บทที่ 9

CARDIOVASCULAR SYSTEM ระบบไหลเวี ยนโลหิ ต ANATOMY

ระบบไหลเวียนเลือด Anatomyofthe CardiovascularSystem •โครงสรางและหนาท่ีของและหัวใจ •โครงสรางและหนาทอของหลอดเลือด -หลอดเลือดแดง(artery) -หลอดเลือดดา(vein) -หลอดเลือดฝอย(capillary) •โครงสรางและหนาทของระบบน้ำเหลือง -หลอดน้ำเหลือง •อวัยวะน้ำเหลือง -การวัดความดันโลหิต -การเจาะเลือด -การวัดคล่ืนไฟฟาหัวใจ ระบบไหลเวียนเลือดทำหนาที่ลำเลียงสารตางๆเชนแกสอาหาร ฮอรโมนไปใหเซลลตางๆทั่วรางกาย รวมทั้งทำหนาที่กำจัดสิ่งแปลกปลอมชวยเลือดเเข็งตัวเมื่อเกิดบาดแผล และลำเลียงของเสียไปยังอวัยวะที่ทำหนาที่กำจัด

การไหลเวียนโลหิต การไหลเวียนแบงออกไดเปน๒สวน 1.วงจรไหลเวียนทั่วกาย(systemiccirculation) เลือดที่ไหลเวียนจะออกจากเวนตริเคิลซายไปสูสวนตางๆของรางกายแลว กลับมาเขาเอเทรียมขวาวงจรนี้ทำงานกวางขวางจึงอาจเรียกวาวงจรใหญ (greatercirculation) 2.วงจรไหลเวียนผานปอด(pulmonarycirculation) เลือดที่สงมาเขาเอเทรียมขวาจะเทลงสูเวนตริเคิลขวาแลวสงไปยังปอด หลังจากนั้นจะกลับมาเขาเอเทรียมซายใหมการไหลเวียนวงจรนี้ทำงาน นอยกวาจึงเรียกวาวงจรเล็ก(lessercirculation) https://www.topperlearning.com/answer/describe-double-circulatio n-in-human-beings-why-it-is-necessary/d0412wdd

Heart -หัวใจมี4หองมีขนาดเทากับกำปน หัวใจ -หัวใจจะอยูใตกระดูกหนาอกโดยมีตำแหนง อยูในบริเวณสวนกลางของหนาอกคอนขางไป ทางซายเล็กนอย -อยูระหวางRibsที่2-6ระหวางT5-T8 -ฐานของหัวใจ•อยูที่ชองวางระหวางซี่โครงที่5 https://www.nottingham.ac.uk/nursing/practic e/resources/cardiology/function/chest_leads.php

เยื่อหุมหัวใจ (pericardium) เปนเนื้อเยื่อบางๆชั้นนอกสุดของหัวใจที่หอหุมอยูโดยรอบนอกหัวใจ มีลักษณะเหนียวและมีความแข็งแรงทนทานประกอบดวยเนื้อเยื่อ2ชั้น ดังนี้ 1. fibrouspericardium เปนชั้นที่อยูดานนอกมีความแข็งแรงทนทานมีลักษณะเหนียว ทำหนาที่หอหุมหัวใจและหลอดเลือดใหญที่ตออยูกับหัวใจ(greatvessel) 2. serouspericardiumเปนชั้นเนื้อเยื่อบางๆที่อยูถัดเขามาดานใน โดยพัฒนามาจากmesotheliumซึ่งจะพบเปนลักษณะของเซลลแบนๆ เรียงตัวกันหนึ่งแถวแบงออกเปนสองชั้นยอยๆไดแก ·parietallayerเปนสวนที่บุทางดานในของชั้นfibrouspericardium ·viscerallayerเปนชั้นที่อยูแนบเนื้อหัวใจโดยบุอยูที่ผิวดานนอกของ หัวใจและยังทำหนาที่ผลิตpericardialfluidอีกดวย ระหวางชั้นทั้ง2จะมีชองวางที่มองไมเห็นดวยตาเปลา(Potentialspace) ภายในชองวางจะมีของเหลวประมาณ15-50มิลลิลิตรที่มีหนาที่หลอลื่น ไมใหเกิดการเสียดสีระหวางเนื้อเยื่อทั้ง2ชั้นของเยื่อหุมหัวใจและชวยลด แรงกระแทกของหัวใจจากอวัยวะขางเคียงและจากการบีบตัวของหัวใจ ทั้งนี้ของเหลวนี้ประกอบดวยน้ำโปรตีนเม็ดเลือดขาวและสารเคมีที่เรียกวา Lacticdehydrogenase(LDH) เยื่อหุมหัวใจเยื่อหุมหัวใจมีหนาที่ -หอหุมปองกันหัวใจ ไมใหเสียดสีกระแทก กับอวัยวะอื่นๆที่อยูติด กับหัวใจ เชนปอดและหลอดเลือด -ชวยคงรูปรางของหัวใจ -ชวยไมใหหัวใจเตนจน เคลื่อนที่มากเกินไปและ ชวยไมใหกลามเนื้อหัวใจ ยืดขยายตัวมากเกินไป file:///C:/Users/ASUS/Downloads/the-heart-wall-4022792- FINAL-ff0aca97377c4fe9aeef72b044138011%20(1).webp

Wallofheart(ผนังหัวใจ) ประกอบดวย3ชั้นคือ 1.Endocardium เหมือนกับชั้นintimaของหลอดเลือดที่ประกอบดวย1ชั้นของ simplesquamousepitheliumเรียกendotheliumรองรับดวย ชั้นเนื้อเยื่อเกี่ยวพันบางๆเรียกsubendotheliallayerซึ่งมีองค ประกอบเปนพวกelasticและcollagenfibersกับsmoothmusclecells 2.Myocardium เปนชั้นที่หนาที่สุดประกอบดวยเซลลกลามเนื้อหัวใจ (cardiacmusclecells)ที่เรียงตัวเปนชั้นๆลอมรอบchambersofheart แบบcomplexspiralพวกcardiacmusclefiberเรียงตัวไปในทิศตางๆ กลามเนื้อสวนใหญจะไปเกาะที่cardiacfibrousskeleton 3.Epicardium ชั้นนอกสุดที่หุมหัวใจประกอบดวย1ชั้นของ simplesquamousepithelium(mesothelium)รองรับดวย connectivetissueชั้นบางๆใตชั้นนี้จะมีชั้นของlooseconnectivetissue เรียกsubepicardiallayerที่มีพวกnerveและnervegangliaฝงอยู และมีไขมันสะสมอยางepicardiumคือชั้นในของเยื่อหุมหัวใจ (viscerallayerofpericardium)ระหวางviscerallayerกับ parietalofpericardiumเปนชองวางของถุงหุมหัวใจ (pericardialcavityofpericardialsac)ที่บรรจุของเหลวจำนวนหนึ่ง ชวยใหหัวใจเคลื่อนไหวภายในsacไดดี https://thenewcardiacnurse.wordpress.com/2017/06/20/layers-of-the-heart/

ลิ้นหัวใจ ลิ้นหัวใจเปนแผนพังผืด ที่ประกอบดวยเสนใยคอลลาเจน ValvesoftheHeart (Collagen)ลักษณะเปนแผนแบน ที่สามารถทนตอแรงดันสูงเวลา หัวใจบีบตัวโดยไมฉีกขาด semilunarvalveลิ้นที่อยูโคนเสนเลือดพัลโมนารีอารเตอรี และโคนเสนเอออรตาทำหนาที่ปองกันไมใหเลือดไหลกลับเขาสูหัวใจอีก Atriventricularvalveกั้นระหวางเอเตรียมกับเวนตริเคิล ลิ้นหัวใจมีทั้งหมด4ลิ้นไดแก Tricuspidvalveกั้นระหวางหัวใจหองบนขวากับหองลางขวา มี3แผนเรียงเปนวงทำหนาที่ปองกันการยอนกลับของเลือดดำจาก หองลางขวาขึ้นไปยังหองบนขวา Pulmonaryvalveกั้นระหวางหัวใจหองลางขวากับหลอดเลือดปอด Pulmonaryarteryมี2แผนเรียงเปนวงทำหนาที่ปองกันการยอนกลับของ เลือดจากหลอดเลือดปอดPulmonaryarteryกลับมายังหัวใจหองลางขวา Mitralvalveกั้นระหวางหัวใจหองบนซายและหองลางซาย ทำหนาที่ปองกันการยอนกลับของเลือดแดงจากหองลางซายกลับขึ้นไปยัง หองบนซาย Aorticvalveกั้นระหวางหัวใจ หองลางซายกับทอเลือดแดงใหญAorta ทำหนาที่ปองกันการยอนกลับของ เลือดจากAortaกลับเขามายัง หัวใจหองลางซาย

BหloลoอdดSเลuือpดpทlyี่มtาoเลthี้ยeงหHัวeใaจrt(เBลืlอoดoทdี่มsาuเpลpี้ยlงyห)ัเวสใจนโลหิต ที่มาเลี้ยงMyocardium คือCoronaryarteries มี2เสนซายและขวา(RightandLeftcoronaryartery) ซึ่งกระจายออกเปนเสนโลหิตฝอยเพื่อเลี้ยงกลามเนื้อหัวใจ แลวจะรวมกันเขาเปนCoronarysinusกลับเขาสูหัวใจทาง Rightatriumซึ่งรูเปดจะอยูใกลกับจุดของSAnode กลามเนื้อหัวใจจำเปนตองไดรับโลหิตมาเลี้ยงมาก เพราะตองทำงานหนักตลอดเวลา เสนเลือดที่มีแขนงไปเลี้ยงหัวใจมี2แขนงคือRightและ Leftcoronaryartery 1.Leftcoronaryartery แบงออกเปน2แขนงไดแกCircumflexarteryซึ่งเริ่มตนจาก Atrioventricularsulcusซึ่งอยูระหวางหัวใจหองบนและหองลางดานซาย โดยไปเลี้ยงผนังของหัวใจหองบนและหองลางดานซายสวนอีกแขนงของ LeftcoronaryarteryคือAnteriorinterventricularartery อยูระหวางรองของหัวใจหองลางนำเลือดไปเลี้ยงผนังของหัวใจหองลาง ทั้งซายและขวา 2.Rightcoronaryartery แยกออกมาทางAtrioventricularsulcusระหวางหัวใจหองบนและหองลาง ดานขวาจากนั้นแบงออกเปน2แขนงแขนงแรกคือ Posteriorinterventriculararteryจะผานไปใน Interventricularsulcusนำเลือดไปเลี้ยงผนังของVentricle ดานซายและขวาสวนอีกแขนงหนึ่งไดแกMarginalarteryผานมา ทางดานลางของหัวใจนำเลือดไปเลี้ยงผนังของหัวใจหองลางและ หองบนดานขวา brainkart.com/article/Blood-Supply-to-the-Heart_21078/

ConductionSystemoftheHeart การที่กลามเนื้อหัวใจสามารถกระตุนการทำงานไดดวยตัวเองโดยอาศัย ระบบนำไฟฟา(conductionsystem)ภายในผนังของหัวใจโครงสรางที่ สำคัญของระบบนำไฟฟาของหัวใจไดแก Sinaoatrialnodeหรือเอสเอโนด(SAnode) เปนกลุมของเซลลกลามเนื้อหัวใจที่มีการเปลี่ยนรูปไปเปนเซลลของระบบนำ ไฟฟาโดยอยูในผนังของหัวใจหองบนขวาเอสเอโนดทำหนาที่เปนตัวเริ่มตน ในการสงกระแสไฟฟาไปตามกลามเนื้อหัวใจหองบนดวยความถี่ประมาณ 60-70ครั้งตอนาที Atrioventricularnodeหรือเอวีโนด(AVnode) อยูระหวางหัวใจหองบนและหองลางโดยจะรับกระแสไฟฟาที่สงมาตาม หัวใจหองบนแลวจึงนำกระแสไฟฟาสงลงไปยังหัวใจหองลางผานทางเสนใย นำไฟฟาที่อยูในผนังกั้นหัวใจหองลางขวาและลางซายซึ่งเรียกวา บันเดิลออฟฮิส(BundleofHis)และนำกระแสไฟฟาเขาสูหัวใจหองลาง ทางเสนใยปวคินเจ(Purkinjefiber)นอกจากนี้ในกรณีที่เอสเอโนด ไมสามารถกระตุนหัวใจไดเอวีโนดจะทำหนาที่เปนตัวเริ่มตนแทน การทำงานของหัวใจแบงเปน3สวนสำคัญคือ -การควบคุมสั่งการจากระบบประสาท -การนำสัญญาณไฟฟาในหัวใจ -การบีบตัวและคลายตัวของหัวใจ https://www.teachpe.com/anatomy- physiology/the-heart-conduction-system

Artery BloodVessels หลอดเลือด •ขนสงออกซิเจนสูเนื้อเยื่อ •ผนังหนามีกลามเนื้อเรียบ •มีElastictissue •แรงดันสูง Venule Vein •เสนเลือดฝอย •ผนังบาง •ความดันต่ำ •มีปริมาณเลือดสูวสุด •มีANSมาควบคุม https://www.researchgate.net/figure/Structure-of-Blood-Vessels-Google-Image_fig2_342452984

SystemicArteries หลอดเลือดเเดงในรางกาย •Archofaorta •Subclavian(LandR) •Brachiocephalic •commoncarotid(LandR) •Axillary(LandR) •Brachial(LandR) •Radial •Ulnar •Abdominalaorta •Commoniliac •Externaliliac •Femoral •Popliteal •Posteriortibial •Anteriortibial •Dorsalpedis Pulsepointsการจับชีพจร ที่นิยมคือ Carotid Radial Ulnar pinterest.com/jubmengninut/



ระบบน้ำเหลือง •ประกอบดวย •Lymphaticvessel •Lymphoidtissue •หนาที่ •รักษาสมดลุของน้ำในเนื้อเยื่อ •ดดูซึมไขมันจากลำไสเล็ก •ดูดซึมโปรตีนกลับสูหลอดเลือด •ปองกันสิ่งแปลกปลอม https://surachai2833.wordpress.com/category/%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E 0%B8%9A%E0%B8%9A%E0%B8%99%E0%B9%89%E0%B8%B3%E0%B9 %80%E0%B8%AB%E0%B8%A5%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%87/

Lymphaticsystemandorgans https://www.newleafwellness.com/wellness-blog/lymphatic-system-healthy/