Özel Eğitim Şemsiyesi

ÖZEL EĞİTİM DERGİSİ SAYI: 1 İZMİR DEMOKRASİ ÜNİVERSİTESİ ÖZEL EĞİTİM ŞEMSİYESİ OKUMA GÜÇLÜĞÜ (DİSLEKSİ) HAZİRAN 2021

Okuma Güçlüğü (D sleks ) İÇİNDEKİLER EKİBİMİZDEN SİZLERE 02 DİSLEKSİ ÜZERİNE MAKALE 03-08 ÖZETLERİMİZ (1-2) ÖZEL EĞİTİM - sayfa 1 DİLSEKSİ NEDİR? NE DEĞİLDİR? 09 DİSLEKSİ VE DwiUth YHGeidUi SStAonLe ZEKA 10 BİLGİSAYAR OYUNLARI 11-12 GERÇEKTEN ZARARLI MI? 13-14 OYUNLARLA EĞİTİM ERKAN UÇAR İLE DİSLEKSİ 15-19 ÜZERİNE SÖYLEŞİ AİLELERDEN GELENLER 20-24 DORUK'UN HİKAYESİ VE UZAYLI KEÇİLER DİSLEKSİLİ İKİ KARDEŞ EREN VE VOLKAN DİSLEKSİ BAŞARIYA ENGEL 25-27 DEĞİLDİR! DİSLEKSİYE YÖNELİK EVDE 28-29 UYGULAYABİLECEĞİMİZ STRATEJİLER NELERDİR? PANDEMİ SÜRECİNDE EVDE 30-33 DİSLEKSİYE YÖNELİK 34 YAPILABİLECEK ETKİNLİKLER KİTAP ÖNERİLERİMİZ

Okuma Güçlüğü (D sleks )ÖZEL EĞİTİM - sayfa 2 EKİBİMİZDEN SİZLERE Sevg l okurlarımız, b zler İzm r Demokras Ün vers tes Özel Eğ t m Bölümü öğrenc ler olarak \"Okuma Güçlüğü: Tanılama ve Müdahale\" ders m z kapsamında başlatılan farkındalık çalışmaları adı altında Özel Eğ t m Şems yes adlı derg m z n lk sayısını s zlerle buluşturduk. İy okumalar.

Okuma Güçlüğü (D sleks ) DİSLEKSİYE İLİŞKİN MAKALE ÖZETLERİ (1) Hazırlayan: Emine Nur ŞİMŞEK Okuma Güçlüğü Çeken B r Öğrenc n n Okuma Becer s n n Gel şt r lmes ne Yönel k B r Çalışma Aslı YÜKSEL ÖZEL EĞİTİM - sayfa 3 Okuma, insanlar tarafından kazanılması Razon'a (1980) göre, okuma; yazıyı, gereken en mühim beceriler arasındadır. sözcükleri, cümleleri, noktalama işaretlerini Çünkü hem bireysel olarak hem de toplumsal görme, algılama ve kavramadır. olarak insanı derinden etkiler. Örneğin Günümüzde ise okuma, ön bilgilerin gelişmemiş toplumlarda okuma oranı oldukça kullanıldığı, yazar ve okuyucu arasındaki etkili düşüktür okuma oranın artması nicelikli iletişime dayalı, uygun bir yöntem ve amaç nüfusu da güçlendirir ve toplum etkilenir doğrultusunda düzenli bir ortamda bireysel olarak ise günlük yaşamın her gerçekleştirilen anlam kurma süreci olarak alanında okuma hayatımızın içerisindedir. tanımlanmaktadır. Örneğin reçete, trafik levhaları, otobüs duraklarının isimleri gibi ayrıca okuma tüm Okuma Nasıl Gerçekleşir? akademik başarılar için ilk adımdır bu yüzden Okumanın gerçekleşmesi için sözcükler ilköğretim sürecinde çocuklara öğretilmelidir. tanınmalıdır doğru telaffuz edilmelidir. Bu beceri okulda kazanılıp evde pekiştirilirse Sözcüklerin tanınması için harflerin hepsi öğrenme hızlanır. Bu yüzden okuma doğru bilinmelidir. Kelime içindeki harfler becerisinin kazanılması için öğretmene ve doğru okunmalıdır. Ve noktalama işaretlerine veliye bazı sorumluluklar düşmektedir. Bu dikkat edilerek tonlama yapılarak metin yazımızın amacı ise veliye düşen çözümlenmelidir. Çözümlenen cümleler sorumlukların yerine getirilme sürecinde bireyde anlamlı bağlantılar kurmalıdır. veliye yol gösterici olmasıdır. Okuma Yaparken Ne Gibi Yanlışlar ve Okuma Nedir? Eksiklerle Karşılaşırız? Okuma ses ve sözcüklerin birleşmesidir. 1. Tanınmayan kelimelerin okunması Zihnimizde yeni düşünceler yaratan (Empati kelimesinin anlamını bilmeden kavramsal bir süreçtir. okuma)

Okuma Güçlüğü (D sleks ) 1. Sembol ve ses arasındaki ilişkiyi Ahenkli Okuma: öğretmen / veli ve öğrenci kavramama aynı anda okur ve ara sıra veli belirli yere 2. Kelime veya harfi karıştırma kadar okuyup öğrencinin devam etmesini 3. Heceleme güçlüğü bekler 4. Kelimedeki harflerin değiştirilmesi 5. Tahmin ederek okuma Kelime Kutusu Stratejisi: bir dikdörtgenin 6. Yanlış okuma söylenen kelime sayısındaki harflere 7. Eksik hece okuma bölünmesidir örneğin kalem kelimesi için 8. Tersine çevirmeler (De yerine be ve çocuk dikdörtgeni beşe böler ve harfleri yerine ev gibi) yerleştirir. 9. Tekrarlı okumalar (Aynı kelimeyi birkaç kez söyleme) Paragrafın Önceden Dinleme Stratejisi: 10. Atlayıp geçmeler (Ali eve geç geldi. Yerine öğretmen veya veli tarafından metin okunur. Ali eve geldi) Öğrenci ise metni dinler ardından kendi okur. Bu strateji için beş aşamadan söz edilir bunlar ÖZEL EĞİTİM - sayfa 4 Okumada Yanlışlık ve Eksiklikler Varsa Neler şu şekildedir: Yapmalıyız? Eğer çocuğunuzda okumada bir sorunla 1. Dikkat dağıtan malzemelerden uzak karşılaşırsanız bu sorunu çözmek için sessiz bir oda ve çocuk için rahat bir pozisyon öncellikle sorunun ne olduğunu bulmanız 2. Çocuğa yapılacak çalışma kısaca gerekir daha sonra ise çözüme ulaşmak için anlatılmalıdır uygun okuma stratejisini seçmelisiniz sizler 3. Metin okunurken öğrenci parmağıyla için çoğunlukla kullanılan okuma stratejilerini takip etmelidir. şu şekilde derledik: 4. Öğrenci okumaya başladığında yanlış 1.Tekrarlayıcı okuma kelimede müdahale edilir. 2.Eko okuma 5. Seçilen metin bitinceye kadar 3. Ve 4. 3.Ahenkli okuma Adımlar tekrar edilmelidir. 4.Eşli okuma 5.Kelime kutusu stratejisin NOT: bu stratejiler boyunca şu üç düzey 6.Paragrafın önceden dinlenmesi stratejisi gözlemlene bilir bunlar: Tekrarlı Okuma: bir metni akıcılık kazanana a) Endişe düzeyi: çocuğun okuduğunun kadar tekrar tekrar okumaktır. Kelime azını anladığı ve pek çok okuma yanlışı tanımada etkilidir yapılan araştırmalar okuma yaptığı düzeydir hızını %50 oranını arttırdığını gösteriyor. b) Öğretim düzeyi: çocuğun öğretmen veya Ayrıca doğru okuma oranında da artışa neden yetişkin desteğiyle istenilen şekilde oluyor bu stratejinin püf noktası çocuk için okumasıdır uygun metnin seçilmesidir. c) Serbest düzey: çocuğun öğretmen ve veliye ihtiyaç duymadan okuması ve Eko Okuma: veli ve öğretmen bir cümleyi okur anlamasıdır ardından çocuk aynı cümleyi tekrar eder.

ÖZEL EĞİTİM - sayfa 5Okuma Güçlüğü (D sleks ) Evde Nasıl Okuma Etkinliği Yapılmalıdır? 1. Metin bir kez çocuğa sessizce okutulmalı 2. Veli örnek okuma yapmalıdır 3. Ardından sesli okunmalıdır 4. Metnin bir kopyası velide olmalı ve veli yanlış okunan kelimelerin altını. Çizmelidir. 5. Yanlış okunan kelimelerin üstüne kelime kutusu stratejisi uygulanmalıdır. 6. Ara ara çocuktan metni anlatması istenmelidir. 7. Metni çocuk akıcı okuyana kadar tekrarlı okuma çalışması yapılmalıdır. Ayrıca metni çocuğun ilgisine göre seçmek okuma başarısını arttırır . Bu verilen çalışmalar erken sürede sonuç vermeyebilir ancak zaman ilerledikçe gelişmeler yavaş yavaş kendini gösterir. Bu süreçte velilerin sabırlı olması ve beklemesi en güzel başarı örneğidir. KAYNAKÇA Yüksel A., 2010, Kuramsal Eğitimbilim, Okuma Güçlüğü Çeken Bir Öğrencinin Okuma Becerisinin geliştirilmesine Yönelik Bir Çalışma, 3(1): 124-134

Okuma Güçlüğü (D sleks ) DİSLEKSİYE İLİŞKİN MAKALE ÖZETLERİ (2) Hazırlayan: Gülhan AYTEKİN Okuma Güçlüğü Olan Bir Öğrencinin Okuma Becerisinin Geliştirilmesine Yönelik Bir Aksiyon Araştırması Durmuş EKİZ Tolga ERDOĞAN Fatma Gül UZUNER Bu makalede okuma güçlüğü olan bireylerin Öğrenciler farklı okuma hataları ÖZEL EĞİTİM - sayfa 6 okuma alanındaki eksiklerinin belirlenip çeşitli yapabilmekteler. Bu okuma hataları şunlardır: yöntemlerle giderilmeye çalışılması üzerine 1) Atlayıp Geçmeler ve Eklemeler: Harf ya da kaleme alınmıştır. Bizim amacımız ise bu hece eklemeleri çok fazla olmaz. Bu makaleleri daha kısa ve anlaşılır bir biçimde eklemeler cümlenin anlamını bozmuyor ve size sunmaktır. Bu araştırmada okuma fazla yapılmıyorsa endişelenecek bir şey eksikliklerinin giderilmesi için “Kelime Tekrar yoktur. Atlayıp geçmeler ise kelimenin Tekniği” ile “Paragrafın Önceden Dinlenmesi tamamında, hecelerde ve harflerde olabilir. Bu Stratejisi” uygulanmış. yanlışlar hızlı okumak, dikkatsizlik, kelime ve Okuma, çeşitli sembollerle ifade edilen harf tanımada yetersizlikten kaynaklanabilir. seslerin tanınması ve anlamlandırılması 2) Ters Çevirmeler: Çocukların en yaygın sürecidir. Okuma, birçok dilsel ve bilişsel yaptığı hatadır. Harfleri ya da kelimeleri becerinin gelişmesine katkı sağlar. Akıcı çevirebilirler. Örneğin: “ b” yerine “d” ya da okumanın gerçekleşmesi için kişinin cümleleri “ve” yerine “ev” şeklinde ters çevirmeler hızlı, hata yapmadan ve vurgu-tonlamaya yapabilir çocuklar. dikkat ederek okuması gerekir. Tüm bunları 3) Tekrarlar: Çocuklar yeterli kelime yapabilmek içinse kelimeleri tanımalı, tanımadıkları için bu hatayı yaparlar. Öğrenci kelimelerin şifresini çözmeli, metnin konusunu kendi düzeyine uygun bir metni okurken çok ve ana fikrini bulabilmelidir. sık tekrara düşüyorsa bu kelime tanımada yetersiz olduğunu gösterir, bu nedenle kendi Öğrencilere okuma yazma becerisinin düzeyinin bir basamak altında başka bir metin nitelikli bir biçimde kazandırılmasında ilkokul verilir. Çok fazla tekrara gitmiyorsa sorun birinci sınıfta verilen eğitim çok önemlidir kelime tanıma yetersizliğidir ancak hala anacak çocuklarımızın %15 ile %20’ si tekrarlar çoksa o zaman bu kötü bir alışkanlık okumada sorun yaşamaktalar. haline gelmiş bir durum olabilir.

Okuma Güçlüğü (D sleks ) Okumada güçlük çeken öğrencilerin morali EŞLİ OKUMA: Çocuk için uygun olan bir bozulur ve kendilerine olan güvenleri düzer. metin seçilir, daha sonra çocuğun çevresinde Bu yetersizlik hissi onları diğer derslerde de olan okuması iyi biri metni çocukla beraber sorun yaşar duruma sokar ve kendini diğer okur. Bu durum çocuk kendini tek başına insanlardan uzaklaşır ve yalnız bir hale gelir. okumak için hazır hissedene kadar devam Böyle bir durumda sık okuma çalışmaları eder. Çocuk metni tek başına okumaya başlar yapılmalı ve her şeyden önce çocuğun ve eğer bir kelimede tıkanırsa yanındaki kişi motivasyonunun yüksek olmasına dikkat onun için kelimeyi okur ve ikisi metni okumaya etmeliyiz. Çocuğun seveceği metinler bulup devam ederler. Çocuk ve ona yardımcı olan onunla çalışmalı ve moralini hep yüksek kişi kitap başlığı ve kapaktaki resimler tutmalıyız. üzerinde konuşup bir şeyler çıkarmaya Okumada güçlük çeken öğrencilerin morali çalışırlar. Çocuk tek başına okumak isterse bozulur ve kendilerine olan güvenleri düşer. buna izin verilir. ÖZEL EĞİTİM - sayfa 7 Bu yetersizlik hissi onları diğer derslerde de YANKILI (EKO) OKUMA: Öğretmenin ya da sorun yaşar duruma sokar ve kendini diğer çocuğa yardımcı olan kişinin okuduğu kelime, insanlardan uzaklaşır ve yalnız bir hale gelir. cümle ya da paragrafın çocuk tarafından Böyle bir durumda sık okuma çalışmaları hemen tekrar edilmesini içerir bu teknik. yapılmalı ve her şeyden önce çocuğun motivasyonunun yüksek olmasına dikkat AHENKLİ OKUMA: Bu yöntemde öğretmen etmeliyiz. Çocuğun seveceği metinler bulup ve öğrenci aynı anda okurlar ve bazen onunla çalışmalı ve moralini hep yüksek öğretmen bir cümleyi yarıda bırakarak tutmalıyız. cümlenin geri kalanının öğrenci tarafından Okuma güçlüğü çeken öğrenciler genellikle tamamlanmasını bekler. öğretmen desteği ve yoğun bir eğitimden 3P ( DURAKSAMA-YÖNELTME-ÖVME) : sonra ilerleme göstermişlerdir. Okuma Okumada çocuğa yardımcı olabilecek güçlüğü çeken öğrencilerin okuma herhangi biriyle yapılan bir süreci tanımlar. Bu ihtiyaçlarına uygun yöntem, teknik ve yöntem iki temele dayanır. Birinci uygun bir stratejiler seçilmelidir. Bu stratejilerden okuma materyalinin seçilmesidir. İkincisi ise bazıları şunlardır: okumada çocuğa yardımcı olan kişinin okuma * TEKRARLI OKUMA : Tekrarlı okumada sürecinde duraksama, yöneltme ve övme öğrenci metni öğretmen ya da iyi okuyan şeklinde verdiği dönüttür. Duraksama biriyle beraber okur. Daha sonra öğrenci şamasında bağlama uygun kelimeyi bulması metni akıcı okuyana kadar tek başına okur. ve kendi hatasını bulması için öğrenciye Bu yöntem öğrencilerin akıcı okumalarına zaman verilir. Öğrenci beş saniye içerisinde yardımcı olur. Bu okuma çalışmasıyla hatasını düzeltemezse öğretmen (çocuğa çocukların kendilerine olan güveni gelişmekte yardımcı olan kimse) bir diğer aşama olan ve daha fazla okuma isteği gelişmektedir. Bu yöneltme aşamasına geçer. Bu aşamada çalışma sırasında çocuğa doğru dönütler öğrenciye doğru cevapla ilgili ipuçları verilir. verilmelidir. Çocukların yaptıkları kelime Öğrencinin hatasını bulması ve düzeltmesi hataları ve hızlarıyla ilgili çocuklarla için fırsat verilmiş olur. konuşulmalıdır.

Okuma Güçlüğü (D sleks ) Son aşamada ise öğrencinin başarıyla 1)Serbest Düzey: Çocuğun öğretmen ya da ÖZEL EĞİTİM - sayfa 8 okuduğu kelimenin sonunda övgü başka birinin yardımına ihtşyaç duymadan verilmesidir. (Aferin, çok güzel okudun vb.) metni doğru okumasını ve anlamasını ifade eder. Bu çalışmada kullanılan kelime tekrar tekniği 2)Öğretim Düzeyi: Çocuğun öğretmen ya da öğrencilerin okumalarını düzeltmede kullanan bir yetişkin yardımıyla metni doğru şekilde yöntemlersen biridir. Öğrenci metni okumasını ve metni anlamasını ifade eder. okuduğunda yaptığı yanlış okumaların tekrar 3)Çocuğun okuduğunun çok azını anladığını okunmasını ve bunun için yapılan alıştırmaları ve çok fazla yanlış yaptığını ifade eder. kapsar. Bu teknikte öğretmen öğrenciye metni Bu envanteri kullanarak çocuğun okuma okutur. Öğrenci okumayı bitirdikten sonra yanlışları belirlenmiş ve metin ile ilgili sorular öğrencinin yanlış okuduğu tüm kelimeleri hazırlanıp çocuğa sorulmuştur. Bu sayede kartlara yazar ve öğrenciye bu kartları verir. çocuğun anlama düzeyi belirlenmiştir. Öğrencinin okuma yaptığı esnada yaptığı Öğrenci anlama ve okumada endişe yanlışlar yirmiden fazlaysa öğretmen bu düzeyindedir. Bu demek oluyor ki fazla hata çalışmada kelimelerden ilk yirmisini öğrenciye yapıyor ve okuduğu metni yeterince sunar ve bu kelimelerle çalışma yapar. Önce anlamıyor. Kelime tekrar tekniği ve paragrafın öğretmen kelimeyi okur ardından öğrenci önceden dinlendirilmesi stratejisi tekrar eder. Doğru olarak okunan her kelime uygulandıktan sonra öğrencinin okuma ve masadan kaldırılır. Yanlış okunan kelimeler anlama hızında belirgin yükselmeler görülmüş ise tekrar okunmak üzere sıranın altına konur. ve endişe düzeyinden serbest düzeye çıktığı Öğrenci kartlardaki tüm kelimeleri doğru görülmüştür . okuyana kadar bu şekilde devam eder. Paragrafın önceden dinlenmesi stratejisinde KAYNAKÇA ise; iyi veya uzman okuyucu metnin bir Ekiz D., Erdoğan T., Uzuner F., Okuma bölümünü sesli olarak okur. Öğrenci sessiz bir biçimde dinler. Daha sonra öğrenci aynı Güçlüğü Olan Bir Öğrencinin Okuma bölümü sesli olarak okur. Gerekirse öğrenciye Becerisinin Geliştirilmesine Yönelik Bir okuduğu bölüm ile ilgili geri bildirim verilir yani yanlış okuyorsa uyarılır, doğru okuyorsa Aksiyon Araştırması desteklenir. Yukarıda bahsettiğim bu iki teknik ile deney konusu olan öğrencinin okumasında iyileşme görülüp görülmediğine bakılmış ve bunun için bir “Yanlış Analiz Envanteri” adında standartlaştırılmış bir test uygulanmıştır. Bu envanter okuyucuların okuma ve okuduğunu anlama düzeyini belirlemeye yarar. Bu envanter üç tur okuma düzeyini tespit eder.

Okuma Güçlüğü (D sleks ) 1.Disleksi bir hastalıktır: 7.Toplumlarda Disleksi Nadir Görülen Bir Disleksi, bir hastalık değildir! Disleksi, Durumdur: öğrenme bozukluğu olarak da bilinen bir Disleksinin toplumlarda sık görülmeyen nadir öğrenme güçlüğüdür. bir durum olduğu söylemi de disleksi 2.Disleksili Olan Bireyler Geriye Okuma hakkında yanlış bilinen kanılardandır. Yaparlar: 8. Bir Birey Okuyabiliyorsa Disleksi Araştırmacılar, bu bireylerin harfleri ve Olamaz: kelimeleri geriye doğru görüp algıladıklarına Disleksili bireyler kelimelerin şekillerini dair her hangi bir kanıtın olmadığından hafızaya kaydederek, benzer hikâyeleri bahsetmektedir. Onlara göre, disleksinin ezberleyerek, ilk harflerin ardından tahminde altında yatan ana problem görsel algı bulunarak okuma gibi farklı yöntemlerle bir sorunları değil, fonolojik düzeyde dili işlemede süreye kadar okuma yapabilmektedirler. Buna yaşanan sorunlardır. karşın hafızaları onları belli bir yere kadar yardımsız götürmektedir. ÖZEL EĞİTİM - sayfa 9 3. Sol El Kullananların Disleksi DİSLEKSİ 9.Okuma Eğitimi Başlamadan Olma Oranı Daha Fazladır: NEDİR? NE Önce Bireyin Disleksili Olup Disleksisi olan kişilerin, bir Olmadığı Teşhis Edilemez: kısmında solakların varlığın- dan söz edilebilir fakat solak- Okul ortamı içerisinde yer lığın varlığı disleksiye kesin DEĞİLDİR? almadan ve okuma deneyimi bir işaret değildir. ile tanışmadan önce disleksinin teşhis edilemeyeceği 4. Disleksili Olan Bireylerin Hazırlayan: Seher ŞAVLİ konusundaki inanışlar da Hepsi Özel Yetenekli Bireylerdir: yanlıştır. Disleksi ile zekâ arasında bir ilişki yoktur; her hangi bir zeka seviyesinde 10. Disleksi Çocuklarda Bulunur bu sorunla karşılaşılabilir. Yetişkinlerde Bulunmaz: 5. Başarılı Bireylerin Disleksili Olma Disleksinin sadece çocukluk döneminde İhtimali Yoktur: olacağı yetişkinlerde disleksinin olmayacağı Eğer birey okulda başarılı bir öğrenciyse bir yanılgıdır. Disleksi hayat boyu devam disleksi olma ihtimali yoktur düşüncesi de eden bir süreçtir. başka bir yanlış kanıdır. 11. Disleksi Medikal Tedavi Yöntemleri ile 6.Zekâ Geriliği ile Disleksi Arasında İlişki Tedavi Edilebilir: Vardır: Disleksi okuma alanında uzmanlaşmış Disleksisi olan bireylerin zekâ geriliği kişilerin uygulayacağı değerlendirme yaşadıkları düşüncesi gerçeği yöntemleriyle teşhis edilir ve eğitsel yansıtmamaktadır. IQ testleri ve disleksi yöntemlerle tedavi edilir. Yani disleksinin arasında ilişki bulunmamaktadır. tedavisi vardır sadece tedavi medikal değil, eğitseldir.

Okuma Güçlüğü (D sleks ) DİSLEKSİ VE DUYGUSAL ZEKA Hazırlayan: Helin ACAR DİSLEKTİK ÇOCUKLARDA DUYGUSAL ZEKAYI GELİŞTİRMENİN YOLLARI Duygusal zeka dislektik çocukların duygularını harekete geçirir ve kendilerini daha iyi ifade etmelerini sağlar.Bu anahtar yetenek onların öğrenme ve dikkatle ilgili sorunlarını çözmesinde rol oynar ve genelliklede işe yarar. ONUN DUYGULARININ FARKINDA ÖZEL EĞİTİM - sayfa 10 OLMASINI SAĞLAYIN Onu yaşadığı durumlarda hissettiği duygular üzerinde konuşturun( \"üzgün\" \", öfkeli\" \"kıskanç\")bu duyguları neden hissettiği YENİ STRATEJİLER GELİŞTİRMESİNE üzerinde konuşun . neden bu şekilde hissettiği YARDIMCI OLUN ile ilgili çıkarımlarda bulunmasını sağlayın karşılaştığı problemlerle ilgili yeni ve hazır çeşitli durumlar ortaya koyarak bu durumlarda stratijiler oluşturmasına yardım edin yapay neler hissedeceği üzerine konuşun sorunlar oluşturun ve çıkış noktalarını işaret edin. BAŞKALARININ DUYGULARINI OKUMAKLA İLGİLİ PRATİKLER YAPIN BAŞKALARINA YARDIM EDERKEN ONU Tv izleme anları bu uygulamayı yapmak için YANINIZDA BULUNDURUN en uygun zaman dilimleri olabilir.Tv nin sesini İhtiyacı olan insanların yardımına koşarken kapatın ve televizyondaki karakterlerin neler çocuğunuzu yanınızda bulundurmak için çaba hissettiğini tahmin etmeye çalışın,ne hakkında sarf edin. Bu onun empati yeteneğini konuştuklarını beden dillerinden ve yüz geliştirecektir . ifadelerinden çıkarımlarda bulunun. BELİRLİ VE GEÇMİŞ DURUMLARDA ONU SOSYAL BECERİ GURUPLARINA VERDİKLERİ CEVAPLARI ÇEK EDİN DAHİL EDİN Geçmişte yaşamış olduğu bazı olumlu ve Oyun , doğaçlama ve benzeri teknikler olumsuz durumlarda verdikleri tepkileri ve kullanılarak oluşturulan ve çocuğunuzu cevapları geri dönerek hatırlama yada duygusal olarak destekleyecek guruplar bulun cevapları değiştirme çalışmaları yapabilirsiniz ve etkileşim içine girmesini sağlayın bu onlara , bu durum çocuğunuzun durumlara vereceği çok faydalı bir aktivite olacaktır. cevap ve tepkiler noktasında hazır bulunmuşluğunu arttıracaktır.

Okuma Güçlüğü (D sleks ) BİLGİSAYAR Çoğumuz aslında bilgisayar oyunlarının zararlı OYUNLARI etkilerini konuşur ve çocuklarımızı teknoloji çağında nasıl bilgisayar oyunlarından uzak GERÇEKTEN tutabiliriz sorusuna yanıt ararız, bunun için çeşitli yollar deneriz. ZARARLI MI? Hatta çoğu ebeveyn çocukları için her zaman Hazırlayanlar: Helin ACAR bilgisayar oyunları ile oynamak yerine akranları ile sosyalleşmesini, kitap okumasını istemektedir. Peki gerçekten bilgisayar oyunları düşündüğümüz kadar zararlı mı? Disleksi kavramını birçoğumuz duymuşuzdur. Şimdi disleksi ile bilgisayar oyunları ne alaka diyeceksiniz. Bu soruya cevap vermeden önce çok kısa disleksiden bahsedelim sizlere. ÖZEL EĞİTİM - sayfa 11 Disleksi: Kişinin normal veya üstün zeka düzeyinde olmasına rağmen okuma, yazma ve dil becerilerinde problem yaşamasına sebep olan özel öğrenme güçlüğüdür. Genellikle okuma güçlüğü şeklinde gözlemlenen disleksi, dikkat ve hafızayı da etkilemektedir. Disleksi dünya genelinde nüfusun %5-%15’ini oluşturan en yaygın öğrenme güçlüğüdür. Nedeni hala tam olarak bilinmese de bireyin yaşadığı okuma güçlüğünü azaltmak için uzmanlar çeşitli yaklaşımlar ve yöntemler ortaya atmıştır. Asıl konumuza dönecek olursak; Current Biology dergisi, 2013 yılında çok ilginç ve üzerinde çok konuşulacak bir çalışmaya yer verdi. İtalyan araştırmacıların disleksi problemi yaşayan çocukların üzerinde yaptığı bazı araştırmalar sonucu, bilgisayar oyunlarının bu çocuklarda okumaya yardımcı olan fonksiyonlarını artırdığı tespit edilmiş. Önce disleksi problemi olan çocuklar 10’ar kişilik iki gruba ayrılmış ve bu iki gruba farklı türlerde oyunlar verilmiş. İlk gruba 9 bölümden oluşan 80 dakikalık aksiyon oyunları, ikinci gruba ise içinde aksiyon olmayan oyunlar verilmiş. Oyun seçimlerinde ne bir oyun adı, ne bir oyun şirketi ne de finansal çıkarlar göz önünde bulundurulmamış.

Okuma Güçlüğü (D sleks )ÖZEL EĞİTİM - sayfa 12 İki grubun da yaşları, IQ seviyeleri, hata yapma oranları ve fonolojik becerileri eşit olan çocukların, dikkat seviyeleri ve okuma becerileri hem oyunlardan önce hem de oyunlardan sonra ölçülmüş. Aksiyon oyunları oynayan çocukların, diğer gruptaki çocuklardan çok daha yüksek skorlar elde ettikleri tespit edilmiş. Çocukların, dikkat seviyesini ölçmek için yapılan testlerde, çeşitli görsel ve işitsel görevleri yerine getirmeye çalışırken dikkat dağıtma öğelerinin de eklendiği aksiyon oyunlarında daha yüksek skor elde ettikleri gözlenmiş. 12 saatlik video oyunundan sonra, normalde bir yılda ulaşılandan daha fazla okuma kabiliyeti geliştirildiği gözlendiği ve geleneksel metotlara göre de oldukça fazla gelişme sağlandığı ortaya çıkmış. “Çünkü aksiyon içeren oyunlar görsel dikkati arttırıyor ve ortamdan elde edilen bilgileri geliştiriyor. Disleksik çocuklar dikkatlerini yönlendirmeyi ve odaklanmayı öğrenerek; yazılan her kelimeleyle ilişkili bilgileri daha hızlı ve verimli seçmeyi öğreniyor.” Araştırma ekibinden Andrea Facoett:

Okuma Güçlüğü (D sleks ) OYUNLARLA EĞİTİM Hazırlayan: Mehmet DAĞLAR ÖZEL EĞİTİM - sayfa 13 EDUCAPLAY Educaplay Nedir? Educaplay ücretsiz kullanabileceğiniz veya Premium üye olabileceğiniz bir dijital oyun sitesidir. Hazır oyunlardan yararlanma, oyun hazırlama ve paylaşım ücretsizdir. İçerisinde birçok oyun hazırlayabileceğiniz oyun şablonları mevcuttur. Genellikle öğretmenlerin kullandığı bu siteyi ailelerde rahatlıkla kullanabilmektedir. Ayrıca okuma yazma alanında içerisinde Çapraz Bulmaca, Kelime Arama Bulmacası, ABC, Hafıza, Sütun Eşleştirme, Boşlukları Doldurma, Eşleme, Bilmece Harfleri Çözme, Şifreli Kelimeler, Dikte Oyunu, Diyalog Oyunu gibi farklı oyunlar mevcuttur. Site linki: https://www.educaplay.com/ Bilgilendirici Youtube videosu linki: https://www.youtube.com/watch?v=kYzO_p- 9f34&t=1319s CRAM Cram Nedir? Öğretmenlerin derste işledikleri konuyu pekiştirmek ve bunu oyunlaştırmak şeklinde kullanabilecekleri bir site olan CRAM okuma güçlüğü olan öğrencilerin düzeyine uygun flaş kartlar hazırlanarak da kullanılabilir. Velilerin de rahatlıkla kullanabileceği bir sitedir. Ayrıca yapılan bu etkinler ve flaş kartlar birçok cihazda (ios ve android) kolaylıkla kullanılabilmektedir. İsterseniz hazır oyunlardan da yararlanılabilmektedir. Sitenin ayrıca Türkçe dil desteği bulunmamaktadır. Site linki: https://www.cram.com/ Bilgilendirici Youtube videosu linki: https://www.youtube.com/watch? v=0Lvok5di95Q

Okuma Güçlüğü (D sleks )ÖZEL EĞİTİM - sayfa 14 EDUCANDY Educandy Nedir? Educandy, öğretmenlerin öğrencileri ile kelime alıştırması yapmaları ve içerikle ilgili temel soruları yanıtlamaları için hızlı ve kolay bir şekilde basit oyunlar oluşturmasına olanak tanıyan bir web sitesidir. Site, çapraz bulmacalardan çoktan seçmeli sınavlara kadar sekiz tür oyun sunuyor. Öğretmenler kelime listelerine (veya benzer basit içerik) manuel olarak girebilir veya oyun yapmak için veri dosyaları yükleyebilir. Temel veriler girildikten sonra, oyun oluşturmak hiç zaman almaz ve oyunlar daha sonra herhangi bir cihazda oynanacak veya web sitelerine yerleştirilecek bir bağlantıyla öğrencilerle paylaşılabilir. Educandy, mobil cihazlarda oynamak için iOS, Android ve Microsoft uygulamaları da sunar. Okuma ve yazma alanında da kelime listeleri oluşturulup bu kelime listeleri oyunlaştırılıp okuma güçlüğü yaşayan öğrencilerin derse ilgileri çekilerek öğrenmeleri sağlanabilir. Site tamamen ücretsiz olup Türkçe dil seçeneği mevcut değildir. Bu bağlamda Edacaplay’de bahsettiğimiz gibi Google Eklenti Mağazasından edindiğiniz Google Translate Eklentisini kullanabilirsiniz. Site linki: https://www.educandy.com/ Bilgilendirici Youtube videosu linki: https://www.youtube.com/watch?v=ilpgNR1Hv0c LEARNINGAPPS LearningApps Nedir? LerarningApps, Eşleştirme, çengel bulmaca, grup yarışmaları, test, doğru sıralama, kim milyoner olmak ister? Gibi birçok etkinliği oluşturmamızı ve öğrencilerimizle paylaşmamızı sağlayan bir sitedir. Okuma güçlüğü alanında da bu etkinlikleri kullanılabilir. Site tamamen ücretsiz ve Türkçedir. Site üzerinden açtığınız hesabınızla öğrencilerinize bir sınıf oluşturup onlar için de hesap açarak paylaşımlarda bulunabiliyorsunuz. LearningApps ile hazırlamış olduğunuz etkinliklere resim, video, ses veya metin ekleme imkanı ile zenginleştirebilirsiniz. Site linki: https://learningapps.org/ Bilgilendirici Youtube videosu linki: https://www.youtube.com/watch? v=SFyMjmUNe8c&t=259s

Okuma Güçlüğü (D sleks ) ERKAN UÇAR İLE DİSLEKSİ Merhabalar hocam sizinle bugün disleksi üzerine biraz sohbet etmek ÜZERİNE SÖYLEŞİ istiyoruz. Aslında merak ettiklerimizi sormak istiyoruz. Ve isterseniz ilk sorumuzu sormakla başlayalım. Merhabalar. Tabii ki buyurun. Hazırlayan: Görkem İmamoğlu Muhammet Berke Sargın Hocam öncelikle okuma güçlüğü tam olarak ne zaman anlaşılabilir ve belirtileri nelerdir? ÖZEL EĞİTİM - sayfa 15 Çocuk Okula başlamadan okul dönemine Okumak güçlüğünde kullanılan birtakım girmeden fark edilebilmesi pek mümkün yöntemler var şöyle söyleyebilirim daha çok değildir. Yani zordur isminden de anlaşılacağı duyduklarımı söyleyeyim floortime diye bir üzere okuma güçlüğü yani çocuk bir şeyleri yöntem var hatta bunun Instagram sayfası da okuyacak okumaya çalışacak ki o anda var bakabilirsiniz. Aynı zamanda disleksi çocuğuna okuma problemi fark edilebilecek. müdahale programı diye bir yöntem var. Ben Bu çocukların diğer çocuklardan zekâ olarak onun içeriğini inceledim. Hatta bazı PDF bir farkı yoktur çocuk okuma sırasında materyalleri falan inceledim. Buradan genelde harfleri bağlamada ve birleştirme de çocukların kelimeleri okuyabilmesi için güçlük yaşıyor. Bir de bir başka sorun ise noktalama işaretleri yapmışlar renkli renkli. sözcük içinde ayrıntılara dikkat etmek yerine Daha sonra görseller var Çocukların harfleri daha çok sözcüğü tanımaya çalışıyorlar. ayırt edebilmesi için bu da çok etkili çünkü Okuma ve yazma aslında bir bütündür öğretmenlerden dönüşlerde almışlar bu ayıramayız. Okuma ve yazma olarak program üzerine. Bir de erot program var. baktığımızda ise okumanın yanında yazma Ama bu erot daha çok harfleri okuma yazma becerisinde de zayıflık görünüyor. Bir de için. En etkili program hangisidir sorusuna net sıralama, gruplama alanlarında da birtakım cevap veremem. Çünkü her bir yöntem her sorunlar yaşanmaktadır. Bir de bu çocukların çocukta aynı etkiyi göstermeyebilir örnek ben yazı dilinde ve normal günlük konuşmadaki floortime kullanıyorum bir çocuk da etkili dilinde de birtakım sıkıntılar yaşadığını olabiliyor iken bir başka çocukta etkili görüyoruz. Öğrenme güçlüğünde ki en olmuyor. Ne yapıyoruz farklı bir yönteme belirgin sorunlardan biri de bazı harf ve geçiyoruz. Mesela disleksi müdahale sayıları karıştırılması ve tersten olmasıdır. Bu programı var onun oluşturmuş olduğu okul döneminde fark edilir okul döneminden materyallerle çocuğa öğretim yapıyorsun veya önce fark edilmesi biraz zordur. Erotun yöntemi var onu kullanıyorsun yani çocuğa göre değişir aslında. Yani bu üç Peki okuma güçlüğü için hangi müdahale yönteminde öğrenci üzerinde etkisi olduğu yöntemleri var ve size göre en etkilisi görülmüş çalışan öğretmenlerden de böyle hangisi? dönütler almışlar.

Okuma Güçlüğü (D sleks ) Toplum içerisinde bu alanda eğitim almış Net bilgiler yok, belirtilmiş ama hani hem ÖZEL EĞİTİM - sayfa 16 veya almamış insanlarda bazı okuma hem öğrenme güçlüğü için cevap yetersizliklere yönelik hastalık olduğuna vereyim şu sebepten dolayı kişide okuma dair algılar biliyorsunuz. sizce okuma güçlüğü oluyor öğrenme güçlüğü yaşıyor yani güçlüğü de bir hastalık mıdır? bu gözle Net böyle bir ifade kullanamayız ki zaten bakabilir miyiz okuma güçlüğüne? sebepler belirlenirse haliyle sonuç da ortadan tamamen ortadan kaldırılabilir mi ya da ? kaldırılacaktır. Net bir sebebi olmadığı için Haliyle Sonuçta ortadan kaldırılamıyor. Bu Toplumda bireyler farklı özellikler gösterdiği konu ile ilgili net somut veriler elde zaman genelde bu kişilere hastalık gözüyle bulunmuyor. Yani daha çok yürütülen bakılır ve her daim bu hastalık kendinde tahminler şu şekilde olur. Bireyin sinir durmaya devam eder şeklinde bir kalıp yargı merkezinde bir takım sorunlardan mevcut. Tamamen yanlış bir düşünce. Okuma kaynaklandığı düşünülüyor örnek de bunlar güçlüğü tamamen ortadan kalkabilir de genelde dinleme, konuşma, okuma, yazma, ortadan kalkan yani bu sorunu aşan çocuklar akıl yürütme ve matematik gibi alanlarda oldu. Evet okuma güçlüğünde azalma olan önemli ölçüde güçlük yaşanmasından normal bir şekilde okumaya geçen herhangi kaynaklandığı söyleniyor. bir sorun yaşamayan öğrenciler de oldu ama sıkıntı yaşayan öğrenciler de maalesef ki Anladım hocam. Peki okuma güçlüğünün olmaya devam etti. zihinsel yetersizlik ile farkı nedir? çünkü bazı insanlar okuma güçlüğüne zihinsel Okuma güçlüğü yaşayan bireyler zamanla yetersizlik gözü ile bakıyorlar. akranları ile akademik olarak aynı düzeye gelebilirler mi hocam? Tabii ki de vardır yani okuma güçlüğü yaşayan kişiler normal zekâ düzeyine sahiptir. Şöyle söyleyeyim eğer çocuk öğrenme Şu an normal bir zekâ düzeyinin kaç güçlüğü yaşıyor ve bu fark edildiği zaman olduğunu unuttum ama IQ çocuktan çocuğa öğrenme güçlüğünde kullanılan yöntemler yine değişir ama zihin yetersizliği yaşayan bir onlardan bahsetmiştik eğer o yöntemler çocukta zihin yetersizliğinden dolayı zeka kullanılırsa çocuk da normal akranlarıyla düzeyi düşük çıkar. Tabi zihin yetersizlik türü birlikte aynı seviyede olabilir. Belki ne olur ne de kendi aralarında değişiyor ağır, orta, hafif olmaz diyelim okuma hatalarından gidelim bir olarak değişiyor ama zihinsel işlevleri yerine metni okurken akranı diyeyim ki 3 hata getiremiyor. ama okuma güçlüğü yaşayan yapıyor ama o okuduğunda 6 hata yapar 7 bireylerde böyle bir durum söz konusu değildir hata yapar ama o yöntemlerle birlikte o normal bir insan zekasına sahiplerdir genelde hatalar azalacaktır ve normal akranlarının şöyle bir yanlış kalıp yargı da vardır okuma seviyesine gelecektir. Ama gerisinde olan güçlüğü yaşayan bireylerde normal zekâ çocuklar illaki olacaktır. düzeyine sahip olmadığı düşünülür aslında bu yanlış bir bilgidir. Okuma güçlüğünün asıl nedeni nedir? bu konuda kesin bilgi/bilgiler mevcut mudur?

ÖZEL EĞİTİM - sayfa 17Okuma Güçlüğü (D sleks ) Mesela çocukken gösterilen birtakım etkiler yetişkinlikte gösterilmiyor öyle bir şey yok. Bu Peki okuma güçlüğü yaşayan çocukları etkiler yetişkinlikte de görülebilir. Örneğin bir olan aileler bu süreçte nasıl bir yol çocuk bağdaştırma ve birleştirme de sıkıntı izlemeli? onlara düşen görevler nelerdir? yaşıyorsa bunu yetişkinlikte de devam ettirebilir. Harfleri tersten okuyorsa bu yine Şimdi şöyle bir şey var bu arada çocuğun yetişkinlikte de devam edebilir. Örneğin gitmiş olduğu okulda çok önemli öğretmenin tanıdığım bir hoca işte 40-45’li yaşlarda idi bu alanda bilgi yeterliliği okuma güçlüğünde ama hala buna rağmen sağını solunu bilgiye sahip olmasa da en azından bunu fark karıştırıyordu. Yani bu kişi çocukken de edebilecek bir bilgiye sahip olması lazımdır. karıştırıyordu büyüdü hala karıştırıyor. Ama Öğretmen aile ile işbirliği içerisinde olması dediğim gibi eğitimle bu etkiler azaltılabilir. gerekiyor ve ailenin yapması gereken de çocuğunun rehberlik araştırma merkezine Okuma güçlüğünün belirlenmesi için yani gönderilmesi gerekiyor ve çocuğunun bir tanı var olup olmadığını belirlemek için bir test alması gerekiyor tanı aldıktan sonra gerekli var mıdır? Varsa nerede yapılmaktadır bu özel eğitim desteğini alması gerekiyor. Bazı test? aileler çocuğunun etiketlenmemesi için genelde böyle bir şey istemiyorlar. Etiketi Bununla ilgili aslında genel geçer yani almasın diye genelde RAM a göndermiyorlar. herkesin bu güçlüğü tespit etmesi için Tanı alması için ailenin bu durumu kullandığı bir test yok. Daha önce yöntemler benimseyip çocuğunu RAM’a göndermesi içinde bahsetmiştim aslında. Ve üniversitede gerekiyor. Çocuk özel eğitim desteği aldıktan bunun eğitimini almıştım. Hocamız sonra evde değil de sadece okulda öğretmeni bahsetmişti bizlere. Daha öncede bahsettiğim ile neler yapmış Rehabilitasyon Merkezine Erot programı var mesela. Bu erot gidiyorsa öğretmen ile neler yapmış vb. programında çocuğun öğrenme güçlüğü konularda öğretmen aileyi bilgilendirecek yaşayıp yaşamadığı da tespit edilebiliyor. ayrıca çocuğun evde yapması gereken Orda bir takım programın kendisine ait birtakım etkinlikler varsa ailede çocuğuyla kategorileri var. Okuma ile ilgili, yazma ile ilgili birlikte o etkinlikleri yapacak. Ailenin özellikle vs. çocuk sırayla bu kategorilerde verilenleri Öğretmenler ile sürekli iletişim halinde olması yerine getirmeye çalışıyor. Ve bunları çocuk gerekiyor. Çünkü özel eğitim dediğimiz alan yaparken de aslında onun öğrenme aile ve öğretmen iş birliği içerisine gelişirse güçlüğüne sahip olup olmadığına dairde bilgi çocukta yaşanan ilerleme çok üst seviyede sahibi olunabiliyor. olacaktır. Aksi takdirde çocuk olduğu yerde saymaya devam eder. Hocam peki okuma güçlüğü ile birlikte görülebilen yetersizlik türleri nelerdir? Hocam okuma güçlüğünün etkileri yetişkinliktede devam eder mi? Aslında ben bu soruya net cevap veremiyorum. Çünkü benim bu konu ile ilgili Bu soru için ben şunları söyleyebilirim yapılan net bir bilgim yok. Ben öğrenme güçlüğü araştırmalar okuma güçlüğü yaşayan bir yaşayan yani okuma güçlüğü yaşayan bireyin yetişkinlikte de aslında çocuklukta çocuklarla çalıştığımda çalıştığım gösterdiği etkilerin aynısını gösterdiği görülmüş.

öğrencilerde bu güçlüğe eşlik eden başka bir Okuma Güçlüğü (D sleks )ÖZEL EĞİTİM - sayfa 18 yetersizlik yoktu açıkçası. Yani bu çocuklar bana geldiğinde sadece okuma güçlüğü Okuma güçlüğü olan çocukların zihinsel yaşıyorlardı veya yazma güçlüğü yaşıyorlardı. yetersizlik tanısı alma riski var mıdır Bununla ilgili bilimsel bir çalışma var mı yok sizce? mu onunla ilgili de net bir bilgi veremem. Çünkü var desem de yalan olur. Maalesef ki var. Çok üzücü bir şekilde var. Mesela şey deniliyor çocuk okuyamıyor Hocam okuma güçlüğüne herhangi bir dış yapamıyor ve yapamadığı zamanda “bu etken yani kaza, travma vb. etkenler neden çocukta zihin yetersizliği var ve zihin olabilir mi? yetersizliği olduğu içinde okuma eylemini yerine getiremiyor.” Denilerek hareket ediliyor. Aslında bu sorunun cevabı çok açık ve net. Ve yapılan bazı değerlendirmeler de okuma Tabiiki de sebep olabilir. Ve sadece okuma güçlüğü olan çocuğu zihinsel yetersizlik güçlüğüne değil, birçok yetersizliğinde nedeni kategorisinde değerlendiriyor. Ve bu durum olabilir bu etkenler. Doğum öncesinde, doğum yaygın bir durum. Ama aslında bu çocuklar sırasında ve doğum sonrasında çocukta zihin yetersizliğine sahip değil. Okumada yetersizliğe sebep olacak birçok etken var. problem yaşadıkları için bu eylemi yapmakta Kısacası çocuğun okuma güçlüğü zorlanıyorlar. yaşamasında etkili olan dış faktörler veya iç faktörler vardır. Olmaması mümkün değildir. Okuma güçlüğü yaşayan bireylerin Hatta şöyle bir şeyde derler toplumda annenin akranları ile yaşayabileceği sosyal sağlıklı bir hamilelik ve doğum süreci problemler nelerdir sizce? ya da bu tarz geçirmesi gerekir. Aksi taktirde istenmeyen problemler yaşama ihtimali var mıdır? sonuçlar doğabilmektedir. Okuma güçlüğü yaşayan çocukların akranları Peki. okuma güçlüğünün Türkiye'de ve ile yaşadığı sorunlar illaki oluyor. Olmaması dünyada görülme sıklığı nedir? bununla mümkün değil. Şu açıdan değerlendirirsek ilgili kesin bir sayısal veri var mı? örneğin bir sınıfta diyelim ki çocuk okumaya geç başladı. Ya da okurken çok hata yapıyor. Bu soru ile ilgilide aslında net bir bilgiye sahip Ve bu durum arkadaşları tarafından alay değildim. Ama biraz araştırma yaptım bu konusu oluyor. Çünkü diğer akranları okumayı konuda. Türkiye’de bu konu ile ilgili herhangi geçmiş artık şakır şakır okuyorken sınıfta bir araştırma yapılmamış. Ama dünya birkaç çocuğun okuyamaması -diyelim ki o genelinde şöyle bir durum var dünya birkaç çocukta okuma güçlüğü olsun- ortalamasına baktığımızda %15 ile %25 arkadaşları arasında alay konusu olabiliyor. arasında bir kitlenin okuma güçlüğü yaşadığı Ve bu alay konusu olan çocuk ise haliyle görülmektedir. Ama maalesef Türkiye ile ilgili kendi arkadaşlarından uzaklaşacak ve net bir sayısal veri bulunmamaktadır. Ama birtakım sosyal problemler yaşayacaktır. Ki bu tabii bana göre bu bireylerin-çocukların durum okuma güçlüğü yaşayan çocuklarda Türkiye de de belli bir sayısal çoğunluğa gözlemlenmiş. ulaştığı aşikâr.

ÖZEL EĞİTİM - sayfa 19Okuma Güçlüğü (D sleks ) Erkan Hocamıza Bizlere Zaman Sınıfta birtakım problemler yaşadığı, uyum Ayırdığı İçin sağlamakta zorlandığı görülmüştür. O yüzden bu durumun minimalize edilebilmesi için Teşekkür Ediyoruz öğretmene büyük iş düşmektedir. Instagram Adresi: Sona doğru geliyoruz hocam. Peki okuma @erkan.ucar72 güçlüğü olan bireyler veya çocuklar üstün yetenekli olabilirler mi? Evet vardır. Daha önce de söylediğim gibi bu çocuklar normal zekâ düzeyine sahiptir. Hatta bazılarının normalin üstünde zekaya sahip olduğunda görülmektedir. Birkaç bilim insanının da okuma güçlüğü yaşadığı görülmüş. Albert Einstein’ın 6 yaşına kadar geç konuştuğu, okuma yazmayı çok geç öğrendiği söylenmektedir. Yani okuma güçlüğü yaşaması bir bireyin üstün yetenekli, üstün zekalı olmasına engel değildir. Sadece bu okuma güçlüğü için geçerli değildir. Diğer yetersizlikler için de bu böyledir. Mesela otizmli bireylerde de üstün yetenekli bireyler olabiliyor. Ama şöyle bir netlik getirelim hepsinin de üstün yetenekli olması söz konusu değildir. Sadece şunu söyleyebilirim okuma güçlüğü üstün yetenekli üstün zekalı olmaya hiçbir şekilde engel değildir. Son sorumuz hocam. Okuma güçlüğü olan çocuklar okul öncesi dönemde fark edilebilir mi? fark edilebiliyorsa nasıl ne gibi özellikleri ile fark edilir? Bu soru ile ilgilide aslında net bir bilgim yoktu ama kısa bir araştırma yaptım ve ulaştığım kaynaktan size bahsetmek istiyorum. Okuma güçlüğü açısından okul öncesi dönemde zekâsı normal olduğu halde konuşmada gecikme yaşanması, aşırı hareketlilik, algılama kusurları, dikkatsizlik ve koordinasyon zayıflığı olan çocukların değerlendirilmesi erken tanı için önemlidir.

Okuma Güçlüğü (D sleks ) AİLELERDEN DORUK'UN GELENLER HİKAYESİ Hazırlayan: Saadet Nihan YAKAR Oğlum 3.sınıftan 4.sınıfa geçtiği yaz ev Birde öğrendim ki dönem başında oğlumun ÖZEL EĞİTİM - sayfa 20 değiştirdik. Dolayısıyla okulu da değişti. hangi sınıfa verileceğini kura ile belirlemişler. Okulun açılmasından önce hem nakil işlemi Bu içimi öyle acıttı ki öğrendiğimde eve gelip hem de oğlumun özel durumunu görüşmek saatlerce ağladım. Doruk ortaokula üzere okula gittim. Oğlumda diskeksiye ek başladığında öğretmenin ne kadar önemli olarak DEHB ve aşırı dürtüsellik de var. olduğunu bir daha anladık. Okuma-yazma Okulda beni müdür yardımcısı karşıladı. problemi yaşayan oğlum; çok şefkatli, Durumu anlatıp öğretmenin anlayışlı, şefkatli anlayışlı Türkçe öğretmeni sayesinde biri olmasının çocuğum için ne kadar önemli sınıfında Türkçede en yüksek notu alan olduğunu belirttim. Söz veremem ama çocuklardan biri oldu. Sınavlarda sınıftaki durumu dikkate alacağız dedi. Okul açıldı. diğer öğrencilerle aynı soruları cevapladı. Oğlum emeklisi yaklaşan bir öğretmenin Yalnızca ayrı sınıfta sınav oldu. Matematik sınıfına kayıt edilmiş. Öğretmenimiz ilk dönem algısının çok iyi olmasına karşın iki yıldır Doruk'un durumunu çok algılayamadı. Doruk'u öğretmenlerini sevmemesi nedeni ile en rencide etmedi fakat yapabildiklerinin de düşük performansı bu derste gösteriyor. farkına varmadı. Bu arada ben sınıfın her ihtiyacında yardım için ilk sırada gönüllü oldum ve öğretmen ile yakın ilişki içinde oldum. İkinci dönem öğretmen Doruk’un matematiğinin ne kadar iyi olduğunu fakat sınavlarda okuma-yazma konusunda desteğe ihtiyacı olduğunu fark edip destek oldu. Böylece oğlumun notları çok yükseldi. Bu durumda bunları ben her fırsatta dile getirmiş olsam da dinlenmemiş olduğunu anladım. Anne Instagram Adresi: @zuhal.k.dereli

Okuma Güçlüğü (D sleks ) UZAYLI AİLELERDEN KEÇİLER GELENLER Hazırlayan: Saadet Nihan YAKAR ÖZEL EĞİTİM - sayfa 21 Kızımın, 1 yaşında motor gelişim geriliği ile papağan gibi aynı şeyleri tekrar etmekten başlayıp 1. Sınıfta disleksi ile biten (daha bıkmıştım. Bir süre sonra elinde dosyalarla, doğrusu başlayan) sürecinde çok anılar kel olduğunu tahmin ettiğim şapkalı bir biriktirdik. Ben bu anıları ikiye ayırıyorum: adamın “Beren Soykan” diye seslendiğini duydum. Kızımla görüşecek olan bu özel 1-Hatırlamak istemediğimiz, hatta eğitim öğretmeni bizi kapısında SIĞINAK hafızamızdan sonsuza dek silmek istediğimiz yazan hem arşiv hem görüşme odası olarak kötü anılar kullanılan bir odaya aldı. İçeride keskin bir rutubet kokusu vardı. Neyse ki izbeye 2-Aklımıza geldikçe bizi güldüren güzel benzeyen bu yerde en fazla yarım saat anılar kalacaktık. Bir de böyle bir binada her gün çalışmak zorunda kalanlar vardı…Adam kısa Hangisini anlatsam diye düşünürken, biri bir görüşmeden sonra kızımın önüne bir metin unutmak istediğim diğeri aklıma geldikçe koydu ve okumasını istedi. Okuma bittikten güldüğüm birbiriyle bağlantılı iki anımızı sonra kızıma” Beren, sen bundan 15 yıl sonra yazmak istedim. kendini nerede görüyorsun?”, diye sordu. Kendini nerede görüyorsun?”, sorusunu 8 Kızım 2. sınıfa giderken rutin yaşında disleksi olmayan bir çocuk bile değerlendirmelerden birisi için RAM anlayamazdı. Doğal olarak kızımda (Rehberlik Araştırma Merkezi) ın bekleme anlamamıştı. Anlaşılmadığını fark eden özel salonundaydık. Beren her zaman olduğu gibi eğitim öğretmeni soruyu açma gereği duydu birkaç dakika içinde kendine bir arkadaş “Yani ileride hayatını devam ettirmek, bulmuştu bile. Salonda birbirinden kaygılı ve istediklerini almak için para kazanman bezgin yüzler vardı. Her ebeveyn kaçamak gerekecek. Büyüyünce ne olmak istiyorsun?”, bakışlarla diğer ebeveynlerin yüzünü ve diye ekledi. Kızım heyecanla “Astronot olmak çocuğunu izliyordu. Böyle zamanlarda istiyorum”, diye cevap verdi. genelde ebeveynler arasında “ Sizin çocuğun nesi vardı?” diye başlayan sohbetler olurdu. Neyse ki o gün kimsenin sohbet edesi yoktu. Zira kibarca sorulan sorular karşısında

Okuma Güçlüğü (D sleks ) Adam önündeki metni ve diğer kağıtları Kızınızın zekâsı normal, evde oyun hamuru toparlarken hiçbir zaman unutamayacağım şu oynatın, düzelir” diyerek kızımın raporunu iptal cümleleri söylemeye başladı.” Bu okumayla etmişti. Yeniden rapor alabilmek için 1 yıla mı astronot olacaksın? Bu okumayla astronot yakın bir mücadele vermek zorunda olamazsın. Ödevlerini yapmalı, daha çok kalmıştım. Evet, çocuklarımıza okumayı çalışmalı ve okumanı hızlandırmalısın.” Bu yazmayı, toplama, çıkarma, çarpmayı cümleleri bizim sitenin kamelyasında oturan öğretmek çok zor. Neredeyse her gün maruz yaşlı bir teyze söyleseydi sorun yoktu ama bu kaldıkları akran zorbalığı ile başa çıkmak da cümleleri özel eğitim alanında uzman olan ve çok zor ama daha zor olan bir şey varsa o da bu işin eğitimini almış, özel çocukları rapor alma süreçlerinde yaşadıklarımızdır. değerlendiren biri söylemişti. İçler acısı bir Konunun uzmanı olarak yavrumuzu emanet durumdu. Aslına bakarsanız o anda tam ettiğimiz insanların canımızı yakmasıdır. olarak yapmak istediğim şey adamın yakasına Gelelim hatırladıkça güldüğüm anımıza. yapışmak ya da ne varsa kafasına geçirmekti. Kızım şu an 4. sınıfta ve hala astronot olmayı Zaten bu sistemde hayata 3-0 yenik başlamış hayal ediyor. Hayallerimize yeni bir meslek bir çocuğun hayalleriyle oynamak da neyin daha eklendi.8 ay önce gittiği özel eğitim ÖZEL EĞİTİM - sayfa 22 nesiydi? Sakinliğimi korumalıydım. Derin bir kurumunun bahçesinde oynarken: nefes alıp “Hocam ben öğretmenim ve kızım _Anne biliyor musun, ben büyüyünce ya bir özel eğitim merkezinde işin uzmanlarından astronot olacağım ya da keçi çobanı, dedi gerekli desteği alıyor. Yani yapılması gereken _Kızım bu iki meslek birbiriyle pek alakalı ne varsa biz yapıyoruz zaten. Siz iyisi mi bizim değil sanki, dediğimde evraklarımızı verin, biz gidelim” demekle _O zaman bende UZAYLI KEÇİLERİ Yetindim ve bu yetinme hala pişmanlık BESLERİM, diyerek son noktayı koydu. duyduğum bir yetinmedir. Bu anlamsız Kızım astronot olamayacak belki ama sakinliğim sadece insanlara laf anlatma BİR GÜN BAŞARACAĞIZ, HEMDE HER konusunda yılgınlığımın bir sonucudur. Zira 1 ŞEYE RAĞMEN. yıl önce aynı kurumda başka bir özel eğitim uzmanı” Anne Instagram Adresi: @disleksianne

Okuma Güçlüğü (D sleks ) AİLELERDEN DİSLEKSİLİ GELENLER İKİ KARDEŞ Hazırlayan: Saadet Nihan YAKAR EREN VE VOLKAN ÖZEL EĞİTİM - sayfa 23 İki çocuğumda da disleksi var bu yüzden zor Doktora gidince özgül öğrenme güçlüğü süreçlerden geçtik. Büyük oğlum Volkan’ın olduğunu öğrendik. Sonra küçük oğlum Eren durumunu ağır bir travma geçirdiği süreçte okulöncesine başladı. Öğretmeni çok ilgiliydi. öğrendik. Aslında çok erken öğrenilebilir Benimle iletişimi de iyiydi. Ona Volkan’dan ancak biz böyle bir şeyin bilincinde değildik. bahsettim. Zaman geçtikçe Eren’de bir şeyler Öğretmenler de uyarmadı. Aslında ben fark etmeye başladık. Eren küçük yaşlardan öğretmenlerin bu konuda çok bilgisi olduğunu beri lego hastası. Çok güzel şeyler yapar. da düşünmüyorum. Bilenler oluyor arada ama Öğretmeni Eren’i takip etmeye başlamış. Eren o da şansa bağlı. Biz bilgili bir öğretmene bir gün bir tasarım yapmış. Öğretmen denk gelmedik maalesef. Şu an tasarımın fotoğrafını çekmiş. Rehber düşündüğümde Volkan okulöncesi dönemde öğretmen ve birkaç kişiye bunu yapan çocuk durumunu belli etmiş ama öğretmeni bilmediği matematiği yapamıyor demiş. Grup için bizi uyarmadı. Bana oğlumun çok yavaş çalışmalarında çok düzenli değilmiş. Uyum olduğunu söyledi. Sonra bu yavaşlık oğlumun sağlayamıyormuş. Dönem sonunda öğretmen okul hayatına yansıdı. Yarım saatte emin bir şekilde Eren’de de abisi sorunlar gibi yapılabilecek bir ödevi saatlerce yapamazdı. olabilir hatta daha fazla bile olabilir dedi. Ortaokula kadar bu böyle devam etti. Bu Okula başlayınca işler iyice çığırından çıktı süreçte çok yıprandık. Ortaokulda iken babası desem yeridir. Dersler ilerledikçe durum kaza geçirdi. Bende o sırada 7 aylık kötüye gidiyordu artık yetemiyordum. Bende hamileydim. Üzüntü ve stres nedeniyle de resmen tükenmişlik sendromu oluştu. bebeğimi kaybettim. O zaman ilgilenemedik Öğretmeni Eren’i okuldan alıp tekrar çocuklarla. Durumlar biraz düzelince Volkan okulöncesine göndermemizi söyledi. Ben kötü oldu. Sürekli ağlıyordu. Ölen bebeğimiz bunu kabul etmedim. Eren’i önce doktora kız olduğu için Volkan onu çok istiyordu. Bu götürdüm. Hacettepe’den randevu almak için durum okuluna da yansıdı. Öğretmeni doktora 1 ay uğraştım ve sonunda aldım. Sonra süreç götürmemizi söyledi. başladı.

Okuma Güçlüğü (D sleks ) Birçok tetkik yapıldı. Sağlık açısından hiçbir ÖZEL EĞİTİM - sayfa 24 sorun bulunamadı. Testler yapıldı; el becerilerine, el kaslarına, ince ve kaba motor becerilerine vb. bakıldı. Sonunda ortanın üstü disleksi olduğu tespit edildi. Profesör bu sorun varken Eren’in okulöncesine gitmesinin faydası olmayacağını söyledi. Bunu öğretmeni ile paylaştım. Sonra medikinet kullanmaya başladı. Dürtüsel hareketleri çoktu. Medikinet ve tabii ki rapor bizim hayatımızı kurtardı. Dersleri onun seviyesine göre ayarlandı. Destek eğitimler ve özel eğitim almaya başladı hâlâ devam ediyor. Şu an 5.sınıfta ama seviyesi 3.sınıf gibi belki daha da az ama zekası çok iyi. Legolarla yine harikalar yaratıyor. Kodlama eğitimi alıyor. Çok seviyor. Ben akademik başarısı olacağını düşünmüyorum. Bu nedenle yetenekleri yönünde ilerliyoruz. Büyük oğlum da aynı durumda. O da bitkiler ve hayvanları konusunda çok iyi. Veteriner olmak istiyor ama maalesef ders durumu iyi değil. Seneye YKS’ye girecek. Eğitim bu çocuklar için çok geride. Bu çocukların yetenekleri notları altında yok olmaya mahkum edilmiş. Anne Instagram Adresi: @disleksili_erenin_gunlugu

ÖZEL EĞİTİM - sayfa 25Okuma Güçlüğü (D sleks ) DİSLEKSİ BAŞARIYA ENGEL DEĞİL! Hazırlayan: Gürkan ARIKAN-Tolga NUR THOMAS EDİSON Thomas Edison, hepimizin yakından tanıdığı, 1093 icadın mucidi. En önemlisi de ilk aklımıza gelen elektrikli ampul. Kimilerine göre yüzyılın en önemli bilim insanının okul hayatına yakından bakalım. Thomas Edison, okul yıllarında matematik dersini kavramakta oldukça güçlük çekiyor, anlatılanlara konsantre olamıyor, kelimeleri kullanma ve konuşmada zorlanıyordu. Algılama ve duyma yetersizliğinden ötürü okuldan uzaklaştırılan Edison, 3 yıl boyunca özel öğretmen eşliğinde eğitimine devam etti. Meraklı kişiliği ve bilime olan tutkusu, son teknolojik gelişmeleri takip etmesine yol açtı. 10 yaşında kendisini fizik ve kimya kitaplarına veren büyük mucit, evlerinin kilerinde bir laboratuvar kurdu. Okuldaki düşük performansına rağmen üstün zekâsı Edison’u aralarında telgraf ve elektrik ampulünün de bulunduğu 1093 adet patentli buluşun sahibi ve modern bilimin kurucularından biri yaptı. \"Öğretmenim sersemin teki olduğumu söylüyor, babam da aptal olduğumu düşünüyordu. Bense artık budalanın teki olduğuma karar vermiştim.\"

Okuma Güçlüğü (D sleks )ÖZEL EĞİTİM - sayfa 26 ALBERT EİNSTEİN Albert Einstein, 1879 yılında Almanya’da doğan genel ve özel görelilik teorilerini ilk olarak geliştiren Alman fizikçi, bilim insanıdır. Einstein, konuşmaya geç başlaması ve içine kapanık bir çocuk olması, ailesini tedirginliğe düşürmüşse de sonraki yıllarda bu korkularının gereksiz olduğunu, anormalliklerin dehasından kaynaklandığı anlaşıldı. Giderek meraklı, hayal gücü zengin, zekasını belli eden bir çocuk olarak büyüyordu.Genç Einstein’ın bir sorunu vardı ki, zekasına ve dehasına rağmen okulda diğer arkadaşları gibi başarılı olamıyordu. Gençlik yıllarında, modern fizikte İzafiyet teorisi, Kuantum Fiziği, Belirsizlik ve Fotoelektrik Etkisi gibi önemli çalışmalara imza attı. 20. Yüzyılın en önemli kuramsal fizikçisi olarak nitelendirilen Einstein, 1921 yılında Nobel Fizik Ödülünü aldı. Sözel beceri konusunda türlü zorluklar yaşayan Einstein, okul hayatında güçlük yaşamış en ünlü kişilerden biridir. \"Sözel konularda güçlük yaşamasına rağmen, sayısal alanlarda -özellikle fizikte- oldukça başarılı olarak insanlık tarihinde yerini almıştır.\" EBRU CÜNDÜBEYOĞLU Koçum Benim’in Deniz öğretmeni, Omuz Omuza’nın Sevilay’ı, Yalancı Romantik’in İpek’i, Avrupa Avrupa’nın Gülbahar’ı Evli ve Öfkeli’nin Seray’ı Çalıkuşu’nun Feride’si, Kibarlık Budalası’nın Nicole’ü, 1970 yılı Türkiye Güzellik kraliçelerinden Hülya Cündübeyoğlu’nun tek evladı. Kısacası 2000’li yıllardaki dizilerin çok sevilen, annesi gibi güzel karakteri. Aynı zamanda şair ve müzisyen. \"Kendimi ifade ederken sözel olarak akıcı konuşamayabilirim ama bir iki sözcükle pek çok duyguyu anlatan şiirlerim vardır. Konuşurken uygun kelimeleri bulmakta bazen zorlanırım ama oynadığım oyunlarda uygun duyguyu bulmak ve seyirciye geçirmek benim için çok kolay.\"

Okuma Güçlüğü (D sleks ) LEONARDO DA VİNCİ ÖZEL EĞİTİM - sayfa 27 Kendisi, filozof, astronot, mimar mühendis, mucit, matematikçi, anatomist, müzisyen, heykeltraş, botanist, jeolog, kartograf, yazar ve ressam uzmanlık alanlarına sahip, bu alanlarda döneminin en iyisi olmayı başaran isim Leonardo da Vinci. İlk helikopter tasarımı, paraşüt, denizaltı tasarımı, robot, hareket eden köprüler ve daha nice tasarım, İtalya rönesansında yaşayan Da Vinci sayesinde yıllara meydan okurcasına hayatımızı kolaylaştırmaya devam ediyor. \"Okuma güçlüğü çeken bir bilim insanını, bilimsel becerileri olmayan bir okur-yazara tercih etmelisiniz.” TOM CRUİSE Sinema tarihinin en ünlü ve iyi oyuncularından biri olan Tom Cruise, 3 Temmuz 1962 tarihinde ABD'nin New York eyaletinin Syracuse şehrinde doğdu. Oyunculuk kariyerine başladıktan sonra başarılı yapımlara imza attı ve 3 tane Altın Küre sahibi bir oyuncu oldu. Başarılı oyuncuya 7 yaşındayken disleksi teşhisi konuldu. Okuduğuna konsantre olamıyor, okuduğu sayfanın sonuna geldiğinde çok az şey hatırlıyordu. Bu yüzden hayal kırıklığına uğruyor, sıkılıyor, endişeleniyor ve sinirleniyordu. Ama bu oyunculuk yeteneğini gölgelemedi ve sinema tarihine adını yazdırmayı başardı. Dikkatimi toplamak konusunda kendimi eğitmem gerekiyordu. Daha iyisini yapabileceğimi ve aynı zamanda daha iyi okuyabileceğimi herkese göstermekti dileğim.

Okuma Güçlüğü (D sleks )ÖZEL EĞİTİM - sayfa 28 DİSLEKSİYE YÖNELİK EVDE UYGULAYABİLECEĞİMİZ STRATEJİLER NELERDİR? Hazırlayan: Helin ACAR Disleksili olan çocuğunuza yardımcı olmak çocuğunuzun benlik saygısına güç katmak için uzman olmak zorunda değilsiniz. Yalnız şunu unutmayın ki her çocuk birbirinden farklıdır. Çocuğunuzda etkili olmayan bir yaklaşım başka bir çocukta etkili olabilir. Tek gereken sabırlı ve istikrarlı bir şekilde çocuğunuz için en uygun yaklaşımı veya yaklaşımları bulmaktır. İşte evde deneyebileceğiniz yaklaşımlar/stratejilerden bazıları: Her gün yüksek sesle okuyun: Çocuğunuz eğer okuma bilmiyor yada etkili okuyamıyorsa , resimleri bol olan kitaplar tercih ederek evde birlikte okuyun. Bir genç için dergi veya gazete makaleleri veya belki bir tarifi okumayı düşünebilirsiniz. Reklam panoları, mağaza indirimi işaretleri ve kullanım kılavuzları bile ilgi çekici olabilir. Okuduğunuz her şey çocuğunuzun genel bilgi tabanını genişletmesine sebep olacaktır. Çocuğunuzun ilgisini çeken şeyler bulun: Çizgi romanlar, gizemli öyküler, yemek tarifleri ve spor veya pop yıldızlarıyla ilgili makaleler gibi çeşitli okuma materyalleri sağlayın. Çocuğunuzun okuma düzeyinde olan iyi kitaplar arayın. Disleksi ve diğer okuma sorunları yaşayan çocukların konuya ilgi duymaları çok önemlidir.

ÖZEL EĞİTİM - sayfa 29Okuma Güçlüğü (D sleks ) Sesli kitaplar kullanın: Bu tarz kitaplara internet ortamında ulaşabilirsiniz. Görme engelliler için oluşturulmuş kütüphanelerle yazışa bilir durumunuzu anlatarak iletişim kurabilirsiniz. Sözcüklere bakarken bir kitabı dinlemek, çocuğunuzun duyduğu sesleri gördüğü kelimelere bağlamayı öğrenmesine yardımcı olabilir. Dikkat edin ve not alın: Çocuğunuzu daha yakından izlemek ve davranışları ile ilgili not almak, davranışsal anlamda çalışmaya başlayabileceğiniz kalıpları ve tetikleyicileri ortaya çıkarabilir. Öğretmenler, doktorlar veya çocuğunuza yardım etmek için başvurduğunuz başka biriyle konuşmak isterseniz notlarınız da işinize yarayacaktır. Çaba harcamasını taktir edin: Çabalarından dolayı ona övgüde bulunun ve herkesin hatalar yaptığını vurgulayın! Çocuğunuzun pratik yapmanın ne kadar önemli olduğunu anlamanıza yardımcı olun ve en küçük ilerlemesini bile taktir edin, ödüller verin. Teşvikleriniz, çocuğunuzun motivasyonunu yüksek tutması konusunda yardımcı olacaktır. Ne hissettiğini anlamaya çalışın: Disleksi olmak nasıl bir şey hissetmek için çocuğunuzun gözüyle bakmayla çalışın. Bazen çocuğunuzun neler yaşadığını anladığınızı kabul ettiğinizde, farklı stratejiler denemek ve hangilerinin en yararlı olduğunu görmek yeni stratejiler geliştirirken başarınızı arttıracaktır. Evinizi disleksi dostu yapın: Çocuğunuzun okumak isteyebileceği en az birkaç kitap veya dergi ile her odada (tuvalet dahil!) Stoklamaya çalışın. Yemek ya da gezi için dışarı çıktığınızda bir kitap alın ve hepiniz tartışabilmeniz için ailenize okuyun. Evde okuma ve yazmayı teşvik etmek için diğer yaratıcı yolları arayın. Güveni arttırın: Çocuğunuzun benlik saygısı ve esnekliğini artırmak için hobileri ve okul öncesi etkinlikleri kullanın. Çocuğunuzun güçlü yönlerini tanımlamak ve oluşturmak için farklı yollar deneyin.

Okuma Güçlüğü (D sleks )ÖZEL EĞİTİM - sayfa 30 PANDEMİ SÜRECİNDE EVDE DİSLEKSİYE YÖNELİK YAPILABİLECEK ETKİNLİKLER Hazırlayan: Melek BAŞARAN Adı: Hangisi Yok oyunu Amaç: Dikkat eksikliğini desteklemek. Uygulama: Aile üyeleri bir masanın etrafında toplanır. Masanın üzerine birkaç nesne konur. Her bir nesne isimleri ve özellikleri tanıtılır. Aile üyelerinden biri ebe seçilir, bulunulan ortamın dışına çıkarılır. Nesnelerden biri saklanır ve dışarı çıkarılan aile üyesi çağrılarak olmayan nesneyi bulması istenir. Bilirse ebelikten kurtulur, bir ebe seçer. Oyun böyle devam eder. Eğer nesne bilinemediğinde özellikleriyle ilgili ipuçları verilir. Adı: ilk ses son ses Amaç: fonem çalışmaları ile okuma becerilerini desteklemek Uygulama: Fonem çalışmaları okuma becerilerini desteklemek için önemli bir adımdır. Bunun için aile üyeleri hepsi toplanır. Ve herkes sıra ile bir kelime söyler ve kelimenin son sesi ile başlayan yeni bir kelime söylenir ve son ses ile başlayan kelimeler ard arda sıralanır. Bu çalışmayı söylenen kelimeleri bir yere yazarak ardından bu kelimeler ile bir hikâye veya bir şiir yazarak destekleyebilirsiniz.

ÖZEL EĞİTİM - sayfa 31Okuma Güçlüğü (D sleks ) Adı: İsim – şehir – eşya Amaç: fonem çalışması yapmak, zihinsel şemeları düzenleme, kelime dağarcığını genişletme. Uygulama: Kendi çocukluk yıllarımıza inersek hatırlayabileceğinizi düşündüğüm bir oyun. Aile üyeleri ile bu oyunu oynayabiliriz. İsim-şehir-eşya-yiyecek ve hayvan kategorilerine ait, belirlenen harf ile başlayan kelimeler bulmak ve doğru kategoriye yazmak tek yapmamız gereken. Bunun için bir yere alfabeyi yazmanız ve bir tanede Türkiye haritası hazırlamanız yeterli. Adı: neyi var? Amaç: zıt anlamlı kelimeleri, olumsuz ifadeleri öğrenme, kelime çağırma ve kurala uygun cümle kurma becerilerini çalışma/kazanma. Uygulama: Disletik bireylerin okuduğunda veya duyduğunda anlamlandırmakta zorlandığı cümlelerin başında olumsuz ifadeler içeren cümleler gelir. Bu oyunda sıra ile bir hayvan veya bir nesne tutulur ve “nesi var” sorularına olumsuz cümle yapılarıyla cevaplar verilir. Örneğin Siz aklınızdan zürafayı tuttunuz. Çocuğunuz nesi var diye sorduğunda tuttuğunuz kelimenin sahip olmadığı özelliklerden yola çıkarak anlatmalısınız. Her sorudan sonra yalnızca bir cümle kurulmalı ve çocuğunuzun anladığından emin olmalısınız. “Kanatları var değil”“desenleri yok değil” “boynu kısa değil” gibi cümleler ile onun zürafayı bulabilmesi için yönlendirmelisiniz. Adı: reklamlar ile eğitim Amaç: görsel algıyı geliştirme ve akıl yürütmeyi sağlamak Uygulama: TV izlerken reklam zamanlarında zaping (kanaldan kanala atlama, geçme, sürekli kanal değiştirme) yapmak yerine birlikte eğlenceli bir oyun oynayabilirsiniz. Tek kural ne reklamı olduğunu önce bulan kazanır. Görsel okuma, akıl yürütme için güzel bir fırsat öğretimi. Aynı zamanda reklamda geçen markanın ismini okumak zorunda kalacak ve okuma becerisine katkıda bulunmuş olacaksınız.

Okuma Güçlüğü (D sleks )ÖZEL EĞİTİM - sayfa 32 Adı: alışveriş listesi Amaç: hem bellek hem de okuma çalışmış hem de bilişsel şemaları düzenlemiş olacaksınız. Uygulama: Yine bellek gerektiren bir çalışma fakat bu kez süremiz biraz daha uzun. Çocuklara sorumluluklar vermek onların kişisel gelişimine büyük katkılar sağlayacaktır. Evinizde alışveriş listenizi hazırlamak çocuğunuzun görevi olabilir. Buzdolabının üzerine yapıştırılmış stickerları ile başlayabilirsiniz. Mümkün olduğunda alınacakları çocuğunuz yazsın. Alışverişe çıkmadan önce stickerları toplamasını ve bir kâğıda liste yapmasını isteyin. İlk basamak olarak 3 nesneyi aklında tutmak zorunluluk olabilir. Unutmaması için bu üç nesnenin geçtiği bir hikâye oluşturun. Diğer ihtiyaçlarınızı kâğıttan yine çocuğunuz takip etsin. Markete girdiğinizde alışveriş onun sorumluluğunda olduğu için reyonları bulma işi yine çocukta, siz sadece alınacak ürüne karar verin. Bunun için kullandığınız markayı da listeye eklerseniz ürünleri de alma işi çocuğunuzda olabilir. Adı: 3M(Mandal-maşa-makrome) Amaç: motor becerileri geliştirmek Uygulama: Disiplin alanları sarmal bir yapıya sahiptir. Siz tek bir alan üzerinde çalıştığınız sürece hedeflerinize ulaşmak zorlaşacaktır. Akademik başarı sadece kitaplardan ibaret değildir. Bunun için motor becerilere çok önem vermemiz gerekmektedir. Özellikle ince motor becerilerdeki performans yazı kalitesi ile doğrudan ilişkilidir. Çocuğumuza satırlarca yazı yazdırmak yerine farklı etkinlikler yaptırabiliriz. Mandallar ile hepimiz çocukluğumuzda oynamışızdır. Mandallar ile ile oynamak yazma becerileri için de önemlidir. Farklı boyutlarda maşaları kullanarak bir yerden bir yere boncuk taşıma yarışı yapmak eğlenceli olmaz mıydı? Diğer ayrıntılar sizin ve çocuğunuzun yaratıcılığına kalmış, istediğiniz gibi oynamakta özgürsünüz. Makrome ipleri ile takılar tasarlayarak, ipe boncuk dizme becerisini çalışabilirsiniz. Dikkat etmeniz gereken tek nokta kalın ip ve büyük boncuklarla başlayarak, çocuğunuzun performansı doğrultusunda daha ince ip ve küçük boncuklara geçişler yapmak.

ÖZEL EĞİTİM - sayfa 33Okuma Güçlüğü (D sleks ) Adı: benim filmim Amaç: işitsel algı ve zihinsel görselleştirmeyi geliştirme Uygulama: Okuduğunu anlamanın birincil şartı kelimelerin görsellerinin zihnimizde canlanıyor olmasıdır. Bunun için hem işitsel algı hem de zihinde görselleştirebilme becerileri için çocuğunuzun hayal dünyasının kapılarını aralamamız gerek. Kitap okuma zamanlarını keyifli bir hale getirmek ister misiniz? Basit bir hikâye ile başlayabilirsiniz. Öncelikle kitabı siz okuyun ve kitapta geçen betimlemeleri zihninde nasıl canlandığına bir bakın. Örneğin cümlemiz: Bir gün “Kırmızı Başlıklı Kız!” diye seslenmiş kızın annesi. “Büyükannen hâlâ hasta. Hadi giyin de, ona yaptığım şu çöreği götür.” Olsun. Bu cümleyi okuduktan sonra şimdi hayal kurma zamanı diyerek ona ve kendinize 1 dakika kadar süre verin. Ardından ona örnek olmak için sizin bu cümleden sonra zihninizde canlanan anneyi, kırmızı başlıklı kızı, böreği ve evi anlatın, renklerini, kokusunu, şeklini betimleyin. Ardından çocuğunuzdan anlatmasını isteyin. Ayrıntıları sorular sorarak öğrenin. Adı: tekerleme söyleme Amaç: Tekerlemeler dikkati toparlama, belleği geliştirmek için kullanılabilir. Uygulama: çeşitli tekerlemelerden liste oluşturulur. Ve sırasıyla aile üyeleri bu tekerlemelerden istediğini seçerek okur. PATLICAN Patlıcan var patlıcan, Patlasın senin kocan. Şisko şisko biberler, Arabaya bindiler. Elmalar yedi buçuk, Onu yedi, bir çocuk. Patlıcandan bıktım, Ben oyundan çıktım!

Okuma Güçlüğü (D sleks )ÖZEL EĞİTİM - sayfa 34 KİTAP ÖNERİLERİMİZ

İZMİR DEMOKRASİ ÜNİVERSİTESİ ÖZEL EĞİTİM ŞEMSİYESİ EKİBİMİZ FATMA KESER EMİNE NUR ŞİMŞEK GÜLHAN AYTEKİN MEHMET DAĞLAR HELİN ACAR SAADET NİHAN YAKAR MUHAMMET BERKE SARGIN SEHER ŞAVLİ GÖRKEM İMAMOĞLU GÜRKAN ARIKAN MELEK BAŞARAN TOLGA NUR ozel_eg t m_sems yes