ความเป็นมาวันสงกรานต์

ประวัติ ตำนำนวันสงกรำนต์ มที ่านเศรษฐีผหู้ น่งึ ไมม่ ีบตุ รแต่ตอ้ งการบตุ รมาก ดว้ ยถกู นกั เลงสรุ าท่ีบา้ นใกล้ กนั นนั้ กลา่ วคาหยาบชา้ ตอ่ เศรษฐี ท่านเศรษฐีจงึ กลา่ วถามว่า \"เหตใุ ดท่านจงึ กลา่ วดู ถกู เราผมู้ ีสมบตั มิ าก\" นกั เลงสรุ าตอบกลบั ว่า \"ถึงแมท้ า่ นเป็นผมู้ สี มบตั ิมาก แตท่ า่ นก็ ไมม่ ีบตุ ร เม่อื เสียชีวิตแลว้ สมบตั ิเหลา่ นีก้ ็สญู เปลา่ เรานนั้ มีบตุ ร ย่อมประเสรฐิ กว่า\" ท่านเศรษฐีจงึ ไดจ้ ดั พิธีบวงสรวงขอบตุ รจากพระอาทิตย์ และพระจนั ทร์ รอนานสามปี ก็มไิ ดเ้ กิดบตุ ร เม่อื อาทิตยย์ กขนึ้ สรู่ าศีเมษ ท่านเศรษฐีจงึ พาบริวารไปบวงสรวงขอ บตุ รจากพระไทร พระไทรมคี วามเมตตาสงสารเศรษฐีผนู้ ี้ จงึ ไดข้ นึ้ ไปบนสวรรคท์ ลู ขอ บตุ รจากพระอินทรใ์ หแ้ ก่เศรษฐี ผนู้ นั้ พระอินทรจ์ งึ ใหธ้ รรมบาลกมุ ารเทวบตุ รลงมา เกิดเป็นบตุ รของทา่ นเศรษฐีเม่อื ภรรยาของท่านเศรษฐีคลอดบตุ ร ท่านเศรษฐีไดป้ ลกู ปราสาทเจด็ ชน้ั ใหอ้ ย่ใู ตต้ น้ ไทรรมิ ฝ่ังแมน่ า้ และตง้ั ช่ือใหว้ า่ ธรรมบาลกมุ ารธรรมบาล กมุ ารนีเ้ ป็น เด็กท่ีมีปัญญาเฉลียวฉลาดอย่างมาก เรยี นรูไ้ ตรเทพจบเม่ืออายุ ๗ ขวบ อีกทงั้ ยงั สามารถเรยี นรูภ้ าษานกไดอ้ ีก ความดงั กลา่ วไดล้ ว่ งรูถ้ งึ ทา้ วกบลิ พรหม ทา่ น จงึ ตอ้ งการท่ีจะทดสอบปัญญาของธรรมบาลกมุ าร ทา้ วกบลิ พรหมจงึ ไดเ้ สด็จลงมายงั โลกมนษุ ย์ ถามปัญหาธรรมบาลกมุ าร ๓ ขอ้ คือขอ้ ท่ี ๑ เชา้ ราศีสถิตอย่แู ห่งใด ขอ้ ท่ี ๒ เท่ียงราศีสถิตอย่แู ห่งใด ขอ้ ท่ี ๓ ค่าราศีสถิตอยแู่ หง่ ใด และตกลงกนั วา่ ถา้ ธรรมกมุ ารสามารถตอบปัญหา ๓ ขอ้ นีไ้ ด้ ภายใน ๗ วนั จะตดั เศียรของตนบชู าธรรมบาลกมุ าร แต่ถา้ ธรรมบาลกมุ ารไมส่ ามารถตอบปัญหาได้ ธรรมบาลกมุ ารตอ้ งตดั ศีรษะของตนบชู าทา้ วกบลิ พรหมเชน่ กนั กจิ กรรมส่งเสริมกำรอ่ำนออนไลน์ โดยหอ้ งสมุดประชำชนอำเภอป่ ำตวิ้ จังหวัดยโสธร

เวลาลว่ งเลยไปถงึ ๖ วนั ธรรมบาลกมุ ารก็ยงั ไม่สามารถหาคาตอบได้ ดว้ ยความกลวั อาญาทา้ วกบลิ พรหม ธรรมบาลกมุ าร จงึ ไดห้ นีไปแอบซอ่ นอยใู่ ตต้ น้ ตาลและบนตน้ ตาลนั้นมีนก อินทรี ๒ ตวั ผวั เมียทารงั อยนู่ กอนิ ทรที งั้ สองไดส้ นทนากนั อยใู่ นเร่อื งการออกไปหากนิ ในวนั พรุง่ นี้ นางนกอินทรี : \"พรุง่ นีเ้ ราจะไปหากินท่ีไหนกนั ดี \"นกอนิ ทรตี วั ผู้ : \"พรุง่ นีเ้ ราไม่ตอ้ งออกไปหากินไกล หรอก ดว้ ยพรุง่ นีธ้ รรมบาลกมุ ารจะตอ้ งตดั ศรี ษะบชู าทา้ วกบลิ พรหม เน่ืองจากตอบปัญหาไม่ได\"้ นางนกอนิ ทรี : \"น่าสงสารกมุ ารนอ้ ยย่งิ นกั ทา้ วกบลิ พรหมกช็ า่ งถามปัญหาท่ีมนษุ ยเ์ กินจะตอบได“้ นกอินทรรี ูส้ กึ หม่นั ไสน้ างนกอนิ ทรจี งึ ไดบ้ อกถงึ คาตอบท่ีทา้ วกบิลพรหมถามธรรมบาลกมุ ารใหน้ าง นกอนิ ทรไี ดร้ ูน้ กอินทรตี วั ผู้ : \"ราศีแห่งมนษุ ยน์ นั้ จะสถิตอยทู่ ่รี า่ งกายต่างวาระกนั คอื เวลาเชา้ จะ สถิตอย่ทู ่ีหนา้ มนษุ ยจ์ งึ ตอ้ งลา้ งหนา้ เวลาเท่ียงราศีสถิตอย่ทู ่ีอก มนษุ ยจ์ งึ ตอ้ งปะพรมนา้ ท่ีหนา้ อก และเวลาค่าสถิตอย่ทู ่เี ทา้ มนษุ ยจ์ งึ ตอ้ งลา้ งเทา้ จงึ จะพน้ อปั รยี จ์ ญั ไรทั้งปวง“ ธรรมบาลกมุ ารเม่ือไดย้ ินดงั นนั้ ก็ไดจ้ ดจาคาตอบและนาไปบอกแก่ทา้ วกบิลพรหม ทา้ ว กบิลพรหมจงึ จาตอ้ งตดั เศียรของตนบชู าธรรมบาลกมุ าร แตเ่ ศียรของทา้ วกบิลพรหมมพี ิษมาก คือ ถา้ ตดั แลว้ ตงั้ ไวบ้ นแผน่ ดนิ แผน่ ดนิ กจ็ ะลกุ เป็นไฟ ถา้ โยนขนึ้ สทู่ อ้ งฟา้ ฝนก็จะตกไมถ่ กู ตอ้ งตาม ฤดกู าล และถา้ ทิง้ ลงมหาสมทุ รนา้ กจ็ ะเหอื ดแหง้ ทา้ วกบลิ พรหมจงึ รบั ส่งั เรยี กธิดาทงั้ ๗ เพ่ือใหน้ า เศียรของทา้ วกบิลพรหมไปแหป่ ระทกั ษิณรอบเขาพระสเุ มรุ ๖๐ นาที แลว้ จงึ นาไปเก็บไวใ้ นมณฑป ถา้ ธลุ ีเขาไกรลาศ ครนั้ ครบกาหนด ๓๖๕ วนั (โลกสมมตุ วิ า่ เป็น ๑ปี) เป็นสงกรานต์ ซง่ึ หมายถงึ ขนึ้ ปีใหมน่ นั้ เอง นางสงกรานตก์ จ็ ะตอ้ งนาเศียร ของทา้ วกบิลพรหมแห่ประทกั ษิณรอบเขาพระสเุ มรุเป็นประจาทกุ ปี กจิ กรรมส่งเสริมกำรอ่ำนออนไลน์ โดยหอ้ งสมุดประชำชนอำเภอป่ ำตวิ้ จังหวัดยโสธร

นำงสงกรำนต์ เป็นธิดาของทา้ วกบลิ พรหม หรอื ทา้ วมหาสงกรานต์ และเป็นนางฟา้ อย่บู นสรวงสวรรค์ ชน้ั จาตมุ หาราช (สวรรคช์ นั้ ท่ี ๑ ในทงั้ หมด ๖ ชนั้ ) ซง่ึ มีหนา้ ท่ีในการรบั ศีรษะของทา้ วกบิล พรหมแห่รอบเขาพระสเุ มรุในแตล่ ะรอบปี หรอื ในวนั สงกรานตน์ น้ั เอง โดยมีเกณฑก์ าหนดท่ีว่า วนั สงกรานต์ คือวนั ท่ี ๑๓ เมษายน ตรงกบั วนั ใดก็ใหน้ างสงกรานตป์ ระจาวนั นน้ั เป็นผแู้ ห่ นาง สงกรานตม์ ีทง้ั หมด ๗ องค์ ไดแ้ ก่ ๑. นางสงกรานตท์ งุ ษเทวี ทงุ ษเทวีเป็นนางสงกรานตป์ ระจาวนั อาทิตย์ ทดั ดอกทบั ทมิ มีปัทมราค (แกว้ ทบั ทิม) เป็นเครอ่ื งประดบั ภกั ษาหาร คือ อทุ มุ พร (มะเด่ือ) อาวธุ ค่กู าย พระหตั ถ์ ขวาถือจกั ร พระหตั ถ์ ซา้ ยถือสงั ข์ เสดจ็ ไสยาสนเ์ หนือปฤษฎางคค์ รุฑ ๒. นางสงกรานตโ์ คราดเทวี โคราดเทวีเป็นนางสงกรานตป์ ระจาวนั จนั ทร์ ทดั ดอกปีป มีมกุ ดาหาร (ไข่มกุ ) เป็น เคร่อื งประดบั ภกั ษาหาร คือ เตละ (นา้ มนั ) อาวธุ ค่กู าย พระหตั ถข์ วาถือพระขรรค์ พระหตั ถซ์ า้ ย ถือไมเ้ ทา้ เสด็จประทบั เหนือพยคั ฆ์ (เสือ) ๓. นางสงกรานตร์ ากษสเทวี รากษสเทวีเป็นนางสงกรานตป์ ระจาวนั องั คาร ทดั ดอกบวั หลวง มีโมรา (หิน) เป็น เคร่อื งประดบั ภกั ษาหาร คือ โลหิต (เลือด) อาวธุ ค่กู าย พระหตั ถข์ วาถือตรศี ลู พระหตั ถซ์ า้ ยถือ ธนู เสดจ็ ประทบั เหนือวราหะ (หม)ู กจิ กรรมส่งเสริมกำรอำ่ นออนไลน์ โดยหอ้ งสมุดประชำขนอำเภอป่ ำตวิ้ จังหวัดยโสธร

นำงสงกรำนต์ (ตอ่ ) ๔. นางสงกรานตม์ ณั ฑาเทวี มณั ฑาเทวีเป็นนางสงกรานตป์ ระจาวนั พธุ ทดั ดอกจาปา มี ไพฑรู ย์ (พลอยสีเหลืองแกมเขียว) เป็นเครอ่ื งประดบั ภกั ษาหาร คือ นมและเนย อาวธุ คกู่ าย พระหตั ถ์ ขวาถือเหลก็ แหลม พระหตั ถซ์ า้ ยถือไมเ้ ทา้ เสด็จไสยาสนเ์ หนือปฤษฎางคค์ สั พะ (ลา) ๕. นางสงกรานตก์ ิรณิ ีเทวีกิรณิ ีเทวีเป็นนางสงกรานตป์ ระจาวนั พฤหสั บดี ทัดดอกมณฑา (ย่ีหบุ ) มีมรกตเป็นเคร่อื งประดบั ภกั ษาหาร คือ ถ่วั และงา อาวธุ ค่กู าย พระหตั ถข์ วาถือพระ ขรรค์ พระหตั ถซ์ า้ ยถือปืน เสด็จไสยาสนเ์ หนือปฏษฎางคช์ สาร (ชา้ ง) ๖. นางสงกรานตก์ ิมิทาเทวี กิมิทาเทวีเป็นนางสงกรานตป์ ระจาวนั ศกุ ร์ ทดั ดอกจงกลนี มี บษุ ราคมั เป็นเครอ่ื งประดบั ภกั ษาหาร คือ กลว้ ยและนา้ อาวธุ คกู่ าย พระหตั ถข์ วาถือพระ ขรรค์ พระหตั ถซ์ า้ ยถือพณิ เสดจ็ ประทบั ยืนเหนือมหิงสา (ควาย) ๗. นางสงกรานตม์ โหทรเทวีมโหทรเทวีเป็นนางสงกรานตป์ ระจาวนั เสาร์ ทดั ดอกสามหาว (ผกั ตบชวา) มีนิลรตั นเ์ ป็นเครอ่ื งประดบั ภกั ษาหาร คือ เนือ้ ทราย อาวธุ ค่กู าย พระหตั ถข์ วา ถือจกั ร พระหตั ถซ์ า้ ยถือตรศี ลู เสดจ็ ประทบั เหนือมยรุ าปักษา (นกยงู ) กจิ กรรมส่งเสริมกำรอ่ำนออนไลน์ โดยหอ้ งสมุดประชำขนอำเภอป่ ำตวิ้ จงั หวัดยโสธร

กจิ กรรมวันสงกรำนต์ ทำบุญตกั บำตร วนั มหาสงกรานต์ ประชาชนจะลกุ ขนึ้ มาตอนเชา้ เพ่อื ท่ีจะจดั เตรยี มอาหาร ไปตกั บาตรถวายพระ พอจดั เตรยี มอาหารเสรจ็ ก็จะ บรรจงลงภาชนะมีถว้ ยโถโอชามท่ีสวยงาม แลว้ เอาวางเรยี งลงในถาด เพ่อื นาไปทาบญุ ตกั บาตรและเลีย้ งพระประจาหม่บู า้ นของตน เร่อื งการ แต่งตวั จะแต่งตวั ดว้ ยเสือ้ ผา้ ท่ีสะอาดสวยงามมิดชิดเหมาะแก่การไปวดั ของชาวบา้ น ปล่อยนกปล่อยปลำ การปล่อยนกปล่อยปลาในวนั มหาสงกรานต์ ถือว่าทากนั อาจจะเป็นประเพณีเลยทีเดียว เพราะน่นั ถือว่าเม่ือเขา้ วดั มาแลว้ ก็ตอ้ งทาบญุ โดยการปล่อยนกปล่อยปลาถา้ ถือตามความ เช่ือแลว้ อานสิ งสใ์ นการปล่อยนกปลอ่ ยปลาถือวา่ มีมากเลยทีเดียวแลว้ แต่ใครจะอธิฐาน แบบไหนเพราะการใหช้ ีวติ ใหมแ่ ก่สตั วท์ ่ีถกู จบั มาทรมานถือวา่ ไดบ้ ญุ มากเลยทีเดียว เพราะฉะนน้ั ไมแ่ ปลกเลยถา้ ถึงวนั สงกรานตจ์ ะเหน็ ประชาชนปลอ่ ยนกปลอ่ ยปลา กจิ กรรมส่งเสริมกำรอ่ำนออนไลน์ โดยหอ้ งสมุดประชำชนอำเภอป่ ำตวิ้ จงั หวัดยโสธร

กอ่ พระเจดยี ท์ รำย วันสงกรำนต์ ในสมยั ก่อนทีเร่อื งเลา่ ขานกนั วา่ ทกุ คนเม่ือเขา้ วดั มาแลว้ เวลาเดนิ ออกจากวดั จะมีเม็ดทรายตดิ เทา้ ออกไปดว้ ยเพราะฉะนนั้ เพ่ือเป็นการเตมิ เตม็ จงึ มีการขนทรายเขา้ วดั หรือการก่อพระเจดียท์ รายนนั้ เองแตถ่ ึง อยา่ งไรแลว้ การกอ่ พระเจดยี ท์ รายก็เป็นเพียงกิจกรรมอยา่ งหน่งึ ท่ีใหช้ าวบา้ นมีสว่ นรว่ มกนั ทาเพราะตอนเย็นๆชาวบา้ นก็จะพากนั ไป ท่ีทา่ นา้ แลว้ ขนทรายกนั มาคนละถงั เพ่ือนาทรายมากอ่ เป็นพระเจดีย์ น่นั ถือวา่ เป็นกิจกรรมอยา่ งหนง่ึ ท่ีจะใหช้ าวบา้ นมีความสามคั คี กรมเกลียวเพราะเม่ือขนทรายเขา้ วดั แลว้ ทรายก็จะลน้ วดั พระสงฆ์ ก็จะนาทรายท่ีชาวบา้ นขนมานาไปคืนสแู่ มน่ า้ ดงั เดมิ เพราะไมร่ ูจ้ ะเก็บไวท้ าอะไรเพราะฉะนนั้ แลว้ เวลาขนทราย เขา้ วดั ควรจะขนเพียงแคเ่ ล็กนอ้ ยเทา่ นนั้ พอเพราะจะสรา้ งความลาบากใหพ้ ระเณรในภายหลงั สรงนำ้ รดนำ้ และสำดนำ้ การสรงนา้ พระพทุ ธรูป มีดอกไม้ ธปู เทียน ไปบชู า แลว้ เอานา้ อบไปประพรมท่ีองคพ์ ระ ทาเป็นสงั เขป พอเป็นพิธีวา่ ไดแ้ สดงความเคารพบชู าและสรงนา้ ทา่ นในวนั ขนึ้ ปีใหมแ่ ลว้ เม่ืออญั เชิญพระพทุ ธรูปมา ก็มีการ แหแ่ หนกนั อยา่ งสนกุ สนาน สรงนา้ พระพทุ ธรูปแลว้ ก็ มีการสรงนา้ พระสงฆ์ โดยมากมกั เป็นสมภารเจา้ วดั เป็นการสรงนา้ จรงิ ๆ สรงเสรจ็ ครองไตรจีวรใหมท่ ่ี อบุ าสกอบุ าสิกานามาถวาย ทา่ นก็ขนึ้ ธรรมาสน์ เทศนอ์ านวยพรปีใหมใ่ หแ้ ก่ผทู้ ่ีไปสรงนา้ นอกจากนี้ ยงั มีการ รดนา้ ญาตผิ ใู้ หญ่ หรอื ผซู้ ง่ึ เป็นท่ีเคารพนบั ถือ เพ่ือขอศีลขอพรตามประเพณี. กจิ กรรมส่งเสริมกำรอำ่ นออนไลน์ โดยหอ้ งสมุดประชำชนอำเภอป่ ำตวิ้ จังหวัดยโสธร