การสืบพันธ์และการเจริญเติบโต

การสืบพันธ์ุและการเจริญเตบิ โตของพชื

ต้งั ใจฟังเพลง อุทยานดอกไม้ แล้วลองนับดูซิ ว่ามดี อกไม้ท้งั หมดกชี่ นิดในเพลงนี้





ดอกไม้ที่นักเรียนพบเห็นน้ัน นอกจากจะมี สีสันสวยงาม สะดุดตา และมกี ลนิ่ หอมแล้ว มหี น้าทส่ี าคญั ต่อพืชอย่างไร นักเรียนคดิ ว่า การใช้ดอกในการสืบพนั ธ์ุของพืช เป็ นการสืบพนั ธ์ุแบบใด นักเรียนคดิ ว่า ส่วนใดของดอกไม้ ทที่ าให้เกดิ การสืบพนั ธ์ุแบบอาศัยเพศ

ดอกไม้ (Flower) เป็ นอวยั วะของพืชทเี่ ปลยี่ นแปลงมาจากใบและกง่ิ เพื่อทาหน้าที่ สืบพนั ธ์ุ ดอกไม้มที ้งั ชนิดทเ่ี ป็ นดอกเดยี่ วและดอกช่อ

โครงสร้างของดอกไม้

ส่วนประกอบของพืชดอก • กลีบเลยี ้ ง ดอกสมบรู ณ์/ดอกครบสว่ น • กลีบดอก ดอกไมส่ มบรู ณ์/ดอกไม่ครบสว่ น • เกสรตวั ผู้ • เกสรตวั เมีย

อยู่ช้ันนอกสุดของดอก มีสีเขยี ว กลบี เลยี้ ง ช่วยป้องกนั ดอกทยี่ งั ตูมอยู่ กลบี ดอก อยู่ถดั เข้ามาจากช้ันนอก มกั มีสีสันสวยงาม และมีกลนิ่ หอม กลีบดอก

ทาหน้าทสี่ ร้างละอองเรณู (Pollen grain) เกสรเพศผู้ ซึ่งเป็ นเซลล์สืบพนั ธ์ุเพศผู้

ด้านบนมขี นเลก็ ๆ นา้ เหนียว ยอดเกสร เพ่ือดกั จบั ละอองเรณู เพศเมยี ภายในบรรจุออวุลหรือไข่อ่อน รังไข่ เป็ นทอี่ ยู่ของเซลล์ไข่

โครงสร้างของดอกไม้ ดอกแค

ส่ วนประกอบเกสรเพศผู้ของดอกแค

ส่วนประกอบเกสรเพศเมยี ของดอกแค

สรุป การสืบพนั ธ์ุแบบอาศัยเพศ หมายความว่าอย่างไร การทม่ี ีเซลล์สืบพนั ธ์เพศผู้และเซลล์สืบพนั ธ์ุเพศเมียมาปฏิสนธิกนั ส่วนประกอบหลกั ของดอกไม้มกี ส่ี ่วน อะไรบ้าง เรียงจากด้านนอกสุดไปด้านในสุด มี 4 ส่วน คือ กลบี เลยี้ ง กลบี ดอก เกสรเพศผู้ และเกสรเพศเมยี ตามลาดบั กลบี เลยี้ ง เป็ นส่วนทอี่ ยู่นอกสุด ทาหน้าทอี่ ะไร ทาหน้าทปี่ ้องกนั อนั ตรายในขณะดอกไม้ยงั ตูมอยู่

กลบี ดอก เป็ นส่วนทอ่ี ยู่ถัดจากกลบี เลยี้ งเข้าไปด้านใน มคี วามโดดเด่นอย่างไร เพื่ออะไร มักมสี ีสันสดใส มีกลนิ่ หอม เพื่อทาหน้าทล่ี ่อแมลงให้เข้ามาช่วยผสมเกสร เกสรเพศผู้ ทาหน้าทอี่ ะไร ประกอบไปด้วยส่วนใดบ้าง - ทาหน้าทส่ี ร้างเซลล์สืบพนั ธ์ุเพศผู้ คือ สร้างละอองเรณู - เกสรเพศผู้ ประกอบไปด้วย อบั เรณู และก้านเกสรเพศผู้ เกสรเพศเมีย ทาหน้าทอี่ ะไร ประกอบไปด้วยส่วนใดบ้าง - ทาหน้าทส่ี ร้างเซลล์สืบพนั ธ์ุเพศเมยี คือ สร้างไข่ - เกสรเพศเมยี ประกอบไปด้วย ยอดเกสรตวั เมยี ก้านเกสรตัวเมีย และรังไข่

จงเตมิ ส่วนประกอบของดอกไม้ให้ถูกต้อง เกสรเพศผู้ (อa4nบั tเhรeณr)ู ยอด(เกstสigรmเพaศ6) เมก้ายี น7เก(sสtyรlเeพ)ศเมยี เกสรเพศเมีย (Stamen) 8 รังไข่ (Pistil) ก้านเกสร5เพศผู้ (filament) (ovary) กลบี ดอก3 2 กลบี เลยี้ ง (sepal) (petal) ฐานรองดอก 1 9ไข่อ่อน (receptacle) (ovule)

กจิ กรรมค้นคว้า เรื่อง ส่วนประกอบของดอกไม้ ชื่อดอกไม้ ส่ วนประกอบของดอกไม้ กลบี เลยี้ ง กลบี ดอก เกสรเพศผู้ เกสรเพศเมยี 1. 2. 3. 4. 5.

กจิ กรรมค้นคว้า เรื่อง ส่วนประกอบของดอกไม้ ตอบคาถาม • ดอกครบส่วน ได้แก่ ............................................................................................. • ดอกไม่ครบส่วน ได้แก่ ............................................................................................. • ดอกสมบรู ณ์เพศ ได้แก่ ............................................................................................. • ดอกไม่สมบรู ณ์เพศ ได้แก่ .............................................................................................

การแบ่งชนิดของดอกไม้ ส่วนประกอบเป็ น เกณฑ์ ดอกครบส่วน ดอกไม่ครบส่วน

การแบ่งชนิดของดอกไม้ 1. ใช้ส่วนประกอบของดอกไม้เป็ นเกณฑ์ 1.1 ดอกครบส่วน (Complete flower) เป็ นดอกไม้ที่มี ส่วนประกอบครบท้งั 4 ส่วน คือ กลบี เลยี้ ง กลบี ดอก เกสร เพศผู้ และเกสรเพศเมยี อยู่ภายในดอกเดยี วกนั เช่น ดอกกหุ ลาบ ดอกชบา ดอกบวั

1.2 ดอกไม่ครบส่วน (Incomplete flower) เป็ นดอกไม้ที่ มสี ่วนประกอบไม่ครบ 4 ส่วน เน่ืองจาก ขาดส่วนใดส่วนหน่ึงไป เช่น ดอกตาลงึ ดอกจาปี ดอกฟักทอง

ตารางเปรียบเทยี บ ดอกครบส่วน และ ดอกไม่ครบส่วน ดอกครบส่ วน ดอกไม่ครบส่ วน (Complete Flower) (Incomplete Flower) มสี ่วนประกอบครบท้งั 4 ภายในดอก ขาดส่วนใดส่วน หน่ึงไป ทาให้มสี ่วนประกอบ ส่วน คือ ไม่ครบ 4 ส่วน • กลบี เลยี้ ง • กลบี ดอก • เกสรเพศผู้ • เกสรเพศเมีย อยู่ภายในดอกเดยี วกนั

การแบ่งชนิดของดอกไม้ อวยั วะสบื พนั ธ์ เป็ นเกณฑ์ ดอกสมบูรณ์เพศ ดอกไม่สมบูรณ์เพศ

2. ใช้อวยั วะสืบพนั ธ์ุของพืชเป็ นเกณฑ์ 2.1 ดอกสมบูรณ์เพศ (Perfect flower) เป็ นดอกไม้ทมี่ ี อวยั วะสืบพนั ธ์ุครบ คือ มที ้งั เกสรเพศผู้ และเกสรเพศ เมยี อยู่ภายในดอกเดยี วกนั ได้แก่ ดอกครบส่วนทุกชนิด ดอกไม่ครบส่วนบางชนิดทไ่ี ม่มกี ลบี เลยี้ ง ดอกบวั ดอกพ่รู ะหง

2.2 ดอกไม่สมบูรณ์เพศ (Imperfect flower) เป็ นดอกไม้ท่ี มอี วยั วะสืบพนั ธ์ุไม่ครบในดอกเดยี วกนั คือ มเี กสรเพศผู้หรือเกสรเพศเมยี อย่างใดอย่างหนึ่ง จดั เป็ น ดอกไม่ครบส่วน เช่น ดอกตาลงึ ดอกข้าวโพด ดอกฟักทอง



เพศเมยี เพศผู้ inferior ovary

ดอกมะละกอเพศผู้ ดอกมะดละอกกอมตะวั ลเมะียกอเพศเมีย ดอกมะละกอเป็ นกะเทย อาจพบได้ว่า ใน 1 ดอก มที ้งั เกสรเพศผู้และเกสรเพศเมียในดอกเดยี วกนั

ตารางเปรียบเทยี บ ดอกสมบูรณ์เพศ และ ดอกไม่สมบูรณ์เพศ ดอกสมบูรณ์เพศ ดอกไม่สมบูรณ์เพศ (Perfect Flower) (Imperfect Flower) มอี วยั วะสืบพนั ธ์ุ ครบ คือมี มอี วยั วะสืบพนั ธ์ุ ไม่ครบ • เกสรเพศผู้ ในดอกเดียวกนั มเี พยี งเกสรเพศผู้ • เกสรเพศเมีย หรือ เกสรเพศเมีย อย่างใดอย่าง อยู่ภายในดอกเดียวกนั หน่ึง