บทที่1

1 บทท่ี 1 บทนำ 1.1 ความเป็นมาและความสำคัญ มอเตอร์ไฟฟ้า (Electric motor) เปน็ อุปกรณ์ไฟฟา้ ทีแ่ ปลงพลังงานไฟฟ้าที่แปลงพลังงานไฟฟ้า เป็นพลังงานกลการทำงานปกติของมอเตอร์ไฟฟ้าส่วนใหญ่เกิดจากจากการทำงานร่วมกันระหว่าง สนามแม่เหลก็ ของแมเ่ หลก็ ในตัวมอเตอร์ และสนามแม่เหล็กท่ีเกดิ จากกระแสในขดลวดทำให้เกิดแรงดูด และแรงผลกั ของสนามแม่เหลก็ ท้งั สอง ในปจั จบุ นั สถานประกอบการหรือโรงงานอตุ สาหกรรมในประเทศ ไทย ได้มีการนำเข้าเครื่องจักรเพื่อใช้งานในสายงานการผลิต เพื่อลดการใช้กำลังงานและลดต้นทุนการ ผลิต ซ่ึงเครื่องจักรทุกเคร่ืองจำเป็นต้องใชม้ อเตอร์ไฟฟ้าเป็นเคร่ืองต้นกำลังและในโรงงานอุตสาหกรรม ส่วนใหญ่นิยมใช้มอเตอร์ในการขับเคลื่อนการทำงาน เช่น การควบคมตรรกะชนิด Solid-State หรือ เครอ่ื งควบคุมเชิงตรรกะทส่ี ามารถโปรแกรมได้ (PLC) คณะผูจ้ ัดทำได้ทำการศึกษาข้อมูลเกี่ยวกับการใชง้ านของมอเตอรเ์ พื่อนำความรู้จากการศึกษา มาประยกุ ต์ใชก้ บั การเรียน พบวา่ มอเตอรไ์ ฟฟา้ มักต้องใช้แรงดนั ไฟฟ้าตามขนาดของมอเตอร์ ในการเรยี น การสอนวชิ าควบคุมมอเตอร์นั้น ผู้เรียนจำเป็นจะต้องมีความเข้าใจ และมีทักษะในการใช้งานวงจรการ ควบคุมมอเตอรต์ ่างๆหลายรูปแบบ ไม่วา่ จะเป็น วงจรการเร่มิ เดินมอเตอร์ วงจรควบคุมมอเตอรท์ ำงาน เรียงลำดับ วงจรควบคุมทางหมุนเหนี่ยวนำ 3 เฟส เป็นต้น ซ่ึงความเข้าใจและทักษะท่ีจะเกิดข้ึนได้น้ัน จำเปน็ ต้องฝกึ ฝนทดลอง เพ่อื ใหผ้ ู้เรียนมีทักษะ ในการฝกึ ทดลองวงจรควบคุมมอเตอร์ ผเู้ รียนจะต้องต่อ ทดลองกับตูค้ วบคมุ ซ่ึงจะตอ้ งใชเ้ วลาในการทดลองและต้องเตรยี มอุปกรณท์ ี่ใช้เป็นเวลานาน จากปัญหาดังกล่าวคณะผจู้ ัดทำจึงเกิดแนวคดิ ในพฒั นาส่ือการเรยี นการสอนชุดทดลองมอเตอร์ ไฟฟ้า เพื่อเป็นส่ือการเรียนการสอนของวิชาการควบคุมมอเตอร์ 20104-2009 และได้รวมอุปกรณ์การ ควบคุมมอเตอร์ที่ใช้ไว้ในชุดทดลอง ทำให้ผู้เรียนสามารถทดลองควบคุมมอเตอร์ได้โดยไม่จำเป็นต้องมี อุปกรณ์ภายนอกต่อพ่วง สะดวกตอ่ การทดลองการควบคุมมอเตอร์และลดความยงุ่ ยากในการทดลองการ ออกแบบวงจรการควบคมุ มอเตอรไ์ ฟฟา้

2 1.2 วัตถปุ ระสงค์ 1.2.1เพอื่ พัฒนาสื่อการเรียนการสอนชุดทดลองมอเตอรไ์ ฟฟา้ ประกอบการเรยี นการสอนในรายวิชา การควบคุมมอเตอร์ รหัสวิชา20104-2009 1.2.2 เพอื่ หาประสิทธภิ าพของส่อื การเรียนการสอนชดุ ทดลองมอเตอรไ์ ฟฟา้ 1.3 ขอบเขตการวิจัย 1.3.1 ศึกษาพัฒนาและหาประสทิ ธภิ าพของสอ่ื การเรียนการสอนชดุ ทดลองมอเตอร์ไฟฟ้าที่จะนำมาใช้ เป็นส่ือเสริมสร้างความรทู้ บทวนความรู้และทักษะในการปฏิบัติงานวงจรควบคุมมอเตอร์เบ้ืองต้นได้และ ศึกษาความพึงพอใจท่มี ีต่อส่ือการเรยี นการสอนชดุ ทดลองมอเตอร์ไฟฟา้ โดยมีความพอใจอย่างน้อย 80% 1.4 สมมติฐานการวจิ ัย 1.4.1 สอื่ การเรยี นการสอนชดุ ทดลองมอเตอร์ไฟฟา้ สามารถใช้ได้จริง 1.4.2 สอื่ การเรียนการสอนชดุ ทดลองมอเตอร์ไฟฟ้าเปน็ ทพ่ี ่งึ พอใจในผู้ช้ระดบั มาก 1.5 คำจำกัดความท่ใี ช้ในงานวจิ ัย 1.5.1 ประสทิ ธภิ าพส่ือการเรียนการสอนชุดทดลองมอเตอรไ์ ฟฟ้า ได้แก่ การนำชุดทดลองไปใช้ในสื่อ การเรยี นการสอนในวชิ าการควบคุมมอเตอร์รหสั วิชา20104-2009 1.6 ประโยชนท์ คี่ าดว่าจะไดร้ บั 1.6.1 เปน็ เครื่องมอื สำหรับครใู นการวิจัยผลการเรียนและชว่ ยในการสอนซอ่ มเสรมิ 1.6.2 สื่อการเรียนการสอนชุดทดลองมอเตอร์ไฟฟ้าท่ีพัฒนาข้ึนจะช่วยเสริมสร้างความเข้าใจและ ทักษะในทางปฏิบตั ิแกผ่ ้เู รยี น 1.6.3 ชว่ ยใหน้ กั เรยี น นกั ศกึ ษาสนใจในบทเรยี นมากขน้ึ เพราะสอื่ การเรียนการสอนจะเร้าความสนใจ ทำให้ผเู้ รยี นกระตือรือร้นในเรอ่ื งเรยี นและมีส่วนรว่ มในการเรยี นมากข้ึน