เรื่อง ดิน (Soil)

ดิน (Soil) กลุ่มสาระการเรียนรูว้ ิทยาศาสตร์ จดั ทาโดย ครูนฤมล แฮนหลนุ โรงเรยี นวดั พิชัย สานักงานเขตบงึ ก่มุ

คานา ส่ืออเิ ลค็ ทรอนิค เรือ่ งดนิ เลม่ นจี้ ดั ทำข้ึนเพอื่ ประกอบกำรเรียนกำรสอนกลุ่มสำระกำรเรียนรู้ วิทยำศำสตร์ของนักเรยี นช้ันประถมศึกษำปีที่ 2 ทัง้ นผี้ จู้ ดั ทำหวงั เป็นอย่ำงยง่ิ ว่ำหนังสือเล่มน้จี ะ เปน็ ประโยชนต์ อ่ ผู้เรียน และผอู้ ำ่ น หำกมี ขอ้ ผดิ พลำดประกำรใด ผจู้ ัดทำขออภยั ณ โอกำสนี้ ด้วย ผู้จดั ทำ ครนู ฤมล แฮนหลุน

สารบญั สำรบญั หนำ้ เร่อื ง 1 ดิน (Soil) 2 สว่ นประกอบของดิน 3 ชนิดของดนิ 6 กำรกำเนดิ ของดิน 9 ช้นั ของดิน 10 กำรปรบั ปรงุ คณุ ภำพของดนิ 11 บรรณำนุกรม

ดนิ (Soil) กล่มุ สาระการเรยี นรู้วทิ ยาศาสตร์ ดนิ (Soil) ดิน(Soil) หมำยถึง วัตถุธรรมชำติ ทีป่ กคลมุ ผิวโลกเกดิ จำกกำร เปลยี่ นแปลงสภำพหรอื สลำยตวั ของ หนิ แร่ธำตุ และอินทรียวตั ถุ ผสม คลุกเคลำ้ กันตำมธรรมชำติ รวมกนั เปน็ ชนั้ บำง ๆ เมอื่ มีน้ำและอำกำศท่ี เหมำะสมก็จะทำให้พืชเจรญิ เติบโต 1

ดิน (Soil) กลุม่ สาระการเรยี นรวู้ ิทยาศาสตร์ สว่ นประกอบของดิน สว่ นประกอบของดิน ดินมีสว่ นประกอบทส่ี ำคัญอยู่ 4 ส่วน ดังน้ี คอื 1. ส่วนทเ่ี ป็นอนนิ ทรีย์สำร ไดแ้ ก่ แร่ หนิ ทรำย เป็นต้น 2. ส่วนทเี่ ปน็ นำ้ คือควำมช้ืนในดนิ 3. ส่วนท่ีเป็นอำกำศ คือ ช่องวำ่ ง ระหว่ำงเม็ดดินท่ีมีอำกำศแทรก อยู่ 4. สว่ นที่เป็นอินทรยี ส์ ำร ได้แก่ ซำก พชื ซำกสัตว์ทส่ี ลำยตวั และ สิ่งมีชวี ติ ในดิน เช่น ไสเ้ ดอื นและ แมลงในดนิ เปน็ ต้น 2

ชนดิ ของดนิ ดนิ (Soil) กล่มุ สาระการเรียนรวู้ ิทยาศาสตร์ ชนดิ ของดนิ จำแนก ตำมลกั ษณะของเนอ้ื ดิน มี 3 ประเภทใหญ่ ๆ ดังตอ่ ไปน้ี 1. ดินเหนยี ว (Clay) คือ ดนิ ที่มีเนื้อที่ละเอยี ดที่สุด ยืดหยุน่ เม่อื เปยี กนำ้ เหนยี วติดมอื ปัน้ เป็นกอ้ นหรอื คลงึ เปน็ เส้นยำวได้ พังทลำยได้ยำก อุ้มน้ำได้ดี 3

ดนิ (Soil) กลุม่ สาระการเรยี นร้วู ิทยาศาสตร์ 2. ดนิ ทรำย (Sand) ชนดิ ของดนิ คือ เปน็ ดนิ ทเี่ กำะตัวกนั ไม่แนน่ ระบำยนำ้ และ อำกำศได้ดมี ำก อมุ้ นำ้ ได้ นอ้ ย พังทลำยไดง้ ่ำย มีควำมอุดมสมบูรณ์ตำ่ เพรำะควำมสำมำรถในกำรจบั ยดึ ธำตุอำหำรมนี อ้ ย พืชทข่ี ึน้ อยใู่ นบริเวณดนิ ทรำย จงึ ขำดนำ้ และธำตอุ ำหำรได้งำ่ ย 4

ชนดิ ของดิน ดิน (Soil) กลมุ่ สาระการเรยี นรวู้ ทิ ยาศาสตร์ 3. ดินรว่ น (Loam) คอื ดนิ ทมี่ ีเนือ้ คอ่ นขำ้ งละเอยี ด นุ่มมือ ยืดหยนุ่ พอควร ระบำยนำ้ ไดด้ ีปำนกลำง มี แร่ธำตอุ ำหำรพืชมำกกวำ่ ดินทรำยเหมำะสมสำหรบั ใช้เพำะปลกู 5

ดนิ (Soil) กลุม่ สาระการเรียนรู้วทิ ยาศาสตร์ กำรกำเนิดของดิน กำรกำเนิดของดนิ เรำสำมำรถแบง่ ออกเป็น 3 ขั้นตอน ดงั นี้ ขัน้ ท่ี 1 กำรผุพงั สลำยตัว เปน็ สำเหตุทำให้ชน้ั หนิ แตก เปน็ หินกอ้ นใหญ่ๆ หินชน้ั น้ี เมื่อถูกแสงแดดและฝน ตกกจ็ ะแตกหกั และผพุ ังเปน็ ชิ้นเล็ก ๆ ต่อไป 6

ดิน (Soil) กลมุ่ สาระการเรียนรู้วทิ ยาศาสตร์ กำรกำเนดิ ของดิน ขัน้ ที่ 2 ขบวนกำรสรำ้ งดิน จะเกดิ ขน้ึ ต่อเนอ่ื งจำกกำรผุ พงั สลำยตัวของหนิ พืชจะเจรญิ งอกงำมตำมบรเิ วณ รอยแตกของหนิ แมลงเล็ก ๆ และสตั วอ์ ่ืน ๆ เข้ำมำ อำศยั ตำมบรเิ วณรอยแตก เมื่อพืชและสัตวต์ ำยจะสลำยตวั ไปเปน็ ฮวิ มสั 7

ดนิ (Soil) กลมุ่ สาระการเรยี นรวู้ ิทยาศาสตร์ กำรกำเนดิ ของดิน ขนั้ ท่ี 3 สตั วเ์ ลก็ ๆ ในดิน จะเคลอ่ื นทีไ่ ปมำทำใหฮ้ วิ มสั ผสม กับเศษหนิ และแร่ธำตกุ ลำยเปน็ ดนิ ที่อุดมสมบูรณ์ เรียกวำ่ ดนิ ชน้ั บน 8

ช้ันของดิน ดิน (Soil) กลมุ่ สาระการเรียนร้วู ิทยาศาสตร์ ชัน้ ของอินทรีย์วัตถุ คือ ชนั้ O จะอยู่ตอนบนสดุ ของรูปดำ้ นขำ้ งของดนิ โดยจะ ประกอบด้วยอินทรยี ว์ ัตถุเปน็ สว่ นใหญ่ ซึง่ จะทำให้ดินชัน้ นมี้ ีสี ค่อยขำ้ งดำ ประกอบด้วยซำกพชื และซำกสัตว์ ทัง้ ทีผ่ พุ ังไปแลว้ และยงั ไมผ่ ุพงั ดนิ โดยท่ัวไปจะมชี นั้ น้บี ำงมำก ชัน้ ดนิ A เป็นชน้ั ดนิ แร่ธำตทุ ่อี ย่บู นสุดของรูปดำ้ นข้ำง มี อินทรีย์ผสมคลุกเคลำ้ อยู่มำกกว่ำช้นั ดินอ่นื ช้ันดนิ O และชน้ั A รวมเรยี กวำ่ ดินชั้นบน ช้ันดิน B เป็นดนิ ชน้ั ล่ำงที่สะสมส่วนทถี่ กู ชะลำ้ งมำจำกชั้นดิน A และมกั จะมคี วำมหนำมำกกวำ่ ช้ันอ่ืน ๆ ช้ันดนิ C เปน็ ชนั้ ของวัตถุตน้ กำเนิดดิน ซึง่ ประกอบด้วยสว่ น ทส่ี ลำยตวั แตกหกั ผุกร่อนของหนิ และแร่ ชั้นหิน R เปน็ ชั้นหินแขง็ ทีอ่ ยู่ใตช้ ้ันดนิ C 9

ดนิ (Soil) กลุ่มสาระการเรยี นรูว้ ทิ ยาศาสตร์ การปรบั ปรุงคุณภาพของดิน กำรปรับปรงุ คณุ ภำพของดิน ใหเ้ หมำะกบั กำรเพำะปลกู พืชมี หลำยวิธีดงั นี้ 1. กำรใส่ปยุ๋ เพอ่ื เพิ่มแรธ่ ำตุ เพ่อื เพิ่มธำตอุ ำหำรบำงชนิดท่จี ำเปน็ ต่อกำรเจรญิ เติบโตของพชื เชน่ ธำตไุ นโตรเจน ธำตฟุ อสฟอรสั ธำตโุ พแทสเซยี ม และเพม่ิ สำรอินทรียใ์ นดินโดยกำรใส่ปุ๋ยคอก และปุ๋ยหมัก 2. กำรปรบั ควำมเป็นกรด – เบสของดนิ ไดแ้ ก่ กำรเนำ่ เปือ่ ยของ สำรอินทรีย์ในดนิ กำรใส่ปยุ๋ เคมบี ำงชนดิ กำรใสป่ ูนขำว 3. กำรปลูกพืชหมนุ เวียน กำรปลกู พชื หมุนเวียนจะเป็นวิธกี ำรท่ีทำ ใหม้ ีกำรเพิ่มสำรอินทรยี ใ์ นดิน เพ่ือเพมิ่ คณุ ภำพของดนิ 10

ดิน (Soil) กลุม่ สาระการเรียนรู้วทิ ยาศาสตร์ บรรณำนกุ รม https://www.pinterest.com/pin/675821487811908786/ https://www.pinterest.com/pin/452752568781148341/ https://www.mygreengardens.com https://www.google.com/searchM: http://www.chaiwbi.com/aggie2552/chaiwbi2552/unit03/3003.html 11

ดิน (Soil) กลุ่มสาระการเรียนรวู้ ทิ ยาศาสตร์ นำงสำวนฤมล แฮนหลนุ กลุม่ สำระกำรเรยี นร้วู ิทยำศำสตร์ โรงเรยี นวัดพิชัย สำนกั งำนเขตบึงกมุ่