การงานอาชีพฯ ม.1 หน่วย 11

รายวิชาการงานอาชพี และเทคโนโลยี ง ๒๑๑๐๑ ชั้นมธั ยมศกึ ษาปีท่ี๑ หน่วยการเรียนรู้ท่ี ๑ งานบา้ น

ตัวชี้วดั ๑. วเิ คราะห์ข้ันตอนการทางานตามกระบวนการทางาน (ง ๑.๑ ม.๑/๑) ๒. ใช้กระบวนการกลุ่มในการทางานด้วยความเสยี สละ (ง ๑.๑ ม.๑/๒) ๓. ตัดสินใจแก้ปญั หาการทางานอยา่ งมเี หตุผล (ง ๑.๑ ม.๑/๓)

ผงั สาระการเรียนรู้

การใชอ้ ปุ กรณอ์ านวยความสะดวกในการทางานบ้าน อุปกรณ์อานวยความสะดวกในการทางานบา้ น เป็นส่ิงท่ีมนุษยใ์ ชใ้ นการทา ความสะอาดตวั บา้ น บริเวณบา้ น และทางานบริการในบา้ น เช่น ซกั ผา้ รีดผา้ ประกอบอาหาร ความสาคญั ของอุปกรณ์อานวยความสะดวกในการทางานบ้าน การทางานบ้านตา่ ง ๆ จาเป็นตอ้ งใช้อปุ กรณ์ อานวยความสะดวกในการทางานเพอ่ื ใหก้ าร ทางานมปี ระสิทธิภาพ ช่วยประหยัดแรงงาน ประหยดั เวลา ประหยดั พลังงาน ประหยัด ค่าใชจ้ า่ ย

หลกั การเลอื กใช้อุปกรณ์อานวยความสะดวกในการทางานบ้าน การเลือกใชอ้ ุปกรณอ์ านวยความสะดวกในการทางานบา้ นมหี ลักการท่สี าคญั ดังน้ี ๑. เหมาะสมกบั ลกั ษณะงาน ๒. ปลอดภัยในการใช้งาน ๓. ประหยดั ๔. ใช้งานและดูแลรักษาง่าย

ใหน้ กั เรียนวิเคราะห์สถานการณ์หลกั การเลือกใช้ อุปกรณ์อานวยความสะดวกในการทางานบา้ น สถานการณ์ ๑ หลักการ ก้อย เลือกใช้ไม้กวาดขน เหมาะกับงาน ไก่ปัดฝ่ ุนตามชัน้ วางของ สถานการณ์ ๒ หลักการ กุ้ง เลือกใช้เคร่ืองซักผ้า ปลอดภยั ในการใช้งาน ท่ีมีเคร่ืองหมายมาตฐาน อุตสาหกรรม

แนวขอ้ สอบ o-net/pisa • ข้อใดจบั คู่อุปกรณ์กับลักษณะงานได้สัมพนั ธ์กัน • ก. ฟองนา้ -ขัดพนื้ ไม้ • ข.เคร่ืองดดู ฝ่ ุน-กาจดั ฝ่ ุนบนพรมปูพนื้ • ค. แปรงลวดขดั พนื้ กระเบือ้ ง • ง. ไม้กวาดดอกหญ้า-กวาดพนื้ ท่มี ีนา้ ขัง

อปุ กรณ์อานวยความสะดวกในการทางานบ้าน ๔ อุปกรณ์ท่ีใช้ในการจัด ๑. อุปกรณ์ท่ีใช้ในการดแู ล ตกแต่งบริเวณบ้าน รักษาบ้าน การใช้อุปกรณ์อานวยความ สะดวกในการทางานบ้าน ๓. อุปกรณ์ท่ีใช้ในการตัดเยบ็ ๒. อุปกรณ์ท่ีใช้ในการ ซ่อมแซมและดูแลรักษาเสือ้ ผ้า ประกอบอาหาร

การใช้อปุ กรณ์อานวยความสะดวกในการทางานบ้าน ๑.อุปกรณ์ท่ใี ช้ในการดแู ลรักษาบ้าน ๑.๑ อุปกรณ์ท่ใี ช้ในการดทู าความสะอาด ๑) อุปกรณส์ าหรับปัดและกวาด ไดแ้ ก่ ไม้กวาดชนิดต่าง ๆ ควรเลอื กทมี่ ีดา้ มจับขนาด พอเหมาะกับมือ ด้ามตรง แขง็ แรง ไม่มมี อดกัดกนิ ปลายไมก้ วาดผกู มดั แนน่ ไม่หลุดลุ่ย ไม้กวาดดอกหญา้ ไม้กวาดทางมะพรา้ ว ไมก้ วาดเส้ยี นตาล

๑.๑ อุปกรณ์ท่ใี ช้ในการดทู าความสะอาด ไม้กวาดไม้ไผ่ หรือไม้ ไม้กวาดขนไก่ กวาดมือเสือ เคร่อื งดูดฝุ่น

๔) เครื่องดดู ฝนุ่ เปน็ อุปกรณ์ประเภทเครื่องใช้ไฟฟา้ ที่มีมอเตอร์ ควบคุมการทางาน ๕) เคร่อื งซักผ้า เป็นอุปกรณป์ ระเภทเคร่ืองใชไ้ ฟฟ้าสาหรับ ทาความสะอาดเสอ้ื ผ้าทม่ี ีมอเตอรค์ วบคุมการทางาน เคร่อื งซกั ผ้ามีท้งั แบบถงั เดี่ยวและถังคู่

๑.๒ อุปกรณ์สาหรับขัด ไดแ้ ก่ แผน่ ขดั และแปรงชนิดตา่ ง ๆ มีดังน้ี แผน่ ขัด แปรงพลาสติก แปรงพลาสตกิ มีด้ามใช้ขัด แปรงพลาสติก ไมม่ ดี ้ามใชท้ า เครื่องสขุ ภณั ฑ์ ในห้องน้า ความสะอาดเส้ือผา้ ฝอยขัด ใชข้ ดั ภาชนะ แปรงลวด ใช้ ขดั พ้นื ไม้ พ้นื ซีเมนต์

๑.๓ อุปกรณส์ าหรบั เชด็ ถู ได้แก่ ผา้ ถพู นื้ ฟองนา้ และไมถ้ ูพ้นื มดี งั น้ี ผา้ สาหรบั เชด็ ถู ฟองนา้ ไมถ้ พู ื้น ม๊อบเช็ดฝ่ ุน

๔) สารทาความสะอาด สารทาความสะอาด ทีมีขายอยทู่ วั่ ไปมีหลายชนิด หลายยห่ี อ้ แต่ละชนิดมีลกั ษณะและคุณสมบตั ิในการใชง้ านต่างกนั ดงั น้นั ก่อนการเลือกใชค้ วรศึกษารายละเอียดของฉลากให้ เขา้ ใจและเลือกใชใ้ หเ้ หมาะสม ดงั น้ี ผงซกั ฟอก มีท้งั ชนิด น้า และผง

๔) สารทาความสะอาด

นา้ ยาล้างจาน • นา้ ยาล้างจาน มีทงั้ ชนดิ ที่เป็นของเหลวและเป็น ครีม การเลือก ศกึ ษาฉลากกอ่ นการเลือกซอื ้ ประสิทธิภาพเหมาะสมกบั ราคา การใช้ ใช้ล้างจานหรือภาชนะอ่ืนๆ การเกบ็ รักษา ปิดฝาให้สนิท หยบิ ใช้สะดวกและพ้นมือเดก็

นา้ ยาล้างจาน • นา้ ยาล้างจาน มีทงั้ ชนดิ ที่เป็นของเหลวและเป็น ครีม การเลือก ศกึ ษาฉลากกอ่ นการเลือกซอื ้ ประสิทธิภาพเหมาะสมกบั ราคา การใช้ ใช้ล้างจานหรือภาชนะอ่ืนๆ การเกบ็ รักษา ปิดฝาให้สนิท หยบิ ใช้สะดวกและพ้นมือเดก็

นา้ ยาขดั พนื้ • นา้ ยาขดั พืน้ • เป็นของเหลวท่มี สี ว่ นผสมของสารประเภทกรด คอ่ นข้างรุนแรงและผสมนา้ ยาฆา่ เชือ้ โรคมกี ลนิ่ ฉนุ มกั นาไปผสมกบั นา้ เพ่อื ใช้สาหรับทาความสะอาด

นา้ ยาเช็ดกระจก • นา้ ยาเชด็ กระจก เป็นของเหลวใสท่ีมีสว่ นผสมของสาร ประเภทกรดมีการแตง่ สีและกลนิ่ • ใช้สาหรับทาความสะอาดกระจกโดยการฉีดให้ทวั่ กระจก แล้วใช้ผ้าหรือกระดาษหนงั สอื พิมพ์เชด็ ให้สะอาด

นา้ ยาเช็ดโลหะ • นา้ ยาเชด็ โลหะเป็นของเหลวบรรจใุ นขวด มีลกั ษณะเป็นครีม • ใช้สาหรับทาความสะอาดเคร่ืองเรือนเคร่ืองใช้ ประเภททองเหลือง เครื่องเงิน • การใช้ โดยการนาผ้าแห้งสะอาดซบุ นา้ ยา หรือครีมทาให้ทว่ั พืน้ ผิวแล้วขดั จนวสั ดสุ ะอาดเป็นเงา

สรุป อุปกรณ์ที่ใชใ้ นการดูแลรักษาบา้ น อุปกรณ์ปัดกวาด ไมก้ วาดดอกหญา้ ไมก้ วาดขนไก่ ไมก้ วาดทางมะพร้าว สารทาความสะอาด อุปกรณ์ที่ใชใ้ นการดแู ลรักษาบา้ น อปุ กรณ์เช็ดถู อุปกรณ์ขดั

๔. อุปกรณ์ท่ใี ช้ในการจดั ตกแต่งบ้าน • กรรไกรตดั กิ่ง มีลกั ษณะคล้ายครีม ใบมีดโค้ง มีสปริงอยู่ ระหวา่ งขากรรไกร • ใช้ตดั แตง่ กิ่งทีมีขนาดเลก็

เล่ือยตดั กิ่ง • เล่ือยตดั ก่งิ เป็ นเล่ือยขนาดเลก็ ทาจากแผ่นเลก็ กล้า บาง แบน ด้านคมมีฟันเป็ นซ่ีแหลม • ใช้สาหรับตัดแต่งต้นก่งิ ไม้ขนาดต่างๆ ทงั้ ก่งิ ไม้ท่อี ยู่ ระดับและอย่สู ูง

๒. อปุ กรณ์ทใี่ ชใ้ นการจัดตกแตง่ บริเวณบ้าน • การจดั ตกแตง่ บ้านต้องใช้อปุ กรณ์หลายชนดิ เพื่อตดั แตง่ หรือ บารุงรักษาต้นไม้ให้เจริญเตบิ โตสวยงาม

เคร่ืองตัดหญ้า • เคร่ืองตัดหญ้าแบบใช้ไฟฟ้ า เป็ นอุปกรณ์ไฟฟ้ า ทมี ี มอเตอร์ ควบคุมการทางาน • การใช้ ใช้สาหรับตัดแต่งหญ้าท่มี ีบริเวณกว้าง

กรรไกรตดั หญ้า • กรรไกรตดั หญ้าทาจากเหลก็ กล้ามคี วามคมยาว ประมาณ ๑ ฟุตปลายแหลม • ใช้สาหรับตดั หญ้าท่ใี บไม่แข็งหรือเหนียว จนเกินไป หรือตัดแต่งพ่มุ ไม้ริมรัว้

๓. อุปกรณ์ทเ่ี ก่ียวขอ้ งกับการประกอบอาหาร ๑) เตาแกส๊ ๒) เตาไฟฟ้า ๓) เตาไมโครเวฟ ๔) เครื่องบดอาหาร

๓.๑ อุปกรณ์และภาชนะเครื่องใชใ้ นการเตรียมอาหาร

๓.๒ อปุ กรณ์ในการปรุงอหาร/ ประกอบอาหาร

๒.๓ อปุ กรณ์และภาชนะเคร่ืองใช้ใน การตกั อาหารและใส่อาหาร

อุปกรณ์ทใ่ี ช้ในการตดั เยบ็ เสื้อผ้า ซ่อมแซมเสื้อผ้า •๑. อุปกรณ์ในการซ่อมแซมเสือ้ ผ้า •๒. อุปกรณ์ใช้ในการดแู ลรักษา และรักษาเสือ้ ผ้า

๔.๑ ตดั เยบ็ เสือ้ ผ้า ซ่อมแซมเสือ้ ผ้า เขม็ เยบ็ ผ้า กรรไกร ท่ีเลาะผ้า จักรเยบ็ ผ้า

๔.๒ อปุ กรณ์ในการซัก-รีดเสื้อผ้า

สรุป อุปกรณ์อานวยความสะดวกในการทางานบ้าน ๔ อุปกรณ์ท่ีใช้ในการจัด ๑. อุปกรณ์ท่ใี ช้ในการดแู ล ตกแต่งบริเวณบ้าน รักษาบ้าน การใช้อุปกรณ์อานวยความ สะดวกในการทางานบ้าน ๓. อุปกรณ์ท่ใี ช้ในการตดั เยบ็ ๒. อุปกรณ์ท่ีใช้ในการ ซ่อมแซมและดูแลรักษาเสือ้ ผ้า ประกอบอาหาร

การจดั และตกแตง่ ห้องต่าง ๆ ภายในบา้ น ความสาคญั ของการจดั และตกแต่งห้องต่าง ๆ ภายในบ้าน การจดั และตกแต่งหอ้ งตา่ ง ๆ ภายในบา้ นอยา่ งถกู ตอ้ งและเหมาะสมจะทาใหบ้ า้ น สะอาด เป็นระเบียบเรียบร้อย สวยงาม สร้างบรรยากาศสดชื่น มีชีวติ ชีวา ช่วยประหยดั พลงั งานไฟฟ้ า ช่วยเพมิ่ พ้นื ที่ใชส้ อย หลกั การจดั และตกแต่งห้องต่าง ๆ ภายในบ้าน ๑. มีประโยชน์ ๒. ประหยัด ๓. ปลอดภัย ๔. สวยงาม

กระบวนการจดั และตกแต่งห้องต่าง ๆ ภายในบ้าน ๑. การวิเคราะห์งาน ๒. การวางแผนในการทางาน ๓. การปฏบิ ตั งิ านตามลาดับขน้ั ตอน ๔. การประเมนิ ผลการทางาน โดยมกี ารตงั้ คาถามในแต่ละข้นั ตอน ดังนี้ ๑) การประเมินผลการวางแผน ๒) การประเมินผลขณะทางานหรอื ปฏิบตั งิ าน ๓) การประเมินผลการทางาน

การจดั และตกแต่งห้องนอน ห้องรับแขก ห้องนา้ ห้องครัว ๑. การจัดและตกแตง่ ห้องนอน ๑) การจัดวางเครอื่ งเรือนในหอ้ งนอน ควรเลือกเฉพาะสิ่งท่จี าเปน็ ตอ้ งใช้ และจดั วาง เครื่องเรือนให้สมดลุ ดงั น้ี เตยี งนอน ทนี่ อน หมอน ผา้ หม่ โต๊ะเคร่ืองแปง้ โตะ๊ หวั เตียง โคมไฟ ๒) สขี องผนังห้องนอนและวัสดุ อุปกรณ์ ทใี่ ช้ในการจัดและตกแตง่ ควรใช้สีเย็น เพอื่ ใหค้ วามรู้สกึ เย็นสบาย ๓) วสั ดุ อุปกรณ์ทใี่ ชจ้ ดั และตกแตง่ ห้องนอน ควรใหค้ วามรสู้ กึ โปรง่ สบาย ไมร่ กรุงรัง

๒. การจดั และตกแต่งห้องรับแขก ๑) การจดั วางเครอ่ื งเรอื นในหอ้ งรับแขก ควรเน้นประโยชนใ์ ช้สอย และความสวยงาม เปน็ สาคญั ดังน้ี โตะ๊ เกา้ อห้ี รอื ชดุ รับแขก ตู้วางของหรือตู้โชว์ โคมไฟ ๒) สขี องผนงั ห้องรับแขกและวสั ดุ อุปกรณ์ทีใ่ ชใ้ นการจดั และตกแตง่ ควรใช้สสี ดใสและ อบอุ่น ๓) วัสดุ อปุ กรณท์ ใ่ี ช้จดั และตกแต่งห้อง รบั แขก ใชข้ องประดษิ ฐ์จากวสั ดธุ รรมชาติ

๓. การจัดและตกแตง่ ห้องนา้ ๑) การจัดวางเคร่อื งเรอื นในห้องน้า ควรวางสงิ่ ของเครื่องใช้และของประดบั ตกแต่ง ใหเ้ หมาะสมกบั ขนาดของห้อง และทาความสะอาดได้งา่ ย ดงั น้ี เคร่อื งสขุ ภัณฑ์ อ่างล้างมือ ราวพาดผา้ ๒) สขี องผนงั หอ้ งนา้ และวัสดุ อุปกรณท์ ีใ่ ชใ้ นการจดั และตกแต่ง ควรเลือกใช้สที ใ่ี ห้ ความรสู้ กึ เยน็ สบาย ๓) วัสดุ อปุ กรณ์ท่ีใช้จัดและตกแต่งห้องนา้ ควรมสี ิ่งตกแตง่ เชน่ ที่ใสก่ ระดาษชาระ หรอื ท่ีแขวนส่งิ ของเคร่อื งใช้ท่ีมลี วดลาย สวยงาม

๔. การจัดและตกแต่งหอ้ งครัว ๑) การจดั วางเครอ่ื งเรอื นในหอ้ งครวั ควรยึดหลกั ความสะดวก ปลอดภยั ถกู สขุ ลกั ษณะ และทาความสะอาดงา่ ย ดงั นี้ เตาหงุ ตม้ โตะ๊ เตรยี มอาหาร อา่ งลา้ งจาน ตู้ติดฝาสาหรับเก็บจานชาม ชัน้ หรือทส่ี าหรบั คว่าจานชาม แกว้ น้า ตเู้ ย็น ๒) สีของผนงั หอ้ งครัวและวัสดุ อปุ กรณ์ ที่ใชใ้ นการจัดและตกแตง่ ควรเปน็ สี สดใส สว่าง และเย็น ๓) วัสดุ อุปกรณท์ ใี่ ชจ้ ัดและตกแตง่ ห้องครวั ควรตกแตง่ ด้วยภาพติดผนัง ที่เกีย่ วกบั อาหาร หรอื ตะกร้าวางผลไม้ หลากสี