ภูมิปัญญา ปราชญ์ชาวบ้าน

STORY ของผลติ ภัณฑ์ OTOP บา้ นบงึ โนใน หมทู่ ี่ ๕ ตาบลโคกสี อาเภอสว่างแดนดนิ จังหวัดสกลนคร จานวน ๑๐ ผลิตภัณฑ์ ๑. ไข่เค็มสมนุ ไพร STORY ดว้ ยหมบู่ า้ นบึงโนในเปน็ หมูบ่ ้านประกอบอาชีพด้านการเกษตรในด้านการปศุสตั ว์ เปน็ อาชพี เสรมิ คือการเลี้ยงเป็ดพนั ธุ์ไข่ กลุม่ แม่บา้ นจึงมีแนวความคิดท่ีมกี ารเกบ็ รักษาไขเ่ ป็นการถนอมอาหารไว้กนิ นาน ๆ และเพิ่มมูลค่าทางอาหารจากไขธ่ รรมดาให้พิเศษข้ึน การทาไขเ่ ค็มสมุนไพร ซ่ึงมีสว่ นผสมหลกั ๆ กค็ อื - ฝางแดงเป็นพชื สมนุ ไพรใช้บารุงเลอื ด - เกลือสินเทาในการเพิม่ สารไอโอดนี - ดอกอัญชนั เปน็ การสรา้ งหลอดเลือด - ใบเตยเปน็ พืชสีเขยี วเป็นคลอโรฟิวช่วยในการขบั อนุมูลอสิ ระออกจากร่างกาย ๒. ขา้ วไรเบอรร์ ี่ปลอดสารพิษ STORY ด้วยหมู่บ้านบงึ โนในเป็นหมู่บา้ นประกอบอาชีพเกษตรกรเป้นหลกั และปลูกมากทส่ี ดุ คือ ข้าว ซงึ่ ไดป้ ลกู ทุกครัวเรือน เพ่ือไว้บริโภคและจาหนา่ ย แต่ดว้ ยปัจจบุ นั ราคาขา้ วตกต่า จงึ ทาให้การผลติ ไม่คุ้มทนุ ทางชมุ ชนจึงประชมุ วางแผนในการตลาดเพื่อแกไ้ ขปัญหาดังกล่าวโดยการรวมกลุ่มผลติ ข้าวปลอดสารในรูปของ ชวี ภาพและหาพันธุ์ข้าวแปลกใหมแ่ ละมคี ุณค่าด้านสารอาหารและลดปริมาณนา้ ตาล เอกสารสรุปผลงานการประเมินคดั เลอื กการปฏบิ ตั งิ าน กศน. ดีเดน่ ประจาปี ๒๕๖๒ 51

๓. ผลิตภัณฑ์จากกลว้ ย STORY หมู่บ้านบึงโนในเป็นหมู่บ้านท่ีได้น้อมนาเอาหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาปรับใช้ใน หมบู่ า้ นและครัวเรอื นโดยเฉพาะด้านการลดรายจ่าย เพิ่มรายได้ให้กับครัวเรือนมีการปลูกพืชผักสวนครัวร้ัวกิน ได้ซ่ึงกล้วยเป็นพชื ชนิดหน่งึ ที่ชาวบ้านบงึ โนในไดป้ ลกู กนั มากทางกลุ่มแม่บ้านจึงมีแนวความคิดท่ีจะทาการแปร รปู ผลติ ภัณฑ์เพื่อเพ่มิ มูลคา่ และเพือ่ เป็นการสนับสนนุ ดา้ นการเกษตรจึงได้รวมกลุม่ แปรรูปผลผลิตจากกล้วย มี กลว้ ยฉาบ กล้วยแขก กล้วยตาก กล้วยบวชชี ๔. ผ้าฝา้ ยยอ้ มคราม STORY ได้สืบทอดภูมิปัญญาท้องถ่ินตั้งแต่สมัยปู่ ย่า ตา ยาย กลุ่มแม่บ้านได้รับการถ่ายทอดองค์ ความรู้เหล่าน้ีมาจารุ่นปู่ ย่า ตา ยาย ทางหมู่บ้านมองเห็นความสาคัญของผ้าคราม และกลัวว่าภูมิปัญญาอันดี งามเหลา่ นี้จะสูญหายไป จึงได้รวบรวมผู้มีความรู้ ด้านการทอผ้า ต้ังกลุ่มทอผ้าขึ้นมา และคิดค้นลายผ้า คือผ้า ฝ้ายย้อมครามลายดอกโสน ซึ่งเป็นดอกไม้ประจาหมู่บ้านบึงโนใน และเพ่ือเป็นที่สนใจตรงตามต้องการของ ตลาดกม็ ีการคดิ ออกแบบลายผ้าหลาย ๆ แบบ เอกสารสรุปผลงานการประเมินคดั เลอื กการปฏบิ ตั ิงาน กศน. ดเี ดน่ ประจาปี ๒๕๖๒ 52

๕. ผ้าขาวม้า STORY ดว้ ยผา้ ขาวม้าเป็นสัญลักษณ์ของคนภาคอีสานตั้งแต่บรรพบุรุษและใช้ได้เอนกประสงค์ และ คนภาคอีสานทอกันเองได้ เพราะสอนจากรุ่นสู่รุ่น และสามารถออกแบบเป็นเคร่ืองนุ่มห่มได้มากมายหลาย แบบ เชน่ ตดั เสือ้ กางเกง ฯลฯ ชุมชนจึงนามาเปน็ ผลติ ภัณฑ์ OTOP ๖. หมวกผ้าทอมือ หรือผ้าคราม STORY ดว้ ยสรรพคุณมากมายของครามและเปน็ สมุนไพรท่ีมคี ณุ ประโยชนม์ ากมายกลุ่มทอผา้ คราม ได้ทอเปน็ ผืนแล้วเอาเศษผ้าครามมาแปรรปู เยบ็ เปน็ หมวกผ้าคราม หรือผ้าทอมือ แลว้ ข้ึนทะเบียนผลิตภณั ฑ์ OTOP ประจาหมบู่ ้าน เอกสารสรุปผลงานการประเมนิ คดั เลอื กการปฏิบตั งิ าน กศน. ดเี ดน่ ประจาปี ๒๕๖๒ 53

๗. พรมเชด็ เทา้ STORY เนื่องดว้ ยชาวบ้านบงึ โนในมีอาชพี หลักการทานา เม่ือเสร็จส้นิ การทานาก็จะวา่ งงาน ชุมชน จงึ ไดม้ แี นวคิดสรา้ งรายได้เสริม จงึ ได้จัดตงั้ กลุ่มทาพรมเช็ดเทา้ เพื่อลดรายจา่ ยเพ่ิมรายได้ให้กบั ครอบครวั และ ชุมชน ๘. รองเท้าไหมพรม STORY เนื่องด้วยชาวบา้ นบึงโนในมอี าชพี หลักการทานา เมื่อเสร็จสิ้นการทานาก็จะวา่ งงาน หนว่ ยงานภาครฐั คือ ครู กศน.อาเภอสวา่ งแดนดนิ ได้เขา้ มาสนบั สนนุ อาชพี บ้านบึงโนใน หมู่ท่ี ๕ ตาบลโคกสี อาเภอสวา่ งแดนดนิ หลากหลายอาชพี กลุ่มสตรบี ้านบึงโนใน ไดเ้ ลือกการทารองเทา้ ถักทอ หรอื รองเทา้ ไหม พรม กลมุ่ สามารถถ่ายทอดความรู้ให้กล่มุ อน่ื ได้ วัสดุอุปกรณ์ มี มีเชอื กร่ม หรอื พรม และมีพ้ืนรองเทา้ เข็ม เอกสารสรุปผลงานการประเมินคดั เลอื กการปฏิบตั ิงาน กศน. ดีเดน่ ประจาปี ๒๕๖๒ 54

๙. พวงกุญแจ STORY ด้วยสรรพคุณมากมายของครามและเป็นสมุนไพรที่มีคณุ ประโยชน์มากมาย กลุ่มทอผ้าคราม ได้ทอเปน็ ผืนแล้วเอาเศษผ้าครามมาแปรรปู เปน็ พวงกุญแจ เป็นผลติ ภัณฑ์OTOP ของฝากบ้านบึงโนใน ของท่ี ระลึก ของชาร่วย ฯลฯ ๑๐. สมนุ ไพรเพ่ือสขุ ภาพ (ลูกประคบ) STORY ด้วยปัจจุบันคนไทยหันมาใช้สมุนไพรมากขึ้นโดยเฉพาะการนวดแพทย์แผนไทย นวดแผน โบราณ นวดคลายเส้น โดยการนวดสมุนไพรลูกประคบ การนวดเป็นอาชีพแขนงหน่ึงท่ีสร้างรายได้ให้กับคน ไทยในต่างแดน และตลาดการนวดแผนไทยยังเป็นอาชีพท่ีคงอยู่อีกยาวนาน ชุมชนบึงโนในจึงได้ทาผลิตภัณฑ์ OTOP และสมุนไพรในชมุ ชนก็สามารถหาไดง้ ่ายมอี ยู่ท่วั ไปตามไรน่ า มีการอบสมุนไพรแบบประหยัด เอกสารสรุปผลงานการประเมนิ คดั เลอื กการปฏิบตั งิ าน กศน. ดเี ดน่ ประจาปี ๒๕๖๒ 55

คณะผจู้ ัดทา ท่ีปรึกษา ผู้อานวยการ กศน.อาเภอสว่างแดนดิน ครู กศน.อาเภอสวา่ งแดนดิน นางสาววิลัยรตั น์ โมคมูล ครูอาสาสมัครการศกึ ษานอกโรงเรยี น นางมนัสวินี ณรงคช์ ัย ครอู าสาสมคั รการศกึ ษานอกโรงเรยี น นางสาวฉวีวรรณ โคกฉวะ ครอู าสาสมัครการศกึ ษานอกโรงเรียน นางรัญจวน กงิ่ พรมภู กานนั ตาบลโคกสี นางฉตั รบรรยง น้อยทรง นายวิทยา จันดารักษ์ ผูเ้ รยี บเรียง/จดั ทา ครู กศน.ตาบลโคกสี ครูศูนยก์ ารเรียนชมุ ชนตาบลโคกสี นายวรชยั สวุ รรณชัยรบ กานันตาบลโคกสี นางสาวกฤตยิ าณี แสนภูวา นายวทิ ยา จันดารกั ษ์ ออกแบบปก นายวรชยั สวุ รรณชัยรบ ครู กศน.ตาบลโคกสี เอกสารสรุปผลงานการประเมนิ คดั เลอื กการปฏบิ ตั งิ าน กศน. ดีเดน่ ประจาปี ๒๕๖๒ 56