงิ คโปร์ • การนําเสนอเส้นทางการท่องเที่ยวเชิงอาหาร ภายใต้โครงการ Eat Local: Localicious เนน้ โปรโมตเสน้ ทางอาหารถน่ิ เสน้ ทางเรยี นรวู้ ตั ถดุ บิ เสน้ ทางอาหาร หา้ มพลาด และมงุ่ ไปยงั พน้ื ทเ่ี มอื งรอง • การโปรโมตอาหารฮาลาล เพื่อดงึ ดดู กล่มุ นักท่องเที่ยวมุสลมิ ภายใตโ้ ครงการ Muslim Friendly ขอ้ สงั เกตบางประการ • การผลกั ดนั ในเชิงนโยบายเป็นเรื่องสาํ คัญ ท่ีผ่านมารฐั บาลนําเสนอโครงการ ครัวไทยสู่ครัวโลก (Kitchen of the World) ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2546 แต่เนื่องจาก เกดิ ปญั หาความตอ่ เนอ่ื งในการดาํ เนนิ งาน และการประสานงานระหวา่ งหนว่ ยงาน ภาครฐั และภาคเอกชน จงึ ทาํ ใหโ้ ครงการครวั ไทยสคู่ รวั โลก หยดุ ชะงกั ในบางปี และเนอ่ื งจากไมม่ ตี วั ชว้ี ดั ทช่ี ดั เจน จงึ ยงั ไมส่ ามารถระบไุ ดว้ า่ โครงการครวั ไทย สคู่ รวั โลกประสบความสาํ เรจ็ หรอื ไม่ • หากประเทศไทยจะใชอ้ าหารไทยเปน็ เครอ่ื งมอื ในการสง่ เสรมิ รายไดเ้ ขา้ ประเทศ สิ่งท่ีจาํ เปน็ จะต้องให้ความสาํ คัญ คือ ระบบการผลติ และคุณภาพของอาหาร 60
4.3 ความสขุ จากการทอ่ งเทย่ี วเชงิ กฬี า ัจบจ ิรตความ ุสข 04 Sport Tourism หรอื การทอ่ งเทย่ี วเชงิ กฬี า คอื รปู แบบการทอ่ งเทย่ี วทไ่ี ดร้ บั ความนยิ ม ในระดบั โลก สามารถสรา้ งมลู คา่ ทางเศรษฐกจิ ไดอ้ ยา่ งมนี ยั สาํ คญั จากการสาํ รวจของ บรษิ ทั Technavio ประเทศแคนาดา พบวา่ กลมุ่ นกั ทอ่ งเทย่ี วเชงิ กฬี ามกี ารใชจ้ า่ ยสงู กวา่ นกั ทอ่ งเท่ียวทวั่ ๆ ไปถงึ 3-4 เทา่ สาํ หรบั ประเทศไทย การท่องเที่ยวเชิงกฬี าไดร้ บั ความสนใจจากนกั ทอ่ งเทย่ี วจาํ นวนมาก เพราะประเทศไทยมภี มู ปิ ระเทศทห่ี ลากหลาย สามารถจดั กจิ กรรมกฬี าไดห้ ลายรปู แบบ อกี ทง้ั ยงั มกี ฬี าประจาํ ชาตทิ ไ่ี ดร้ บั ความนยิ ม จากทวั่ โลก คือ มวยไทย การทอ่ งเทย่ี วเชงิ กฬี ามวี ตั ถปุ ระสงคเ์ กย่ี วกบั การออกกาํ ลงั กาย การสง่ เสรมิ สขุ ภาพ เช่น การเล่นกีฬาเพื่อสุขภาพ การเล่นกีฬาเพื่อแข่งขัน การเรียนและการฝึกซ้อม รวมทง้ั ยงั มคี วามหมายครอบคลมุ เรอ่ื งการเดนิ ทางเพอ่ื การชมกฬี า เชยี รก์ ฬี า หรอื การเยี่ยมชมแหล่งท่องเที่ยวเชิงกีฬา เช่น พิพิธภัณฑ์กีฬา การท่องเที่ยวเชิงกีฬา เริ่มได้รับความนิยมจากนักท่องเที่ยว เนื่องจากกระแสการให้ความสําคัญเกี่ยวกับ การรกั ษาสขุ ภาพ บุรรี มั ย์ เมืองกฬี า ในปี พ.ศ. 2554 สโมสรฟุตบอลบุรรี ัมย์ ยไู นเต็ด สรา้ งสนามไอ-โมบาย สเตเดยี ม ปัจจุบนั เปลยี่ นชื่อเปน็ ช้างอารีน่า ต้ังอยู่ท่อี าํ เภอเมอื งฯ จงั หวดั บุรรี ัมย์ มคี วามจุ 32,600 คน เปน็ สนามฟุตบอลทไ่ี ดม้ าตรฐานแห่งแรกและแห่งเดียวในประเทศไทย ทผ่ี า่ นมาตรฐานระดบั โลก จากสหพนั ธฟ์ ตุ บอลระหวา่ งประเทศ ตอ่ มาในปี พ.ศ. 2557 เปิดใชส้ นามแข่งรถบรุ ีรัมย์ อนิ เตอรเ์ นชันแนล เซอร์กติ (Buriram International Circuit: BRIC) หรือชา้ งอนิ เตอร์เนชันแนล เซอร์กิต สนามแขง่ รถระดับมาตรฐาน เอฟไอเอ เกรด 1 (FIA Grade 1) ซึ่งเป็นระดับสนามที่อนุญาตให้ใช้จัดการแข่งขัน รถสูตร 1 หรือฟอร์มูลาวัน นอกจากนั้น ยังได้การรับรองใหเ้ ปน็ สนามแข่งรถ ระดับมาตรฐาน เอฟไอเอม็ เกรดเอ (FIM Grade A) ใช้จดั การแขง่ ขนั โมโตจีพี ปจั จบุ นั เศรษฐกจิ ของจงั หวดั บรุ รี มั ยเ์ ตบิ โตดว้ ยภาคเกษตรและภาคบรกิ ารทอ่ งเทย่ี ว มีนกั ท่องเท่ยี วมาท่องเท่ยี ว 1.6 ล้านคน ในปี พ.ศ. 2560 และประกาศตวั เป็นเมืองกีฬา คนบุรีรัมย์หันมารักจังหวัดตัวเองมากขึ้น มีธุรกิจบริการขยายตัว เพอ่ื รองรบั จาํ นวนนกั ทอ่ งเทย่ี วทเ่ี พม่ิ ขน้ึ และสามารถกระจายความเจรญิ ไปยงั จงั หวดั ข้างเคียง 61
TAT The Journey ว่ิงA Story Based on True Journey ประเทศไทยมกี ารจดั วง่ิ และพฒั นากจิ กรรมรปู แบบ วธิ กี ารบรหิ ารจดั การกจิ กรรมวง่ิ ให้สอดคล้องกับความต้องการของนักวิ่ง รวมถึงการจัดกิจกรรมเสริมอื่น ๆ เชน่ การจดั ตลาดนดั สนิ คา้ สขุ ภาพ จากสถติ ใิ นปี พ.ศ. 2561 ของสถาบนั วจิ ยั ประชากร และสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล พบว่า ประเทศไทยมีการจัดกิจกรรมวิ่งมากกว่า 1,340 สนามตอ่ ปี มจี าํ นวนนกั วง่ิ มากกวา่ 15 ลา้ นคน และมแี นวโนม้ วา่ จะเพม่ิ มากขึ้น ในยคุ Running Boom รวมถงึ จะมรี ปู แบบการแขง่ ขนั ทห่ี ลากหลาย ปัจจุบนั การเข้าร่วมงานว่ิงมาราธอนของโลกทีย่ ง่ิ ใหญ่ท่ีสดุ มี 6 สนามที่เปน็ รายการ หลกั ของโลก (World Major Marathon) คือ บอสตนั มาราธอน, ลอนดอน มาราธอน, เบอรล์ นิ มาราธอน, ชคิ าโก มาราธอน, นิวยอรก์ มาราธอน และโตเกยี ว มาราธอน ในสว่ นของประเทศไทย การกฬี าแหง่ ประเทศไทย (กกท.) ในฐานะหนว่ ยงานทส่ี ง่ เสรมิ กจิ กรรมกฬี าของประเทศ ระบวุ า่ จะดาํ เนนิ การยกระดบั มาตรฐานรายการวง่ิ มาราธอน ของไทยใหเ้ ปน็ ระดบั โลก หรอื การจดั ระบบวง่ิ ใหเ้ ปน็ “ไทยแลนด์ เมเจอร์ มาราธอน” รายการวง่ิ ทไ่ี ดร้ บั การคดั เลอื กในเบอ้ื งตน้ คอื บรุ รี มั ย์ มาราธอน, บางกอก มดิ ไนท์ มาราธอน, ภเู กต็ มาราธอน, ขอนแกน่ มาราธอน และบางแสน 42 62
มวยไทย ัจบจริตความ ุสข 04 สถานการณท์ อ่ งเทย่ี วเชงิ กฬี าในสว่ นทเ่ี กย่ี วกบั ศลิ ปะการปอ้ งกนั ตวั ทเ่ี รยี กวา่ มวยไทย (Thai Boxing) มกี ารเตบิ โตและไดร้ บั ความนยิ มอยา่ งตอ่ เนอ่ื ง กอ่ ใหเ้ กดิ มลู คา่ ทาง เศรษฐกจิ กลมุ่ เปา้ หมายทส่ี นใจมวยไทยแบง่ ไดเ้ ปน็ 3 ประเภท คอื กลมุ่ นกั ทอ่ งเทย่ี ว ทม่ี คี วามประสงคจ์ ะเรยี นมวยไทย กลมุ่ นกั ทอ่ งเทย่ี วทม่ี าชมศลิ ปะการตอ่ สมู้ วยไทย และกลมุ่ นกั ท่องเทีย่ วทเี่ ดนิ ทางมาเพือ่ ซื้ออุปกรณเ์ ก่ยี วกับมวยไทย ความนิยมของศิลปะมวยไทยก่อให้เกิดธุรกิจเกี่ยวกับการลงทุนจัดตั้งค่ายมวย ซง่ึ ปจั จบุ นั เกดิ ขน้ึ ในหลายประเทศทว่ั โลก ลา่ สดุ คอื ทจ่ี นี ฮอ่ งกง และไตห้ วนั นอกจาก ค่ายมวยแลว้ ในสถานทอ่ี อกกาํ ลงั กายหรอื ฟิตเนสหลายแห่งเร่มิ เปิดคอร์สฝึกสอน มวยไทย จากการสาํ รวจสถติ ขิ องกระทรวงการทอ่ งเทย่ี วและกฬี าระบวุ า่ ในประเทศไทยมคี า่ ยมวย ที่เปิดสอนทั้งสิ้น 1,762 ค่าย เป็นค่ายมาตรฐานที่รองรับทัวร์ 443 ค่าย สําหรับ คา่ ยมวยไทยในตา่ งประเทศทว่ั โลก จากการเกบ็ ขอ้ มลู ของสถานเอกอคั รราชทตู ไทย สถานกงสุลใหญ่ และกระทรวงการตา่ งประเทศ พบวา่ มคี า่ ยมวยไทยจาํ นวน 3,869 คา่ ย กจิ กรรมทน่ี า่ สนใจเกย่ี วกบั มวยไทยอกี กจิ กรรมหนง่ึ คอื การจดั การแขง่ ขนั มวยไทย สรู่ ะดบั สากล เพอ่ื ใหท้ ว่ั โลกยอมรบั เชน่ Thai Fight เรม่ิ จดั มาตง้ั แตป่ ี พ.ศ. 2553 ถงึ ปจั จบุ นั สว่ นนกั มวยไทยทไ่ี ดร้ บั ความนยิ มในระดบั สากล โดยเฉพาะในทวปี ยโุ รป และญป่ี นุ่ คอื บวั ขาว บญั ชาเมฆ และคนไทยทน่ี าํ พามวยไทยสสู่ ากลอกี คนหนง่ึ คอื ชาตรี ศษิ ย์ยอดธง ที่รเิ ร่ิมรายการกีฬา ONE Championship ทม่ี ีฐานอยูท่ ส่ี งิ คโปร์ เนน้ การผสมผสานศลิ ปะการปอ้ งกนั ตวั ทกุ ประเภท เชน่ คาราเต้ ยโู ด กงั ฟู เทควนั โด มวยไทย จดั เปน็ ลกั ษณะ Sport Entertainment ถา่ ยทอดไปทว่ั โลกกวา่ 70 ประเทศ ททท. กับการสง่ เสริมการท่องเท่ียวเชิงกีฬา ททท.กาํ หนดกลยทุ ธก์ ารสง่ เสรมิ ใหไ้ ทยเปน็ จดุ หมายปลายทางสาํ หรบั กลมุ่ นกั ทอ่ งเทย่ี ว ที่นิยมชมชอบกีฬาโดยส่งเสริมการจัดกิจกรรมที่หลากหลาย เช่น การสนับสนุน การแขง่ ขนั รถจกั รยานยนตท์ างเรยี บ MotoGP 2019 ทจ่ี งั หวดั บรุ รี มั ย์ การจดั แขง่ ขนั กอลฟ์ แอลพจี เี อ ทวั ร์ หรอื การสนบั สนนุ งานวง่ิ มาราธอน ไตรกฬี า การปน่ั จกั รยาน รวมถงึ งานไหวค้ รมู วยไทย ทีจ่ งั หวดั พระนครศรอี ยุธยาด้วย 63
A Story Based on True Journey05TAT The Journey 64
เปน็ ทกุ ข์ เ ็ปนทุก ์ขเ ่ืรอง ัตวเลข 05 เรอ่ื งตวั เลข ทุก ๆ การนําเสนอข้อเท็จจริง (Facts) มักจะต้องอ้างอิงด้วยตัวเลข (Figures) เสมอ และข้อเท็จจริงในตัวเลขนั้นนํามาซึ่งความย้อนแย้ง เช่น จํานวนนักท่องเทีย่ วลดลง เป็นปัญหาทีต่ ้องเรง่ แก้ไข แต่เม่อื จาํ นวน นักท่องเที่ยวล้นเกิน ก็เป็นปัญหาที่ต้องเร่งแก้ไขเช่นกัน ดังนั้น ไม่ว่า จาํ นวนนักท่องเที่ยวจะมากหรือนอ้ ย มีโอกาสสรา้ งปญั หาทงั้ สนิ้ ในกรณเี กย่ี วกบั การจดั อนั ดบั ความนยิ มดา้ นการบรกิ ารและการทอ่ งเทย่ี ว ก็เช่นกัน ประเทศไทยได้รับการจัดอันดับทั้งในมิติที่ “ยอดเยี่ยม” และ “ยอดแย่” จากข้อเท็จจริงดังกล่าว สะท้อนให้เห็นทั้งจุดแข็งและจุดอ่อน รวมถึงกระบวนการในการบริหารจัดการการท่องเที่ยวและการกําหนด ทิศทางการท่องเที่ยวของไทยในภาพรวม 6655
5.1 ทกุ ข์ 1 นกั ทอ่ งเทย่ี วลดTAT The Journey ตลอดระยะเวลา 60 ปีที่ประเทศไทยส่งเสริมให้ชาวต่างชาติและคนไทยเดินทางA Story Based on True Journey ทอ่ งเทย่ี วในประเทศไทย จากจาํ นวนนกั ทอ่ งเทย่ี วตา่ งชาติ 81,340 คน ในปี พ.ศ. 2503 เพม่ิ ขน้ึ เปน็ 39,797,406 คนในปี พ.ศ. 2562 ในสว่ นของคนไทยทอ่ งเทย่ี วภายในประเทศ เพม่ิ ขน้ึ จาก 39,318,600 ลา้ นคน/ครง้ั ในปี พ.ศ. 2531 เปน็ 166,849,017 ลา้ นคน/ครง้ั ในปี พ.ศ. 2562 จากการเพมิ่ ข้ึนของจํานวนนักทอ่ งเท่ียวดังกล่าว เปน็ ตวั ช้ีวดั หนงึ่ ที่ สะทอ้ นความสาํ เร็จในการส่งเสริมการทอ่ งเที่ยว อยา่ งไรกต็ าม เมอ่ื พจิ ารณาขอ้ มลู ในอดตี ถงึ ปจั จบุ นั พบวา่ นกั ท่องเทยี่ วต่างชาตเิ ดินทางท่องเที่ยวในประเทศไทยลดลง 7 คร้งั (พ.ศ. 2519, 2526, 2534, 2546, 2548, 2552 และ 2557) สาเหตเุ กดิ จากปจั จยั ปญั หาดา้ นเศรษฐกจิ การเมือง และโรคระบาด ซง่ึ เป็นปัจจยั ภายนอกและสง่ ผลตอ่ การลดลงของนกั ทอ่ งเทย่ี วตา่ งชาติ เชน่ สภาวะเศรษฐกจิ ตกตาํ่ ทั่วโลก น้ํามันขึ้นราคา สงครามอ่าวเปอร์เซีย และการแพร่ระบาดของโรคซาร์ส นอกจากเหตุปจั จยั ภายนอกประเทศจะสง่ ผลใหน้ กั ทอ่ งเทย่ี วลดลงแลว้ ปจั จยั ภายใน ประเทศไดส้ ง่ ผลตอ่ การลดลงดว้ ยเชน่ กนั เชน่ ปญั หาเรอ่ื งพบิ ตั ภิ ยั สนึ ามิ และปญั หา ความไมส่ งบทางการเมอื งภายในประเทศ ข้อสังเกตจากการลดลงของจํานวนนักท่องเที่ยวต่างประเทศทั้ง 7 ครั้ง พบว่า ในการลดลงของจาํ นวนนกั ทอ่ งเทย่ี วมไิ ดส้ ง่ ผลตอ่ รายไดท้ เ่ี กดิ จากการทอ่ งเทย่ี วทกุ ครง้ั กลา่ วคอื หากพจิ ารณาขอ้ มลู เกย่ี วกบั รายไดท้ เ่ี กดิ จากการทอ่ งเทย่ี ว พบวา่ มกี ารลดลง ของรายไดเ้ พยี ง 6 ครัง้ เท่าน้นั นักท่องเที่ยวชาวไทยเดนิ ทางท่องเที่ยวในประเทศลดลง 4 ครง้ั (พ.ศ. 2534, 2535, 2540 และ 2541) คนไทยทอ่ งเทย่ี วภายในประเทศลดลงเนอ่ื งจากสภาวะเศรษฐกจิ ถดถอย ราคานาํ้ มนั วกิ ฤตเศรษฐกจิ ตม้ ยาํ กงุ้ และการเกดิ ปญั หาการเมอื งภายในประเทศ คอื พฤษภาทมฬิ การลดลงของจํานวนนักท่องเท่ยี วส่งผลกระทบกับธุรกิจท่เี ก่ยี วข้องกับนักท่องเท่ยี ว รฐั บาลและหนว่ ยงานทเ่ี กย่ี วขอ้ งจาํ เปน็ จะตอ้ งแกไ้ ขปญั หาและเยยี วยาความเสยี หาย ทเ่ี กดิ ขน้ึ ยกตวั อยา่ งเชน่ การสนบั สนนุ งบประมาณเพอ่ื ฟน้ื ฟแู ละกระตนุ้ การทอ่ งเทย่ี ว เป็นต้น ในกรณีที่นักท่องเที่ยวชาวต่างชาติลดลง การแก้ไขปัญหาที่มักจะใชก้ นั ในประเทศต่าง ๆ ทั่วโลก คือ การประชาสัมพันธ์ให้คนท่องเที่ยวภายในประเทศ (Domestic Tourism) นอกจากปัญหาเรอ่ื งจาํ นวนนกั ทอ่ งเทย่ี วลดลงแล้ว ยงั มีปญั หาเรอ่ื งค่าใช้จา่ ยเฉลี่ย ต่อคนต่อวัน และวันพักเฉลี่ยของนักท่องเที่ยว ในแง่การส่งเสริมการท่องเที่ยว หากนกั ทอ่ งเทย่ี วใชจ้ า่ ยสงู และพกั นานวนั จะทาํ ใหร้ ายไดจ้ ากการทอ่ งเทย่ี วสงู ขน้ึ 66
5.2 ทกุ ข์ 2 นกั ทอ่ งเทย่ี วลน้ เ ็ปนทุก ์ขเ ่ืรอง ัตวเลข 05 เมอ่ื การทอ่ งเทย่ี วเปน็ สว่ นหนง่ึ ของชวี ติ และกระแสการเดนิ ทางทอ่ งเทย่ี วเปน็ ทน่ี ยิ ม ทว่ั โลก การเดนิ ทางทอ่ งเทย่ี วไปยงั จดุ หมายปลายทางตา่ ง ๆ จงึ แพรห่ ลาย ประกอบกบั ความก้าวหน้าของเทคโนโลยที าํ ใหก้ ารเดนิ ทางทอ่ งเท่ยี วงา่ ยข้นึ และค่าใชจ้ ่ายถกู ลง เช่น Low Cost Airline, Social Media และการมาถงึ ยคุ Experience Economy และ Lifestyle Patterns การเกดิ ขน้ึ ของปรากฏการณท์ น่ี กั ทอ่ งเทย่ี วรวมตวั กนั อยใู่ นพน้ื ทใ่ี ดพน้ื ทห่ี นง่ึ ในชว่ ง เวลาใดเวลาหนึ่งเป็นจํานวนมาก จนก่อให้เกิดผลต่อพื้นที่และประชาชนท้องถิ่น ทง้ั ผลกระทบทางสง่ิ แวดลอ้ ม สงั คม และวฒั นธรรม สถานการณเ์ ชน่ น้ี องคก์ าร ทอ่ งเทย่ี วโลกแหง่ สหประชาชาติ (UNWTO) เรยี กวา่ Overtourism โดยใหค้ วามหมาย ของ Overtourism วา่ “the impact of tourism on a destination, or parts thereof, that excessively influences perceived quality of life of citizens and/or quality of visitors experiences in a negative way“ ในชว่ งปี ค.ศ. 1970 หรอื ชว่ งปี พ.ศ. 2510 จะมกี ารใชข้ อ้ ความหลกั ๆ เชน่ จาํ นวน นกั ทอ่ งเทย่ี วมาก (Too Many Visitors) การรบกวนและเดอื ดรอ้ นราํ คาญ ( Too Much Disturbance) ผลกระทบทางกายภาพ (Too Much Physical Impacts) Overtourism เรม่ิ ไดร้ บั การกลา่ วถงึ อยา่ งกวา้ งขวางในชว่ งปี ค.ศ. 2015 หรอื ปี พ.ศ. 2558 แหลง่ ท่องเทย่ี วหลายแหง่ ท่วั โลก เช่น Venice, Barcelona, Taj Mahal, Galapagos Island,The Great Wall of China, Cuba, Santorini, Machu Picchu, Antarctica และ Mount Everest เกิดปญั หา เกดิ การตอ่ ตา้ นและขบั ไลน่ ักทอ่ งเทยี่ ว ในกรณีประเทศไทย พื้นทีท่ อ่ งเทยี่ วทไี่ ดร้ ับการระบุวา่ เกดิ ปัญหา Overtourism หรือ เกดิ ปญั หาเกย่ี วกบั ขดี ความสามารถในการรองรบั ได้ (Carrying Capacity) สว่ นใหญ่ เปน็ แหลง่ ทอ่ งเทย่ี วยอดนยิ ม เชน่ วดั พระแกว้ และพระบรมมหาราชวงั กรงุ เทพมหานคร อา่ วมาหยา เกาะพพี ี จงั หวดั กระบ่ี อทุ ยานแหง่ ชาตหิ มเู่ กาะสรุ นิ ทร์ อทุ ยานแหง่ ชาติ หมเู่ กาะสมิ ลิ นั จงั หวดั พงั งา จากรายงาน Thailand–Overtourism Report, January 24, 2018 ระบุวา่ เนื่องจาก ประเทศไทยมนี กั ทอ่ งเทย่ี วตา่ งชาตเิ ดนิ ทางทอ่ งเทย่ี วเพม่ิ ขน้ึ สงู มากและอาจจะสงู ถงึ 60 ลา้ นคนภายในปี ค.ศ. 2030 โดยกระทรวงการท่องเท่ียวและกฬี าเนน้ กลยทุ ธ์ ในการเพม่ิ รายไดจ้ ากการทอ่ งเทย่ี ว โดยการเพม่ิ คา่ ใชจ้ า่ ยและวนั พกั เฉลย่ี มากกวา่ ใหค้ วามสาํ คญั กบั จาํ นวนนกั ทอ่ งเทย่ี ว อยา่ งไรกต็ าม ในรายงานนย้ี งั ไดร้ ะบขุ อ้ มลู แวดลอ้ มหลายประเดน็ เชน่ การสง่ เสรมิ การทอ่ งเทย่ี วทาํ ใหจ้ าํ เปน็ ตอ้ งลงทนุ ขยาย สนามบินในเมืองหลักทางการท่องเท่ียวโดยการท่าอากาศยานแห่งประเทศไทย ปญั หาจาํ นวนนกั ทอ่ งเทย่ี วทเ่ี ดนิ ทางมาสว่ นหนง่ึ เปน็ ทวั รศ์ นู ยเ์ หรยี ญ (Zero-Dollar Tour) ปญั หานกั ทอ่ งเทย่ี วลน้ เกนิ ทเ่ี กาะตาชยั กอ่ ใหเ้ กดิ ปญั หาขยะ รวมถงึ ผลจากการทอ่ งเทย่ี ว ตามรอยภาพยนตรเ์ ร่อื ง Lost in Thailand 67
TAT The Journey การแก้ปัญหานักท่องเที่ยวล้นเกินที่ผ่านมา มีความพยายามดําเนินการในหลายA Story Based on True Journey รูปแบบ เช่น • การปดิ แหลง่ ทอ่ งเทย่ี ว เชน่ กรมอทุ ยานแหง่ ชาติ สตั วป์ า่ และพนั ธพ์ุ ชื ประกาศปดิ การทอ่ งเทย่ี ว อา่ วมาหยา จงั หวดั กระบ่ี เนอ่ื งจากสภาพธรรมชาติ เสอ่ื มโทรม ชายหาดทรดุ ตวั • สาํ นกั งานกองทนุ สนบั สนนุ การวจิ ยั (สกว.) ศกึ ษาวจิ ยั เกย่ี วกบั ขดี ความสามารถ ในการรองรับได้ที่อุทยานแห่งชาติหมู่เกาะสุรินทร์ อุทยานแห่งชาติหมู่เกาะ สิมลิ ัน จังหวดั พงั งา • การเสนอรปู แบบการบรหิ ารจดั การนกั ทอ่ งเทย่ี วทว่ี ดั พระแกว้ กรงุ เทพมหานคร โดยเสนอใหป้ รบั ปรงุ คา่ ธรรมเนยี ม การจดั รอบเขา้ เยย่ี มชม และการเพม่ิ สง่ิ อาํ นวย ความสะดวก • การลดการกระจกุ ตวั ของนกั ทอ่ งเทย่ี วในพน้ื ทท่ี อ่ งเทย่ี วหลกั และชว่ งเวลาทเ่ี ปน็ วนั หยดุ ยาว โดยเสนอแคมเปญเทย่ี วเมอื งรองและโครงการวนั ธรรมดานา่ เทย่ี ว ขอ้ สงั เกตในทุกขท์ ี่ 1 คือ การลดลงของจาํ นวนนกั ทอ่ งเท่ยี ว ซง่ึ ส่วนใหญห่ ลาย ๆ ประเทศในโลกมีความวิตกกังวล ถ้ากลับมาพิจารณาอย่างเป็นระบบ จะพบว่า เปน็ ไปไมไ่ ดท้ จ่ี ะใหน้ กั ทอ่ งเทย่ี วเพม่ิ ขน้ึ ทกุ ปี ดว้ ยเหตผุ ลเกย่ี วกบั ขอ้ จาํ กดั ของดา้ น ทรัพยากรธรรมชาติ สังคม และวฒั นธรรม ดังนนั้ จงึ ควรจะมีการพยากรณจ์ าํ นวน นกั ทอ่ งเทยี่ วที่สมดุลกบั พ้นื ที่ และความพร้อมในการรองรบั ของโครงสรา้ งพน้ื ฐาน และการบรกิ าร หากบรหิ ารจัดการไดจ้ ะนาํ ไปส่กู ารแกป้ ัญหาของทกุ ขท์ ่ี 2 68
5.3 ทกุ ข์ 3 รายไดเ้ ปน็ อนั ดบั 4 เ ็ปนทุก ์ขเ ่ืรอง ัตวเลข 05 แตข่ ดี ความสามารถในการแขง่ ขนั อนั ดบั 31 องคก์ ารทอ่ งเทย่ี วโลกแหง่ สหประชาชาติ (UNWTO) จดั อนั ดบั ประเทศทม่ี ผี มู้ าเยอื น สงู สดุ และประเทศทไ่ี ดร้ ายไดจ้ ากการทอ่ งเทย่ี วสงู สดุ พบวา่ ในปี ค.ศ. 2018 (พ.ศ. 2561) ประเทศไทยมรี ายไดจ้ ากการทอ่ งเทย่ี วสงู เปน็ อนั ดบั 4 ของโลก รองจากสหรฐั อเมรกิ า สเปน และฝรง่ั เศส ตามลาํ ดบั ในสว่ นของจาํ นวนนกั ทอ่ งเทย่ี วนน้ั ประเทศไทยอยใู่ น อันดบั 9 ตา่ํ กวา่ ฝร่งั เศส สเปน สหรัฐอเมริกา จีน อติ าลี ตุรกี เมก็ ซิโก และเยอรมนี นอกจากการจดั อนั ดบั ดา้ นรายไดแ้ ละจาํ นวนนกั ทอ่ งเทย่ี วของ UNWTO แลว้ ยงั ให้ มกี ารวดั ดชั นขี ดี ความสามารถในการแขง่ ขนั ดา้ นการทอ่ งเทย่ี ว (Travel and Tourism Competitiveness Index: TTCI) จดั ทาํ โดย World Economic Forum จากรายงาน The Travel & Tourism Competitiveness Index Report 2019 ระบวุ า่ การวดั ดชั นี ขดี ความสามารถในการแขง่ ขนั ดา้ นการทอ่ งเทย่ี ว พจิ ารณาจากตวั ชว้ี ดั 64 ตวั ชว้ี ดั และดาํ เนนิ การวดั ทง้ั สน้ิ 140 ประเทศ ประเทศไทยอยใู่ นอนั ดบั ท่ี 31 ต่ํากว่าสิงคโปร์ ซึ่งอยู่ในอันดับที่ 17 และมาเลเซีย อยู่ในอนั ดบั ท่ี 29 ตัวชี้วัดที่ประเทศไทยได้คะแนนต่ําและเป็นจุดอ่อน คือ ตัวชี้วัดเรื่องสิ่งแวดล้อม ความปลอดภยั และความสะอาด ดงั นน้ั หากตอ้ งการจะปดิ จดุ ออ่ นดา้ นการทอ่ งเทย่ี ว ของประเทศ ทกุ ภาคส่วนจงึ ม่งุ ใหค้ วามสาํ คญั กับการแกไ้ ขจุดออ่ นซงึ่ เป็นอปุ สรรค สาํ คญั ของการทอ่ งเทย่ี วของประเทศ อยา่ งไรกต็ าม สง่ิ ทส่ี าํ คญั เทา่ ๆ กบั การแกไ้ ข จุดอ่อน คือ การเสริมจดุ แขง็ เช่น ความหลากหลายของทรัพยากรการทอ่ งเที่ยว เน่อื งจากจุดแข็งดา้ นการทอ่ งเท่ยี วของประเทศไทยอาจจะมีประเทศค่แู ข่งท่พี ฒั นา ตนเองขน้ึ มาจนเทียบเทา่ หรือสงู กวา่ ประเทศไทย 69
5.4 ทกุ ข์ 4 ประเทศไทยตดิ อนั ดบั โลกTAT The Journey การประมวลขอ้ มลู ขา่ วสารทเ่ี ผยแพรเ่ กย่ี วกบั ประเทศไทย โดยเฉพาะอยา่ งยง่ิ ขอ้ มลูA Story Based on True Journey เกย่ี วกบั การจดั อนั ดบั ในเรอ่ื งตา่ ง ๆ ทง้ั ดา้ นบวกและดา้ นลบ ขอ้ มลู เหลา่ น้ี ลว้ นเกย่ี วขอ้ ง กบั ภาพลกั ษณข์ องประเทศไทยทง้ั สน้ิ ในสว่ นภาพลกั ษณด์ า้ นบวกจะเปน็ ประโยชน์ และส่งเสริมอุตสาหกรรมท่องเที่ยวไทย ชักชวนให้ผู้คนเดินทางเข้ามาท่องเที่ยว ในประเทศมากขน้ึ สว่ นขอ้ มลู เกย่ี วกบั การจดั อนั ดบั ประเทศไทยทางดา้ นลบนน้ั จาํ เปน็ ตอ้ งแกไ้ ข ปรบั ปรงุ และใหค้ วามสาํ คญั การจัดอนั ดบั ทเี่ กี่ยวข้องกับประเทศไทย (ดา้ นบวก) • เมื่อวันที่ 9 สิงหาคม 2559 CNN ยกย่องให้กรุงเทพมหานครเป็นเมืองอาหาร สตรีตฟู้ดที่ดีที่สุดในโลก • ในปี พ.ศ. 2561 CNN จดั อนั ดบั อาหารทด่ี ที ส่ี ดุ ในโลก 50 อนั ดบั มสั มน่ั ไดร้ บั การยกยอ่ งใหเ้ ปน็ อาหารทอ่ี รอ่ ยทส่ี ดุ ในโลก ตม้ ยาํ กงุ้ อยใู่ นอนั ดบั 8 และสม้ ตาํ อยใู่ นอนั ดบั 46 • ปี พ.ศ. 2561 ยโู รมอนเิ ตอร์ อนิ เตอรเ์ นชน่ั แนล บรษิ ทั วจิ ยั ดา้ นการตลาด จัดอันดับ 100 เมืองน่าท่องเที่ยวที่สุดในโลก ผลคือ ใน 20 อันดับแรก กรุงเทพมหานคร ตดิ อนั ดับ 2 ภูเกต็ ติดอันดับ 11 • กรงุ เทพมหานครตดิ อนั ดบั เมอื งทม่ี นี กั ทอ่ งเทย่ี วมาเยอื นมากทส่ี ดุ ในโลก (2018) โดยมนี กั ทอ่ งเทย่ี วมาเยอื น 20 ลา้ นคน • US News และนกั เดนิ ทางจดั อนั ดบั World ‘s Best Places to Visit จงั หวดั ภเู กต็ อยใู่ นอนั ดบั 8 ของโลก • เมอ่ื วนั ท่ี 17 ตลุ าคม 2562 Mastercard เผยแพรข่ อ้ มลู สดุ ยอดเมอื งจดุ หมาย ปลายทาง (Global Destination Cities Index) โดยระบวุ า่ กรงุ เทพมหานคร ไดร้ บั คดั เลอื กใหเ้ ปน็ เมอื งนา่ เทย่ี วมากทส่ี ดุ ถงึ 4 ปซี อ้ น • ประเทศไทยเปน็ ประเทศทค่ี นมคี วามสขุ อนั ดบั 5 ของโลก 70
การจดั อันดับท่ีเกย่ี วข้องกบั ประเทศไทย (ด้านลบ) เ ็ปนทุก ์ขเ ่ืรอง ัตวเลข 05 • สถาบันเศรษฐศาสตร์และสันติภาพ (Institute for Economic and Peace) เปดิ เผยการจดั อนั ดบั ประเทศทส่ี งบสขุ ของโลก (Global Peace Index 2019) ประเทศไทยอยอู่ นั ดบั ท่ี 116 จากจาํ นวน 163 ประเทศทว่ั โลก โดยเปน็ อนั ดบั ทต่ี าํ่ กวา่ ลาว เวยี ดนาม มาเลเซยี และอนิ โดนเี ซยี • ในปี 2018 สื่อ CNN เปิดเผยข้อมูล TOP 10 เมืองที่รถติดมากที่สุดในโลก กรุงเทพมหานครติดอันดับ 3 รองจากลอสแอนเจลิส สหรัฐอเมริกา และ มอสโก ประเทศรสั เซยี • จากผลการวจิ ยั ของ Helmholtz Center for Environmental Research ประเทศ เยอรมนศี กึ ษาวิจัยเรื่องขยะในทอ้ งทะเล ประเทศไทยตดิ อนั ดบั 7 ของโลก ทสี่ ร้างขยะมากทส่ี ุด • ประเทศไทยตดิ อนั ดบั ตน้ ๆ ของโลกเรอ่ื งอบุ ตั เิ หตแุ ละการเสยี ชวี ติ บนทอ้ งถนน • เชียงใหม่เป็นเมืองที่มีคุณภาพอากาศอยู่ในระดับส่งผลต่อสุขภาพ มีอากาศ ปนเปอ้ื น หรอื ฝนุ่ PM 2.5 สงู ทส่ี ดุ ในโลก ขอ้ มลู จากเวบ็ ไซต์ Air Visual จดั อนั ดบั ค่า World AQI Ranking พบวา่ จงั หวดั เชียงใหม่มีสภาพอากาศเลวร้ายเป็น อนั ดบั 1 ของโลก 5 วันตดิ ต่อกนั (ขอ้ มูลเผยแพร่เม่อื วันท่ี 15 มนี าคม 2562) 71
A Story Based on True Journey06TAT The Journey 72
หลงั เมฆฝน ห ัลงเมฆฝน ่ผาน ้พนไป 06 ผา่ นพน้ ไป เมื่อเผชิญหน้ากับวิกฤต เรามีหน้าที่ต้องฝ่าฟันนําพาอุตสาหกรรม ท่องเที่ยวเคลื่อนต่อไปให้ได้ ซึ่งบางครั้งอาจจะเลือกใช้กลยุทธ์การหยุด อยู่กับที่ รอดทู ่าที เพอ่ื ความปลอดภยั หรอื บางครงั้ เลอื กท่จี ะถอยหลัง กลบั เพอ่ื ทบทวน ปรบั ทพั จดั การภายใน เปน็ การหยดุ เกม เพอ่ื ขอเวลานอก หรือการเลอื กที่จะกา้ วไปขา้ งหนา้ ยอมรับการเผชญิ ความเสย่ี ง และทุ่ม บรรดาสรรพกําลงั ทงั้ หมดทีม่ ีเพือ่ กอบกู้ ฟ้ืนฟูสถานการณ์ 7733
6.1 การสรปุ บทเรยี นTAT The Journey บทเรียนที่ได้รับจากการพัฒนาและส่งเสริมการท่องเที่ยวตลอดระยะเวลา 60 ปีA Story Based on True Journey ท่ผี า่ นมา ชี้ให้เห็นความจรงิ ท่พี อจะสรุปไดว้ า่ • การประสานงานและบรู ณาการเปน็ เรอ่ื งสาํ คญั การมองการทอ่ งเทย่ี วเปน็ องคร์ วม และมงุ่ เนน้ ไปทเ่ี ปา้ หมายสงู สดุ (Ultimate Goal) คอื การพฒั นาทย่ี ง่ั ยนื เปน็ เรอ่ื ง จาํ เปน็ การทอ่ งเทย่ี วเปน็ เครอ่ื งมอื ในการนาํ ไปสกู่ ารกระจายรายไดแ้ ละลดความ เหลอ่ื มลาํ้ ทางสงั คม • ธุรกจิ บริการ ธรุ กจิ ท่องเทยี่ วแบบดง้ั เดมิ จําเป็นต้องเปลี่ยนเป็นธรุ กจิ บริการ มลู คา่ สงู ทใ่ี หค้ วามสาํ คญั กบั แนวคดิ เศรษฐกจิ สรา้ งสรรค์ (Creative Economy) ทเ่ี นน้ การออกแบบบรกิ ารและออกแบบประสบการณ์ (Service Design Experience Design) การดาํ เนนิ ธรุ กจิ ในโลกสมยั ใหม่ ทา่ มกลางความหลากหลายของผบู้ รโิ ภค สิง่ สําคัญคอื การสรา้ งความแตกต่าง • สภาพการแขง่ ขนั ดา้ นการทอ่ งเทย่ี วรนุ แรงขน้ึ ประเทศทเ่ี ปน็ คแู่ ขง่ ดา้ นการทอ่ งเทย่ี ว มจี าํ นวนมากขน้ึ และมกี ารจดั วางกลยทุ ธก์ ารทอ่ งเทย่ี วทม่ี คี วามนา่ สนใจมาก • จดุ ออ่ นดา้ นการทอ่ งเทย่ี วทท่ี าํ ใหข้ ดี ความสามารถในการแขง่ ขนั ดา้ นการทอ่ งเทย่ี ว อยใู่ นอนั ดบั 31 คอื ความสะอาด ความปลอดภยั และสง่ิ แวดลอ้ ม ยงั คงเปน็ จดุ ออ่ น ทพ่ี ยายามแกไ้ ขปญั หาอยู่ • ตวั ชว้ี ดั ดา้ นการพฒั นายงั ไมช่ ดั เจน การประกาศนโยบาย หรอื โครงการใด ๆ ยังไม่สามารถระบุตัวชี้วัดที่ชัดเจนได้ ดังนั้น จึงทําให้เป้าหมายการทํางาน โดดเดน่ ไมโ่ ฟกสั และไมม่ ขี อบเขตเวลาทช่ี ดั เจน 74
6.2 การปรบั ตวั ห ัลงเมฆฝน ่ผาน ้พนไป 06 • ใช้ Innovation & Digitalization และเนน้ ความรว่ มมอื (Collaboration) ยดึ หลกั ประชาชนเปน็ ศูนย์กลาง (Citizen Centric) เปิดกวา้ ง เช่อื มโยง (Open and Connect) สรา้ งกระบวนการใหเ้ กิดความรว่ มมือระหวา่ งภาครฐั ภาคเอกชน และภาคประชาชน โดยเฉพาะภาคประชาชนทก่ี ระจายอยทู่ ว่ั ประเทศ คอื ปจั จยั การ อยรู่ อดของการทอ่ งเทย่ี วไทย ภาคประชาชนสามารถสรา้ งสรรคส์ นิ คา้ การทอ่ งเทย่ี ว เชิงประสบการณ์ เชิงวัฒนธรรม ธรรมชาติ เชิงสุขภาพ และอาหาร เปน็ ตน้ นอกจากนน้ั ยงั เปน็ การสรา้ งรายไดแ้ ละความเขม้ แขง็ ใหก้ บั ชมุ ชนตามยทุ ธศาสตร์ ชาติอีกด้วย • การมองหาโอกาสใหม่ ๆ ทม่ี าพรอ้ มกบั ความกา้ วหนา้ ทางเทคโนโลยี หรอื มาพรอ้ ม กบั กลมุ่ ลกู คา้ เชน่ กลมุ่ ผสู้ งู วยั (Active Senior) กลมุ่ ครอบครวั รนุ่ ใหม่ (Millennial Family) กลมุ่ Gen Alpha และกลมุ่ Digital Nomad เปน็ ตน้ • การปรบั ตวั ใหเ้ ปน็ Smart Nation โดยเทา่ ทนั การเปลย่ี นแปลง เชอ่ื มโยงสโู่ ลก 6.3 การจดั การตน • ในด้านการท่องเที่ยว ควรจะพิจารณาจุดแข็งและจุดขายให้ชัดเจน สร้าง Tourism Brand Image เพอ่ื คดั กรองกลมุ่ ลกู คา้ ในอนาคต โดยใชก้ ารทอ่ งเทย่ี ว เป็นเครื่องมือในการยกระดับคุณค่าความเป็นมนุษย์ ความอยู่ดีมีสุขบนความ เทา่ เทยี มกนั ของเจา้ ของบา้ นและผมู้ าเยอื น โดยเนน้ การพฒั นาระบบเศรษฐกจิ ทอ้ งถิน่ (Local Economy Development) • การเชอ่ื มโยงกบั เศรษฐกจิ ภมู ภิ าคและโลก เชอ่ื มโยงการทอ่ งเทย่ี วในกลมุ่ CLMV (Cambodia, Laos, Myanmar, Vietnam: CLMV) และประเทศไทย ใหเ้ ปน็ ลกั ษณะการทอ่ งเทย่ี วตลาดเดยี ว (Tourism Single Market) และการทอ่ งเทย่ี ว ในกลุ่มประเทศอาเซียน 75
A Story Based on True Journey07TAT The Journey 76
อนาคตสดใส ห ัลงเมฆฝน ่ผานไป 07 รอเราอยู่ 60 ปีกาํ ลังผา่ นไป เรากําลังจะแผ้วถางหนทาง สรรคส์ รา้ งสู่ทอ่ งเท่ยี ว ทศวรรษใหม่ที่ใส่ใจสิ่งแวดล้อมและระบบนิเวศ รับมือกับขอบเขตของ เทคโนโลยที เ่ี ปลย่ี นไป พรอ้ มเขา้ ใจคณุ คา่ และจติ วญิ ญาณใหม่ วางความ สําเร็จเดิมไว้ให้เหลือเพียงแค่ความภาคภูมิใจ และมันจะไม่ใชค่ วามสาํ เรจ็ ท่ีสามารถผลิตซํ้าในโลกท่ีมีการเปล่ียนย้ายกระบวนทัศน์ใหม่ไปอย่าง สน้ิ เชงิ และทส่ี าํ คญั คอื เราไมค่ วรปดิ กน้ั อนาคตไวก้ บั ความรงุ่ เรอื งในอดตี 7777
7.1 การออกแบบอนาคต (Designing Future)TAT The Journey การคาดการณอ์ นาคตเปน็ เรอ่ื งสาํ คญั และจาํ เปน็ ดงั นน้ั ในการรบั มอื กบั การทอ่ งเทย่ี วA Story Based on True Journey ในปที ่ี 61 และปตี อ่ ๆ ไป จงึ เปน็ เรอ่ื งทท่ี า้ ทาย ประเทศไทยตอ้ งเผชญิ กบั “สง่ิ ใหม”่ มากมาย เชน่ ระเบยี บโลกใหม่ (New World Order) วฒั นธรรมการดาํ รงอยแู่ บบใหม่ การทาํ งานแบบใหม่ และการเรยี นรแู้ บบใหม่ (New Culture of Living, Working and Learning) รวมทง้ั การเกดิ ชดุ ของระบบคดิ ใหม่ ๆ (New Mindset) ทกั ษะใหม่ ๆ (New Skillset) เครอ่ื งมอื ใหม่ ๆ (New Toolset) และพฤตกิ รรมใหม่ ๆ (New Behavior Set) ความก้าวหน้าและพัฒนาเทคโนโลยีสารสนเทศก่อให้เกิดระบบเศรษฐกิจแบบใหม่ ทส่ี อดคลอ้ งกบั พฤตกิ รรมของคนรนุ่ ใหม่ เชน่ Gig Economy, Sharing Economy, Innovation Economy, Platform Economy, Creative Economy นอกจากนั้น สงั คม เศรษฐกจิ ยงั เคลอ่ื นไปจนเกดิ ปรากฏการณท์ เ่ี รยี กวา่ ความปกตใิ หม่ หรอื New Normal สิ่งเหล่านี้ชี้ให้เห็นว่า อนาคตเป็นเรื่องของการปรับตัว ปรับรูปแบบองค์กรสร้าง บคุ ลากรแบบใหมท่ เี่ ป็น Smart Nation ภาพอนาคตที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ คือการเกิดขึ้นของปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence: AI) ท่กี าํ ลังพัฒนาไปถงึ จุดท่ฉี ลาดเหนือมนุษย์ มกี ารพฒั นาระบบ สตปิ ญั ญา จิตสํานกึ และการหย่ังรู้ตนเอง AI มคี วามฉลาดทางอารมณ์ สามารถ กา้ วขา้ มจดุ ออ่ นของมนษุ ยซ์ ง่ึ มขี ดี ความอดทนตาํ่ ทนทานตอ่ สภาพแวดลอ้ มไมไ่ ดม้ าก เต็มไปด้วยความรสู้ ึกที่คาดเดายาก AI กาํ ลงั เข้ามาทดแทนมนษุ ย์ และในอนาคต อาจกลายเป็นผคู้ ุกคามมนษุ ยใ์ นที่สุด นอกจากความก้าวหน้าและพัฒนาอย่างไม่หยุดย้งั ของปัญญาประดิษฐ์ดังท่กี ล่าวมา การออกแบบอนาคตท่องเที่ยวไทยยังจําเป็นที่จะต้องศึกษาบริบทแวดล้อม ในสงั คมไทยทเ่ี ปน็ ประเด็นทา้ ทาย เชน่ ความเหล่ือมลา้ํ ของคนในสังคม การเขา้ มา ของแรงงานข้ามชาติ การใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างไร้ขีดจํากัด ความจําเป็น ของการพง่ึ พาพลงั งานทางเลอื ก ระบบการศกึ ษาไทยทต่ี อ้ งทบทวน และการคอรร์ ปั ชนั ทห่ี ยง่ั รากฝงั ลกึ ในสงั คมไทย ภารกิจท่จี ําเป็นสําหรับการออกแบบอนาคตของอุตสาหกรรมท่องเท่ยี วของประเทศ จาํ เปน็ ตอ้ งดาํ เนนิ การอยา่ งรดั กมุ และวางแผนอยา่ งมขี น้ั ตอน กระบวนการทเ่ี กย่ี วขอ้ ง กับการออกแบบอนาคต ประกอบดว้ ย 78
การติดตาม คาดการณ์แนวโน้มและความผันผวนของโลกและไทย อนาคตสดใสรอเราอยู่ 07 ในทกุ มติ ิ (Future Scanning) โดยตอ้ งครอบคลมุ ประเดน็ Tourism Trends Analysis, Tourism Trends Monitoring, Tourism Projection ปจั จยั แวดลอ้ มทต่ี อ้ งใหค้ วามสาํ คญั คอื ปจั จยั ทางสงั คม (Social) ปัจจัยทางเทคโนโลยี (Technology) ปัจจัยทางเศรษฐกิจ (Economic) ปัจจัยทาง สง่ิ แวดลอ้ ม (Environment) และปจั จยั ทางการเมอื ง (Political) การจดั ทาํ ฉากทศั นอ์ นาคตทอ่ งเทย่ี วไทย (Tourism Scenario Setting) สรา้ งฉากทศั นท์ ห่ี ลากหลาย สรา้ งภาพอนาคตทเ่ี ปน็ จรงิ ได้ ซง่ึ อาจไมจ่ าํ เปน็ ตอ้ งเปน็ ภาพเดยี ว ดงั นน้ั ฉากทศั นจ์ งึ แตกตา่ งจากวสิ ยั ทศั น์ และเมอ่ื นาํ เสนอฉากทศั นแ์ ลว้ จงึ ออกแบบการทาํ งานภายใตฉ้ ากทศั นน์ น้ั ๆ อยา่ งเหมาะสม การกําหนดกลไกในเชิงองค์กรที่รับผิดชอบเกี่ยวกับการออกแบบ อนาคตที่ชัดเจน ยกตวั อยา่ ง เชน่ การตง้ั กระทรวงอนาคตศาสตร์ หรอื Ministry of Futures เปน็ ตน้ กรณีตัวอย่างในต่างประเทศท่มี ีการจัดต้งั องค์กรท่ใี ห้ความสําคัญกับการออกแบบ อนาคต เชน่ ประเทศสงิ คโปร์ จดั ตง้ั Center for Strategic Future เกาหลใี ต้ จดั ตง้ั Ministry of Science, ICT and Future Planning ประเดน็ ทเ่ี กย่ี วขอ้ งกบั องคก์ รทน่ี า่ สนใจในอนาคต อาจจะครอบคลมุ เรอ่ื งองคก์ รปกครอง ส่วนท้องถิ่น เช่น การเปลี่ยนรูปของเทศบาล ภาษีท้องถิ่น และโครงการพัฒนาที่จะ เกิดขึ้นในพื้นที่ตนเอง 7799
7.2 การเขา้ ใจนกั ทอ่ งเทย่ี วอนาคต (Tomorrow Tourist)TAT The Journey สงั คมทกุ วนั น้ี คอื สงั คมทผ่ี สมปนเปกนั ระหวา่ งคนรนุ่ เกา่ คนรนุ่ ใหม่ คนรนุ่ กลางเกา่A Story Based on True Journey กลางใหม่ มกี ารกาํ หนดนยิ ามและการใหค้ ณุ คา่ แบบใหม่ เกดิ ความสขุ สมแบบเรง่ ดว่ น (Instant Gratification) เชน่ การ “เทย่ี วกอ่ น ผอ่ นทหี ลงั ” ความพยายามทําความเข้าใจนักท่องเที่ยวในอนาคตเป็นเรื่องท้าทาย เพราะมัน หมายถงึ การเกิดขึ้นและปรับตัวของธุรกิจ การค้า ก้าวข้ามไปถึงกิจการข้ามชาติ ปัจจุบันมีองค์กร หน่วยงานหลายแห่ง นําเสนอข้อมูลเกี่ยวกับการคาดการณ์และ แนวโน้มของนักท่องเที่ยวในอนาคต ดังตัวอย่างต่อไปนี้ Health is a New Wealth กระแสความใส่ใจสุขภาพยังคงได้รับความนิยมจากนักท่องเที่ยว ดังนั้น กิจกรรม การทอ่ งเทย่ี วในกลมุ่ Sport/Spa/Wellness ยงั คงไดร้ บั ความสนใจ นอกจากนแ้ี ลว้ ยังรวมถึงการให้ความสําคัญกับอาหาร ซึ่งครอบคลุมทั้งเรื่องวัตถุดิบ การปรุง และ สรรพคณุ ในการเปน็ ยา (Food as a Medicine) แนวโนม้ เร่ืองการรกั ษาสขุ ภาพครอบคลมุ ท้งั สขุ ภาพกายและสขุ ภาพจิต เนอ่ื งจาก ในอนาคต คนในสงั คมโลกมีความโน้มเอียงทจี่ ะเปน็ โรคเครียด ซึมเศรา้ และอัตรา การฆา่ ตวั ตายจะสงู ขน้ึ ดงั นน้ั การมองหากจิ กรรมทเ่ี ปน็ ประโยชนต์ อ่ รา่ งกายและ ดตี ่อจติ ใจ จงึ เปน็ ทางออกสําหรบั การใช้ชวี ติ ที่สมดลุ (Work Life Balance) Ethical & Eco Travellers การทอ่ งเทย่ี วอยา่ งรบั ผดิ ชอบ มจี รยิ ธรรม และใหค้ วามสาํ คญั กบั ความยง่ั ยนื และ สง่ิ แวดลอ้ ม คอื ลกั ษณะทว่ั ไปของนกั ทอ่ งเทย่ี วในอนาคต ดงั นน้ั การดาํ เนนิ การใด ๆ เกี่ยวกับการจัดเตรียมสิ่งอํานวยความสะดวก การบริหารจัดการแหล่งท่องเที่ยว กจิ กรรมทางการทอ่ งเทย่ี ว จงึ จาํ เปน็ ทจ่ี ะตอ้ งใหค้ วามสาํ คญั กบั มติ ทิ างจรยิ ธรรมและ สง่ิ แวดลอ้ ม รวมถงึ ความเคารพในวถิ ชี วี ติ ของประชาชนทอ้ งถน่ิ ทเ่ี ปน็ เจา้ ของบา้ นดว้ ย กระแสความสนใจเรอ่ื งนเ้ี รม่ิ แพรห่ ลายในกลมุ่ นกั ทอ่ งเทย่ี ว และสง่ ผลตอ่ ภาคธรุ กจิ บรกิ ารทเ่ี กย่ี วขอ้ ง เชน่ ธรุ กจิ ทพ่ี กั รา้ นอาหาร รา้ นคา้ ของทร่ี ะลกึ และบรษิ ทั นาํ เทย่ี ว ปจั จบุ นั กจิ กรรมทอ่ งเทย่ี วประเภทการแสดงของสตั ว์ ไดร้ บั การประณามและประทว้ งใน วงกวา้ ง โดยเฉพาะในกรณปี ระเทศไทยทใ่ี ชช้ า้ งเพอ่ื การจดั แสดงโชวใ์ หน้ กั ทอ่ งเทย่ี ว ไดร้ บั การตอ่ ตา้ นในวงกวา้ ง 80
In-home Leisure: Going Nowhere at All! อนาคตสดใสรอเราอ ่ยู ในชว่ งปีค.ศ.2007สงั คมอเมรกิ นั ประสบวกิ ฤตแฮมเบอรเ์ กอร์ทาํ ใหค้ นอเมรกิ นั ไมม่ เี งนิ และไมส่ ามารถเดนิ ทางทอ่ งเทย่ี วในระยะไกลได้ ดงั นน้ั จงึ เกดิ รปู แบบการเทย่ี ว พกั ผอ่ น ในบา้ น ละแวกบา้ น เชน่ การใชเ้ วลาอา่ นหนงั สอื ดหู นงั ทาํ สตู รอาหารใหม่ ๆ การนอนเลน่ การนง่ั นง่ิ ๆ สง่ิ เหลา่ นเ้ี รยี กวา่ Staycation เมอ่ื พจิ ารณาจากขอ้ มลู งานวจิ ยั ทศ่ี กึ ษาเกย่ี วกบั พฤตกิ รรมลกั ษณะน้ี เชน่ งานวจิ ยั ชอ่ื Doing Nothing and Nothing to Do: The Hidden Value of Empty Time and Boredom (2013) และบทความเรอ่ื ง The Most Relaxing Vacation You can Take is Going Nowhere At All งานวจิ ยั และบทความวชิ าการเหลา่ นพ้ี ยายามจะสอ่ื สารเรอ่ื ง ความสขุ ทเ่ี กดิ จากการไมท่ าํ อะไร ในอนาคตการใช้เวลาว่างของคนเร่ิมเปล่ียนไปตามความก้าวหน้าของเทคโนโลยี และนวัตกรรม จากรายงานของ The Future of Free Time Foundation ระบุว่า นกั ทอ่ งเทย่ี วเบอ่ื หนา่ ยกบั การเสยี เวลาของเครอ่ื งบนิ ขน้ั ตอนการขอวซี า่ ความวนุ่ วาย ของการประกนั การเดนิ ทาง และจดุ ทอ่ งเท่ยี วเต็มไปดว้ ยความพลุกพล่าน รวมถึง การเกดิ อบุ ตั เิ หตแุ ละการลกั ขโมย ดงั นน้ั นกั ทอ่ งเทย่ี วในอนาคตจะหนั มาใหค้ วามสนใจกบั การพกั ผอ่ นทบ่ี า้ น (In-home Leisure) โดยยอมลงทุนกับการซื้ออุปกรณ์ด้านความบันเทิงไว้ที่บ้าน (In-home Entertainment) ซง่ึ มคี วามสามารถในการปฏสิ มั พนั ธส์ งู มาก สรา้ งความสนกุ ตน่ื เตน้ เสมอื นจรงิ (Virtual Reality) รวมทง้ั การลงทนุ ปรบั ปรงุ และตกแตง่ บา้ นใหม้ บี รรยากาศ เหมอื นรสี อรต์ สรา้ งความสขุ ดว้ ยการทาํ เมนอู าหารใหม่ ๆ และการอา่ นหนงั สอื เปน็ ตน้ เมอ่ื นกั ทอ่ งเทย่ี วในอนาคตเรม่ิ มรี ปู แบบการใชเ้ วลาวา่ งทห่ี ลากหลายขน้ึ การเดนิ ทาง ทอ่ งเท่ียวจึงเป็นกจิ กรรมการใช้เวลาว่างทก่ี าํ ลังไดร้ ับความนิยมลดลง มกี ารแทนท่ี ด้วยการพักผ่อนที่บ้านมากขึ้น จึงกลายเป็นเรื่องยากลําบากที่จะให้คนเดินทาง ทอ่ งเทย่ี วและใชจ้ ่ายเงินเพื่อการเดนิ ทางเพ่ิมข้นึ 81
TAT The Journey Digital Nomad ในนาํ้ มปี ลา ในนามรี า้ นกาแฟA Story Based on True Journey ผู้เร่ร่อนดิจิทัล หรือ Digital Nomad คือบุคคลที่หาเลี้ยงชีพด้วยธุรกิจออนไลน์ หาเลี้ยงชีพผ่านระบบโทรคมนาคมพร้อมกับการเดินทางท่องเที่ยว ไม่มีที่พักเป็น หลกั แหลง่ เลอื กประเทศใดประเทศหนง่ึ เปน็ แหลง่ พาํ นกั และใชเ้ ปน็ ฐานในการเดนิ ทาง ทอ่ งเทย่ี วในคราวเดยี วกัน จากแหลง่ ขอ้ มูลต่าง ๆ เชน่ Nomad List/Indie Hacker Crunchbase พบวา่ จงั หวดั เชยี งใหมแ่ ละกรงุ เทพมหานครเปน็ สถานทท่ี ผ่ี เู้ รร่ อ่ นดจิ ทิ ลั เลอื กเปน็ ฐานที่พักอาศัย ทาํ งาน ทอ่ งเทย่ี ว เหตผุ ลทเ่ี ลอื ก คอื คา่ ครองชพี ไมแ่ พงและ คุณภาพชวี ติ ดี ส่งิ อาํ นวยความสะดวกท่ีตอ้ งการ คือพ้นื ท่ที ํางานร่วมกัน หรือ Co-working Space (ปจั จบุ นั รา้ นกาแฟถกู ใชใ้ นฐานะทเ่ี ปน็ พน้ื ทท่ี าํ งานสาธารณะ) และความเรว็ ของเครอื ขา่ ย อนิ เทอรเ์ นต็ ปจั จบุ นั น้ี หลายประเทศเรม่ิ ใหค้ วามสาํ คญั กบั กลมุ่ เรร่ อ่ นดจิ ทิ ลั มากขน้ึ ในขณะเดยี วกนั กเ็ รม่ิ วเิ คราะหเ์ กย่ี วกบั ผลกระทบทจ่ี ะเกดิ จากกลมุ่ นด้ี ว้ ยเชน่ กนั Chindia Factors อยากเกบ็ เธอไวท้ ง้ั สองคน นกั ทอ่ งเทย่ี วในอนาคตทม่ี แี นวโนม้ จะทรงอทิ ธพิ ลมาก คอื ชาวจนี และอนิ เดยี เนอ่ื งดว้ ย ทั้งสองประเทศนี้มีจํานวนประชากรที่สูงมาก และเริ่มมีกําลังซื้อ เริ่มออกเดินทาง ท่องเที่ยว การศึกษาวจิ ยั เพ่ือเจาะลกึ พฤติกรรมนกั ทอ่ งเท่ียวท้ัง 2 ประเทศนจ้ี งึ เปน็ สิ่งจําเป็น ในขณะเดียวกัน การศึกษาวิจัยเกี่ยวกับผลกระทบที่จะเกิดขึ้นจากการ เดนิ ทางท่องเที่ยวของนักทอ่ งเทยี่ วทั้ง 2 ประเทศน้กี ็สาํ คญั เช่นกัน 82
83 อนาคตสดใสรอเราอยู่ 07
7.2 อนาคตทอ่ งเทย่ี วไทย นบั แตน่ ไ้ี ปไมเ่ หมอื นเดมิTAT The Journey 60 ปที ผ่ี า่ น กับงานที่ตอ้ งสานตอ่A Story Based on True Journey การพฒั นาและสง่ เสรมิ การทอ่ งเทย่ี วไทยตลอด 60 ปที ผ่ี า่ นมา จากจาํ นวนนกั ทอ่ งเทย่ี ว ตา่ งชาติ 81,341 คน ในปี พ.ศ. 2503 เพม่ิ เปน็ 39 ลา้ นคน ในปี พ.ศ. 2562 จากการทม่ี หี นว่ ยงานหลักดา้ นการทอ่ งเทยี่ วหน่วยงานเดยี ว ปจั จุบนั เพมิ่ อีกหลาย หนว่ ยงาน ตงั้ แตห่ น่วยงานระดบั กระทรวงทค่ี ุมในส่วนยุทธศาสตร์และนโยบายคือ กระทรวงการทอ่ งเทย่ี วและกฬี า หนว่ ยงานรฐั วสิ าหกจิ ทด่ี แู ลเรอ่ื งการสง่ เสรมิ การตลาด คอื การท่องเทีย่ วแห่งประเทศไทย หน่วยงานรปู แบบองค์การมหาชนที่ดําเนินการ ในกิจการเฉพาะ 2 หนว่ ยงาน คอื สํานักงานส่งเสรมิ การจดั ประชุมและนทิ รรศการ ดาํ เนนิ การดา้ นสง่ เสรมิ อตุ สาหกรรม MICE: Meetings, Incentives, Conventions and Exhibitions และองคก์ ารบรหิ ารการพฒั นาพน้ื ทพ่ี เิ ศษเพอ่ื การทอ่ งเทย่ี วอยา่ งยง่ั ยนื มีหนา้ ทบี่ รหิ ารและพัฒนาพืน้ ท่ีเพ่อื การท่องเที่ยวในเชงิ บรู ณาการ นอกจากน้นั ยังมีหนว่ ยงานระดับกระทรวงตา่ ง ๆ หน่วยงานภาคเอกชน และสถาบัน การศกึ ษาทม่ี สี ว่ นสนบั สนนุ ใหก้ ารทอ่ งเทย่ี วไทยเตบิ โตกา้ วหนา้ การสานตอ่ งานทอ่ งเทย่ี ว ในอนาคตจําเป็นต้องให้ความไว้เนื้อเชื่อใจคนรุ่นใหม่ ยกระดับขีดความสามารถ การเสริมสร้างทักษะ (Skill) และการเพิ่มศักยภาพ (Potential) คนรุ่นใหม่ และ การสรา้ งเครือขา่ ยความร่วมมือ (Networking) ทงั้ ภายในประเทศและต่างประเทศ การทอ่ งเทย่ี วไทยในอนาคตคอื กจิ กรรมทน่ี าํ มาซง่ึ ความสขุ (Happiness) ความกา้ วหนา้ (Progress) และความเจรญิ รงุ่ เรอื ง (Prosperity) ของชนในชาติ ประเดน็ เรอ่ื งความเปลย่ี นแปลงทต่ี อ้ งเกดิ ขน้ึ แน่ ๆ จาํ เปน็ ตอ้ งวางแผนเตรยี มรบั มอื ให้พร้อม เช่น การเข้าสู่สังคมผู้สูงวัย (Aging Populations) เอเชียเริ่มมีอํานาจ ทางเศรษฐกจิ (Shift in Economic Power to Asia) โดยเฉพาะจนี และอนิ เดยี การเผชญิ กบั ปญั หาการเปลย่ี นแปลงทางสภาพอากาศและการจาํ กดั ของทรพั ยากร (Climate Change and Resource Constraints) เทคโนโลยที พ่ี ฒั นาขน้ึ (Technological Change) และปญั หาทางการเมอื ง (Political Stresses) 84
ฝนั ใหไ้ กล ไปใหถ้ ึง All I have to Do is “DREAM” อนาคตสดใสรอเราอยู่ 07 จากการกําหนดตําแหน่งเชิงยุทธศาสตร์ทางการค้า (Trade Strategic Position) ของรฐั บาล เปน็ ประเดน็ ทน่ี า่ ตดิ ตาม เนอ่ื งจากยทุ ธศาสตรด์ งั กลา่ วสามารถตอ่ ยอด สกู่ ารสง่ เสรมิ การทอ่ งเทย่ี วได้ หากสามารถผลกั ดนั ตาํ แหนง่ ยทุ ธศาสตรก์ ารคา้ ตามท่ี ระบไุ วไ้ ดจ้ รงิ มตี วั ชว้ี ดั ชดั เจน ภาคการทอ่ งเทย่ี วไทยจะเกดิ สนิ คา้ ใหม่ (New Tourism Products) และศนู ยก์ ลางทางการทอ่ งเทย่ี วใหม่ (New Tourist Destinations) ทม่ี ี ศกั ยภาพโดดเดน่ สามารถดงึ ดดู กลมุ่ นกั ทอ่ งเทย่ี วได้ เมอื งทอ่ งเทย่ี วในประเทศจะมี Branding ชดั เจน ตวั อยา่ ง New Tourist Destination ทเ่ี กดิ จากการผลกั ดนั ยทุ ธศาสตร์ การค้า เช่น ศูนย์กลางการท่องเที่ยวที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมทุกภาค ศูนย์กลาง การท่องเทยี่ วเชงิ สรา้ งสรรค์ ศนู ยก์ ลางข้าวหอมมะลิโลก ศนู ย์กลางผลไม้ออรแ์ กนกิ เมอื งนวตั กรรมอาหาร เปน็ ตน้ ปรมิ าณคือคณุ ภาพ: Big Data, Big Idea, Big Picture ในอดีตเราให้ความสําคัญกับคุณภาพมากกว่าปริมาณ แต่ปัจจุบัน โลกกําลังให้ ความสาํ คญั กบั ปรมิ าณ ทเ่ี รยี กวา่ Big Data หรอื ชดุ ขอ้ มลู ขนาดใหญแ่ ละเปน็ ขอ้ มลู ทม่ี คี วามซบั ซอ้ นมาก ทส่ี าํ คญั คอื ตอ้ งเปน็ ขอ้ มลู ทม่ี ปี รมิ าณมากพอ Big Data คอื ขอ้ มลู ลกู คา้ หรอื ผบู้ รโิ ภค ทส่ี ามารถนาํ มาวเิ คราะหพ์ ฤตกิ รรมเชงิ ลกึ วเิ คราะหช์ อ่ งทาง การจัดจําหน่าย การรับสื่อ และการเลือกสินค้าบริการ ในอนาคต ถ้ามีการใช้ ประโยชนจ์ าก Big Data จะทาํ ใหเ้ กดิ การสง่ เสรมิ ทาํ การตลาดอยา่ งมปี ระสทิ ธภิ าพ สง่ิ ทก่ี าํ ลงั จะเกดิ ขน้ึ ในอนาคตสามารถคาดเดาเบอ้ื งตน้ วา่ จะมรี ปู แบบตา่ ง ๆ เชน่ Fast Innovation, Global Connectivity, Hyper-Competition, Real Time Transaction และ Digital Lifestyle การเตรยี มรองรบั สง่ิ ทจ่ี ะเกดิ ขน้ึ เหลา่ น้ี เปน็ ความทา้ ทาย ทจ่ี ะเกดิ ขน้ึ อยา่ งหลกี เลย่ี งไมไ่ ด้ Tourism Reinventing: Low Growth, High Prosperity 85 การพลกิ มมุ คดิ เกย่ี วกบั การทอ่ งเทย่ี วเกดิ ขน้ึ ตลอดเวลารปู แบบการทอ่ งเทย่ี วถกู สรา้ ง สรรคข์ ึน้ มาตามความสนใจของนกั ท่องเทย่ี ว การให้ความสาํ คญั กับการท่องเที่ยว ปรบั เปลย่ี นไปตามสภาพสงั คม สง่ิ แวดลอ้ ม และระบบเศรษฐกจิ จากทม่ี งุ่ เนน้ เพม่ิ จาํ นวน นกั ทอ่ งเทย่ี วในปรมิ าณมาก มาสปู่ ญั หาจาํ นวนนกั ทอ่ งเทย่ี วลน้ เกนิ (Overtourism) การใหค้ วามสาํ คญั กบั ประเดน็ เรอ่ื งความยง่ั ยนื ของสง่ิ แวดลอ้ ม การจดั การของเสยี พลงั งานทางเลอื ก การนาํ เทคโนโลยแี ละนวตั กรรมมาปรบั ใชก้ บั ธรุ กจิ การบรกิ ารและ การทอ่ งเทย่ี ว เรม่ิ ไดร้ บั ความสนใจในหลายประเทศ มกี ารนาํ เสนอแนวคดิ Low Growth, High Prosperity ซง่ึ มงุ่ เนน้ ในเรอ่ื ง Personal Happiness, Community Togetherness, Corporate Success และ Economic Stability, Ecological Sustainability, Good Governance
TAT The Journey สถานการณท์ อ่ งเทย่ี วไทยปี 2562 ตลาดตา่ งประเทศ ท่ีมา : ศูนย์วิจยั ด้านตลาดการท่องเที่ยว ททท. 39.8 1.93฿ ลา้ นคน 4% ลา้ นลา้ น 3% A Story Based on True Journey THE AMERICAS AFRICA 1.57 ลา้ นคน (+2.0%) 1.1 แสนลา้ นบาท (+1.0%) จาํ นวนนกั ทอ่ งเทย่ี ว รายไดจ้ ากนกั ทอ่ งเทย่ี ว ปจั จยั บวก 1.96 แสนคน (-2.0%) 1.4 หมน่ื ลา้ นบาท (-3.0%) ยกเวน้ การฟน้ื ตัวของ การเติบโต การไดร้ บั ค่าธรรมเนยี ม ตลาดจีน ในอตั ราสูงของ ความนิยมจาก Visa on Arrival ตลาดอนิ เดยี ตลาดระยะใกล้ ในครึ่งปีหลัง ปจั จยั ลบ เศรษฐกจิ ผลกระทบ การเรม่ิ เกบ็ และ การประทว้ ง ความไมแ่ นน่ อน คา่ เงนิ บาท ชะลอตวั ของสงคราม ปรบั ขน้ึ ภาษี VAT ทย่ี ืดเยือ้ ใน ของ Brexit แขง็ ค่า ทว่ั โลก การค้า หลายประเทศ ฮ่องกง 86
00 6.57 ลา้ นคน 7.32 แสนคน 16.73 ลา้ นคน (-0.6%) (-5.0%) (+5%) 7.9 แสนลา้ นบาท 4.5 แสนลา้ นบาท 6.0 หมน่ื ลา้ นบาท (+6%) (-2.0%) (-4.0%) 10.78 ลา้ นคน EUROPE NORTHEAST ASIA (+5.0%) 3.4 แสนลา้ นบาท MIDDLE (+4.0%) EAST ASEAN SOUTH ASIA 2.35 ลา้ นคน OCEANIA (+21.0%) 8.7 แสนคน 1.0 แสนลา้ นบาท (-4.0%) (+22.0%) 6.4 หมน่ื ลา้ นบาท (-6.0%) 87
TAT The Journey สถานการณท์ อ่ งเทย่ี วไทยปี 2562 ตลาดในประเทศ ที่มา : ศูนย์วิจยั ดา้ นตลาดการท่องเทย่ี ว ททท. ภาคเหนือ 18.49 ลา้ นคน-ครง้ั ภาคตะวันออก (+1%) เฉยี งเหนือ 1.38 แสนลา้ นบาท A Story Based on True Journey (+1%) ภาคกลาง 19.25 ลา้ นคน-ครง้ั ภาค (+1%) ตะวนั ตก 0.95 แสนลา้ นบาท (+3%) กรุงเทพฯ ภาค ตะวนั ออก ภาคใต 21.47 ลา้ นคน-ครง้ั (+1%) จาํ นวนนกั ทอ่ งเทย่ี ว รายไดจ้ ากนกั ทอ่ งเทย่ี ว 2.02 แสนลา้ นบาท 88 (+2%)
00 23.62 ลา้ นคน-ครง้ั 166.84 (+2%) 0.43 แสนลา้ นบาท ลา้ นคน-ครง้ั 0.06% (+2%) 1.08฿ 26.81 ลา้ นคน-ครง้ั (+1%) ลา้ นลา้ น 1.18% 0.96 แสนลา้ นบาท (+3%) ปจั จยั บวก 40.82 ลา้ นคน-ครง้ั มาตรการ แคมเปญ วันธรรมดา ขยายเสน้ ทาง (-3%) ชมิ ชอ้ ป ใช้ 100 เดียว ราคา Shock เชอื่ มโยง 3.72 แสนลา้ นบาท เทยี่ วทว่ั ไทย ภูมภิ าค (-1%) โลก 16.38 ลา้ นคน-ครง้ั ปจั จยั ลบ (+3%) 1.34 แสนลา้ นบาท เศรษฐกจิ สงครามการคา้ (+3%) ชะลอตวั ระหวา่ ง ทว่ั โลก อเมริกา-จีน ค่าเงนิ บาท แข็งค่า 89
นานาทศั นะจากผบู้ รหิ าร ททท.TAT The Journey หากเปรยี บเทยี บ ททท. เสมอื นคนคนหนง่ึA Story Based on True Journey คนทผ่ี า่ นรอ้ น ผา่ นหนาว ผา่ นเสยี งหวั เราะ รอ้ งไห้ ผา่ นความผดิ หวงั สมหวงั มาถงึ 60 ปี เปน็ 60 ปที ่ี ททท. เตบิ ใหญ่ สงา่ งาม แขง็ แกรง่ เปน็ แรง เปน็ กาํ ลงั ทส่ี าํ คญั ของชาติ แตเ่ มอ่ื มองยอ้ นผา่ นเวลา เราเหน็ ความสาํ เรจ็ ของ ททท. ในการเปน็ ผนู้ าํ ดา้ นการตลาด การทอ่ งเทย่ี ว แมเ้ ราไมไ่ ดล้ ะเลยหลงลมื เพอ่ื นรว่ มทางในหว่ งโซอ่ ปุ ทาน แตเ่ พราะเรามี โจทย์ท้าทายที่ปลายทางรอเราอยู่ เราจึงมุ่งมั่น... เดินหน้า... ฟันฝ่า... เพอ่ื เปา้ หมาย แตก่ ลบั กลายเปน็ ปญั หาของ “ความไมพ่ รอ้ ม” 60 ปที ผ่ี า่ นมา เราเรยี นรอู้ ะไร 60 ปตี อ่ ไป เราตอ้ งเหลยี วหลงั เพอ่ื รอ... แลว้ .. ไปตอ่ ... ดว้ ยกนั ทง้ั อตุ สาหกรรมฯ ศรสี ดุ า วนภญิ โญศกั ด์ิ รองผวู้ า่ การดา้ นตลาดยโุ รป แอฟรกิ า ตะวนั ออกกลาง และอเมรกิ า ในอนาคตการทอ่ งเทย่ี วของไทยจะเตบิ โตอยา่ งตอ่ เนอ่ื งและสมดลุ บนความพอเพยี ง ทั้งเศรษฐกิจ สังคม ศิลปวัฒนธรรม ขนบธรรมเนียมประเพณีที่คงความเป็น เอกลกั ษณ์ และสง่ิ ทท่ี ว่ั โลกเกดิ การตน่ื ตวั คอื การสรา้ งจติ สาํ นกึ ใหเ้ กดิ การทอ่ งเทย่ี ว อยา่ งรคู้ ณุ คา่ และการรณรงคร์ กั ษาสง่ิ แวดลอ้ ม สาํ หรบั หนว่ ยงานททท.จะเปน็ หนว่ ยงานทส่ี รา้ งความยง่ั ยนื ใหก้ บั การทอ่ งเทย่ี วโดยจะ มงุ่ สรา้ งความเชอ่ื มน่ั ในคณุ คา่ ของแบรนดป์ ระเทศไทย ผลกั ดนั และสง่ เสรมิ แนวคดิ “การทอ่ งเทย่ี วอยา่ งรบั ผดิ ชอบ (Responsible Tourism)” ประชาสมั พนั ธก์ ารใหค้ วามสาํ คญั กับสินค้าและบริการด้านการท่องเท่ียวในแง่มุมของกระบวนการผลิตท่ีเป็นมิตรต่อ สง่ิ แวดลอ้ มและสงั คม ธเนศวร์ เพชรสวุ รรณ รองผวู้ า่ การดา้ นสอ่ื สารการตลาด 90
นานาทศั นะจากผบู้ รหิ าร ททท. 00 วิสัยทัศน์ของการท่องเท่ยี วไทยในอนาคตอันใกล้ต้องเน้นเร่อื งการให้ประสบการณ์ ทด่ี กี บั นกั ทอ่ งเทย่ี วทกุ กลมุ่ ไมว่ า่ จะเปน็ คนไทยหรอื คนตา่ งชาติ โดยตอ้ งใหค้ วาม สาํ คญั กบั ความรสู้ กึ ดี ๆ ความประทบั ใจของนกั ทอ่ งเทย่ี ว ณ ทกุ จดุ สมั ผสั รวมถงึ ความปลอดภยั และสง่ิ อาํ นวยความสะดวกตา่ ง ๆ โดยคนไทยทง้ั มวลเปน็ ผมู้ อบให้ การทอ่ี ตุ สาหกรรมทอ่ งเทย่ี วเตบิ โตมาจนทกุ วนั น้ี และการทป่ี ระเทศไทยเปน็ จดุ หมาย ปลายทางยอดนยิ มทางการทอ่ งเทย่ี วในอนั ดบั ตน้ ๆ ของโลกกม็ าจากคนไทยเปน็ หลกั นั่นเอง ซึ่งความเป็นมิตรของคนไทยและความสนุกในการเที่ยวเมืองไทยจะเป็นข้อ ไดเ้ ปรยี บทางการทอ่ งเทย่ี วในสภาวะทท่ี กุ ประเทศมงุ่ สง่ เสรมิ การทอ่ งเทย่ี วอยา่ งเขม้ ขน้ ฉทั ทนั ต์ กญุ ชร ณ อยธุ ยา รองผวู้ า่ การดา้ นตลาดเอเชยี และแปซฟิ กิ ใต้ การท่องเทยี่ วทาํ ให้เกิดความสุข และชว่ ยให้มนษุ ยไ์ ดร้ บั การพักผอ่ นอันเป็นสทิ ธิข้ัน 9911 พ้นื ฐานของมนุษยชาติ ตามมติเอกฉนั ทใ์ นการประชุมคร้ังที่ 21 พ.ศ. 2510 ของ องคก์ ารสหประชาชาติ อนั เปน็ ปที อ่ งเทย่ี วสากล ดงั นน้ั การทอ่ งเทย่ี วนอกจากจะเปน็ การสร้างความสุขใหน้ ักเดนิ ทางแล้ว ยังเปน็ เครอ่ื งมอื การขบั เคล่อื นดา้ นเศรษฐกิจ ที่สําคัญ ในปัจจุบันหลายประเทศกําหนดทิศทางให้อุตสาหกรรมท่องเที่ยวเป็น องค์ประกอบหนึ่งในการขบั เคลอ่ื นเศรษฐกิจประเทศทม่ี คี วามสําคัญ มกี ารกาํ หนด กลยทุ ธใ์ นการนาํ นกั ทอ่ งเทย่ี วจากประเทศตา่ งๆมาทอ่ งเทย่ี วและในอนาคต การแขง่ ขนั แยง่ ชงิ นักท่องเทีย่ วจากประเทศต่าง ๆ จะทวีความรุนแรงมากยิ่งขน้ึ ไทยเทย่ี วไทย จงึ เปน็ แนวทางหนง่ึ ทจ่ี ะทาํ ใหช้ วี ติ คนไทยมคี วามสขุ พบความสวยงาม ของแหล่งท่องเท่ียว ได้ภาคภมู ใิ จในภมู ปิ ญั ญาไทย ได้สัมผสั คณุ ค่าประสบการณ์ อยา่ งเปน็ รปู ธรรม ไดต้ ระหนกั ถงึ การใชท้ รพั ยากรธรรมชาตอิ ยา่ งรคู้ ณุ คา่ รวมถงึ ไดร้ บั แรงบนั ดาลใจใหม่ ๆ จากการเดนิ ทางทอ่ งเทย่ี ว และทส่ี าํ คญั ไปกวา่ นน้ั ไทยเทย่ี วไทย จะเปน็ กลไกหนง่ึ ทม่ี คี วามสาํ คญั ในการขบั เคลอ่ื นเศรษฐกจิ ของชาตใิ หเ้ ตบิ โตมน่ั คง ดงั นน้ั การสง่ เสรมิ ไทยเทย่ี วไทย จงึ เปน็ ความภมู ใิ จของดา้ นตลาดในประเทศ ททท. ทเ่ี ปน็ ผูส้ ่งมอบความสขุ ใหค้ นไทย ใหเ้ มอื งไทย ใคร ๆ ก็เท่ยี วได้ ร่วมเป็นส่วนหน่งึ ในการขับเคลื่อนเศรษฐกจิ ของประเทศตลอดไป นพดล ภาคพรต รองผวู้ า่ การดา้ นตลาดในประเทศ
นานาทศั นะจากผบู้ รหิ าร ททท.TAT The Journey ททท. มงุ่ เนน้ การเปลย่ี นผา่ นเขา้ สยู่ คุ สมยั การใชป้ ระโยชนจ์ ากเทคโนโลยดี จิ ทิ ลั โดยใช้A Story Based on True Journey กรอบแนวทางงา่ ยๆ 4 ประการ คอื ผสมผสาน-บรหิ าร-บรกิ าร-สานพลงั เพอ่ื สรา้ ง คณุ ประโยชนต์ อ่ อตุ สาหกรรมทอ่ งเทย่ี วของไทย “ผสมผสาน” เอกลักษณ์และการบริการด้วยอัธยาศัยไมตรีของไทย เข้าไปในทุก ชอ่ งทางของเทคโนโลยดี จิ ทิ ลั “บรหิ าร” ความพงึ พอใจของนกั ทอ่ งเทย่ี ว โดยรบั ฟงั ความตอ้ งการทจ่ี ะนาํ ไปสกู่ าร ออกแบบประสบการณท์ ท่ี รงคณุ คา่ และบอกตอ่ เรอ่ื งราวดี ๆ “บริการ” ข้อมูลที่ผ่านการวิเคราะห์ตรงตามความต้องการ ให้กับผู้เกี่ยวข้อง ทั้ง นักทอ่ งเท่ยี ว ผู้ประกอบการ ชุมชน และเจา้ ของสถานที่ทอ่ งเท่ยี ว “สานพลงั ” ผมู้ สี ว่ นไดส้ ว่ นเสยี โดยสรา้ งชอ่ งทาง O to O to O เชอ่ื มตอ่ ขอ้ มลู Offline ไปสู่ Online ไปสกู่ ารเดนิ ทาง On Ground และหมนุ เวยี นเชอ่ื มโยงอยา่ ง เปน็ ระบบ ศริ ปิ กรณ์ เชย่ี วสมทุ ร รองผวู้ า่ การดา้ นดจิ ทิ ลั วจิ ยั และพฒั นา 60 ปแี หง่ การสรา้ งองคก์ รใหเ้ ขม้ แขง็ 60 ปแี หง่ การพฒั นาบคุ ลากร ททท. การสง่ ตอ่ ความรู้ จากรนุ่ สรู่ นุ่ ทาํ ใหก้ ารทอ่ งเทย่ี วแหง่ ประเทศไทย (ททท.) กา้ วสกู่ ารเปน็ องคก์ ร สมรรถนะสงู เป็นผนู้ ําในการผนึกพลังทั้งภาครัฐและเอกชน จับมือร่วมกนั นําพา ประเทศไทยใหเ้ ปน็ ผนู้ าํ ดา้ นการทอ่ งเทย่ี วโลก เสน้ ทางในอนาคตตอ่ จากน้ี ทา่ มกลางความทา้ ทายและอปุ สรรคตา่ ง ๆ การแขง่ ขนั ทางการทอ่ งเทย่ี วทว่ั โลกทร่ี นุ แรงขน้ึ การเปลย่ี นแปลงทางเศรษฐกจิ สงั คม และ เทคโนโลยอี ยา่ งรวดเรว็ จงึ เปน็ เรอ่ื งทา้ ทายท่ี ททท. จะยงั คงพฒั นาตนเองตลอดเวลา อยา่ งไมห่ ยดุ ยง้ั รวมทง้ั ผนกึ กาํ ลงั เปน็ หนง่ึ เดยี วกบั ทกุ ภาคสว่ นเพอ่ื ใหป้ ระเทศไทย ยงั คงเปน็ แหลง่ ทอ่ งเทย่ี วยอดนยิ ม (Preferred Destination) อยา่ งยง่ั ยนื ตอ่ ไป สมฤดี จติ รจง รองผวู้ า่ การดา้ นบรหิ าร 92
นานาทศั นะจากผบู้ รหิ าร ททท. 00 ททท. สามารถนําเรื่องปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงมาประยุกต์กับแนวทางการทาํ งาน เพ่อื ส่งเสริมการท่องเท่ยี วแบบมีความรับผิดชอบต่อสังคมและส่งิ แวดล้อมได้สําเร็จ โดยกระบวนการทํางานของโครงการต่าง ๆ ที่ประสบความสําเร็จถูกนํามาถอด เป็นองค์ความรู้ในรูปของโครงการต้นแบบเพ่ือเผยแพร่ต่อบุคลากรในองค์กร รวมทง้ั บคุ คลภายนอกอยา่ งเปน็ ระบบโดยหนว่ ยงานภายนอกทเี่ กย่ี วขอ้ งยอมรบั ใน กระบวนการทาํ งานของโครงการตน้ แบบ ทั้งนี้ ททท. สามารถยนื ยนั ความเป็น ผชู้ น้ี าํ ในอตุ สาหกรรมการทอ่ งเทย่ี วได้ ผา่ นจาํ นวนโครงการตน้ แบบทม่ี กี ารพฒั นา ตอ่ ยอดตลอดเวลา โดยเฉพาะอยา่ งยง่ิ จาํ นวนของบคุ คลหรอื หนว่ ยงานตา่ ง ๆ ทน่ี าํ ตน้ แบบของ ททท. ไปสรา้ งหรอื พฒั นาธรุ กจิ ของตน ซง่ึ ทา้ ยสดุ ททท. สามารถ กา้ วไปสกู่ ารเปน็ องคก์ รสมรรถนะสงู อยา่ งเตม็ ภาคภมู ิ และเปน็ หนง่ึ ในองคก์ รทม่ี รี ะบบ การทาํ งานภายในเปน็ เลศิ ภายใตม้ าตรฐานสากล ทส่ี ามารถพฒั นาบคุ ลากรของรฐั ทม่ี คี ณุ ภาพ จนตดิ อนั ดบั องคก์ รของรฐั ทป่ี ระชาชนและพนั ธมติ รยอมรบั ในความสามารถ รวมท้ังเปน็ 1 ใน 10 ขององค์กรในประเทศไทยทีค่ นอยากทาํ งานดว้ ยมากทส่ี ุด นาํ้ ฝน บณุ ยะวฒั น์ รองผวู้ า่ การดา้ นนโยบายและแผน การก้าวย่างสู่การท่องเที่ยวในอนาคต ททท. ยังคงมุ่งมั่น ส่งเสริมให้อุตสาหกรรม การท่องเที่ยวไทยก้าวสู่ความเป็นเลิศในทุกมิติ ทั้งการปลูกฝังคุณธรรม จรยิ ธรรม คา่ นยิ มของการทอ่ งเทย่ี วอยา่ งมคี วามรบั ผดิ ชอบ (Responsible Tourism) ให้แก่ผทู้ ่ี อย่ใู นห่วงโซ่อตุ สาหกรรม ไมว่ า่ จะเป็นผู้ประกอบการ ชมุ ชนท่องเทย่ี ว นักทอ่ งเที่ยว และพนกั งาน ททท. เพอ่ื การเตบิ โตขององคก์ รแบบทว่ั ถงึ และยง่ั ยนื (Inclusive Growth) การทาํ งานจะ ต้องสอดประสานกับบริบทของโลกที่เปลี่ยนแปลงไปในแต่ละปี ซึ่งหมายรวมถึง อตุ สาหกรรมการทอ่ งเทย่ี วในยคุ Disruptive Technology โดยจะใหค้ วามสาํ คญั กบั การทํางานที่มุ่งเน้นการเรียนรู้และประยุกต์ใช้นวัตกรรมเชิงสร้างสรรค์ เพื่อให้เกิด มติ ใิ หมข่ องกจิ กรรมดา้ นการทอ่ งเทย่ี วแบบมสี ว่ นรว่ มอยา่ งสมดลุ ฐาปนยี ์ เกยี รตไิ พบลู ย์ รองผวู้ า่ การดา้ นสนิ คา้ และธรุ กจิ ทอ่ งเทย่ี ว 9933
94 A Story Based on True Journey TAT The Journey
ทอ่ งเท่ียวไทย นบั แตน่ ไ้ี ป ไม่เหมอื นเดมิ 95
คาํ ลงทา้ ยและคาํ ขอบคณุTAT The Journey หนงั สือ 60 ปี ททท. A Story Based on True Journey คือบนั ทกึ ขอ้ มูลเก่ียวกับการทํางานA Story Based on True Journey ด้านการท่องเที่ยวของไทย รายละเอียดเนื้อหามาจาก 2 ส่วนหลัก คอื การพูดคยุ สมั ภาษณบ์ ุคลากรทีม่ บี ทบาทในการขับเคลื่อนการทอ่ งเทีย่ วในชว่ งเวลาท่ีผ่านมา และการสบื ค้นขอ้ มลู จากเอกสาร หลกั ฐานท่มี ีอยู่ ข้อมูลทร่ี วบรวมไว้ พยายามจะตรวจสอบความถกู ต้องจากทกุ แหลง่ ทม่ี ี แตอ่ าจจะตกหล่น ขาดตอน ไม่ครบถ้วน ซง่ึ เกดิ จากข้อจํากดั หลาย ๆ ประการ บคุ คลสาํ คญั ที่มสี ว่ นผลกั ดนั หนงั สอื เล่มนี้ นอกเหนือจากคณะทป่ี รกึ ษาและกองบรรณาธิการแลว้ ยังมีคณะบคุ คลท่ีตอ้ งขอขอบคุณเปน็ พิเศษ ท่ีกรณุ าสละเวลาในการใหค้ าํ ปรึกษา ใหข้ อ้ คดิ เหน็ ชี้ประเด็นทนี่ า่ สนใจ คณะบุคคลดงั กลา่ วประกอบดว้ ย อดตี ผู้ว่าการ ททท. นายภราเดช พยัฆวิเชยี ร และนายสรุ พล เศวตเศรนี อดตี รองผู้ว่าการ ททท. นายชัยสงค์ ชูฤทธ์ิ และนายพงศธร เกษสาํ ลี อดตี ผ้อู าํ นวยการฝา่ ยบรกิ ารการตลาด ททท. นายววิ ฒั น์ชยั บญุ ยภกั ด์ิ นอกจากคณะบุคคลแล้ว ยังมเี อกสารหลายรายการทน่ี า่ สนใจ และกล่าวอา้ งไว้ในหนงั สือเล่มนี้ จาํ เปน็ อย่างยงิ่ ทจ่ี ะต้องขอบันทึกรายช่อื ไวใ้ นคําขอบคณุ The Leisure Economy: How Changing Demographics , Economics and Generational Attitudes Will Reshape Our Lives and Our Industries เขยี นโดย Linda Nazareth Doing Nothing and Nothing to Do: The Hidden Value of Empty Time and Boredom โดย Manfred F.R. Kets de Vries The most relaxing vacation you can take is going nowhere at all โดย Ephrat Livni Toolbox for Crisis Communications in Tourism โดย UNWTO Economic Crisis, International Tourism Decline and It’s Impact on the Poor โดย UNWTO The Global Risks Report โดย World Economic Forum ‘Overtourism’ ? – Understanding and Managing Urban Tourism Growth beyond Perception โดย UNWTO Global Peace Index 2019, Measuring Peace in a Complex World โดย Institute for Economics & Peace ขอขอบคุณสถานทีซ่ ่งึ เปน็ ส่วนสาํ คัญมาก ในการทาํ ใหห้ นังสอื เล่มนีเ้ ป็นรปู เป็นรา่ งได้ สถานทเ่ี หลา่ นน้ั คือ สาํ นักหอสมดุ ปรีดี พนมยงค์ มหาวทิ ยาลยั ธรรมศาสตร์ วิทยาเขตท่าพระจนั ทร์ หอสมุดเมืองแหง่ กรงุ เทพมหานคร หอ้ งสมดุ ศูนยม์ านษุ ยวิทยาสริ ินธร หอ้ งสมดุ สขุ กาย ใจ ห้องสมุดศนู ย์สรา้ งสรรคง์ านออกแบบ และหอ้ งสมดุ ททท. สาํ นกั งานใหญ่ สดุ ทา้ ยน้ี ตอ้ งขอขอบคณุ บคุ ลากรทกุ สาขาอาชพี ทม่ี สี ว่ นเกย่ี วขอ้ งกบั การทาํ งานดา้ นการทอ่ งเทย่ี วในประเทศไทย หวงั ว่าหนังสือเล่มนจี้ ะมปี ระโยชน์อยบู่ า้ ง ไม่มากกน็ ้อย กองบรรณาธกิ าร 96
ผู้นำภาครฐั ทีเ่ ก่ียวข้อง ตั้งแตก่ อ่ ตัง้ องคก์ ร นายกรัฐมนตรี ผอู ำนวยการ อ.ส.ท. 1. จอมพล สฤษดิ์ ธนะรชั ต (9 ก.พ. 2502 ถึง 8 ธ.ค. 2506) 1. พลเอก เฉลิมชัย จารุวสั ตร (2503 ถงึ 2519) 2. จอมพล ถนอม กติ ตขิ จร (9 ธ.ค. 2506 ถึง 14 ต.ค. 2516) 2. พันเอก สมชาย หิรัญกิจ (2519 ถงึ 2522) 3. นายสัญญา ธรรมศกั ด์ิ (14 ต.ค. 2516 ถงึ 15 ก.พ. 2518) 4. ม.ร.ว.เสนยี ปราโมช (15 ก.พ. 2518 ถึง 14 ม.ี ค. 2518) ผวู าการ ททท. 5. ม.ร.ว.คกึ ฤทธ์ิ ปราโมช (14 ม.ี ค. 2518 ถงึ 20 เม.ย. 2519) 6. ม.ร.ว.เสนีย ปราโมช (20 เม.ย. 2519 ถงึ 6 ต.ค. 2519) 1. พนั เอก สมชาย หริ ัญกจิ (2522 ถงึ 2529) 7. นายธานินทร กรัยวเิ ชยี ร (8 ต.ค. 2519 ถงึ 20 ต.ค. 2520) 8. พลเอก เกรียงศักด์ิ ชมะนนั ท (11 พ.ย. 2520 ถึง 3 มี.ค. 2523) 2. นายธรรมนูญ ประจวบเหมาะ (2529 ถงึ 2537) 9. พลเอก เปรม ติณสูลานนท (3 มี.ค. 2523 ถึง 4 ส.ค. 2531) 10. พลเอก ชาติชาย ชณุ หะวณั (4 ส.ค. 2531 ถึง 23 ก.พ. 2534) 3. นายเสรี วังสไพจิตร (2537 ถงึ 2542) 11. นายอานันท ปนยารชุน (2 ม.ี ค. 2534 ถึง 7 เม.ย. 2535) 12. พลเอก สุจินดา คราประยูร (7 เม.ย. 2535 ถึง 24 พ.ค. 2535) 4. นายภราเดช พยฆั วเิ ชียร (2542 ถึง 2545) 13. นายมีชัย ฤชุพนั ธุ (24 พ.ค. 2535 ถงึ 10 มิ.ย. 2535) 14. นายอานนั ท ปนยารชนุ (10 ม.ิ ย. 2535 ถึง 23 ก.ย. 2535) 5. นางจฑุ ามาศ ศริ ิวรรณ (2545 ถงึ 2549) 15. นายชวน หลีกภัย (23 ก.ย. 2535 ถงึ 13 ก.ค. 2538) 16. นายบรรหาร ศลิ ปอาชา (13 ก.ค. 2538 ถงึ 25 พ.ย. 2539) 6. นางพรศิริ มโนหาญ (2549 ถึง 2552) 17. พลเอก ชวลิต ยงใจยทุ ธ (25 พ.ย. 2539 ถงึ 9 พ.ย. 2540) 18. นายชวน หลีกภัย (9 พ.ย. 2540 ถึง 9 ก.พ. 2544) 7. นายสรุ พล เศวตเศรนี (2553 ถงึ 2556) 19. นายทกั ษณิ ชินวตั ร (9 ก.พ. 2544 ถงึ 19 ก.ย. 2549) 20. พลเอก สรุ ยุทธ จุลานนท (1 ต.ค. 2549 ถงึ 29 ม.ค. 2551) 8. นายธวชั ชยั อรญั ญกิ (2556 ถึง 2558) 21. นายสมัคร สุนทรเวช (29 ม.ค. 2551 ถงึ 9 ก.ย. 2551) 22. นายสมชาย วงศสวสั ดิ์ (9 ก.ย. 2551 ถึง 2 ธ.ค. 2551) 9. นายยทุ ธศกั ด์ิ สภุ สร (2558 ถงึ ปจจบุ นั ) 23. นายอภสิ ทิ ธิ์ เวชชาชีวะ (17 ธ.ค. 2551 ถงึ 5 ส.ค. 2554) 24. นางสาวยิง่ ลักษณ ชินวตั ร (5 ส.ค. 2554 ถงึ 7 พ.ค. 2557) Tourism Authority of Thailand 25. พลเอก ประยุทธ จันทรโอชา (24 ส.ค.2557 ถึงปจจุบนั ) 1600 Phetchaburi Road, Makkasan, Ratchathewi, Bangkok 10400, THAILAND รฐั มนตรวี าการกระทรวงการทองเทย่ี วและกฬี า Tel. +66 2250 5500 TAT Contact Center 1672 www.tourismthailand.org 1. นายสนธยา คุณปล้ืม (3 ต.ค. 2545 ถงึ 10 ม.ี ค. 2547) 2. นายสมศักด์ิ เทพสทุ ิน (10 ม.ี ค. 2547 ถงึ 2 ส.ค. 2548) 3. นายประชา มาลีนนท (2 ส.ค. 2548 ถงึ 19 ก.ย. 2549) 4. รอยโท สวุ ทิ ย ยอดมณี (9 ต.ค. 2549 ถงึ 6 ก.พ. 2551) 5. นายวรี ะศักด์ิ โควสุรตั น (6 ก.พ. 2551 ถึง 2 ธ.ค. 2551) 6. นายชุมพล ศลิ ปอาชา (20 ธ.ค. 2551 ถึง 21 ม.ค. 2556) 7. นายสมศักย ภรู ศี รีศักด์ิ (2 เม.ย. 2556 ถงึ 22 พ.ค. 2557) 8. นางกอบกาญจน วัฒนวรางกูร (30 ส.ค. 2557 ถึง 23 พ.ย. 2560) 9. นายวรี ะศักดิ์ โควสรุ ตั น (23 พ.ย. 2560 ถงึ 8 พ.ค. 2562) 10. นายพิพัฒน รัชกจิ ประการ (10 ก.ค. 2562 ถงึ ปจจุบัน) การทอ่ งเทย่ี ว 2505 • เจาภาพจดั ประชมุ สมัชชาสหพันธองคการสงเสรมิ 2528 • ททท. เสนอแผนหลักพัฒนาการทองเท่ียวเกาะสมุย 2537 • ททท. จดั ตง้ั คณะกรรมการ Ecotourism 2543 • ททท. เสนอรายงานการศกึ ษาแนวทาง การทองเทย่ี ว (International Union of Official (เปนคณะกรรมการภายใน ททท.) การพฒั นาการทองเทย่ี วเชงิ เกษตร Travel Organisations: IUOTO) ตอมาองคกรนค้ี อื 2529 • สหประชาชาตเิ สนอเอกสาร \"Our Common Future\" องคการทองเทย่ี วโลกแหงสหประชาชาติ (UNWTO) กระตนุ ใหชาวโลกเปลย่ี นวถิ กี ารดำเนนิ ชวี ติ ทฟ่ี มุ เฟอย • ททท. เสนอนโยบายเฉพาะกจิ เรอ่ื งการทองเทย่ี วเชงิ นเิ วศ และนำเสนอแนวคดิ เรอ่ื ง Homestay อยางเปนทางการ (มผี ลระหวางป 2538-2539) 2506 • ททท. จดั สมั มนาเรอ่ื งการทองเทย่ี วครง้ั แรก 2531 • ททท. ดำเนนิ การศกึ ษาเรอ่ื งขดี ความสามารถในการรองรบั • ภาคเอกชนรวมตัวกอตง้ั สมาคมไทยทองเทยี่ ว “การเดนิ ทางและการทองเทย่ี ว” การพัฒนาการทองเที่ยวเกาะสมุย 2539 • ททท. ผลกั ดันโครงการมอบรางวลั อุตสาหกรรม เชิงอนรุ กั ษและผจญภัย ทองเทยี่ วไทย (Thailand Tourism Awards) 2520 • แผนพฒั นาทองเทย่ี วฉบบั แรกของไทย ดำเนนิ การ • ททท. เสนอแผนหลักพฒั นาการทองเทย่ี ว หรอื รางวัลกนิ รี 2545 • องคการสหประชาชาตจิ ัดประชมุ World Summit โดยบรษิ ทั ทป่ี รกึ ษาจากประเทศเนเธอรแลนด โดยใน จังหวดั พระนครศรีอยุธยา on Sustainable Development ทก่ี รุงโจฮนั เนสเบิรก แผนฯ ฉบบั นช้ี น้ี ำเรอ่ื งการศกึ ษาศกั ยภาพและการวาง 2540 • ททท. ดำเนนิ การวจิ ยั โครงการศกึ ษาเพอ่ื กำหนด สาธารณรฐั แอฟรกิ าใต เปนการประชุมที่หางจากการ แผนพฒั นาซง่ึ สำคญั ควบคไู ปกบั การสงเสรมิ ตลาด 2533 • ททท. จดั ทำโครงการอบรมผนู ำเยาวชนเพ่ืออนุรักษ นโยบายการทองเทย่ี วเพอ่ื รกั ษาระบบนเิ วศ ประชุมคร้งั ที่ 1 ถงึ 10 ป ขอสังเกต คอื เปนการประชุม พิทักษทองเทยี่ วไทย ทีเ่ นนเร่อื งความยั่งยนื ทางเศรษฐกิจ มากกวา • แผนหลกั พฒั นาการทองเทย่ี วพทั ยา ดำเนนิ การโดย JICA • ททท. รณรงคและสงเสรมิ การทองเทย่ี วโดยใชแนวคดิ ความยงั่ ยืนทางสิ่งแวดลอม 2534 • UNESCO ขน้ึ ทะเบยี นเขตรกั ษาพนั ธสุ ตั วปาทงุ ใหญ ดานอนรุ กั ษ โดยมกี ารเผยแพรสอ่ื โฆษณาตาง ๆ 2522 • ททท. เสนอแผนหลกั พฒั นาการทองเทย่ี วจงั หวดั ภเู กต็ นเรศวร-หวยขาแขง อทุ ยานประวตั ศิ าสตรสโุ ขทยั เปนการวางแนวทางการพฒั นาการทองเทย่ี ว และอทุ ยานประวตั ศิ าสตรพระนครศรอี ยธุ ยา • ททท. ต้งั กองอนุรักษ พรอมนำเสนอคำขวัญ 2546 • สำนกั งานคณะกรรมการพฒั นาการเศรษฐกิจและ ที่คำนงึ ถึงเรื่องสิ่งแวดลอม และการ Zoning พืน้ ที่ เปนแหลงมรดกโลก “พฒั นาคอู นรุ กั ษ พทิ ักษทองเที่ยวไทย” สังคมแหงชาติจัดประชมุ เรอ่ื งการพฒั นาที่ย่ังยืน เพ่ือรายงานผลการพฒั นาประเทศโดยใชดัชนี 2523 • ททท. จดั หนวยเคลอ่ื นทเ่ี ผยแพรความรดู านการทองเทย่ี ว 2535 • การประชมุ Earth Summit ณ นครรโี อเดจาเนโร 2541 • ททท. ประกาศใชนโยบายและจัดต้งั คณะกรรมการ ความอยดู มี สี ขุ และดชั นชี ว้ี ดั ความเขมแขง็ ทางเศรษฐกจิ และการรกั ษาทรพั ยากรทองเทย่ี ว และประกาศใช Agenda 21 การทองเท่ียวเชงิ นิเวศแหงชาติ • องคการทองเท่ียวโลกจดั ประชมุ นานาชาติครงั้ แรก 2524 • ททท. เสนอแผนพฒั นาการทองเทย่ี วจงั หวดั สงขลาและ • ททท. ผลกั ดนั งานดานอนรุ กั ษ เชน • ททท. กอตง้ั มลู นธิ ใิ บไมเขยี ว (Green Leaf Foundation) เรอ่ื ง Climate Change and Tourism 9-11 เม.ย. เชยี งใหม - จัดทำการศึกษาขีดความสามารถในการรองรับฯ ท่ปี ระเทศตูนีเซยี เกาะพีพี จังหวัดกระบี่ 2542 • ททท. เผยแพรจดหมายขาว เครอื ขายการทองเท่ียว • ททท. เผยแพร \"จลุ สารการทองเทย่ี ว\" - เสนอคำขวญั \"พฒั นาคอู นรุ กั ษ พทิ กั ษทองเทย่ี วไทย\" เชงิ นเิ วศ (Ecotourism Newsletter) 2547 • องคการทองเท่ยี วโลกเปดตัว จลุ สารวชิ าการทองเทย่ี วฉบบั แรกของไทย \"กองทนุ ขจัดความยากจนดวยการทองเทย่ี วทย่ี ง่ั ยนื \" • UNESCO ขน้ึ ทะเบยี นแหลงโบราณคดบี านเชยี ง (Sustainable Tourism Eliminating Poverty Fund: 2527 • ททท. จดั ทำโครงการสงเสรมิ มาตรฐานภตั ตาคาร จงั หวดั อดุ รธานี เปนแหลงมรดกโลก ST-EP Fund) รานอาหารสำหรบั นกั ทองเทย่ี ว • ททท. กอตง้ั มลู นธิ พิ ทิ กั ษสง่ิ แวดลอมและการทองเทย่ี ว ตอมา ในป พ.ศ. 2563 เปลย่ี นชอ่ื เปนมลู นธิ เิ พอ่ื การทองเทย่ี วอยางยง่ั ยนื แผนพฒั นาเศรษฐกิจ 2504-2509 2510-2514 2515-2519 2520-2524 2525-2529 2530-2534 แผนพัฒนาเศรษฐกจิ ฯ ฉบบั ท่ี 1 แผนพัฒนาเศรษฐกิจฯ ฉบับที่ 2 แผนพัฒนาเศรษฐกิจฯ ฉบบั ที่ 3 แนวคดิ ชวยเหลอื ชาวนาพฒั นาชนบท แผนพฒั นาฯ ฉบับท่ี 4 แผนพฒั นาฯ ฉบบั ท่ี 5 แผนพฒั นาฯ ฉบับที่ 6 แนวคดิ พฒั นาสาธารณปู โภค แนวคดิ สงเสรมิ การสงออกปรบั ปรงุ มงุ ขยายการผลติ ดานอตุ สาหกรรมและ แนวคดิ ระดมเงนิ ออม อตุ สาหกรรมสงออก แนวคดิ พฒั นาฝมอื แรงงาน การชลประทาน พลงั งานไฟฟา โครงสรางการนำเขา กระจายรายได การเกษตร เรงบรู ณะทรพั ยากรธรรมชาติ การคาตางประเทศ พฒั นาชนบท ทรพั ยากรธรรมชาตแิ ละสง่ิ แวดลอม และระบบคมนาคม สชู นบท รกั ษาระดบั ราคาสนิ คาเกษตร และระบบคมนาคม และพน้ื ทช่ี ายฝงทะเลตะวนั ออก วทิ ยาศาสตรและเทคโนโลยี กระจาย ความเจรญิ สภู มู ภิ าค ฉบบั ท่ี 1-3 ยงั ไมมกี ารนำเสนอเรอ่ื งการพฒั นาและสงเสรมิ การทองเทย่ี ว ดานการทองเทย่ี ว ดานการทองเทย่ี ว 1. ใหความสำคญั ดานการเพม่ิ รายไดใน 1. เพม่ิ จำนวนนกั ทองเทย่ี วตางชาตมิ ากขน้ึ ดานการทองเทย่ี ว 1. สรางระบบความสมั พนั ธระหวาง รปู เงนิ ตราตางประเทศลดการขาดดลุ พกั นานขน้ึ ใชจายมากขึ้น 2. กำหนดแนวทางและมาตรการอยาง 2. ชะลอการเดินทางไปตางประเทศ การพฒั นาและการสงเสริม 2. เนนการปรบั ปรงุ คณุ ภาพสนิ คา ชดั เจนในการสงเสรมิ การทองเทย่ี ว ของคนไทย 3. กำหนดเปาหมายจำนวนนกั ทองเทย่ี ว 3. เพมิ่ นกั ทองเทีย่ ว และรายไดเพิ่มข้นึ ทางการทองเทย่ี ว 4. กำหนดมาตรการบำรุงรกั ษา 3. สงเสรมิ การจดั ระเบยี บธรุ กจิ และรายไดจากการทองเทย่ี วเพม่ิ ขน้ึ แหลงทองเทยี่ ว และการบรกิ ารใหมมี าตรฐาน 5. สงเสริมการลงทนุ ภาครัฐและเอกชน 4. สรางความมน่ั ใจ/ปลอดภยั 6. สนับสนนุ เอกชนลงทุนดานการบรกิ าร 5. สงเสรมิ ความรวมมอื กบั ตางประเทศ ทองเทย่ี วใหมตี นทนุ ไมสงู และแขงขนั ได ดานการสงเสรมิ การตลาด 6. สงเสรมิ ไทยเทย่ี วไทย 7. สงเสรมิ ความเขาใจและภาพลกั ษณทด่ี ี 8. สงเสรมิ การลงทนุ ใหเกดิ มลู คาเพม่ิ และการลงทนุ ขนาดกลาง/เลก็
TAT The Journey ปลดวางความสำเร็จเดมิ เก็บไว้เปน็ ความภาคภมู ิใจ มงุ่ ม่นั สรรค์สรา้ งงานใหม่ นำพาท่องเทย่ี วไทยสู่ความยัง่ ยืน 60 ปี ททท. A STORY BASED ON TRUE JOURNEY วอยา่ งยั่งยนื 2548 • องคการทองเท่ียวโลกและองคการชำนาญพเิ ศษ 2551 • ประเทศไทยเปนเจาภาพจดั การประชมุ สมาคมทองเทย่ี ว 2556 • นำ้ มันรว่ั ลงสูทะเล สงผลกระทบตออาวพราว 2560 • UNWTO ประกาศใหป 2017 เปนปสากลแหง แหงสหประชาชาติ แถลงการณเร่ือง ในภมู ิภาคเอเชยี และแปซิฟก PATA CEO ภายใต ท่ีเกาะเสม็ด จงั หวดั ระยอง ซงึ่ อาวพราวไดรบั การฟนฟู การทองเทย่ี วอยางยง่ั ยนื เพอ่ื การพฒั นาภายใต \"เปาหมายการพฒั นาแหงสหัสวรรษ\" Theme Confronting Climate Change ภายใน 2 เดือน แนวคดิ การทองเทย่ี วเพอ่ื สนั ตภิ าพและการพฒั นา (Millennium Development Goals: MDGs) • รฐั บาลตง้ั คณะกรรมการนโยบายการทองเทย่ี วแหงชาติ 2559 • รฐั บาลปราบปราม “ทวั รศนู ยเหรยี ญ” • โครงการตนแบบทองเทย่ี วเชงิ เกษตร Amazing Green: • UNESCO ขน้ึ ทะเบยี นพน้ื ท่กี ลมุ ปาดงพญาเยน็ เขาใหญ (ท.ท.ช.) โดยมีนายกรฐั มนตรเี ปนประธาน หรอื ทวั รคณุ ภาพตำ่ จากเมอื งจนี A'Maze เสรมิ รายไดใหชาวบานสคู วามยง่ั ยนื ในอนาคต เปนแหลงมรดกโลก • ททท. เสนอโครงการ 7 Greens • การปรบั ลดการใชทรพั ยากรในภาคบรกิ ารทองเทย่ี ว • ใชแคมเปญ \"ปทองเทย่ี ววถิ ไี ทย เกไกอยางยง่ั ยนื \" เชน ลดการใช Boarding Pass ในรปู แบบกระดาษ 2550 • องคการทองเทย่ี วโลกจัดประชมุ นานาชาติ คร้ังท่ี 2 2553 • การประชุมวชิ าการระดับชาติ เรือ่ งประเทศไทย 2561 • UNESCO ขน้ึ ทะเบยี นอทุ ยานธรณสี ตลู เปนอทุ ยานธรณโี ลก เร่อื ง Climate Change and Tourism ท่ีเมือง Davos กบั ภมู อิ ากาศโลก ครั้งท่ี 1 • ททท. + ปตท.เคมคี ลั + ECOALF เปดตวั โครงการ (UNESCO Global Geoparks) แหงแรกในไทย ลดขยะในทะเล ชอ่ื โครงการรณรงคการใชทรพั ยากร สมาพนั ธรัฐสวสิ โดยยกรางปฏญิ ญาดาวอส • การประชุม Asia-Pacific Climate Change หมนุ เวยี น Upcycling the Oceans, Thailand • กรมอทุ ยานฯ ออกประกาศปดอาวมาหยา Adaptation Forum 2010 เพ่อื ฟนฟูธรรมชาติ (Davos Declaration) • โครงการรณรงคปญหาขยะ Trash Hero, Thailand • กลมุ ธรุ กจิ ทองเทย่ี วจงั หวดั ภเู กต็ ประกาศเลกิ ใช • ททท. จดั สมั มนา ผลกระทบภาวะโลกรอน 2554 • ททท. ประกาศปณธิ านมงุ มน่ั ในการรกั ษาสง่ิ แวดลอม • โครงการ Village to the World ปฏบิ ตั กิ ารเพม่ิ มลู คา ‘พลาสตกิ แบบใชแลวทง้ิ ’ ตอการทองเทย่ี ว ทจ่ี งั หวดั ภเู กต็ เชยี งใหม และกรงุ เทพฯ ดวยสโลแกน \"เทีย่ วหัวใจใหม เมืองไทยยัง่ ยืน\" และยกระดบั การทองเทย่ี วชมุ ชน • UNESCO ข้นึ ทะเบียนโขนเปนมรดกวฒั นธรรม • ททท. นำเสนอโครงการ \"เกบ็ เมอื งไทย ใหสวยงาม\" ท่จี ับตองไมได • รัฐบาลตั้งคณะกรรมการการเปล่ยี นแปลง 2555 • จงั หวดั เชยี งใหมนำเสนอโมเดลการบรหิ ารจดั การเมอื ง 2562 • UNESCO ข้นึ ทะเบียนการนวดแผนไทยเปนมรดก สภาพภมู ิอากาศแหงชาติและองคการจดั การ ชอ่ื โมเดลเชยี งใหม วัฒนธรรมทจ่ี บั ตองไมได กาซเรือนกระจก จและสังคมแห่งชาติ 2535-2539 2540-2544 2545-2549 2550-2554 2555-2559 2560-2564 แผนพฒั นาฯ ฉบบั ที่ 7 แผนพัฒนาฯ ฉบบั ที่ 8 แผนพฒั นาฯ ฉบับท่ี 9 แผนพฒั นาฯ ฉบับที่ 10 แผนพัฒนาฯ ฉบบั ท่ี 11 แผนพฒั นาฯ ฉบบั ที่ 12 แนวคดิ พฒั นาเศรษฐกจิ การคา กระจาย กำหนดใหคนเปนจดุ หมายหลกั ของ แนวคดิ เศรษฐกจิ พอเพยี ง ฟนฟเู ศรษฐกจิ • เนนการพฒั นาอยางยง่ั ยนื ประเดน็ ทองเทย่ี วอยใู นยทุ ธศาสตร เสรมิ สรางขดี ความสามารถการแขงขนั รายไดสชู นบท เรงปรบั ปรงุ คณุ ภาพชวี ติ การพฒั นา เนนการวางแผนแบบองครวม วางรากฐานการพฒั นา แกปญหา ภายใตปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพยี ง การปรบั โครงสรางเศรษฐกจิ ฯ ในเชงิ ธรุ กจิ ของภาคบรกิ ารทม่ี ศี กั ยภาพ สงเสรมิ รฐั วสิ าหกจิ และราชการ บูรณาการระหวางเศรษฐกิจกบั สังคม ความยากจน ยกระดบั คณุ ภาพชวี ติ เพอ่ื สรางศกั ยภาพคนและพฒั นา 1. เสรมิ สรางขดี ความสามารถในการ ทง้ั ฐานบรกิ ารเดมิ และฐานบรกิ ารใหม เขาดวยกนั ดานการทองเทย่ี ว แบบองครวม ดานการทองเทย่ี ว 1. พฒั นาการทองเทย่ี วทย่ี ง่ั ยนื • การบรหิ ารอยางโปรงใสและเปนธรรม แขงขนั ของธรุ กจิ บรกิ ารทม่ี ศี กั ยภาพ พฒั นาอตุ สาหกรรมทองเทย่ี วเชงิ บรู ณาการ 1. ใหไทยเปนศนู ยกลางการทองเทย่ี ว ดานการทองเทย่ี ว • กระจายผลประโยชนและพฒั นา ธรุ กจิ เชงิ สรางสรรค โดยสงเสรมิ การสรางรายได 1. พัฒนาคณุ ภาพชวี ติ เพอ่ื เพม่ิ การจางงานและกระจายรายได อยางทว่ั ถงึ และเทาเทยี ม 2. ฟนฟคู ณุ ภาพแหลงแหลงทองเทย่ี ว ปรบั ปรงุ กฎหมายและปรบั โครงสราง ในภมู ภิ าคอาเซยี น 2. ศูนยกลางการทองเทยี่ วในภมู ภิ าค สูชมุ ชน • จดั การทรพั ยากรธรรมชาติ ใหสอดคลองกบั ความตองการตลาด การบรหิ ารจดั การ • สนบั สนนุ ไทยเปน Gateway สกู ลมุ • พฒั นาคณุ ภาพแหลงทองเทย่ี วให และสง่ิ แวดลอมอยางยง่ั ยนื 3. การบรหิ ารจดั การดานการทองเทย่ี ว เอเชยี ตะวนั ออกเฉยี งใต รองรบั การขยายตวั ของนกั ทองเทย่ี ว • สรางสมดลุ เสรมิ ขดี ความสามารถ ใหเกดิ ความสมดลุ และย่ังยืน ประเทศอนิ โดจนี /ประเทศเพอ่ื นบาน 3. เพม่ิ จำนวนนกั ทองเทย่ี วและรายไดจาก ชาวไทย/ตางชาติ ในการแขงขนั Thailand 4.0 โมเดลการขบั เคลอ่ื น • สนบั สนนุ การลงทนุ ภาคเอกชน • สงเสรมิ บทบาทชมุ ชน ประเทศสคู วามมน่ั คง มง่ั คง่ั ยง่ั ยนื 2. อนรุ กั ษและพฒั นาทรพั ยากรทองเทย่ี ว การทองเทย่ี ว • สงเสรมิ กลมุ พกั ระยะยาว เพอ่ื เปล่ียนผานประเทศไทยไปสู 3. ยกระดับคุณภาพกำลังคน “ประเทศในโลกทห่ี นง่ึ ” ภายในป 2575 ดานการทองเทีย่ ว และกลมุ คณุ ภาพจากตางประเทศ 2. พฒั นาธรุ กจิ บรกิ ารทม่ี ศี กั ยภาพ • การสงเสรมิ การทองเท่ยี วเชิงสขุ ภาพ และกีฬา • สงเสริมธุรกิจภตั ตาคาร รานอาหาร • สงเสริมดานการศกึ ษานานาชาติ • ปรับปรงุ คุณภาพบรกิ ารและผลิตภณั ฑ
6 ทศวรรษการท่องเทยี่ วไทย บนการเ 2503 • กอตง้ั องคการสงเสรมิ การทองเทย่ี วแหงประเทศไทย (อ.ส.ท.) 80sททท. กบั การส0ง่2523 •ประกาศปทองเท่ยี วไทยครงั้ ที่1 2514 • ตั้งสำนักงานหาดใหญ จงั หวดั สงขลา \"Visit Thailand Year\" • จัดทำและเผยแพรอนสุ าร อ.ส.ท. ฉบบั ปฐมฤกษ • ตั้งสำนักงานโตเกียว ประเทศญี่ปุน เปนสารคดีทองเทย่ี วฉบับแรกของประเทศไทย • จดั เทศกาลเทย่ี วเมอื งไทย เสรมิ สราง 2515 • ตง้ั สำนักงานแฟรงกเฟรต ประเทศเยอรมนี เอกลกั ษณไทย ทสี่ วนอมั พร เปนครง้ั แรก 2504 • อบรมมคั คุเทศกรนุ แรกรวมกบั คณะอักษรศาสตร 2516 • ตั้งสำนักงานกาญจนบุรี จฬุ าลงกรณมหาวิทยาลยั 2517 • ตั้งสำนักงานซิดนีย ประเทศออสเตรเลีย • จดั งานสปั ดาหสะพานขามแมน้ำแคว จังหวัดกาญจนบุรี เปนครัง้ แรก 60s•จดั แสดงงานชางสรุ ินทรเปนครั้งแรก รวมกับ 2533 • จัดโครงการอบรมผูนำเยาวชน เพอ่ื การอนรุ กั ษพิทักษทองเท่ยี วไทย • ต้ัง ททท. สำนกั งานเพชรบรุ ี เชียงราย ระยอง ขอนแกน และนครศรีธรรมราช 2534 • เสนอโครงการ The World Our Guest เพ่ือฟนวกิ ฤต • รวมกบั ประชาคมยโุ รปจัดทำแผนพัฒนา การรถไฟแหงประเทศไทย 2518 • จดั ทำภาพยนตรสารคดีทองเที่ยวเรอ่ื งแรก 2524 • เปดสถาบันฝกอบรมวชิ าการโรงแรม การทองเทย่ี วภาคตะวนั ออกเฉียงเหนอื 2505 • ประเทศไทยเปนเจาภาพจัดประชุมสมัชชาสหพนั ธ Destination Thailand องคการสงเสริมการทองเที่ยว (International Union of Official Travel Organisations: IUOTO) 2519 • ตง้ั ศนู ยชวยเหลอื นกั ทองเทย่ี ว 2506 • จัดสัมมนาดานการทองเทย่ี วเปนครง้ั แรก • จดั ทำรายการวทิ ยชุ อ่ื เทย่ี วเมอื งไทย โดยรวมมอื กบั เรือ่ ง \"การเดินทางและการทองเท่ียว\" คร้งั ท่ี 1 สถานวี ทิ ยแุ หงประเทศไทย วทิ ยทุ หารเรอื วทิ ยุ สวพ. วิทยุ 1 ปณ. และวิทยเุ อเชียเสรี ออกเผยแพร 2507 • จดั คาราวานรถยนตลองใต โดยเดนิ ทางผาน ท่ัวประเทศ จงั หวดั ชมุ พร ระนอง พงั งา ภเู กต็ ตรงั พทั ลงุ และสงขลา 2520 • ตั้งสำนักงานพัทยา ภูเก็ต สงิ คโปร 2508 • ตง้ั สำนักงานนวิ ยอรก สหรฐั อเมริกา เปนสำนักงาน และลอนดอน สหราชอาณาจกั ร ตางประเทศแหงแรก • รวมกบั จงั หวดั เชียงใหมจัดงานมหกรรม 70s 90s2511 •ตั้งสำนกั งานเชียงใหมเปนสำนักงานในประเทศ ไมดอกไมประดบั ครง้ั แรก และการทองเที่ยว (สรท.) ทบ่ี างแสน จงั หวัดชลบรุ ี • ตง้ั ททท. สำนกั งานพระนครศรอี ยธุ ยา (ปดสถาบนั ฯ ป 2546) นครพนม อดุ รธานี และลพบรุ ี 2525 • ตัง้ ททท. สำนักงานกวั ลาลมั เปอร ประเทศมาเลเซีย 2535 • ตง้ั ททท. สำนักงานฟุกโุ อกะ ประเทศญ่ีปนุ (ปดสำนกั งานป 2559) กรุงเวยี งจันทร ประเทศลาว 2526 • จดั มหกรรมวาวไทย ครง้ั ที่ 1 รวมกบั (ปดสำนกั งานป 2541) กรุงโซล ประเทศเกาหลใี ต องคการสงเสรมิ กฬี าแหงประเทศไทย และไทเป 2527 • ตั้ง ททท. สำนกั งานพษิ ณุโลกและฮองกง • ตัง้ ททท. สำนักงานตราด ตาก และนราธวิ าส • จดั ทำโครงการสงเสรมิ มาตรฐานภตั ตาคาร 2536 • ต้งั ททท. สำนักงานนครนายก รานอาหารสำหรับนักทองเที่ยว โดย ททท. มอบเครอื่ งหมายรบั รองคณุ ภาพ 2540 • ใชแคมเปญ Exotic Thailand: Experience เปนรปู แมคากบั สาแหรก the Splendours of a Kingdom แหงแรก • จดั งานลอยกระทง เผาเทยี น เลนไฟ 2528 • ภาคเอกชนจดั ตงั้ สมาคมสงเสรมิ การประชมุ • งานฉลอง 700 ป เชียงใหม 2512 • ตั้งสำนักงานลอสแองเจลิส สหรัฐอเมริกา จงั หวดั สโุ ขทยั เปนครง้ั แรก นานาชาติ (ไทย) 2541 • ใชแคมเปญ \"Amazing Thailand\" 2521 • ตัง้ สำนักงานนครราชสีมา • ตง้ั ททท. สำนกั งานสรุ าษฎรธานี 1998 -1999 และสำนักงานปารสี ประเทศฝรง่ั เศส • จัดประชุมและสงเสริมการขายทองเที่ยวอาเซียน 2542 • จดั กิจกรรม Countdown ครง้ั แรก และเปนจดุ เรม่ิ 2522 • ยกระดบั จาก อ.ส.ท. เปนการทองเทยี่ ว (Asean Tourism Forum: ATF) คร้งั แรก ที่กรงุ เทพฯ วฒั นธรรม Countdown ในประเทศไทย แหงประเทศไทย (ททท.) 2529 • ตั้ง ททท. สำนักงานโอซากา ประเทศญ่ีปนุ และกรุงโรม ประเทศอติ าลี 2530 • ประกาศปทองเทีย่ วไทย คร้ังที่ 2 \"Visit Thailand Year 1987\" 2531 • ป 2531-2532 ประกาศเปนปศลิ ปหตั ถกรรมไทย • ตั้ง ททท. สำนักงานอบุ ลราชธานี • เกดิ กระแสท่ีพักแบบบูติก (First Wave of Boutique Hotel) 2532 • ดำเนนิ การเรือ่ งรานคาปลอดอากร (Duty Free Shop) 3 12 1960 1961 1962 1963 1964 1965 1966 1967 1968 1969 1970 1971 1972 1973 1974 1975 1976 1977 1978 1979 1980 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2503 2504 2505 2506 2507 2508 2509 2510 2511 2512 2513 2514 2515 2516 2517 2518 2519 2520 2521 2522 2523 2524 2525 2526 2527 2528 2529 2530 2531 2532 2533 2534 2535 2536 2537 2538 2539 2540 2541 2542 2503 • จำนวนนักทองเที่ยวตางชาติทเี่ ดินทางทองเทีย่ ว 2516 • นกั ทองเทย่ี วตางชาติ > 1 ลานคน อตั ราการเตบิ โต 2524 • นกั ทองเทย่ี วตางชาติ > 2 ลานคน (+8.44%) การเตบิ โตเ ในประเทศไทย 81,340 คน สงู ขน้ึ 26.44% เมอ่ื เทยี บกบั ป 2515 ผลจากการประชาสัมพันธปทองเทย่ี วไทย ครงั้ ที่ 1 \"Visit Thailand Year\" 2533 • นักทองเที่ยวตางชาติ > 5 ลานคน (+10.17%) 2255-0154 • นักทองเทยี่ วตางชาตเิ พิ่มขึ้นเฉล่ียปละ 20% 1 2519 • นกั ทองเทยี่ วตางชาตลิ ดลงครง้ั แรก เนือ่ งจากวกิ ฤต 3 2534 • นกั ทองเทย่ี วตางชาติลดลง ครั้งที่ 3 (-4.00%) • ดำเนินการดานการสงเสรมิ การทองเทย่ี วระยะเวลาถึง ราคานำ้ มนั โลกและความไมสงบภายในประเทศไทย 2 2526 • นักทองเท่ยี วตางชาติลดลง คร้งั ที่ 2 (-1.24%) (-6.92%) ผลจากสภาพเศรษฐกิจตกต่ำทัว่ โลก ผลจากสงครามอาวเปอรเซยี 12 ป (พ.ศ. 2503-2515) จึงมีจำนวนนักทองเทย่ี วถงึ 2530 • นกั ทองเท่ียวตางชาติ > 3 ลาน (+23.59%) 2535 • การประกวดนางงามจกั รวาลประจำป 1992 จดั ขน้ึ ท่ี หลกั ลานคน ผลจากการประชาสมั พนั ธปทองเทย่ี วไทย ครง้ั ท่ี 2 ศนู ยการประชมุ แหงชาตสิ ริ กิ ติ เ์ิ ปนครง้ั แรกของไทย \"Visit Thailand Year 1987\" 2537 • นกั ทองเทย่ี วตางชาติ > 6 ลานคน (+7.05%) 2531 • นกั ทองเที่ยวตางชาติ > 4 ลานคน (+21.47%) 2539 • นกั ทองเทย่ี วตางชาติ > 7 ลานคน (+3.46%) 2542 • นกั ทองเทยี่ วตางชาติ > 8 ลานคน (+10.50%) สถานการณ์ดา้ นเศรษฐกจิ การเม 2503 • กอตั้งบริษัท การบินไทย จำกัด โดยทำสัญญารวมทุน 2514 • ขยายสนามบนิ เชยี งใหมเปนสนามบินนานาชาติ 2523 • หนงั สอื สารคดที องเทย่ี ว Lonely Planet 2533 • ประเทศไทยเปนเจาภาพจัดการประชมุ อาหารโลก ระหวางบริษทั เดนิ อากาศไทย จำกัด และสายการบิน ตพี มิ พเรอ่ื งประเทศไทยเปนครง้ั แรก (World Food Council) คร้ังท่ี 16 สแกนดิเนเวยี น โดยทำการบนิ ระหวางประเทศ 2516 • 14 ตลุ าคม 2516 วันมหาวปิ โยค เหตกุ ารณความไมสงบทางการเมือง 2525 • งานสมโภชกรงุ รตั นโกสนิ ทร 200 ป 2534 • เกิดสงครามอาวเปอรเซีย (Gulf War) 2506 • ภาคเอกชนรวมตวั กอตัง้ สมาคมโรงแรม 2526 • เกดิ ภาวะเศรษฐกจิ ตกตำ่ ทว่ั โลก (2 ส.ค. 2533 ถึง 28 ก.พ. 2534) เพอื่ นักทัศนาจรแหงประเทศไทย ในป 2511 2517 • เกิดวกิ ฤตน้ำมนั โลก คร้งั แรก (1st Oil Crisis) เปลีย่ นเปนสมาคมโรงแรมไทย ขณะทเ่ี กดิ การแขงขนั ทางการทองเทย่ี วมากขน้ึ • เกิดวิกฤตน้ำมันโลก คร้ังที่ 3 (3rd Oil Crisis) Thai Hotel Association (THA) 2518 • ภาคเอกชนรวมตัวกอตัง้ สมาคมมัคคุเทศกอาชีพ 2527 • ททท. รวมทุนกับสหกรณการเกษตรหมูบาน Professional Tourist Guides Association of 2535 • เกดิ วกิ ฤตทางการเมอื งในประเทศไทย พฤษภาทมฬิ 2507 • มตคิ ณะรฐั มนตรใี ห อ.ส.ท. รบั โอนกจิ การสถานตากอากาศ Thailand (PGAT) สนั กำแพง ดำเนนิ การพัฒนาน้ำพรุ อนสันกำแพง (May Incident) 3 แหงจากสำนักงานสลากกินแบงรฐั บาลมาดำเนนิ การ ใหเปนแหลงทองเท่ยี ว คอื โรงแรมบางแสน สนามกอลฟบางพระ 2519 • เกิดวิกฤตทางการเมืองในไทย 6 ตุลา 2530 • พระบาทสมเดจ็ พระเจาอยหู วั รชั กาลท่ี 9 • บังคับใช พ.ร.บ. ธุรกิจนำเที่ยวและมคั คุเทศก และโรงแรมเขาใหญ สำหรับโรงแรมเขาใหญ (Bloody Right Wing Coup: 6 Oct) ทรงเจรญิ พระชนมพรรษา 60 พรรษา พ.ศ. 2535 ททท. สงมอบอาคารและสง่ิ ปลกู สรางทง้ั หมดคนื 2531 • คณะรัฐมนตรมี ีคำสัง่ ให รวมกิจการบินภายใน กรมปาไม ในป 2535 2522 • เกิดวิกฤตนำ้ มันโลก ครั้งท่ี 2 (2nd Oil Crisis) ประเทศโดยบรษิ ทั เดนิ อากาศไทย จำกดั กบั การบนิ • ประเทศไทยเรม่ิ ใชระบบภาษีมลู คาเพิม่ (VAT) ระหวางประเทศโดยบรษิ ัทการบนิ ไทย จำกัด 2511 • เปดบรษิ ทั การบินกรุงเทพ จำกัด 2537 • รัฐบาลประกาศเปนปรณรงควฒั นธรรมไทย ตัง้ ททท. สำนกั งานในประเทศ • เปดสะพานมติ รภาพไทย-ลาว แหงที่ 1 • ภาคเอกชนกอตงั้ สมาคมไทยธุรกิจทองเท่ยี ว ที่จงั หวดั หนองคาย Association of Thai Travel Agents (ATTA) ตั้ง ททท. สำนกั งานตางประเทศ 2540 • เกดิ วกิ ฤตเศรษฐกจิ เอเชยี \"Asian Economic Crisis\" 60’s ค.ศ. 1960-1969 ตงั้ ททท. สำนักงาน 10 แหง “วกิ ฤตตมยำกุง” สงผลใหคาเงนิ บาทตกต่ำ พ.ศ. 2503-2512 • กองทพั บกตง้ั สำนกั งานการทองเทย่ี วกองทพั บก 70’s ค.ศ. 1970-1979 โดยเปดเขตทหารเพือ่ การทองเทีย่ ว พ.ศ. 2513-2522 Army Tourism 80’s ค.ศ. 1980-1989 2542 • พระราชพธิ มี หามงคลเฉลมิ พระชนมพรรษา 6 รอบ พ.ศ. 2523-2532 • เปดภูเกต็ แฟนตาซี 90’s ค.ศ. 1990-1999 • เปดใชบริการรถไฟฟา BTS พ.ศ. 2533-2542 • ภาคเอกชนกอตง้ั สมาคมรถเชาไทย 00’s ค.ศ. 2000-2009 พ.ศ. 2543-2552 นักทองเที่ยวตางชาติหลัก 1 ลานคน 10’s ค.ศ. 2010-2019 นักทองเทยี่ วตางชาติหลัก 10 ลานคน พ.ศ. 2553-2562 ภาพยนตรตางประเทศมาถายทำในประเทศไทย เกิดเหตวุ กิ ฤต 1 นกั ทองเท่ียวลดลง (ตวั เลขแสดงครง้ั ที)่
Search