Doksiri দকচিৰি দ্বিতীয় বৰ্ষপূৰ্তিৰ বিশেষ সংখ্যা, তৃতীয় বছৰ, প্ৰথম সংখ্যা, জুলাই, ২০২৩

Doksiri দকচিচি, জুলাই, ২০২৩ 1

অনভু ৱ চিয়ম চমচি Doksiri দকচিচি, জুলাই, ২০২৩ 2

Doksiri দকচিচি, জুলাই, ২০২৩ 3

Doksiri দকচিচি, জুলাই, ২০২৩ 4

Tarong সিূ ীপত্ৰ 7. সম্পাদকীয় 29. শমশচিংসকলৰ পৰম্পৰাগত সাজপাৰঃ এক GOMSAR সমীক্ষাত্মক অধ্যয়ন ❖ ড° মৃণালী কােযু়ুং 9. MAC éla: Mising Réngam-lok 43. MAK ৰ ২৪ত্বম অশধ্ৰ্ৱশন আৰু শবদায়ী Ngasod সভাপশত সগাশবন্দ টাইদ ❖ Dr. Abhijit Pa:yeng ❖ েচিিিণ পপগু 13. Lo:yid Mo:bo 49. ৰূপৰ্কাৱঁো ৰ সজযাশতপ্ৰসাদ আগৰৱালা সদৱৰ ❖ Dusyonto Noro 16. Mising Agom éla: Siloké Adí পশবত্ৰ জন্ম শতশিত এশট প্ৰবন্ধ... ❖ Bhaigeswor Pogag ❖ চমনু োজচিকা প্ৰৱন্ধঃ 51. শশদয়াৰ শবদভে ৰাজয কু শিল নগৰত তাশন সগাষ্ঠীৰ পটভূশম 19. Mising শব্দৰ বানান আৰু উচ্চাৰণ ❖ চদলীপ কমান 53. গ্ৰন্থঃ এক শিৰণ্ময়ী মিাৰ্ঘেয সম্পৰ্কে ❖ সশু ান্ত দাস ❖ ড° নাহেন্দ্ৰ পাদুন অণুগল্পঃ 22. অসম শশক্ষা বযৱস্থা আৰু জনজাতীয় শশক্ষা 99. থিলা নীশত ❖ পিচজয়া পিৌধুিী ❖ জাচিিাম কামান 100. মনত থৰ যায় এশট দুশট 25. Mising Agom Kébang ৰ ❖ ভূচমকা দাস সসাণালী জয়ন্তী আৰু মুখ্যমন্ত্ৰীৰ পদাপনে ত আমাৰ 97.পশৰিাস আশা ❖ িাচেদুল আলম পিৌধিু ী ❖ খহেন পপগু 99. আকৰ্েণ ❖ পেৌিম মালাকাি Doksiri দকচিচি, জুলাই, ২০২৩ 5

Tarong সচূ ীপত্ৰ ক শব তা Mé:tom নীচলম কু মাি, টম পমদক, জুনু বুঢ়াহোোচি, ঋষভ Someswor Medak, Jiten Payeng, নাথ, িাঞ্জল শমাম , স্বপ্নালী কচলিা, পদৱিাজ চমচল, Bhobo Dole:, Tuniram Medak, ববী দত্ত, োয়ত্ৰী পদৱী বিঠাকু ি, চজহিন নিে, লক্ষী Jatin Mili, Tapan Lal, Krishno িসাদ পিেন, িুনাহডা টাইদ, পজযাৎস্না িানী পবেম, Dole:, Johan Doley, Joya Medok Doley, Debanondo Pe:gu, Digen চবপ্লৱ পোস্বামী, সঞ্জীৱ সােি পিৌধিু ী, দীপ পেচট়ুংছ্ Taid, Dipkesh Kaman, Anuj Yein, বচি, ড° ক্ৃ ষ্ণ কু মাি বচনয়া, জনাদমন পাটি মিি়ুং, Karsang Takar, চিন্ময় পডকা, পজমছ দহল, চজিুপন শইকীয়া, সকশৰয়াৰঃ লেিহজযাচি মিাণ, দীচপকা ফু কন, অ়ুংকু িণ আফম, অচনিা পমচধ চমশ্র, সঞ্জীৱ সােি পিৌধুিী, চজহিন 95. RAW ত সকৰ্নকক সযাগদান কশৰব পাশৰ? পাহয়়ুং, আশা বিা মন, চেমা়ুংশু কচলিা, চনজুলম িা ❖ ড° বলু চজৎ বুঢ়াহোোঁাই চমচল, চবশ্বচজি শইকীয়া, অ়ুংকু চিিা ফু কন, কৃ ষ্ণ কান্ত মিা়ুং, লচখমী পনওে, িবীণ কু মাি টাহয়, েীিা Do:déng পোে দহল, Di.Si Migom Do:míg ❖ Bhaigeswor Pogag Turnam Horish Dole: গল্পঃ নীলা খামৰ চিচি 101. বশৃ ি ❖ নৱহজযাচি বিা সহিাচজনী কচলিা, সুচিচজৎ ভূিা 104. সসন্দূৰীয়া পিৰ সন্ধানত ❖ দীচি ঠাকু ি পোস্বামী Doksiri দকচিচি, জুলাই, ২০২৩ 6

Nébíngké Lupénam সম্পাদকীয়…. Doksiri éla: Ngok Asin Méngkíko (দকশচশৰ আৰু সমাৰ শকছু অনভু ৱ) Doksiri দকচিচি হ'ল এচি চিচিিং প্ৰচতযিা সিংখযা। দকচিচিযে ইচতিযধযই িহু নতুন কলখক/যলচখকাক উদগচৰ্ চদ নতুন কলখক সৃচি শব্দ। যাি অসিীযা আক্ষচিক অৰ্থ হ'ল চিচিত কচিিলল সক্ষি হহযি। চিন্ধা এচিধ অলিংকাি। অৰ্থাৎ কণ্ঠহাি। চিচিিং আৰু অসিীযা ভাষাক জীযাই িখাি স্বাৰ্তথ সাচহতয কিথত িযনাচনযেশ কিাি সিযযযি আৰু দুযযািা ভাষাক চিশ্ব দিিািত প্ৰচতষ্ঠা কিাি লক্ষযযি ২০২১ িষথি ২১ জুলাইত িিা দকচিচিযে চিচিিং আৰু অসিীযা ভাষা দকচিচি চিভাচষক ই আযলািনীখন জন্ম চদযা সাচহতয সিংস্কৃচতি ওিিত গুৰুত্ব প্ৰদান কচি হহচিল। আচজ দকচিচিযে দুিা িিি সম্পূৰ্থ আচহযি। চিযশষলক চিচিিং ভাষা এিা আঞ্চচলক কচিযল। এই দুিিিত দকচিচিযে ি'দ িিষুৰ্ক ভাষা নহয যচদও চিচিিং ভাষা হ'ল চিচিিং একাকাি কচি চিচিিং আৰু অসিীযা ভাষা জনযগাষ্ঠীি হৃদচিন্ধ আৰু জন্মগতভাযে কদহি সাচহতয সিংস্কৃচতি ওিিত চনিলসভাযে কাি প্ৰচতযিা চশিা উিচশিাত হি ৰ্কা এিা কহঁিাহি কচি আযি। ককাযনা চদন ৰ্িচক ি'িলল প্ৰযাস কিা নাই। আিাি কলাগাযনযিই আচি আগিাচ ভাষা। ইযাক চিচিিং জনযগাষ্ঠীযয ককাযনা চদন যাি - \"Mising Agom Gomlab ককাযনা কািৰ্যত কহৰুোি চনচিিাযি আৰু dírbí-dírlab unjerra du:monam কনযহৰুোই। léga:pé, Anu mé:lotki, Anu Lékorki Doksiri-é agerém চিচিিং সাচহতয সভাই (Mising Agom geryarbomna gíyé\". Kébang) চিচিিং ভাষাক জীযাই িখাি স্বাৰ্থত চিযশষভাযে কাি কচি আযি। অসিীযা ভাষাি অসিি িহু প্ৰচতচষ্ঠত জনচপ্ৰয কচি, তুলনাত চিচিিং ভাষা এিা ক্ষুদ্ৰ ভাষা যচদও সাচহতযকযক ধচি প্ৰিীৰ্-নিীন সকযলা কলখক চিচিিং ভাষা সাচহতয সিংস্কৃচতক িাদ চদ অসিীযা কলচখকাই কতওঁযলাকি িননশীল কলখা ভাষাি সাচহতযি ভঁিাল িহকী হ'ি কনাোযি। সম্ভাযিযি সিৃদ্ধ কযি দকচিচিি প্ৰচত িাহি কসইিাযি অসিীযা ভাষা চিকাশি সিান্তিাললক চিচিিং ভাষাযকা আগুোই চনযাি কক্ষত্ৰত দকচিচিযে ক্ষুদ্ৰ প্ৰযাস কচিযি। Doksiri দকচিচি, জুলাই, ২০২৩ 7

িতথিান যুগযিা হহযি গুগুল ইণ্টািযনিি যুগ। গুগুলত উিলব্ধ কহাোলক চিচিিং আৰু অসিীযা চনচিষযত সিগ্ৰ চিশ্বি খিি, তৰ্য আচদ গুগুল ইন্টািযনিি কযাযগচদ লাভ কচিি িাযি। ভাষাি ওিিত সুন্দিলক কাি কচি আযি। ইন্টািযনিি প্ৰভাযে সিগ্ৰ চিশ্বক কচম্পউিাি, কিািাইলি িাজত আেদ্ধ কচি িাচখযি। কিািাইল দকচিচিি প্ৰচতজন কলখক/যলচখকাি নাযিা ইণ্টািযনিক িাদ চদ আচজি িাস্তে জগতত যাযত গুগুলত িাজথ কিাি লযগ লযগ উিলব্ধ এযখাযজা ককাযনও আগিাচ যাি কনাোযি। হয তাি িাযিও আচি কাি কচি আযিা। তাি আগি দযি ঘিত িচহ এচতযা কাকত আযলািনী িাযি সকযলাযি সহযযাচগতা কািনা কচিযলা। ি াি সিয উকচলল। কসযয সিযি কসই অচত কি চদনি চভতিযত দকচিচিি আহ্বানক প্ৰতযাহ্বানক চহিাযি গ্ৰহৰ্ কচি কলখক/যলচখকাই Google Search ত চনজি দকচিচিযে চিশ্বি ককাযৰ্ ককাযৰ্ ৰ্কা সকযলা নাি িাজথ কিাি লযগ লযগ কতওঁি সকযলা কলখা িানহু ি হাতত িিালক দুযযািা ভািজনত উিলব্ধ কহাোলক দকচিচি িীযি কাি কচি আযি। (Web version আৰু Book version) কসই সকযলাযিাি আিযিি দকচিচিি িচিযেল এখন সিথািংগ সুন্দি ই আযলািনী তুচল চদিলল চিচিযা িাইিযিািত উিলব্ধ হ'ি। প্ৰোস কিা হহযি। যাযত প্ৰযযাজন অনসু াযি ককাযনা এিুকত িচহ এখন সুন্দি অনলাইন ই কলখক/যলচখকাক, িঢ়লু ে সিাজক িাদ চদ আযলািনী িচ ি িযি। তাযকা দুযযািা ভাষাত ককাযনা এখন আযলািনী িচতথ ৰ্াচকি কনাোযি। (চিচিিং আৰু অসিীযা)। কসযয আচি সকযলাযে সহযযাচগতাযি ভাষা সাচহতযক জীযাই িাচখিি কািযৰ্ কাি কচিি আচি জনাত দকচিচিযেই হহযি চিচিিং আৰু লাচগি। অসিীযা ভাষাি প্ৰৰ্িযিা চিভাচষক ই আযলািনী আৰু অসিি একিাত্ৰ আযলািনী য'ত এযকিা সাচহতয হ'ল সিাজি দাযিান। সাচহতয নািি সিযযত দুিা সিংস্কিৰ্ এযকলযগ প্ৰকশ িাই কসই দাযিানত প্ৰচতফচলত হয ভাষা, কচৃ ি- আচহযি। দকচিচিযে এই প্ৰযিিা সদায অিযাহত সিংস্কৃচত। সাচহতযি ভঁিাল িহকী কচিিলল হ'কল িাচখি। আচি যতদূি সম্ভে কিিা কচিযিাঁ যাযত অনয ভাষা সাচহতযি গ্ৰন্থ িা কলখা অনিু াদ দকচিচিি কযাযগচদ সাচহচতযি চভন্ন চশতাযনযি কিাযিাও অচত প্ৰযযাজন। ইযাি প্ৰচত লক্ষয িাচখ কদশি কশহতীযা আৰু সাম্প্ৰচতক ঘিনাপ্ৰোহ দকচিচি কগাষ্ঠীযয অনুিাদ সাচহতযি ওিিযতা সিূহ কলখক/যলচখকাি িািা কচিতা, গল্প চিযশষ গুৰুত্ব আযিাি কচি \"কদওিিীযা অনিু াদ আচদি ভাষাযি সতয তৰ্য, খিি আচদ চদি সাচহতয চশতান\" নাযিযি প্ৰচতযিা কদওিাযি িাযিাঁ। অসিীযা কচিতাক চিচিিং ভাষালল আৰু চিচিিং কচিতাক অসিীযা ভাষালল অনিু াদ কচি সাম্প্ৰচতক সিযত িিা গ্ৰন্থ আযলািনী, দকচিচিি অচফচিযযল কফিিকু কগািত প্ৰকাশ িাতচি কাকতি চিকল্প চহিাযি ই আযলািনী িা ই গ্ৰন্থ প্ৰকাশ িাি ধচিযি। ইযাযি এিা ক্ষুদ্ৰ অঙ্গ কচি আযি। চহিাযি দকচিচি চিভাচষক ই আযলািনীযেও দকচিচি চিভাচষক ই আযলািনীি িতথিানি ি ুলেি সিংখযা প্ৰায চতচন লাখ। দুিা িিিত ইিান সিংখযক ি ুলে কগািাি িিাযিা একপ্ৰকাি সফলতা িুচল িই এই কািযৰ্ই ক'ি কখাযজাঁ কয আচি (দকচিচি) কিা কাি কাজত (যিকচনযকল) Doksiri দকচিচি, জুলাই, ২০২৩ 8

িহুযতই সন্তুচি প্ৰকাশ কচি আিাক কযাগাযযাগ কগাষ্ঠীি জচিযযত চিযশষভাযে কৃতজ্ঞতা কচি কয কয \" দকচিচিযে ইিান সুন্দিলক আৰু জনাযলাঁ। কি কচি কািযিাি কচি আযি, আচি অচত আনচন্দত হহযিা। আচি সদায দকচিচিি কিি দকচিচিি চিতীয িষথিূচতথ অনষু ্ঠানযিা আঁিত ৰ্াচকি। িাযৰ্াঁ দকচিচিক দকচিচিি দযি সফলভাযে উদযািন কিাত সহায আগিয াো চজচলচক ৰ্াচকি চদি।\" কতচতযা ককাযনািা চিচিিং সাচহতয সভাি সহকািী সাধািৰ্ সম্পাদক কলখক/যলচখকা িা শুভাকািংক্ষীি িিা তৰ্া এন. চি. চদ. চি. িহাচিদযালেি অধযক্ষ ি° এযনধিৰ্ি িাতথা িাওঁ, সম্পাদক চহিাযি সূিচজৎ দযল, কসােৰ্চশচিিিীোি কজষ্ঠয কচি তাযতালক অনয সুখ ৰ্াচকি কনাোযি। িুচনিাি কিদক, কচি কসাযিশ্বি কিদক আৰু চি. এি. চি. ককি সহকািী সাধািৰ্ সম্পাদক দকচিচিি চিতীয িষথিূচতথি প্ৰচত লক্ষয িাচখ হচিিন্দ্ৰ কািান িািিীযাি লগযত দকচিচিি সযদৌ অসি চভচিত চিচিিং আৰু অসিীযা ভাষাি সিূহ কিকথ তথা, শ্ৰদ্ধাস্পদ ি ুলে সিাজ আৰু িুকচল কচিতা প্ৰচতযযাচগতাি আযযাজন কিা দকচিচিি সিূহ শুভাকািংক্ষীলল আন্তচিক ধনযিাদ জনাযলাঁ। হহচিল। িহুযতা কলখক কলচখকাই প্ৰচতযযাচগতাত অিংশগ্ৰহৰ্ কচি দকচিচিক আৰু তপন লাল এযখাজ আগুোই কযাোি কক্ষত্ৰত সহায কচিযল। প্ৰচতযযাচগতাি িুিষ্কাি প্ৰাপ্ত কচিসকলক চিচশি সম্পাদক, Doksiri দকশচশৰ সিাজ কিথী িীৰ্া কপ্ৰযি আৰু শ্ৰীযুত খচনন্দ্ৰ কিদক িািিীযাই িুিষ্কাি দাতাি দাচেত্ব িহন কিাত কতওঁযলাক দুযযা গিাকীলল দকচিচি Doksiri দকচিচি, জুলাই, ২০২৩ 9

Gomsar MAC-ÉLA: MISING RÉNGAM-LOK NGASOD Dr. Abhijit Pa:yeng Osom-lo angu angu Tani: kéíkkébémpé ka:pa:do. Lutégnam ngasod kídarbé Mising réngamém ope:é du:dung. Édé Tani: ope: pu:po-jarpo moma:dung émna kídarí:lokké Misingé:gom ako. mé:na:do. Dépina ainé unné Aíké dunggod-daggod, gégod- réngam (develop society) lédulo bomgod, dolod-tí:lod odokké gípímínnam léga:pé mé:ségko agom dírbí alam kasuné Misingé ségna ngasod kídarém kama:pé Odiya:tokké buroi burulibo:pé monam léga:pé ager tarungko dung. Édé Mising dungko do:lung ru:roppé lagiye. kídarro du:né ngasodém sigmílo Doksiri দকচিচি, জুলাই, ২০২৩ 10

Mising réngamké ngasod kídarém duné Mising réngamké ma:nyingé ma:nyi:péi dupagye.’ Lupélumílo ka:na mosí:nam léga:pé Osom migomé Mising dungkolo dítag 24 su Mising réngamké pu:po- Julai (July), 1995-lo MAC jarponam ageré MAC-ké (Mising Autonomous Council)-ém ménggodlo:pag a:dung. Édé ager ba:lento. Odokké dítag 1995-2013 taru:lo Mising réngamlok ara:lo do:pé osom migomki mélígnam du:né bangkí bangkí kébang ager ajon (Selected Executive kídaré:sin odom gídum supa:ye Member)-ki MAC-lok ager émna mé:namko a:dung. tarungém gerbomna dungai. Dítag Bharot sadhinnam dítag 69-ko 2014-lokké:pak Mising dungko idaglo:pésin Mising dungkolo do:lu: takamlo MAC ilekson ngasodé yogma:pé idung. Débulu (Election)-ém ina Mising rímkíngké lukannam kídarbémpé réngamké balennam ager ajon ka:pa:dung --- (Elected Executive Member)-ko Mising do:lu:lo dítag-dítaglo MAC-é pa:to. Émpina su Mising pu:mu asi (Flood)-é bida:nam réngamké ngasod atíém Mising do:lu:lo:pé lambé-pédu ka:sí:namdé MAC-ké:pag ager aima:nam tarungé. Supak takamké asinlo Mising do:lu:lo:pé ainé taunamko a:dung, MAC-é Mising tensporteson (Transportation) réngamké ngasodém kama:pé kama:nam mona:yen ? Ro:dípé a:né mé:dír Mising do:lu:lo pí:namko pori-ko sagíém ri:tídna:yen ? iskul-kolej kama:nam Mé:mi:sagmi:na mona:ye émna Mising do:lung kéra:lo kinam- a:ng togésudanna luna:manggom, ramnam ka:suko okum (Civil ménggoko kadung. Dé sémpé Hospital) kama:nam ‘MAC-é Mising réngamlok Mising do:lu:lo ainé tí:nam asi-ko ngasod kídarém kama:pé modanpé pa:tíng ka:ma:nam émnam mé:lodko mé:ségpé lagiye, Mising do:lu:lo lukannam ngasod odokké Mising réngamém ainé kídaré du:yartínamki Mising unné alamko:lok gígé- réngamé lédu mokutsuna daggébonam léga:pé nérkígpé dung émna ludaggom lumur pesupa:ye. Dépima:mílo MAC-ém ma:ye. Dítag dítaglo Mising mé:lu:suna réngamém do:lungém pu:mu asié bida:na, aiyarboyepé émna ménggésuna okum rínggongém Doksiri দকচিচি, জুলাই, ২০২৩ 11

didyudbomdung. O:nam e:g, arígé:sin leke:kémpé aitokuba:bo. porog, so:bo, soben atí atíém Dépina Mising réngamlo dogang bidbomdung. Ake okum ngasodé:gom aipé bojeyontína rínggongém bidpen bidyenbomna gídung. dungko-dakko:ko kama:pé Iskul-Koleje réngamkolo:pé anu modung. Odokké dogangé ruwadko a:modo. Émdogom pí:ramna kapéi kapéi turpé idung. Mising do:lu:lo édé aipéi pí:ram Pu:mu asilok ngasodém aíé dung. Odokki Mising réngamlo ka:sumílo:pag méngkin la:yepé. pori-uniné lenramdung. Do:yingo:kokki kíngabla:mang, Démpinangéi-song su:sin addaggom adam la:mang. Dépina bojeyang do:lu Tani:lok Mising do:lu:lo bida:né pu:mu ménggodé angunammém asiém bida:na:ma:nam léga:pé anpa:mang. Réngamkoné kínggí:ru:né ager tarungko ru:pé turyardopé adí anguyon tíkolo idung. anguyonmínpé ido. Dépima:mílo Réngamko aidopé ainé lambé- du:téngko:loi du:pagdo émnam péduko odokké ainé tensportason do:yingém kinna:dung. Mising (Transportation)-ko du:pérung ido. do:lu: Tani:lok ménggodém Bojeyang Mising do:lu:lo:pé ainé angumonam léga:pé Mising lambé-pédu odokké ainé do:lu:lo pí:namko Iskul-Kolej-ém tensporteson-ko kama:dung. molenpa:ye. Odokké Bharotsok migomé PGSJ (Pradhan po:pélokké:bo do:lu:lo du:né Mantri Gram Sodok Yojana)-ki Iskul-Kolej kídarém réngamké do:lu:lok lambé-pédu ainam laginampé moyin-mojo:supa:ye. léga:pé agerém gerrop dung. Mising do:lu:lo kinam-ramnam Émdogom bojeyang Mising ka:suko okum (Civil Hospitel) do:lu:lo:pé su:sin pí:ma:dung. odokké ainé tí:nam asiko Dépina Mising do:lu:lok akon pa:na:ma:namdé anu do:yi:mang. asagé bijines (Business) atíko Lukur-lure:danna lumílo ta:to toku mopé mé:daggom korosang tokuké adílokké su:lo:pé ake bojebadna monama:pé idung. Mising do:lu:lo kinam-ramnam Odokké turgo léga:pé aríg- ka:suko okumé:la ainé tí:nam ísíngémo: ménggésupé idung. asiko pa:na:ma:dung. Sémpé inam Dítag dítagpé moko amongo:do léga:pé sé:kom ajéngém jé:yén ? aríg-ísíng motíl du:namki, do a:m Kinnampé Bharotsok migomé Doksiri দকচিচি, জুলাই, ২০২৩ 12

NRHM (National Rural Health érangé dunggu:ma:pé inamdé anu Mission)-kokki do:lu: do:lu:lo do:yi:mang. Odokké ake okumlo kinam-ramnam ka:suko okum apo: potika: mona konam, tí:nam molígnam odokké ainé asiko do:yingém kíténgéitoma:ji ? réngamém binam léga:pé agerém Édémpé inamdé ainé gerropbomdung. Émdogom do:yingé:lang ? Poriné lusuné ake bojeyang Mising do:lu:lo si ager sí:sa: ya:me-mímbíré sémpin taru:sém gerropnamém agerlo lutumna luyir agomko ka:begma:dung. Do:yi:sém kinné luma:pé buluké léddu:lo pa:né kídaré daglenna Mising gímínnam do:yingé réngamké kinam-ramnam ka:suko mé:mi:sagmi:na mé:né takamém ngasodém kama:pé mopa:ye émna o:rí:pé mé:mo:dung. Adí-adí:ko:lo mé:namko kadung. Dépima:mílo sé bulu:sin Mising réngamké kinam-ramnam ka:sukoé:la ainé ngasodpé ina a:du:némpé andung. tí:nam asi ngasodé ngasodpéi ina Si bulum sí:sa:n ope:é mé:mi:na du:pagye. ka:namdé aipé émna mé:namko Lukannam kídartok lédupésin, kadung. Mising réngamlo du:né aro:ru:né Taléngké lukannam ngasod do:yingékké sémpé ka:begdo – kídartém kama:pé monam léga:pé Mising do:lu:lo ake-é doge: MAC-é angkeke:nepé kapina tíge:na yumé yumé-lo ro:dísém Mising réngamé unropma:yen ‘roila ni:tom’-ki so:man sona émnam mé:su:ki ager tarungém urrad monam (sé lukano:ko, gerropbommílo, Mising dungko bojeyangkoda urradmoné kadung), du:lu:lo anu ruwadko a:yeru:pé. okum rínggo:lo yo:yora:lo:pé dona tína: du:nam, odokké no:si no:mang do:yingém kína okum Doksiri দকচিচি, জুলাই, ২০২৩ 13

Gomsar LO:YID MO:BO Dusyonto Noro Péi-Péttang, E:g-Porog appíngémyang tani:ém mé:jongarya:dopé ru:tag. Odok-ki appíng tanié méngkinsudag. Tanié kekonpé kesakpé lédupé me:lampé kapiné agomé a:yen édé appí:dém topí:sula: ngolum tanié émdang. Tani takamlokkéi ayang a:boko dung,réngamsém asin onamko dung. Réngamsém asinang onamdok-ki tanié mimagém mola gídung. Édé mimag moko ara:do sé:kai sidung. Édémpé réngam léga:pé mimag mokolo siné tani:ém “lo:yid” émna ludag. Lo:yid bulum kumgésuko amo:dém “lo:bo “émna lula:do. Ngoluké Ohom mimongso Moniram Deuan, Komola Miri, Mukondo Kakoti, Konoklota légangé, dungko among légangé loyitpé gíné tanié bojeko dung. Borua bulum lo:yid émna ludag . Lo:yitpé gíné tani kídí:dém mé:pangkunam légangé appíng Kapila:né bulu sé Ohom tani réngamlok kéba:bangko bangkolo kumgé sunam ager mimongsok légangé mimag mokolo sikang. Boru odok-ké atí atí réngam ara:lo:sin agom Doksiri দকচিচি, জুলাই, ২০২৩ 14

tarungko idag. Édé agerdém sé mé:pa:langkula lo:yid mo:bo mo:pí:so lo:yid mo:bo kumtom kumtomko idag. Noresh, Boga, émna ludag. Sé mo:pí:so lo:yid Onjona buluké lo:yitpé sido adído buluké dungko amo:dé Takam Mising réngamé miksi:ém appíngémyang tayongé émna pé:ri-pé:ripe díla kabno-noma:pé lupa:yé odokké:sin buluk ager kabto. Odo adído mopun ope:ésin kídí:dé appíngkémyang aré lo:yid buluké légangé miksi díla kaya:dag. Buluk arédém ngolu dínga:suma:dopé ni:tom anu édílosin biladlangkumang. Bulum ni:tomém molenka. Odo adído kumgésuma:mílo,mikpanmílo takam Mising réngamé buluké ngolu édílo:sinéi kinné-pané arédém biyerungko émna pesuka. réngamémko émna a:ng pítapé Odo adídok agom do:píndé Uyupé mé:sula:ma:yé. Do:píném gíné Pobitro Miliké monam anu kinma:mílo su:pag ké:lang ni:tomdo naréngo:pé podlendag. me:lamké agom gamikdém kapé Édé anu ni:tomdé su:pésin tílenyen, Édé gamikdém anguru:pé réngamém asinang tílenla:ma:mílo no-ngolu kapé omodag. Odo adído bík monam kinné-pané tani:pé iyen? Agomko anu ni:tomdé sémpé- Boga sémpé kadung-kapiné opíné Médoga nom mé:nyogmang bi:rém puja bikenma:ji édé opíndo réngamé/Noresh Taída nom bi:ré jonamla:mang. mitpanmang réngamé/Noluk le:né Noresh Taíd, Boga Médak i:dok ngolu takam Misingé odokké Onjona Pe:gu bulu Mising arédém biyérung, pesudung réngamlok lo:yidé. 1995 dítagdo pesudung pesudung. 21 Epril longékolo Lokhimpur Aropé longékolo lo:yid buluk mo:dum ara:lok du:né Bilmukh arédém biyerungku émna Mising poti:do ba:nam Ba:né Kéba:lo réngamé pesuka. Bératsula réngam léga:pé bulu pulishlok Ka:mílo édé pesunamdokké silo amnam guli:lo sikang. Noresh- lo:pé dítang íying annyi aumko Bogaké sidag lo:nnyi loum lédudo ika:bo. Mé:mil ka:míl odok mimé Onjona Pe:gu-bí sikang.Édé pesunamdé pesunampéi 21 Epril longédém dítag dítaglo du:pakkang. Pesukampé Mising “lo:yid longé” émna ngolu ba:la réngamé agerém gerra léngkan gídung. Édé longédo takam la:tomang. Édé agomdém Mising Mising réngamé bulum réngamsém gígur-daggurboné Doksiri দকচিচি, জুলাই, ২০২৩ 15

ope:é aí-aíém tausupénam bírmangé kapé du:n? édém agomko.Ngoluk léga:pé siné tani bulumsin ka:pa:ye. Okum-rínggo kídí:dém ngolu okolo kapé lé:pé léga:pé lo:yid buluké gerpénam lagidang?Bulum ngolu lo:dísém agerkídídémsin ngolu togésula mé:pa:l du:pé lagidag. Buluké gerpa:ye kapilané bulu ngoluk ago-mo:boém lo:dísém naréngo:pé léga:pé:pag sige:l gíkang. Lo:yid mopul lé:pé lagidag.Migom okum bulum aropé ngolu aya:dumílo lottalo bukuké mo:boém mola buluké ope: né:ng-ommangémsin lé:pé lagidag. Odolo Migom okum ngolu aiya:pa:ye. Buluk ope: lo:pé gíné tani takamésin bulum né:ng-ommangém aya:namdépag lo:dísém mé:pal du:la:yé. bulum aya:nampé iye. Agom ako Odokkésin Migom okum dungko sémpé dung-Bhimmé manimílo ara:lo buluké moimangém lé:pé bík godadémsin manipa:ye. Lo:yid lagidag . Lo:yid buluké jibani buluké amíném,mé:lodém oino Potiném adlenpé lagidag. Odolo oino réngam ara:lo:pésin boma:pé anu-anupé sí:sa:né ope:é buluk lagidag.Odok lígangé dítag-dítaglo “International/National semiar”ém do:yingém pola kina:ye. Lo:yid buluké do:píném takamé mogur-igurpé lagidag.Lo:yid kinpa:ru:ye. Buluk dopíném bulum mé:pa:nam légangé no- kima:mílo kinné opínko émna ngoluké asin ara:bo bulum punna luma:ye. Dítag dítaglo long- du:né appunpé punna ngokolo bulum mé:pa:l du:namdé du:mola:ye.Migom ope:é aí:aíém ainé agerpé iyelang?Lo:dísém mosi:sunamdém mé:ma:pé lo:yid bulum ngolu bulu kapila réngamsok légangé kumgésupa:ye.Bulum Uyu amo:bo sika:ji édé agomdém lo:dípé mé:pol du:monam légangé ayang- mé:pa:la agerém germílo ngoluk a:bo ka:mínsula ngolu takamé réngam sé pu:po réngam léga:pé agerém gerpa:ye. jarpo:ye.Ékíma:mílo Mising Lo:yid buluké mo:bo oku:mé kapé réngamsém kémoné mukkangé dun? Aima:pé du:mílo ngolu yi:luppé bojeko adíé lagima:yé. kangkano:pé mosi:pa:ye. Loyid buluké ao-né:ng-omang, Bíro- Doksiri দকচিচি, জুলাই, ২০২৩ 16

Gomsar MISING AGOM ÉLA: SILOKÉ ADÍ Bhaigeswor Pogag Mo:píso opín ako turradu:pé mo:píso opín ako dung émna kangkin sula:ma:ye. Ngoluk appíngém-yang lagiyabannam Bharot morumso bejeko opín- attardéi a:ng ara:bokké buglenné olungé du:ng.Édé opín-olung agomdé. Agomé kama:mílo kídardokké appíngké agomé turra Doksiri দকচিচি, জুলাই, ২০২৩ 17

dung émna lulama:ng.Akke la:yé.Porinégo:m bojeko len- opínlokké agomém lusuma:pé ye.Supag ka:namé poyirko okum ami: agomém lukolo, bottané - kídarlo dungko dakko kagémapé odokké luya:bannam agom poripéné lendung.Sémpé Mising Kídardém lumín kolo aíké agomdé agomsém porilí:né lennamsi sipagdung.Ngolukké Asom mimo Mising agom légapé aipé ainé sok du:né Ahom, Sonowal kosari, do:yingé.Mipag agomlok poyirla Moran-Motok kídardéméi du:né Mising mastor kídarégom ka:lado.Buluké agom, kídardé asin odanna agomsém mo:píkké kapé yogla gíkaji.Luku poyirsudokupé mapé du:dom mo:písokké ka:pa:dungku.Yutube facebook yokpagdung.Édémpé kokkigom Mising agomsém mo:písokké bojeko agomém poyirnam agerém gerné asagé lunné kakuma:la yokpagala gerbomla dung.Édé agerdokkigom gídung. Ngoluké Mising agom Mising agomsém mo:písok sémgom luné,adné lang poriné takamém Mising agomsé turné ka:ma:mílo longékolo mo:písokké agomé émna amme kinnaye. yogma:yé émna lulamang.Sé Ainé aine yutube lo ager gerné agomsém siloké sí:sang gí:sané kídarété Mising agomsém ko: ko:néng kidaré asin odanna aiyompé kinsukupé émna me:la mosi:ma:mílo aropé mo:píso bulugom asin odanna poyisukolo Mising agomisé turra du:lama:ye. lendung. whatapps group lok Sinyingké 2021-22 dítakso MAK admin kídkrégom Mising gé ainé bélamko Sigbodu:némpé agomsém adyir poyirnam légapé Ka:dung.Pensando Dibrugor lang ager gernamém ka:pa:dung.So bo- Guati I:nibharsiti arango:lo jeyang poyir sunné potiném répé du:dom appíng porikapé émna mé:dogom ngasoddopé gílamangai.Édé university ka:pa:dung.Agom kébangé kídardo:gom poripé seat égom selebaslo du:né potin kídardém bojemangai.Sinnying bangke répété pa:mang.Mising Agom bangkelo poyirbonam ager Kébangé potin kídardém tarungém la:namsé Mising Agom lomdanna tupjedlangkula bangke Kébangém gaipe koyit pénamé.Sé bangke lo:pé ornamko ilamilo aiye ager tarung sokki do:lu:lo du:né émna ngo mé:dag.. Tíkum nam opanné ommargété porimín- potinko Daktor Ghano Kanto Doksiri দকচিচি, জুলাই, ২০২৩ 18

Dole: Sair bí la:lenbidopé Ka:pa: kesakpé su Mising agom dung. Édé potin dém lomdanna poyirsunno:pé ka:pa:dung.Sé bangke takamlo:pé binam agerko Mising anéké agomsém mo:píso gergolangka.Do:lu:lok sentar turyar du:bonam ainé moimangko kídaré 15/20 ko potiném, répé émna lulado. mé:pénampé idag. Émpila Anupé lusadla poloddém ka:name tíkumnam potindém pa:lamílo asutko ngasod kadopé buluképé aiye. Mising potiném ka:dung.Émdaggom kébangém bojarloté pa:lamang.Do:lu:lo édé du:né ngasod kídardém dunggela:sin akke Mising pobukpé posa dagdokkébo na:répé agomsém poripé émna mé:né mopu:suma:mílo me:lampé dung.Bulu Dibrugor-Guati gí;a ame:né tarédé bottala i:nibharsiti lo du:la gído.Abukpé buksa:ngo:dagém porilamínmang.Agom Kébangé gompí suma:mílo aima:pé aipé agerko gerbodung.Émpigela ilanggom ido.Sé:kosin mé:mur agom kébangké an-ka la:la mé:mínsuma:pé luker sartiphiket binamdé i:nibharsiti kermínsuma:pé atí ngasot du:mílo lokké binam sartiphiketddé du:pumsula motén ka:tén langkula akamyenéi akam ma:yen? moin mojosukupémílopag Mising University dok course dém agomsé ané agompé ila mo:píso University Grand Commission du:yarye.Sémgom recognized inamé.MAK dé ménggappénamé abíglok organizationko.MAK é kéra:pé dumsigém anu anupé moténtíla poriné kídarké légapé mé:no:sula du:mílo Mising agomsé oji:ngo:pé germílo aido.Yampo ro:ye itíla du:ye.Supag kídar ngolu anu poyirsuné kídaré ngasod anupé abíg polod adlodém pa:ngkupé lagimang. moténtíma:pé éddíko paglayeji Mising agomsém kapéi ila déddíko potin adlenam agerém medium of instruction pé ibomílo gernam ager tarungém bojeko poyirboném lagiye.Odok la:laju.Mising potiném open légapé amilo gíma:ngo:pé ségrék bojarlo pa:lado:pé odokké apíngé sumso sula lé:nam kísapé ngolu pa:popé pa:ladopé MAK é poyirbopéném mono:la ibopémílopag poriné len- lé:nonamsé aipé ainé ye.Déma:mílo Mising agomsé agerko.Dagdung daktok,kekon oji:ngo:pé itíla du:ye. Doksiri দকচিচি, জুলাই, ২০২৩ 19

প্ৰ ৱ ন্ধ Mising শব্দৰ বানান আৰু উচ্চাৰণ সম্পৰ্কে নাৰ্িন্দ্ৰ পাদুন সযাো চকিু চদন ধচি (আন চক ককিা mising ওলাই নাযহ। চকযযনা ই ইিংচলি শব্দ নহয। তাত ইিংচলি ভাষাি শব্দযহ চিকল্প িিযিা িুচলি িাচি) Mising শব্দযিাি িানান চহিাযি ওলাি। এযা হহযি প্ৰযচু িচিদযাি আৰু উচ্চািৰ্ক হল চিচিিং কলখকসকলি িাজত automation িদ্ধচত। এই অি'কিশ্বন নানান চিভ্ৰাচন্তকি িন্তিয আৰু চিৰূি িদ্ধচতত আন ভাষাি শব্দই গ নলয। এই সিাযলািনা কিা কদচখিলল কিাো হগযি। কৰ্াযিাি নজনাি ফলত িহুযত নানা ধিৰ্ি চিযশষলক এই সিসযাযিা উদ্ভে হহযি আিচি দশথাই Mising ক missing কচিি কচম্পউিাি আৰু স্মািথ কিািাইল কফানত চিচিিং লাযগ িুচল ওভি কগাযি নাচিিলল আিম্ভ কযি। শব্দযিা িাইি কিাি প্ৰসিংগত। সাধািৰ্ভাযে চলচখত ৰূিত ইযাি ককাযনা সিসযাি উদ্ভে (খ) আনযিা চিষয হ'ল স্বযিং-উচ্চাচিত কহাো নাচিল। প্ৰযচু িচিদযাি ন ন ককৌশলি অচভধান (Auto-Pronounciation চভতিত ইিংচলি ভাষাক যন্ত্ৰত স্বযিংচিযভাযে Dictionary)। ইিংচলি ভাষাি লগযত আন চলখাি প্ৰৰ্ালীও প্ৰযযাগ কিা হহযি। কসই কািযৰ্ িহু ভাষাি (যযযন– ৰুি, জািথান; আনচক আিাি ইিংচলি ভাষাি শব্দ িাইি কযিাযঁ ত, প্ৰৰ্ি দুিা অৰুৰ্ািলি প্ৰযদশি আিািাচন ভাষা িযথন্ত) আখি িাইি কিাি লযগ লযগ শব্দযিাি লগত উচ্চািৰ্ ৰ্কা অচভধান কচম্পউিাি িা সাদৃশয ৰ্কা সম্ভািয শব্দযিাি স্বযিংচিযভাযে কিািাইলত কিাো যায। গচতযক শব্দযিািি ওলাই আযহ। তাযি প্ৰযযাজনীয শব্দযিাক চিিা সচিক উচ্চািৰ্ সহযজ আযত্ব কচিি িাচি। িাচি চদযলই িাইি কচিি কখাজা শব্দযিাযে ইিংচলি ভাষাি স্বযিংউচ্চাচিত অচভধান ককিািাও িূৰ্থতা লাভ কযি। এই িযেস্থাযিা স্মািথ কিািাইল 'এি'ত কিাো যায। কফানত কিচিলক িযেহাি হয। কযযন - ইিংচলি ভাষাি উচ্চািৰ্ি এই ককইিা কৰ্া িন (ক) আচি িাইি কচিি খুচজযিাঁ Mising কচিি লগীযা়াঃ শব্দযিা। ইযাযি প্ৰৰ্ি দুিা আখি mis িাইি কিাি লযগ লযগ তাি ওিিত সম্ভািয শব্দ (১) ইিংচলি ভাষাি স্বি ধ্বচনযিাি িখু য missing, mislead, mistake আচদ (Primary) আৰু কগৌৰ্ (Secondary) শব্দ আযিানা আিুচন ওলাই আচহি। Mising / এই দুই প্ৰকািি উচ্চািৰ্ত িযেহাি কিা হয। Doksiri দকচিচি, জুলাই, ২০২৩ 20

িুখয উচ্চািৰ়্াঃ A (এ, এয, এই), E (ই), I স্বযিংচিয অচভধানত উচ্চািৰ্যিা চিিাচিযল – (আই), O (ও), U (ইউ, যু)। ইিংচলি িৰ্থিালা ওিিত চদযা িুখয উচ্চািৰ্ি দযি Mising িয াঁযত এই িুখয উচ্চািযৰ্যি ি া হয। তদুিচি উচ্চািৰ্ 'িাইচিিং' িা 'িাইচজিং' হ'ি। কািৰ্ ইযাত consonant + vowel+ ইিংচলি শব্দত – িযঞ্জন + স্বি +িযঞ্জন+ স্বি consonant+vowel+ ( consonant) (CVCV ) িচিযেশত ৰ্াচকযল শব্দযিাি আযি। কািৰ্ এইযিা ইিংচলি ভাষাি উচ্চািৰ্ি উচ্চািৰ্ িুখয ৰূিত ৰ্াযক। লক্ষৰ্। চকন্তু প্ৰকৃতযত শব্দযিা চিচিিং ভাষািযহ । গচতযক ইযাত ইিংচলি উচ্চািৰ্ি চনযি নাখাযি। কগৌৰ্ উচ্চািৰ়্াঃ A(এ,এই,আ), E (এ), I (ই), চিচিিং আগি কৌিাযি চিচিিং ভাষাি কািযৰ্ O (ও), U (উ)। ইিংচলি শব্দত িযঞ্জন+ স্বি কিািান চলচিযিাযহ গ্ৰহৰ্ কচিযি। কিািান চলচি +িযঞ্জন (CVC ) এই িচিযেশত ৰ্াচকযল িযেহাি কিা ইিংচলি ভাষাি উচ্চািৰ্যিা কলাো নাই। গচতযক এই চিষযযিা হল কলখক- শব্দযিািি উচ্চািৰ্ কগৌৰ্ হয। িািকসকযল ককচতযাও আউল লগাই নল'ি। উদাহিৰ়্াঃ (গ) Mising / Misíng উচ্চািৰ়্াঃ িুখয উচ্চািৰ্ কগৌৰ্ উচ্চািৰ্ চিচিিং কলখকসকযল চিচিিং আখযিযি চলচখিলল হলযি যচদও চিচিিং ভাষাযিাি চিষযয Made (কিইি) Mad (কিি) িিাথ আৰু অধযযন এযকিাযি কিা নাই কযন Metre (চিিাি) Met (কিি) লাযগ। সিহ ভাযগই আখি আৰু িানানি Pine (িাইন) Pin (চিন) সিসযাি িিা এযখাযজা আগুোই আচহি িিা Code (ককাি) Toll (ি'ল) নাই। চিচিিং ভাষাি উৎিচি, িগথ চিভাজন, Pure (চিউি) Put (িুি) ধ্বচনতাচিক আৰু ৰূিতাচিক িচিেতথন, প্ৰতযযি কযাগাত্মক (agglutinating) লক্ষৰ্ এইদযি আনযিাি ইিংচলি শব্দযিািি উচ্চািযৰ্া এইযিািি চিষযয উিঘাযিই কিাো নাই। (এই চিজাই িাি িাচি। অেযশয আন ভাষািিিা চিষযযিা অচধক দীঘলীযা নকচি আিল ইিংচলিলল অহা শব্দি কক্ষত্ৰত এই চনযি নাখাযি। িিিযলল আচহি খুচজযিাঁ।) (২) এচতযা আিাি সিসযাযিা হ'ল Mising চিচিিং ভাষাযিাি আচদ স্তি িা প্ৰত্ন ৰূি শব্দযিাক হল। এইযিা চিচিিং ভাষািযহ শব্দ। (িা়াঃদাি, িা়াঃচি, চিঞিং আৰু আ়াঃিািি ভাষা)ি ইিংচলি ভাষাত Mising শব্দ নাই। কিািান িিা চিভাচজত হহ আযহাঁযত দুিা প্ৰধান ভাগত আখিত চলখাি িাযি িহুযত ইিংচলিি লগত চিভি হহযি। (ক) অচিত্ব িৰ্থীয (None তুলনা কচি কৰ্াযিাি কয িা ক'িলল যত্ন কযি। কিািান আখিত চলখাি িাযি কিািাইলি Doksiri দকচিচি, জুলাই, ২০২৩ 21

Geminative) আৰু (খ) চিত্বিৰ্থীয (২) এই শাখাি শব্দযিািি স্বি আৰু িযঞ্জনি (Geminative)। সিীভেন যযৰ্ি হয। (আিাি চকতািযিািত ইযাি উদাহিৰ্ অযনক চদযা আযি)। অচিত্ব িৰ্থীয শাখাত – িা়াঃদাি, িা়াঃযািং, ি়াঃচযিং আৰু ি়াঃিুোিং ভাষা িযি। (৩) এই শাখাি শব্দত (চিযশষলক শব্দি প্ৰৰ্ি অক্ষিত) s, j, ny,y ি চিিত e আৰু i চিত্ব িৰ্থীয শাখাত – িাগি, দৌল,ু অযান ধ্বচনি উচ্চািৰ্ কযাগ নহয। তাি িচিেযতথ é আৰু দাম্বুগ ভাষা। আৰু í কযাগ হয। কযযন, প্ৰ, ৰূ়াঃ kaje > kajé, si>sé, ésing > ísíng, míjing এই দুিা শাখাি উিভাষাযিািি (ইযাত > míjíng, ansing >ansíng, ভাষাি িিা উিভাষালল অনা হহযি) িাজি do:ying >do:yíng ইতযাচদ। প্ৰধান িাৰ্থকযযিা হহযি কয আচদ ৰূি িা প্ৰত্ন ৰূিিিিা আযহাঁযত অচিত্ব িৰ্থীয শাখাত শব্দি এযনকুো িচিেতথনি িাযিই চিত্বিৰ্থীয চিযশষ িচিেতথন কহাো কদখা নাযায। চকন্তু চিি উিভাষাসিূহত Mising শব্দযিা Misíng িৰ্থীয শাখাত ইিাযনই িচিেতথন হয কয চহিাযি উচ্চািৰ্ কযি। এযন িচিেতথনক ককচতযািা ইযাি শব্দি িূল ৰূিযিা চিিাচি ভাষাতিত িূলি অিভ্ৰিংশ িুচল ককাো হয। ই উচলযািলল কচিন হহ িযি। তাযি উযেখযযাগয ভাষাি িচিেতথনি ধািাযহ। ইযাত ভুল শুদ্ধি দুিািান (যগাযিইযিাি ইযাত আযলািনা কচিি কৰ্া নাই। িহুযত Mising কিা িূল শব্দ িচু ল িিা নাযাি) উদাহিৰ্ হ'ল- দািী কচিি কখাযজ। চকন্তু আিলযত কসযা নহয। প্ৰত্ন ৰূিত অৰ্থাৎ িা়াঃদাি, িা়াঃচি, িাচঙ্গ, চিঞিং, (১) প্ৰৰ্িা চিভচি é আৰু ইচতিািক চিযা িা়াঃযািং আচদ সকযলা ভাষা-উিভাষাযত কযাগ হ'কল শব্দি প্ৰতযন্ত অক্ষিি িযঞ্জনযিা চিত্ব Mising শব্দযিাযহ িযেহাি হয। চিগত চতচন হয। কযযন -sité+é sitté, asi+é >assé, িাচিিা দশকত ককিা গিাকীও চিযদশী ভাষা atsé; doné+é >donné, gíné + চিযশষজ্ঞই িিনা কিা গযেষৰ্া গ্ৰন্থত Mising é>donné ইতযাচদ। শব্দযিাযকই চনচিতভাযে প্ৰযযাগ কচিযি। কতওঁযলাযক ক'কতা Misíng শব্দ প্ৰযযাগ কিা কদখা নাই । Doksiri দকচিচি, জুলাই, ২০২৩ 22

প্ৰ ৱ ন্ধ অসমৰ শশক্ষা বযৱস্থা আৰু জনজাতীয় শশক্ষা নীশত জাশতৰাম কামান এইিািি উচ্চ িাধযচিক কশষান্ত িিীক্ষাি অচধযেশনত কঘাষৰ্া কচি হৰ্ গল তাত অচতিাত্ৰা আহ্লাচদত কহাোি কািৰ্ এযকা নাই ফলাফযল এইযিা প্ৰতীেিান কচিযল কয চকেযনা,এো ককন্দ্ৰীে চশক্ষানীচত ২০২০ ক অসিীো িাধযিি িাত্ৰ িাত্ৰী ককাযনা গুযৰ্ কি চিচভন্ন িাজযি প্ৰাৰ্চিক চশক্ষানুষ্ঠান সিূহত নহে ভাল ফলাফল অনাত। ইিংিাজী িাধযিি কাযথযকিী কিাি এিা ধািািাচহক িচিিিা কিিিকািী স্কুলত ি া লিা কিাোলীযহ কিচি ভাল চিজাল্ট কযি কিালা কৰ্াষাি আযকৌ এিাি িাযৰ্াঁ। ভুল প্ৰিাচৰ্ত কচিযল।আৰু এযখাি ওিিলল হগ অসি হভোি জনজাতীে িাত্ৰ িাত্ৰীি সফলতাি হাি িিকাযি সাধািন কশ্ৰনীি িাত্ৰ িাত্ৰীতলক চকিু কিচিযহ চিচিিং কদখা গল। ভাষা চশক্ষাি জনজাতীে অধুযচষত অঞ্চলি এল চি স্কুল িাযি চক চক নীচত হলযি আৰু ককচতো কাযথকিী সিূহত চনজা চনজা িাতৃভাষাত িঞ্চি কচিি তাতযহ কিচি গুৰুত্ব চদি লাযগ।িিকাযি কশ্ৰনীললযক িািদান কিা কৰ্াযিা িচলযেই আযি কলাো চিচিিং ভাষা নীচত িাযন__এই ধিক(ক) চকন্তু িিকািীভাযে কাযথ কিী হহযিযন নাই চকিানখন চিচিিং অধযু চষত প্ৰাৰ্চিক চিদযালেত কসোযহ জাচনি িিা কহাো নাই। িািদান কচিি প্ৰৰ্ি িযযথ ােত(খ)িািদান কচিিলল চকিান চশক্ষক িদি সৃচি কচিি আৰু প্ৰাক্ প্ৰাৰ্চিক িযযথ ােত তৰ্া িঞ্চি কশ্ৰনীললযক চনযচু ি চদি(গ)চশক্ষাি িাধযিি িাযি স্থােী চিচিিং ভাষা চশক্ষাযি িািদান কিা হি িুচল চশক্ষক িদ চনযচু ি চদি লাচগি চযযহতু আগি অসিি িুখযিন্ত্ৰী ি০ চহিন্ত চিশ্ব শিথাই কযাো চনযচু িপ্ৰাপ্ত চিচিিং ভাষাি চিষে চশক্ষক িদ ৩০ তাচিযখ কগাগািুখত অনচু ষ্ঠত কহাো চিচিিং সিূহ সাধািৰ্ চশক্ষক িদলল ৰূিান্তি কিা হল। আগি কৌিািং (চিচিিং সাচহতয সভা) ি Doksiri দকচিচি, জুলাই, ২০২৩ 23

NCERT ি আচহথত অসি িিকািি অধীনত আচি স্বাধীযনািি কালযি িিা িহু চশক্ষািন্ত্ৰী SCERT কে চিদযাতচনক গযেষৰ্া,প্ৰিাি তৰ্া িাই আচহযিা।ঁ হযিন্দ্ৰ নাৰ্ তালুকদাি,িকু তু প্ৰসািৰ্ি িাযি চিচভন্ন প্ৰচশক্ষৰ্ি চদহা িিািশথ শিথা,শিত িিকিকী,িনৃ ্দািন কগাস্বািী, ৰ্াযনশ্বি িয া,ি০ চহিন্ত চিশ্ব শিথা,চসদ্ধাৰ্থ চদ আচহযি চশক্ষাি কক্ষত্ৰত। অসি িিকািি ভট্টািাযথয তৰ্া এযকিাযি কশহতীোলক িা০ িযনাজ কিগু।চকন্তু ইোযত লক্ষয কচিি লগীো চশক্ষা িযেস্থাক সহাে সহযযাচগতা কিাি লগযত কৰ্াযিা হল কয প্ৰাৰ্চিক িযযথ ােত চনজি কচৰ্ত িাতৃভাষাত (চিযশষলক অসিি জনজাতীে িুচনোদী চশক্ষাি নীচত চনধথািৰ্ি িাযি িিািশথ সকলি িাযি) িািদান কিাি প্ৰস্তােযিা কসই চদ আচহযি SCERT কে। আশীি দশকি িৃন্দািন কগাস্বািী চশক্ষািন্ত্ৰী SCERT কে অসিি িাযি প্ৰস্তুত কিা কহাো চদনযি িিা। িিেতথী কালত অসি িািদানি আচহথযিা (MOI,medium of িিকািি চসদ্ধান্ত িযিথ ১৯৮৬-৮৮ িন িানি instruction) িাচি খলিীো।যযযন িিা ২০০০-০৪ িনলল আৰু তাযিা িািত L1,L2,L3 আৰু L4. ২০০৮ িন িানললযক চিচিিং চিষে চশক্ষকি ইোত L1 হল MOI,িাতৃভাষাত িািদান,L2 চনযচু ি অিযাহত ৰ্াচকল।চিিি িযযথ ােত কসই হল ইিংিাজী িাধযি,L3 দুই শতাচধক চনযুচিপ্ৰাপ্ত চিষে চশক্ষক সকলক হল(চহন্দী,অসিীো,কিিংগলী,িয া )L4 ত চশক্ষা চিভাগি এক চনযদথশ িযিথ চিষে চশক্ষকি MIL50 marks+MOI(চিচিিং,িাভা,চিো িিা সাধািৰ্ চশক্ষক িদলল িযদান্নচত কিা হল। ইতযাচদ) 50 Marks=100. চিক িযদান্নচত নুিুচল চিলে(merged)কিা হল িুচলযলযহ সিীচিন হি। চিচিিং ভাষাযিাি উিিৰ্ যচদ কচিিলল হে কতযন্ত L3 িচলিীি চভতিতযহ ৰ্াচকি কসই চশক্ষক সকলি িহুতি িদ খালী হহযি লাচগি।L4 ি আউচতলল আচহযলই আৰু দুই এক িিিত িহুযতই অেসিপ্ৰাপ্ত হি ৫০+৫০=১০০,অৰ্থাৎ চিচজিং কলিংগুযেজত িাইকািী হািত। ইচতিযধযই চিচিিং ভাষা চশক্ষাি িাযি চিযশষ প্ৰচশক্ষৰ্প্ৰাপ্ত চনিনুো যুেক কসািাই িচিি।স্থানাভােত ইোত চিতিংলল যুেতী আযি, কসই খাচল কহাো িদ সিূহ িিকাযি ইচ্ছা কচিযল প্ৰচশক্ষৰ্ প্ৰাপ্ত চনিনুো আযলািনা কিাি িিা চিিত যুেক যুেতী সকলি ফালি িিা কিধাি চভচিত ৰ্াচকযলা।ঁ চযচকনহওঁক,MOI আৰু Mising িকিল কচি খালী িাই িূিৰ্ কচিি িাযি। subject teacher ি চিষেযিা কিযলযগ িাচখি লাচগি।সানচিহচল কিাযতা চিক নহি। নতুন চশক্ষানীচত প্ৰেতথন কিাি লযগ লযগ চশক্ষকি কৰ্া আচহল আৰু চশক্ষকি কৰ্া অসিি িুখযিন্ত্ৰী িযহাদযে আগি কৌিািং আচহল কযচতো চশক্ষক িদ সৃচিি কৰ্াও আচহল। চিচিিত অিংশ গ্ৰহন কচি চিচিিং িুিঞ্জী িাি কচি এচতো প্ৰশ্নযিা হল_ িাতৃভাষাযি কিা গল।অেযশয িুখযিন্ত্ৰীযে অতযচধক িযস্ততাি িািদানযিা কসই চিষে চশক্ষক সকলি িািা িাজযতা চিচিিং ইচতহাস িাি কচি প্ৰাৰ্চিক স্কুলত চিচিিং ভাষাযি িািদান হি িুচল ভাষৰ্ি কশষত কঘাষৰ্া কচি চিচিিং িাইজক আশ্বস্ত কচি গল। Doksiri দকচিচি, জুলাই, ২০২৩ 24

কযিাোি?কন কিচিোি অফ ইন্ষট্ৰাক্শশযনি িাযি লগযত সােলীল ভাযে চিচিিং ভাষাযি িিৃতা ভাষা চশক্ষকি িদ সৃচি কচিি? চদি িিা কনতা। চিচিিিৌ লিু ৌিৃল__ তৃলাগদানিা:িৌ চিচিিং আগি লনু ৌক। সম্পাদক আিাি কিাযধযি আযগযে সৃচি কিা ভাষা কসাযনশ্বি কপ্তাক হেতু উদযিী যুেক হি। চশক্ষকি িদযিাি এযকদযিই ৰ্াকক আৰু চনিে আগি কৌিািত আত্মচনযোগ কচিি প্ৰাৰ্চিক চিদযালেি িািদানি িাযি নতুনলক িাচিি।যতওঁললযো শুযভচ্ছা জনাইযিা।ঁ সিংগিনি প্ৰযোজন সাযিযক্ষ ভাষা চশক্ষকি িদ সৃচি কচি কািযিািি িাযি িাচিশ্ৰচিক নাৰ্াযক। িিকাযি চনযচু ি প্ৰদান কিাি িযেস্থা কচিি কাযজই,কসই চিষেিাি কিাি প্ৰচফি আচনথিং িা িাযি।ইোি িাযি ভাষা চশক্ষকি প্ৰযোজনীে লাভজনক িদ নহে।গচতযক A B C D X Y Z TET িিীক্ষা কিযলযগ সিূহীোভাযে (চিচিিং, চযযেই চনিথাচিত নহওঁক,তাত িাইজি কি লগা চতো,কাচিথ, িাভা, কদউিী আচদ) িাচত চনযচু ি এযকা নাই। িাত্ৰ চিচিিং সিাজি সিথািংগীন প্ৰদান কিাি িযেস্থা হাতত লি িাযি িিকাযি। উন্নচত কযল্প কাি কচি গযলই চিচিিি NEP, 20,অৰ্থাৎ িাৰীে চশক্ষানীচত উিযিািি হি অনাগত চদনত।িাইযজ তাযকযহ ২০,িাজযত প্ৰেতথন হি কযচতো িিকাযি চিলম্ব কািনা কযি। নকচি implement কিাযহ কৰ্া। সকযলা িযেস্থা তৎকাযল কাযথযকিী কিাযতা িুনচ্ছ:- চিচিিং সকলি িেচি জাতীে সিংগিন িিকািি সচদচ্ছাি ওিিত চনভথি কযি কযচতো আযি আৰু প্ৰযতযকযি কিযলযগ কিযলযগ আচি িিকািি চনযদথশনালল আগ্ৰযহযি হি ৰ্কা সিংচিধান (উিচিচধ/চনেিােলী) আযি চনিে! িাযদ গতযন্তি নাই।আশা িাচখযিাঁ িাননীে চনজা চনজা চিচধ চিধানিযত কাযথয চনিথাহক গিন িুখযিন্ত্ৰী সিচিযত চশক্ষািন্ত্ৰী িযহাদযে অনচত কিাযতা উচিত। িাত্ৰ সিংগিন কিযলগ িস্তু,ভাষা িলযি কাযযথ কিী কচিি চনিে। সাচহতয কিযলগ চিষে তৰ্া সিংস্কৃচত কিযলগ চিষে।সকযলাচি সিূহীো িঞ্চত অেস্থান কচিি আগি কৌিািি নতনু সভািচত হচিনািােৰ্ িাচি চকন্তু সনা চিচিকা কচিযলই চিিদ জাচনি। কিগু আৰু সম্পাদক কসাযনশ্বি কপ্তাক িচু ল প্ৰযতযক জাতীে সিংগিযন চনজি নীচত শুচনযিাঁ। অেযশয কৰ্াযিা আনঅচফচিযেলী চনেযিযি চনজা ভাযগ কাযথয চনিথাহক গিন কচি আগযতই গি িাইচিযলা।ঁ চিচিিং সিংগিন সিহূ ত চনজা লক্ষয উযেশযযি সুন্দিলক আগ িাচ গযল চকিা হাই িাোি কচিচত কন,হাই কিাণ্ড চকিা সিাজখন চিশৃিংখল নহি,সুন্দি ভাযে িচল যাি। এিা আযি িুচল অহু কাযৰ্ িহু কাযৰ্ শুনা কসই কৰ্াযিাি আচজি যুে প্ৰজন্মই হায িাওঁ;কতওঁচিলাযকযহ কশষ কখলাযিা কখযল চহিজুযে উিলচব্ধ কচি আগ িাচ যলযহ এখন কহযনা? চকন্তু এো সঁিাযন চিিা নাজাযনা!চকেযনা সুন্দি সিাজ গচ ি িাচিি।অনযৰ্া লক্ষযভ্ৰি আচি িৃিি িাচহিত ৰ্কা িানহু !চভতৰুো হহযেই ৰ্াচকি আৰু উযেশয সাধনত িযাঘাত কৰ্াযিাি গি নািাওঁ! ইচযচকনহওঁক, শ্ৰীযুত জচন্মযেই ৰ্াচকি অনাগত চদনত। হচিনািােৰ্ কিগুলল আিাি শুযভচ্ছা ৰ্াচকল।যুোেস্থাত কতওঁ TMPK ত অচধক কাল ৰ্াচক িাত্ৰ সিংগিনযিা গচত চদো কাযথযকতথা। Doksiri দকচিচি, জুলাই, ২০২৩ 25

প্ৰ ৱ ন্ধ Mising Agom Kébang ৰ সসাণালী জয়ন্তী আৰু মুখ্যমন্ত্ৰীৰ পদাপেণত আমাৰ আশা খ্ৰ্গন সপগু বু িঞ্জীযে ুচক কনাযিাো কালযি িিা প্ৰসাি আৰু উন্নচত অসম্ভে৷ তাি উিচি কচৰ্ত চিচিিং ভাষা কচৰ্ত অেস্থাযত িচল আচহচিল৷ অেস্থাত ৰ্াচকযল ভাষা এিা সিেত চিলুপ্ত কসযে ইোক চলচখিি িাযি চলচি কনাযহাোত কহাোযিা সম্ভােনাও অচধক; কসযে সুযযাগয আৰু ি়াঃিাগ আচদ উৎসে িাযতাযঁ ত িৃিিং ঘিি দূিদশথী চিচিিং সন্তান চকিুিাযন চিচিিং ভাষা ি'চতচিলাকত অসিীো িা ইিংিাজী আখযিযি সিংস্থা গিন কিাি িনস্থ কযি৷ কসইিযত 1972 দ়াঃচঞ, ি়াঃল, ৰু়াঃযনৌ িৃযনৌ, কািিৃিং কািতািং িনত চশেসাগিি সিীিি চদিািংিুখত 17 আচদ শব্দ চলচখিলগীো হহচিল আৰু কতযনলক এচপ্ৰলি িিা দুচদনীোলক এখন িাজহুো সভাি িহুত শব্দি উচ্চািৰ্ি চিকৃচতও ঘচিচিল৷ আহ্বান কিা হে৷ 18 এচপ্ৰলি চদনা উি কযযন—দচঞ, িল, ৰুযন চিযন, কািচিিং কাতাথ িং সভাযত চিচিিং ভাষা সিংস্থা গিন কিা হ'ল, যাি ইতযাচদ৷ কতযনলক িুিিং, িিিং আচদ, চযচিলাক নাি চদো হ'ল Mising Agom Kébang, আিল উচ্চািৰ্ি চকিুিান অপ্ৰভ্ৰিংশযহ৷ কসইযিাি অৰ্থাৎ চিচিিং ভাষা সিংস্থা৷ প্ৰকৃতযত িিৃ িং, কিৌিিং(য কাি কাচি চদি লাযগ) আচদযহ৷ অেযশয চিচিিং আগি ককৌিািং ককযনলক গিন হ'ল তাি এিা িুিঞ্জীও আযি৷ 1965 চস চয চক নহওক, চযযকাযনা ভাষা িনি িিা গুোহািীি চিচভন্ন চশক্ষানুষ্ঠানত িচ ককেল কচৰ্ত অেস্থাত ৰ্াচকযল ইোি প্ৰিাি, ৰ্কা চিচিিং িাত্ৰ-িাত্ৰী, িাকচিোল, িযেসােী আচদযে চিচল ক'িিাত দূিত হগ Doksiri দকচিচি, জুলাই, ২০২৩ 26

িনযভাজ(Picnic) কখাোি িিম্পিা সচৃ ি সৃচিি আিম্ভচনযত সৃচিকতথাই িৃচৰ্েীি চিচভন্ন হহচিল৷ িনযভাজ খািলল যাওযঁ ত খাওঁতাসকলি জনযগাষ্ঠীক কতওঁযলাকি চনজা চনজা ভাষা িিস্পি ভাি চিচনিেি লগযত িা-চিনাচক চলচখিি িাযি চলচি প্ৰদান কচিচিল৷ কহাোযিা সুচিধা হহচিল৷ কতযনলক চিিলল চিচিিংসকযল কতওঁযলাকি চলচি হচিৰ্াি িালত হেযতা কািংচকন ককৌিািং, অৰ্থাৎ ন-িুিচৰ্ িা- চলচখ িাচখচিল৷ চিনাচক অনষু ্ঠানি সৃচি হহচিল৷ চিযি তাি চিচিিংসকল িি িািংসচপ্ৰে আচিল৷ আগযত সৃচি হহচিল গুোহািী চিচিিং ককৌিািি৷ কতওঁযলাযক এচদন চিকািত এিাও িহু ধচিি তাত চিচিিং ভাষা িিাথ ি িচিযেশ এিা গ হল কনাোচিযল৷ কসযে িাচত ঘিি জুহালি কাষত উচিচিল, চযযিাযে চিিলল চিচিিং ভাষা িিথাি িচহ ককযনলক শুদা ভাত খাওঁ িুচল ওিিলল িুখ িাযি চিচিিং আগি ককৌিািং গিন কিাি প্ৰৰ্ি কচি চিন্তা কচি ৰ্াযকাঁযত জুহালি ওিিত শুকাই ধািৰ্া হতোি কচিচিল৷ কতযনলক গুোহািীত কৰ্াো হচিৰ্াি িালখনলল িকু িযি৷ লযগ লযগ িচ িা িাকচি কচি ৰ্কা িযচিসকলি প্ৰযিিা িানহু জযন িালখন নিাই আযন আৰু িুকুিা আহ্বানযত কজানাইত 1971 িনত অসি- িুকুিলক কাচিলল জুইত িযি৷ কসই সিেত অিৰ্ািল(NEFA) চিচিিং িাত্ৰসন্থাি জন্ম কতওঁি কসইকৰ্া ঘৰূ ্াক্ষযিও িনত নিচিলযয হহচিল; আৰু 1972 িনি 18 এচপ্ৰলি চদনা তাযত চলচখ কৰ্াো আচিল চিচিিং চলচি৷ কতওঁ সিচিোযল কসইচদনা িালখন চসজাইলল উদি চদিািংিুখত চিচিিং আগি ককৌিািি৷ িুিাই ভাত খাযল যচদও কতচতোি িিাই উযেখযযাগয, 1972 িনি িিাই িৃচৰ্েীি িিা চিচিিং চলচি কনাযহাো হ'ল৷ গচতযক চনজা চলচিি অভােত িিীক্ষািূলকভাযে চিচিিং ভাষাক চলচখত ৰূি চদোি িূৰ্থ প্ৰোস অসিীো আৰু কিািান চলচিযি চিচিিং ভাষা আিম্ভ হহ যাে৷ চিযি চিচিিং ভাষাক চলচখত ৰূি চলখাি প্ৰচিো আিম্ভ কিা হ'ল৷ চদিলল ইোি চনজা চলচি নাচিল৷ কচৰ্ত আযি, Doksiri দকচিচি, জুলাই, ২০২৩ 27

িহুযতা িিীক্ষা-চনিীক্ষাি অন্তত কদখা disadvantage)৷ কযযন, িাইি কযিাযঁ ত e আৰু i চলচখ কিি(')কিা কিযলগলক চলযখাঁযত গ'ল, অসিীো চলচিত যুিাক্ষিি সিসযা আযি৷ সিে এিা অচতচিিলক প্ৰযোজন হ'ল; আৰু তাি িাযি অচতচিি িচিশ্ৰিযিা দিকাি হ'ল৷ তাি তুলনাত কিািান চলচিযি চলচখযল, চিচিিং কসযে, কসই কাচিকিী অসুচিধাযিাি দূি কচিিলল িুলিত অনচু ষ্ঠত চিচিিং আগি ককৌিািি ভাষাি শব্দ আৰু িাকযযিাি সহজ-সিলভাযে সপ্তি অচধযিশনত অনচু ষ্ঠত কিা আযলািনািিত কঅৌ আৰু অৃি িাযি কিািান প্ৰকাশ কচিি িিা যাে৷ কসযে প্ৰাে সুদীঘথ আঁি চলচিি c আৰু v িযেহাি কিাি চসদ্ধান্ত কলাো হে৷ কতযনলক ি আৰু ঞি িাযি Ng আৰু Ny িিিি িিূ ত, অৰ্থাৎ 1980 িনি গ্ৰহৰ্ কচি চিচিিং ভাষাি িাযি ককৌিাযি 'সিংযশাচধত কিািান চলচি' প্ৰকাশ কযি৷ কখিকিািুখ,জাঁজীত অনুচষ্ঠত িতুৰ্থ অচধযিশনত কসইিযত আখিচিলাক কিািান চলচিি হ'কলও িয াঁযত অসিীযাি দযি উচ্চািৰ্ কিাি িিািশথ চিচিিং আগি ককৌিাযি চিচিিং ভাষাি িাযি চদযে৷ কিািান চলচি কলাোি প্ৰস্তাে গ্ৰহৰ্ কযি৷ অেযশয তৃতীে আৰু িতুৰ্থিান কশ্ৰৰ্ীত ইিংিাজী চশক্ষাি প্ৰেতথন কিাত কঅৌ আৰু অৃি 1981 িনত কজিংিাইিুখত অনচু ষ্ঠত িিেতথী, িাযি c আৰু v-কলল চিচিিং ভাষা িয াোত আযকৌ এিা নতুন সিসযাি উদ্ভে হে৷ চকেযনা অৰ্থাৎ িঞ্চি অচধযিশনত কিািান চলচিযি চিচিিং এযকিা চশক্ষাৰ্থীি িাযি চিচিিং িয াঁযত c আৰু v কঅৌ আৰু অৃ হ'ল; আযকৌ ইিংিাজীি িাযি ভাষা চলখাি চসদ্ধান্ত িূিান্ত কিা হে৷ কঅৌ আৰু অৃ নলহ c আৰু v হ'ল৷ ফলত উচি অহা ল'িা-কিাোলী িনত িিস্পি িানচসক অেযশয কিািান চলচিযি চিচিিং ভাষা িন্দ্বি সৃচি হ'ি৷ কসযে 2005 িনত অনচু ষ্ঠত 17 সিংখযক িিিকু চল অচধযেশনি আযগ আযগ চলখাি কক্ষত্ৰযতা ককইিািান অসুচিধা কদখা কদিগােঁ ি ধিিশালাত অনচু ষ্ঠত এখন িাজহুো হিিকি কযাযগচদ কঅৌ আৰু অৃি িাযি é আৰু í চদচিল৷ কসইযিাি হ'ল, কিািান চলচিত নৰ্কা কলাোি কৰ্া কঘাষৰ্া কযি৷ কতযনলক চিচিিং ভাষা চিচিিং ভাষাি দুিা কিৌচলক ধ্বচন (যঅৌ আৰু অৃ) িচ্চথাও আগিাচ হগ ৰ্াযক৷ আৰু দীঘথস্বি প্ৰকাশি িাযি ধ্বচনপ্ৰতীক িা িতথিান চিচিিং িৰ্থিালাি িিন িদ্ধচতও সলচন কিা হহযি৷ আগযত আচিল িাচনচনোন আখিি অভাে৷ চিতীেযত, কসই সিেত কিািান িিন িদ্ধচত; এচতোিযিা ইিংিাজী িিন িদ্ধচত৷ আগযত অ আ ই এ...ক গ ি...; এচতো A B চলচিত িযেহৃত c, f, q, v, x, z আচদি D E ... আিাক িি এিা দিকাি নাচিল৷ তৃতীেযত, কিঙ্গলী, অসিীো আচদত ৰ্কাি দযি চিচিিং ভাষাযতা ি আৰু ঞি দযি উচ্চািৰ্ অনভু ে কিা যাে; চকন্তু ি আৰু ঞ ধ্বচন প্ৰকাশি িাযি কিািান চলচিত কতযন উচ্চািৰ্ি সিকক্ষ একক ধ্বচনপ্ৰতীক কিাো নাচিল৷ কসযে সাযত- কসাতিই চিচল কসই সকযলাচখচনি সিাধানি িাযি চকিুিান আযলািনািি অনুচষ্ঠত হ'ল৷ উযেখযযাগয, প্ৰৰ্যি কঅৌ আৰু অিৃ কািযৰ্ কিািানি e আৰু iি লগত ওিি কিি(') প্ৰযোগ কিা হ'ল৷ অৰ্থাৎ e' আৰু i' চলখা হ'ল আৰু দীঘথস্বি প্ৰকাশি িাযি :(কলন চিহ্ন) প্ৰযোগ কিা হ'ল৷ চকন্তু িিাইল, কচম্পউতাি কনাযহাো অেস্থাত তাযতা আচহল কাচিকিী অসুচিধা(Technical Doksiri দকচিচি, জুলাই, ২০২৩ 28

আচজ চিচিিং আগি ককৌিািং িঞ্চাি িিি িাি তৃতীেযত, চিচিিং অধুযচষত অঞ্চলত কচি যাি৷ কসই উিলযক্ষ ককৌিািি 24 সিংখযক ি ািি িাযি 2020 িনি িাৰীে চশক্ষানীচত সাধািৰ্ অচধযিশন আৰু কসাৰ্ালী জেন্তী অনযু ােী চিচিিং ভাষাক Medium of সািিচৰ্ অনষু ্ঠানলল আিাি আশাি িতিা হল instruction, অৰ্থাৎ চশক্ষাি িাধযি চহিাযি অসিি িাননীে িুখযিন্ত্ৰী আচহি৷ কতযখযত কঘাষৰ্া কিক৷ অসিি চিতীে সিথিৃহৎ জনজাতীে জনযগাষ্ঠী চিচিিংসকলক সািংচিধাচনক িক্ষাকেি Six তাি উিচি চিচিিং জনযগাষ্ঠীি এশ এিুচি Schedule, অৰ্থাৎ ষষ্ঠ অনুসূিী প্ৰদান কিক৷ সিসযা তৰ্া অভাে-অচভযযাগ আযি৷ আচি আশা কচিযিাঁ, এই জনযগাষ্ঠীযিাযে সন্মুখীন চিতীেযত, চিচিিং সিংস্কৃচতি কিৰুদণ্ড আচল়াঃ কহাো সকযলাচখচন অভাে-অচভযযাগ আৰু আ়াঃে লগৃ ািি িাযি ফাগুন িাহি প্ৰৰ্ি সিসযাযিাি একাচধকিযি সিাধান কিাত িুধিািযিা িিকািী িন্ধ তৰ্া কৃচষ চদেস চহিাযি িযনাযযাগ আিাি িাননীে িুখযিন্ত্ৰী আৰু কঘাষৰ্া কিক৷ কতযখতি িচলষ্ঠ িিকাযি িযনাযযাগ চদি৷ িকাশ পাহল ড° বলু শজৎ বুঢাৰ্গািাইঁো ি \"কেৰিয়াি হ়াতপুৰি\" Doksiri দকচিচি, জুলাই, ২০২৩ 29

প্ৰ ৱ ন্ধ শমশচিংসকলৰ পৰম্পৰাগত সাজপাৰঃ এক সমীক্ষাত্মক অধ্যয়ন ড° মণৃ ালী কািংগযিু ং মিু ববী অধযাচপকা, অসমীয়া চবভাে নন্দনাথ শইকীয়া চবদযালয়, চিিাবি সিংচক্ষপ্ত সাি অসি আৰু অৰুৰ্ািল প্ৰযদশত অসি আৰু অৰুৰ্ািল প্ৰযদশ চভন্ন জাচত- জনযগাষ্ঠীযি িচিিূৰ্থ িাজয। ইযাত িসিাস কিা িসিাস কিা চিচিিংসকলি সাজিাি িৰ্থা য আৰু প্ৰযতযকযিা জাচত-জনযগাষ্ঠীযি চনজস্ব িীচত- হিচিত্ৰিৰূ ্থ । কতওঁযলাকি নািীসকল আজন্ম নীচত, িিম্পিাগত উৎসে-িািৰথ ্, আিাি- চশচিনী। চশচিনীসকযল িাস্তে চিত্ৰ, প্ৰকৃচত, অনষু ্ঠান, কখলা-ধলূ া, কলাকচিশ্বাস, কলাকধিথ, িিাই, ফুল, তিা আচদি িাযনচকযি সাজিািত কলাক-িীিা আযি। এই হিচিত্ৰযিয কৃচি- ফুল তুচল সিগ িযি। চিষযযিা সম্পূৰ্থ কক্ষত্ৰ সিংস্কৃচতযি ভিা অসি আৰু অৰুৰ্ািল প্ৰযদশত চভচিক অধযযনি আধািত প্ৰস্তুত কিা হহযি। প্ৰযযাজন সাযিযক্ষ গযিষৰ্া গ্ৰন্থ, প্ৰকাচশত গ্ৰন্থ আৰু আযলািনীি সহায কলাো হহযি। িীজ শব্দ : গাযিিং, গাদু, গাচিক, গািা, চিচি, িসিাস কিা জাচত-জনযগাষ্ঠীি চভতিত ৰুম্বুিং। উযেখযযাগয জনযগাষ্ঠী হ'ল চিচিিংসকল। নদীি কাষত চনজা হশলীযি িািংঘি সাচজ িাস কিা ১.১ চিচিিংসকলি সাধািৰ্ িচিিয চিচিিংসকলি িিম্পিাগত উৎসে-িািৰথ ্, কৃচি- সিংস্কৃচত আযি। কতওঁযলাক স্বকীয চিন্তাধািা আৰু Doksiri দকচিচি, জুলাই, ২০২৩ 30

গৰ্তাচন্ত্ৰক িদ্ধচতযট্টি সিাজ িচিিাচলত এক সভযতাি িচিিয িহন কিা সাজিাযি শাচন্ত চপ্ৰয জনজাচতৰূযি িচিচিত। কতওঁযলাক প্ৰািীন কালত লজ্জা চনিািৰ্ তৰ্া শীত-তাি কৃচষি ওিিত চনভথিশীল। ২০০১ িনি চনযন্ত্ৰৰ্ি কাি কচিচিল যচদও িিেতথী সিযত কলাকচিযল িযত অসিত ৰ্কা চিচিিং (চিচি) কসৌন্দযথযিাধি চদশযিাও সািচি ল'কল। জনযগাষ্ঠীি জনসিংখযা - ৫,৮৭,৩১০' আৰু সাজিািি িযেহাচিক চদশযিা কভৌযগাচলক ২০১১ িনি কলাকচিযল িযত অসিত ৰ্কা অেস্থান, সািাচজক িীচত-নীচত, ধিথ আচদি চিচিিং (চিচি) জনযগাষ্ঠীি জনসিংখযা - ওিিত চনভথি কযি। এযকািা জাচত-জনযগাষ্ঠীি ৬,৮০,424। ২০০১ িনি কলাকচিযলি জাতীয সাজিাি িচিধান কিাি কক্ষত্ৰত িযস, প্ৰচতযিদন অনসু চি অসিি হভযাি চলিংগ, চিিাচহত, অচিিাচহত, সধো চিধো আচদ জনজাচতসকলি চভতিত চিচিিংসকল প্ৰযভদসিূহ জচিত হহ ৰ্কাি লগযত ধিথ-িৰ্থ, জনসিংখযাি চদশিিিা িযিাসকলি চিিযত ধনী-দুখীযা আচদযিা প্ৰযভদসিূহ সিংলগ্ন হহ চিতীয সিথিৃহৎ হভযাি জনজাচত। ৰ্াযক। িিম্পিাগত জাতীয সাজিািি এযকািা জাচতি কসৌন্দযথযিাধ, লীলতা, অৰ্থলনচতক চিচিিংসকল ককইিািাও কখল িা হফদত অেস্থা, সুকুিাি কলা, প্ৰচতভা আচদি প্ৰকাশ চিভি। চিচভন্ন গিাকী চিচিিং গযেষক, গযেষৰ্া িায। ধিথী গ্ৰন্থ আৰু আিাি কক্ষত্ৰ অধযযনি িযযথ িক্ষৰ্ি আধািত চিচিিংসকলি িাজত ৰ্কা অসিি িযনচশল্পি িিম্পিাযিা চিযশষলক হফদক এঘািিা ভাগত ভাগ কচিি িাচি। কযযন জনজাতীয ঐচতহযিিিা অহা। কিাহি কখচত - অযান িা অযযঙ্গীযা, িাওযািং িা িাযযঙ্গীযা, আৰু কিাহি সূতা কিা প্ৰৰ্া অসিীযা িািুগুিীযা, িাযযা-িাযয িা য়াঃিািং, তািাি, দাগ, সিংস্কৃচতলল অচৰকি দান। চিচিিং সিাজত দীলু, িাগ, িিংযকাোল, চিচহযা আৰু ি়াঃচযিং। সাজিাি িচিধান কিাি কক্ষত্ৰত িুৰুষতলক এই এঘিািা হফদি িাজত ককইিািাও উিাচধ িচহলাি কাযিািি চভন্নতা কিচি কহাো আযি। কসই উিাচধযকইিা হ'ল – ইিািং, কািং, িচিলচক্ষত হয। চিচিিং সাজিািি চিষযয কাদিং, কুচল, কুিুি, কমু ্বািং, িাযত, িাি', চিযন্ত, িতথিানললযক চিজ্ঞানসন্মত অধযযন কহাো কদখা িুিংকুিািং, িাইদ, িাযয, িাযুিং, িাক,ু তাযি, দযল, নাই। অসি আৰু অৰুৰ্ািলি চিচিিং অধুযচষত দাচগ, দাে, নিহ, িগাগ, িাইত, িাে, িা়াঃচদ, অঞ্চলত কক্ষত্ৰ অধযযন কচি িযযথ িক্ষৰ্ কিাি িাচতি, িা়াঃযি, িাদুন, িাযযিং, িািংচগিং, িাযুন, আধািত আৰু আিাি আযলািনাি সুচিধাি কিগু, কিযি, কিচতথন, িা়াঃিাি, িচি, িিািং, কািযৰ্ িিা ভাগত কশ্ৰৰ্ী চিভাজন কিাি প্ৰযাস িাচিিং, িিািং, চিিিং, চিচল, চিৰ্ুন, কিগন, কযইন কিা হহযি। কসই িিা ভাগ হ'ল - িুৰুযষ আচদ। িচিধান কিা সাজিাি, িচহলাই িচিধান কিা সাজিাি, িুৰুষ আৰু িচহলা উভযয িচিধান ১.২ চিচিিংসকলি িিম্পিাগত সাজিাি কিা সাজিাি, চিযাত িচিধান কিা সাজিাি, চশশুি িাযি িযেহাি কিা সাজিাি আৰু অনযানয। Doksiri দকচিচি, জুলাই, ২০২৩ 31

১.২.১ িুৰুযষ িচিধান কিা সাজিাি গ্ৰহৰ্ কিা ঘৰুো উৎসে-অনষু ্ঠানত িচিধান কযি। িুৰুষসকলি িিম্পিাগত সাজিািি িযন গনি উগন়াঃ উগনতলক উন্নত ধিৰ্ি আৰু হশলী, িযেহাি আৰু িচিধান কিাি চদশিিিা চনচদথি ফুল িাচি কিাো উগনযক গনি চতচনিা ভাগত ভাগ কচিি িাচি - িুিীযা উগনযিালা হয। িগা িিি কিাহী সূতাত কিাো জাতীয, কিালা জাতীয আৰু িূিত আৰু চিচিত এই কাযিািি দুই িূিত িিা িযিযি হি িাযজ কলাো সাজিাি। িাযজ সৰু সৰু ফুল িিা হয। চিচিিং ভাষাি দুিা শব্দযি ই গচিত - উগন + আি = গ অৰ্থাৎ সিঁ া (ক) িুিীযা জাতীয সাজিাি ধচু ত। এই গন উগন িুৰুষসকযল উৎসে- অনষু ্ঠান, িূজা-িািথৰ্ আৰু ফুচিিলল গ'কল িুিীযা জাতীয সাজিাি হ'ল - উগন, গি উগন, িচিধান কযি। চিচিিংসকলি িুযিাচহত চিিুযে গ উগন আৰু গন্তুিং উগন । চিিু দাগনাি অনষু ্ঠান িচিযেশন কিাি সিযত গি উগন িচিধান কিাযতা িাধযতািূলক। চিিুি উগন়াঃ সাধািৰ্ভাযে িৰু ুযষ িচিধান কিা িুিীযা িাযি হতযাি কিা গি উগন ককঁিা সূতাযিই জাতীয কাযিািখনক উগন কিাযল। চিচিিং িুৰুযষ চিিুি কািযৰ্ গি উগন কিাোযতা অতীতিিিা হদনচন্দন জীেনত, সিাজি িািংগচলক কাযথত িচল অহা এক িিম্পিা আৰু উৎসে-অনষু ্ঠানত িচিধান কিা অনযতি সাজিাি হ'ল উগন। উগনত িগা কিাহী সতূ া গনতুিং উগন়াঃ এইচিধ উগন গি উগন আৰু গি িযিহাি কযি। চিচিিং িচহলাসকযল চনযজ কিা উগনতলক িুচি। িুচি কািযৰ্ ইযাক গন্তুিং উগন সূতাযি তাঁতি শালত উগন হি চিযন্ধাো কদখা কিালা হয। কিাহী সূতা িা এিী সূতাযি এইচিধ যায। ইযাত সহজ-সিল সৰু আকািি ফুল িিা উগন কিাো হয। গন্তুিং উগনি দুই িূযি িিা ৰ্াযক। চিচিিং উগনত িজািত চকনা িুিীযাি দযি সূতাযি িিুো িাচি ককঁি ফুল িাচি চদযা কদখা িািী নাৰ্াযক চকন্তু দুই িূযি িাতললক ককঁি যায। ঘৰুো িচিযিশত আৰু িৰ্ািত হাল-ককাি (আঁিু ফুল) িিা ৰ্াযক। লগৃ ািং, ি়াঃিাগ, দি উযু, িাওঁযত িচিধান কিা হয । গুম্ৰাগ নৃতয, ঘৰুো সকাি আৰু িতৃ কি সৎকাি কিাি সিযত এযন উগন চিন্ধা কদখা যায। (খ) কিালা জাতীয সাজিাি গনিি উগন়াঃ সাধািৰ্ভাযে িুৰুযষ িচিধান কলযক গালুক, লকু ্ি গালুক, গাদু গালুক, কিা িুিীযা জাতীয উগনতলক চকিু িচিিাযৰ্ চিিুগালুক আৰু তকু গ গালুক। িহল আৰু গনি উগনতলক কিক কাযিািখনযক গন্ধি উগন কিালা হয। িগা কিাহী সূতাযি কলযক গালুক়াঃ কলযক গালুক হ'ল িুৰুষসকযল কিাো এই সাজ কাযিাি ি দুই িূিত িিা সূতাি শিীিি ওিি অিংশত আেিৰ্ চহিাযি চিন্ধা িাচি আৰু আঁিুত ককিঁ ফুল িিা হয। ইযাক কিালা। ইযাি হাত িুচি, িুকু ফলা আৰু দুইহাতি ঘৰুো িচিযেশত আৰু সীচিত কলাযক অিংশ Doksiri দকচিচি, জুলাই, ২০২৩ 32

কাযথলচতি তযলচদ চিচিি চিিফাযল আচন গাঁচি কতওঁযলাযক শীতকালত গিি কিালা ৰূযি চদ কিালা চহিাযি িযেহাি কিা হহচিল। চিিলল িচিধান কিা িচিলচক্ষত হয। “গাদুি হাত িা চিলাই কিচিযনযি গালকু হতযাি িযনলশলীি লগত গাদু গালুকি সাদৃশয আযি। কচিিলল কলাো হ'ল। িুকিু তলি ফাযল চশচিনীযয কিাহিিিা আঁহ উচলযাই গাদু িাতললক দুই-চতচনশািীি ফুল কতালা হয। চিচি গালুক প্ৰস্তুত কযি। আচজকাচল কিাহি আঁহি অিংশত চিচভন্ন প্ৰকািি প্ৰতীক চিহ্নি ফুল িিা উিচিও িজািিিিা িয কিা িগা সূতাযিও ৰ্াযক। প্ৰতীক চিহ্নযিাি হ'ল - চিচিিংসকলি গাদু গালুক ি’িলল কলাো হহযি। িািংঘি িা িুিিংঘিি আচহথ, দুখন যিাি িাজত উচদত সূযথি প্ৰতীক, তাজিহলি আচহথ আচদ।\" চিিু গালুক়াঃ সাধািৰ্যত চিিুযয িচিধান কিা অতীতত হাযত কিা সতূ াযি কাযিাি হি গালকু গালুকযক চিিু গালুক কিাযল। লকু গালুক প্ৰস্তুত হতযাি কিা হহচিল। আচজকাচল িজািিিিা কিাি িদ্ধচতযিই চিিু গালুক হতযাি কিা হয কাচিজ িা িািথ আচদ চকচন চিচন্ধিি সিযিিিা যচদও গনি উগনি দযি সূতাযিাি চসজাই ইযাক কলযক গালুক িুচল ককাো হয। কলাো নহয। লগযত চিিু গালুক কিাো চশচিনীযয তাঁত লযগাোিিিা হি অযতাোললযক িচিষ্কাি- লুক্ি গালুক়াঃ গালুক + আ = লকু অৰ্থাৎ িচিচ্ছন্নতা অেলম্বন কচিিলগীযা কহাো কদখা কিালাি চভতিত প্ৰকতৃ িা সঁিা কিালা। এই লকু যায। লিু গালুকত িগা, িাখন িিি উিচিও গালুকত িাতললক গাচিক িাচি চিচিি ফাযল অনযানয িযিযি হতযাি কিা হয যচদও চিিু চিযশষ এচিধ ফুল িাযি। িগা িা িাখন িিি গালুকি কক্ষত্ৰত দীঘথ আৰু িাচৰ্ত িগা িিি দীঘ-িাচৰ্ হ'কল তাত ককেল িূিৰ্ চিন আকৃচতি আৰু ফুলি িাযি িিা আৰু ক'লা িযিযিযহ ফুলত িিা আৰু ক'লা িিি কিখা ৰ্াযক। ফলু ি সিিািি কিাো কদখা যায। ইযাি চিযশষত্ব হ'ল দুই সীিাত ‘গ়াঃযি চতিংনাি' কযি আৰু ইযাি িিং িগা আৰু আিু িযনথ ্ত দীঘল। িকু ু আৰু দুযযািাল গ়াঃযিি দুইিযূ ি দীঘললক িাচখ কিৰ্ীি চিচি অিংশত িিা আৰু ক'লা িিি ফুল িিা দযি গুচি চদযয। তলফালি গ়াঃযি িালি চিক ৰ্াযক। সাধািৰ্যত চিিু গালুকি চিচি অিংশত তলত আচজকাচল দুখন যকিাি িাজত উচদত িুিিংঘিি প্ৰতীক চিহ্নি ফুল িিা হয। িতথিান সূযথি প্ৰতীক চিহ্নযিও লিু গালুক প্ৰস্তুত কযি। ইযাি িযন িদ্ধচত আৰু িযেহািি কক্ষত্ৰত এই প্ৰতীক চিচিিংসকযল িাহািিিিা নাচি িচিেতথন হহযি। িতথিান সিযত চিিিু উিচিও আযহাঁযত হাচি-জিংঘল কাচি অহা আৰু উচদত সাধািৰ্ কলাযকও 'চিৰু গালুক িচিধান কিা সূযথক প্ৰগচতি প্ৰতীক ৰূযি িযেহাি কচিিলল হয। উযেখযযয চিিুযে িচিধান কিা গালুক অনয কলাো হয। িািংগচলক িূজা-িাতল, উৎসে- ককাযনা কলাযক িচিধান নকযি। চিিুযয চিিু িািথৰ্ আৰু ফুচিিলল গ'কল এই লকু ু গালকু দাগনাি সিযত আৰু গাঁেি িিল কিাো িচিধান কিা হয । অনষু ্ঠানত চিৰু গালুক িচিধান কিাযিা িাধযতািূলক। গাদু গালুক়াঃ চিচিিং িুৰুষসকলি িিম্পিাগত কিালা জাতীয সাজিাি হ'ল গাদু গালুক। যাক তুকগ গালুক়াঃ ই আন এক কিালা জাতীয অসিীযা ভাষাত চজিযকাি কিালা হয। ইযাক সাজিাি তুকগ গালুক হ'ল কগচঞ্জ জাতীয Doksiri দকচিচি, জুলাই, ২০২৩ 33

সাজিাি। সাধািৰ্যত িগা আৰু িাখন িিি িৌৰিুিং দুিৌি়াঃ িাগুচি িাচিিলল কিাো সূতাযি এই গালুক হতযাি কিা হয। চিচিিং দুিীিক িীিিু ং দুিীি কিাযল। সকযলা জাচত- সিাজত িযসস্থ কলাকি কািযৰ্ এই কশ্ৰৰ্ীি জনযগাষ্ঠীযি িূিত িন্ধা িাগুচিি স্বকীযতা ৰ্কাি কাযিাি চিযশষভাযে হি চদযা কদখা যায। দযি চিচিিংসকলযিা চিযশষ িদ্ধচতযি িূিত উযেখযযয িৃত িুৰুষসকলক এইচিধ কিালা িাগুচি িিা হয। িূিত িাগুচি িিা এই িীিুিং চিন্ধাই সৎকাি কাযথ সম্পন্ন কযি আৰু সৎকাি দুিীি সাধািৰ্ দুিীিতলক চকিু দীঘল আৰু কচিিলল কযাো কলাকসকযলও তুকগ গালকু সাধািৰ্যত িাতল িগু া িিৰ্ি সতূ াযি প্ৰস্তুত িচিধান কযি। কিা হয। দুইিূযি সৰু সৰুলক ফুল িিা ৰ্াযক। িুৰুষসকযল উৎসে-িািথৰ্ আৰু িািংগচলক (গ) িূিত আৰু চিচিত কলাো সাজিাি কািত িচিধান কিা কদখা যায। চিৰুসকযল চিিু দাগনাি অনষু ্ঠানত িূিত িীিিু ং দুিীি িিাযতা িূিত আৰু চিচিত কলাো সাজিাি হ'ল - অযঘাচষত িাধযতািূলক িিম্পিা। দুিৌি, িৌৰিুিং দুিৌি, অৌ:তুি, অৌৰকক আৰু ল:ু কাি। অৌ:তুি়াঃ আ়াঃতুি হ'ল িুৰুষি আন এক িূিত িাচিিলল িযেহাি কিা িাগুচি চিযশষ দুিৌি়াঃ সিিািি গাযিািাি দযি এযকই সাজিাি। ই দুিীিতলক দীঘল আৰু কিক। িগা, যচদও চিচিিি দুিীিি আকৃচত, ফুল আৰু িযন িিা, হালধীযা, ক'লা, কসউজীযা আচদ সূতাি হশলীি হিসাদৃশয কদখা যায। এই দুিীি সিাহাযিযি কিাো কদখা যায। হদনচন্দন ঘৰুো িুৰুষসকযল িযেহাি কযি। অেযশয প্ৰযযাজন কাি-কাজত আৰু কৃচষ-কিথত কতওঁযলাযক সাযিযক্ষ নািীযযও িযেহাি কযি। চকন্তু িুৰুষি িচিধান কিা কদখা যায। কািযৰ্ কিাো দুিীি নািীযয িযেহাি কিা দুিীিতলক তুলনািূলকভাযে দীঘল আৰু িহল। অৌৰকক়াঃ চিচিিং িুৰুষসকযল চিচিত িগা কিাহী সূতাযি দীঘ-িাচৰ্, িিা সূতাযি কিচিযাই আন এক সাজিাি হ'ল আকথক। চিচভন্ন িাচি আৰু দুই িূিত আঁিু ফুল িাচি দুিীি িিি সূতাযি হতযাি কিা এইচিধ সাজিািি কিাো হয। এইচিধ দুিীি িুৰুষসকযল চিচিত সিাদি চিচিিং সিাজত আযি। চিচভন্ন িিি কিচিযাই কলাোি লগযত কঁকালত উগনি দযি সূতাযি হতযাি কিা এইচিধ কাযিািত িিা িচিধান কযি আৰু প্ৰযযাজন সাযিযক্ষ িাযেল িিি িযেহাি আনযিািতলক তুলনািূলকভাযে ৰূযিও িযেহাি কযি। চিচিিং িুৰুষি দুিীি কিচি হয। িিা িিি হসযত িগা, কলা, হালধীযা, অসিীযা ভাষী সিাজত সিিািি িযেহাি কিা কসউজীযা ইতযাচদ িিং দীযঘ-িাচৰ্যয কিাো হয। গাযিািাতলক দীঘল আৰু িহল। কতওঁযলাকি িিা িিি িাচি চদযা আকথকত এক চনচদথি সিাজত অচতচৰ্ক সন্মান আৰু িিিি িচিিাৰ্ি আতঁ যি আতঁ যি ক'লা িা িগা িিি চিনস্বৰূযি উিহাি চদযাি লগযত লগৃ ািং, দ্ৰুি, িযেহাযি ইযাি কসৌন্দযথ অচধক িৃচদ্ধ কিাত দদগািং, উি-চগযাচত, চযযকাযনা িািংগচলক কাি ইন্ধন কযাগায। এই আঁকথক লগৃ ািং, ি়াঃিাগ, দি আৰু িৃতকি সৎকাি কযিাযঁ ত িচিধান কযি। Doksiri দকচিচি, জুলাই, ২০২৩ 34

আচদ উৎসে-িািথৰ্ত িচিধান কিাি লগযত কলযক এযগ়াঃ-গািি়াঃ এযগ়াঃ শব্দি অসিীযা আনুষ্ঠাচনকভাযে উদযািন কিা অনষু ্ঠানত প্ৰচতশব্দ হ'ল কিযখলা। চকন্তু গািি শব্দই চিচিিং অচতচৰ্ক উিহাি প্ৰদানি িাযি িজুত কচি িখা ভাষাত িযািক অৰ্থ সিূ ায। প্ৰাযযিাি কাযিািযক হয। চিচিিত িীদু-গািি িচু ল ককাো হয। অেযশয আচি ইযাত গািি িচু ল িচহলাই চিন্ধা চভন্ন ১.২.২ িচহলাই িচিধান কিা সাজিাি প্ৰকািি িাদিি চিষযযযহ আযলািনা কিা হহযি। চিচিিং িচহলাসকল তাঁত কিাোত িালকত। িাি এযগ়াঃ-গািি চিচিিং নািীযয প্ৰািীন িাহযতই কতওঁযলাকি তাঁতশালত কাযিাি কালযিিিা িিম্পিাগতভাযে িযেহাি কচি লযগাো ৰ্াযক। চিচিিং নািীসকযল ঘিত আচহযি। অনযযিাি এযগ়াঃ-গািিতলক কলযক সাধািৰ্ভাযে চিন্ধা কাযিাি সাজ, উৎসে-িািথৰ্ এযগ়াঃ-গািিি িযনলশলী চকিু কিযলগ। ইযাি িা ফুচিিলল কযাোি সিযত িচিধান কিা দুযযা িূিি আঁিলত আৰু কাষত চিচভন্ন িিি িাৰ্থকয আযি। িচহলাসকলি িিম্পিাগত সূতাযি গাচিক িাযি। কলযক এযগ়াঃ-গািিি দুই সাজিািি িযন হশলী, িযেহাি আৰু িচিধান িূিি গাচিকযিািি িাযনচক হ'ল - চকিংকুি- কিাি চদশিিিা দুিা ভাগত ভাগ কচিি িাচি - চক়াঃলাি গাচিক, গী-চ গীিািং গাচিক, ককচযি এযগ়াঃ-গািি জাতীয সাজিাি আৰু কগি়াঃ জাতীয সাজিাি । (ক) এযগ়াঃ-গািি জাতীয সাজিাি গাচিক আৰু গৰযগ়াঃ তৃনাি। গাচিকযিািি প্ৰযযাগি কক্ষত্ৰত তিা ফুল, িািচি ফুল, িা়াঃযি িতথিান অৰুৰ্ািল আৰু অসিত িসিাস ফুল, চিচভন্ন িািি িাকচলি িাযনচক, চিচভন্ন কিা চিচিিং নািীযয অতীতি িিাই ঘিযত এিী িিি সৰু সৰু ফুল, িদু ্ৰাি ফুল আচদ লক্ষয কিা িলু, নুনী িলু আৰু িুিনী িলু িুচহ তািিিা যায। এইচিধ কিযখলা-িাদি উৎসে-িািৰথ ্, িযি এিী সূতা আৰু নুনী সূতা প্ৰস্তুত কচিচিল। িািংগচলক অনুষ্ঠান আচদত িচিধান কিা হয। এইচখচন সূতাযি কতওঁযলাযক প্ৰধানলক িযন চশল্পি কযাযগচদ এযগ়াঃ-গািি প্ৰস্তুত কযি। তািিু এযগ-গািি চিচিিং িৃি আৰু চিিাচহত এযগ়াঃ-গািি জাতীয সাজিািি চভতিত িচহলাই িচিধান কিা এচিধ কিযখলা-িাদি। উযেখযযাগয হ'ল - কলযক এযগ়াঃ-গািি, তাি এিী সূতাযি তািিু এযগ-গািি কিাো হয। এযগ়াঃ-গািি, গািািং, চি়াঃচি, গািা-গাযলিং িা অনযানয এযগ-গািিি দযিই চিচভন্ন িিি ফুল িাতা গািা, গা়াঃযি এযগ়াঃ-গািি, কযিািং এযগ়াঃ- িাচি িা ফুল নিিালকও এই সাজিাি হতযাি গািি আৰু কি়াঃযি। এই এযগ়াঃ-গািি চিচিিং িচহলাই িিম্পিাগতভাযে তাঁতশালত হি ককযনদযি িচিধান কযি কসই চিষযয তলত আযলািনা আগিয াো হ'ল- Doksiri দকচিচি, জুলাই, ২০২৩ 35

কিা হয। শীতকালত িচহলাসকযল ইযাক গিি িুিীযা চহিাযি চি়াঃচি িচিধান কযি। কাযিাি ৰূযিও গাত কিচিযাই িচিধান কযি। কসইচদশিিিা চি়াঃচিি িযেহািি কক্ষত্ৰত িাচহদা ইযাি গাচিকযিাি - আঙ্গুন, অিিং, িচিক, দুিুিং, িাচ যি িুচলি িাচি। ি়াঃিুি, িকিািং, িাযাি গাচিক আচদ গাচিক প্ৰধান। গািা-গাযলিং িা িাতা গািা়াঃ অতীতত িাতা গািা চিচিিং জনযগাষ্ঠীি এক সকু ীযা সম্পচি গািৌিং আচিল । চকিুিাযন িাতা গািাযক গািা-গাযলিং গািৌিং এচিধ চিচিিং িৃযি িচিধান কিা িাদি িুচলও কয। এই িাতা গািা ি’িি কািযৰ্ িািি চিযশষ। ককচতযািা গািাক কিিচন চহিাযিও প্ৰযযাজন নহয। িুিাযি(িািি দযি এচিধ িচিধান কযি। সাধািৰ্যত িিা িযিযি দীঘথ আৰু সঁজুচল)যি িাতা গািা কিাো হহচিল। ইযাত িাচৰ্ত িগা, িিা, ক'লা িযিযি গািািং কিাো হয। কতালা ফুলযিাি এফাযল ফুল উযি আৰু চি়াঃচিত চকিু িহল আৰু দীঘললক কিাো হয। আনযিা ফাযল ফুল নুযি। এই চিধ ফুল হি এক ফুিিানি আঁতযি আঁতযি সচিযহ ফুলীযা যাওযঁ তই কতালা কদখা যায। িযকাো সূতাযি িযিযি ফুল িিা কদখা যায। ইযাি লগত চি়াঃচিি িািলক কিাো কিযখলা ৰূযি চিন্ধা কদখা যায। িযনলশলীত সাদৃশয আযি। শীতকালত গিি ইযাি দুইিূি সিংযযাগ কচি চিযলাো নহয। কাযিাি ৰূযি, গুম্ৰাগ ি়াঃনাি, লিা ি়াঃনাি অতীতত লগৃ ািং আৰু ি়াঃিাগ উৎসেত চিচিিং আচদত চিযশষভাযে িচিধান কিা হয। নািীযয এযনধিৰ্ি িাতা গািা কঁকালত চিচন্ধ নাচিচিল। আচজকাচল এই জাতীয কাযিাি কিাো চি়াঃচি কক্ষত্ৰ অধযযনত ককেল ভিলী অঞ্চলত দুই- সাধািৰ্যত কসউজীযা িাচি চদ িিা িযিযি এঘিত কদখা গ'ল। এই চনজস্ব িযন চশল্পি দীঘথ আৰু িাচৰ্ত িগা, িিা, ক'লা িযিযি চি়াঃচি সম্পদ চিধ কালি িকু ুত কহিাই হগযি। আদী, কিাো হয। গািািি দযিই এক ফুিিানি আতঁ যি আিাতাচন, গালিংসকলি গালী আৰু চিচিিি আঁতযি সচিযহ ফুলীযা িযিযি ফুল িিা কদখা িাতা গািা িা গাৰ্া প্ৰায এযক ধিৰ্ি । যায। অেযশয ইযাি িযচতিি িিযিা চি়াঃচি হি কলাো কদখা যায। গািািি দযিই এইচিধ গা়াঃযি এযগ়াঃ-গািি়াঃ চিচিিং িচহলাই িহু িিী কাযিাযিা কিাহী সূতা আৰু ঊৰ্ সূতাযি কিাো িাদি-কিযখলা তুলনািূলকভাযে কিচিলক হয। এই চি়াঃচি নািনীি লগযত প্ৰসূচত িাত,ৃ িচিধান কিা কদখা যায। কতওঁযলাকি ভাষয কয নিজাতক চশশুি গাত আৰু চিযশষলক ি’হ িা িুোিিিা গধূচলললযক প্ৰচতযিা ঘৰুো কাি, িনিীযা জীে-জন্তুযে আিিৰ্ কচি আঘাত প্ৰাপ্ত িৰ্ািি কাি, তাঁত কিাো, খচি কলািা, িাি ধিা হ'কল িা অিযদেতাই গাত লচম্ভযল িযচি আচদ কািত িযস্ত ৰ্াচকিলগীযা কহাোি কািযৰ্ গিাকীি গাত নতুন চি়াঃচি এখন চদ চদযা হয। িহুিী কিযখলা-িাদি অৰ্থাৎ গা়াঃযি এযগ়াঃ- অচত সাম্প্ৰচতক কালত চি়াঃচিি দযিই কিযখলা গািিি প্ৰযযাজন কিচি। ঘৰুো িচিযিশত আৰু ব্লাউজ হি হল কযািালক িচিধান কিা কদখা িচিধান গা়াঃযি এযগ়াঃ-গািিি িিং আৰু চিজাইন যায। উৎসে-িািথৰ্ত ুলীযা, তালীযাসকযলও কিযলগ কিযলগ আনহাযত উৎসে-িািথৰ্, িূজা- Doksiri দকচিচি, জুলাই, ২০২৩ 36

িাতল আৰু ফুচিিলল গ'কল চিচভন্ন িাযনচকি ভিলীললযক এইচিধ কাযিাি িচিধান কিা ফুল িিা, গাচি চদযা, িাচি চদযা, িাচিি সলচন কদখা যায যচদও সকযলাযত অলি-অিিি ফুল িাচি িচি লযগাো গািি ঘিযত হি িচিধান ইফাল-চসফাল কহাো কদখা যায। কিা কদখা যায। কতওযঁ লাকি সিাজত উৎসে- িািথৰ্ আৰু িূজা-িাতলত চকনা কাযিাি কগি়াঃ কগি়াঃ হ'ল কিযখলাি ওিিত িচিধান িচিধান কিাযিা লাজি কৰ্া িুচল গৰ্য কিা কিা চিচিিং নািীযয কিাো এচিধ িাদি দৃচিযগািি হয। িাজভাগত িিা, কসউজীযা, কলা, িগা, আচদ িিি সতূ াযি সিহলক ফুল িিা এই িাদিি িিং কযৎিািং এযগ়াঃ-গািি়াঃ এক িা দুই িিি এিা, কযযন িগা, িাখন, িিা, ক'লা, কসউজীযা সূতাযি কিাো দীঘল কাযিািযকই কযিািং চহিাযি আৰু িহুিিী সতূ াযি, কযযন িগা, িাখন, িিা, চিচিিং িচহলাই িচিধান কিা িচিলচক্ষত হয। ক'লা, কসউজীযা, নীলা সূতাযি দীযঘ-িাচৰ্যয শািী সদৃশ কযিািং এযগ়াঃ-গািিযিাি সাধািৰ্যত সিান আকািত গাচি চদ কিাো কদখা যায। কগি়াঃ ফুল িিা নহয। গাত ককইিাযিৰু কিচিযাই সাধািৰ্যত িযকাো সতূ াযি কিাো হহচিল যচদও চিচন্ধি িিালক দীঘললক এই জাতীয কাযিাি আচজকাচল িিং কনাযযাো ঊৰ্ সূতাযি ি'িলল কিাো হয। কযিািং জাতীয কাযিাি সাধািৰ্যত আিম্ভ কিা কদখা হগযি। এই কগি়াঃ চিচিিং িযকাো সূতাযি কিাো কদখা যায। এই কাযিাি কিাোিীযয কিযখলাি ওিিত কিৰ্চন িাচি িাদি চিচিিং কিাোিী আৰু জীযািী উভযয িচিধান চহিাযি িচিধান কিা কদখা যায। উৎসে-িািৰথ ্, কযি। িূজা-িাতল আচদযতা কগি়াঃ চিন্ধা কদখা যায । আচজকাচল এই কগি়াঃ শ্বল চহিাযিও িযেহাি কি়াঃযি়াঃ কি়াঃযি হ'ল কিযখলাি লগত িচিধান কিা কদখা হয। কিা িাদি। িগা, িিা, ক'লা, নীলা সূতাযি দীযঘ- িাচৰ্যয সিান আকািত গাচি চদযা িাদি। কয়াঃি িা অৌ়াঃি়াঃ এইচিধ কাযিাি হ'ল কাি কি়াঃযি সাধািৰ্যত িযকাো সূতাযি কিাো হহচিল কিাি সিযত িিূ ত িাচন্ধ ল'িলল হি কলাো যচদও আচজকাচল িিং কনাযযাো ঊৰ্ সূতাযি এচিধ সাধািৰ্ গাযিািা জাতীয কাযিাি। ই এক ি'িলল আিম্ভ কিা কদখা হগযি। এই কি়াঃযি জনজাতীয িচহলাি হিচশিয। িাযৰ্া িিি িাৰ্কথ য চিচিিং কিাোিী, জীযািী উভযয িাদি চহিাযি কদখা যায। চিচিিং কয়াঃি িা অ়াঃিখন চিচভন্ন িচিধান কযি। ঘৰুো িচিযেশ, উৎসে-িািৰথ ্, িযিযি চনচদথি কজাখত আঁি চদযা নতুিা এিা িিং িূজা-িাতল আচদযতা কি়াঃযি চিন্ধা কদখা যায। দীঘত লগাই িাচৰ্ত কিযলগ এিা িিং চদ কিাো িতথিান আধুচনকতাি িিশত এই কি়াঃযি হয। িাচি চদ িা চনচদও কিাো কদখা যায। এইখন চি়াঃচিি দযি কিযখলা, ব্লাউজি হসযত কযািালক ফুল িিা সাধািযত কদখা নাযায। হি উৎসে-িািথৰ্ত িচিধান কিা কদখা হয। চকিুিাযন ফুল দুইিূযি িাচি লয আৰু চকিুিাযন ১.২.৩ িুৰুষ আৰু িচহলা উভযয িচিধান কিা ফুল নিিালকও হি চিন্ধা কদখা যায। দুিাললক সাজিাি গাচি চদযয। িুিি ওিিত শচদযািিিা িুলি Doksiri দকচিচি, জুলাই, ২০২৩ 37

চিচিিং সিাজত িুৰুষ আৰু িচহলা উভযয এই গাদু ি’িলল কিাহ কখচত কচি কসই কিাহি িযেহাি কচিি িিা কাযিাি ককইচিধ হ'ল - িিা গাদু নলুি িনাই গািা কিাোি দযি িািঁ চি়াঃচি, গািৌিং, তািিু গািি আৰু গাদু। চিহীনভাযে ককেল িহল যািাযি গাদু কিাো কদখা যায। দীযঘ-িাচৰ্যয কিাহি এিা চনচদথি চি়াঃচি আৰু গািৌিং়াঃ (দ্ৰিিয : িচহলাই িচিধান কজাখত সূতা কাচি কিাো গাদুত এযক ধিৰ্ি কিা সাজিাি)। সূতাযকই িাঁি-িয আিুলিান কজাখত কাচি ফুল িাযি। এই ফুলি সূতাযিাি ওিিি ফাযল তািুি গািি়াঃ এিী িলু চসজাই তািিিা সুন্দিলক চজচলচক ৰ্াযক আৰু গাত কলাোি িাকুিীযি ঘিযত সতূ া কাচি কিাো কাযিািখন ফাযল চিচহ হয। ইযাযক অনা-চিচিিংসকযল হ'ল তািিু গািি। চিযশষলক িুৰুযষ িযেহাি চিচিচজি কিাযল। কিাহিিিা সূতা কাচি চিযশষ কচিিলল এই কাযিাি প্ৰস্তুত কিা হয। ইযাি িদ্ধচতযি কিাো গাদু চিচিিং সিাজি এক িযথাদা দুই িূযি িগা সূতাযি আঁিু ফুল িাচি চদযা হয। সম্পন্ন কাযিাি। প্ৰযতযক সন্তানি ভাগত িিালক শীতকালত গিি কাযিাি ৰূযি এজন িযচিযয এযকাখনলক এই িূলযিান আৰু িযথাদা সম্পন্ন গা-িূি াচক ল'ি িিালক দীঘল আৰু িহললক কাযিাি গাদু চদি িিাযতা চিচিিং সিাজি চিতৃ- হতযাি কিা হয। অতীতত চিচিিং নািীযয িাতৃি কািযৰ্ কগৌিেি কৰ্া। প্ৰচতজন ঘিি িুৰুষ সদসযি কািযৰ্ এযকাখনলক হি সাজু কচি িখা হহচিল। চিযশষভাযে প্ৰস্তুত কিা এই গাদু ি'িলল আচজকাচল এইচিধ সূতাযি িচহলাসকলি িযেহাি কিা তাঁতশালি সঁজুচলযিাি এযনধিৰ্ি িাযিও শ্বল আকািত হি কলাো হহযি। ইযাত – কীযীিং, কি়াঃলিং, যািা, গীগুি, িুকন, দুিীত, িুিা িাচি িা চিচভন্ন প্ৰকািি ফুল তুচল ি়াঃচি আৰু দুযক়াঃ। চিচিিং সিাজত চিদািত জনচপ্ৰযতা লাভ কচিযি আৰু িজািযতা ইযাি কইনাক গাদু উিহািস্বৰূযি চদযা অতীতিিিা িাচহদা িাচ যি। িিম্পিাগতভাযে িচল আচহযি। িতথিান গাদুি িযেহাি কচি আচহযি। ইযাি প্ৰধান কািৰ্ হ'ল – গাদু়াঃ িিািযয চিচিিং কিাোলী িািি হহ গাদুি িযনলশলীি কিহনচত, জচিল প্ৰচিযা আচহযল এিী সূতা কাচি, িাি সূতা কাচি, আৰু কতওঁযলাকি সিাজত গিাখহনীযা আৰু কিাহ কনওচি িাঁচজ কাচি জীি কাযিািি সূতা িানিানীি কািযৰ্ কিাহ কখচতি উৎিাদন কচি হতযাি কিা আচদ কচিিলল চশযক। সাধািৰ্যত অহাত। িৰ্ািিুো হহ যাওযঁ ত আৰু িৰ্ািিিিা ঘিিেু া হহ উভচত আযহাঁযত এযনই সিয নি নকচি ১.২.৪ চিযাি সাজিাি চনজান িৰ্ৰুো লিু লুিীযা িাযি িাযি িাকুিীত এচি সূতা কাচি অহা দৃশয িািলগা আৰু এইযিা চিচিিংসকলি িিম্পিাগত সাজিািি চভতিত সঁিালকযয চিচিিং গাভৰুহঁতি আদশথনীয আৰু চিযাত িা চিদািত িচিধান কিা সাজিািযিাি অনকু িৰ্ীয। গচতযক চিচিিং নািীযয হশশেি অনযতি। দিা আৰু কইনাই িচিধান কিা িিাই তাঁত িিলল চশচক অহাযতা এক িিম্পিা। সাজিািযিািি এক সুকীযা িযনলশলী Doksiri দকচিচি, জুলাই, ২০২৩ 38

কদচখিলল কিাো যায। চিযাি কািযৰ্ উিযুি িিা ৰ্াযক। িযকাো, ননু ী, িাি আচদ সূতাযি িযসি কিাোলীযয চিযাি প্ৰযযাজনীয সাজিাি এই যাম্ব দুিীি কিাো কদখা যায। চনযজই গাভৰু িসযযত প্ৰস্তুত কচি িখাযিা চিচিিং নািীি এক চিযশষত্ব। চিক কসইদযি দিাি চজনিৌগ়াঃ গালুকি ওিিত কঁকালত িৰ্াচললক কািযৰ্ দিাি িাক, িাযযক-ভনীযযক আনচক িিা দুিীিতলক দীঘল দুইিূযি ফুল িিা কযৌৰ্ িচিযালত িসিাস কিা িচিযালি কাযিািখনক চজিাগ কিাযল। ইযাযক অঞ্চলযভযদ খুিীযযকহঁযতও প্ৰস্তুত কচি চদযা কদখা যায। িিালীও কিাযল। দুিীিি িূল কাযিািখন িগা চকন্তু চজনিৌগ কাযিািখন িিং-চিিিযিা হয। দিাি সাজিাি প্ৰধানলক িিা, িগা, হালধীযা, ক'লা আৰু দিাই িচিধান কিা সাজিািযিাি হ'ল- যাম্ব কসউজীযা িযিযি হতযাি কিা হয। গালুক, যাম্ব দুিৌি, গনি উগন আৰু চজনিৌগ। কইনাি সাজিাি়াঃ কইনাই িচিধান কিা যাম্ব গালুক়াঃ চিচিিং সিাজি আনুষ্ঠাচনকভাযে সাজিািযিাি হ'ল যাম্ব, ি়াঃচনযািং িা কচনযািং আযযাজন কিা চিদািত যাম্ব গালুক িচিধান গািি, যাকান এযগ়াঃ, কগি়াঃ, চি়াঃচি, গািৌিং আৰু কযি। যাম্ব গালুকি লগত চিিু গালুকি সাদশৃ য িৌগিৌগ । আযি। প্ৰধানত়াঃ দিাই িগা, ক'লা আৰু কসউজীযা িিি যাম্ব গালুক িচিধান কিা কদখা যাম্ব়াঃ িািংগচলক কাযিািৰূযি িযথাদা চদযা যায। এইচিধ কিালাি িুকু আৰু চিচি অিংশত কাযিািি চভতিত অনযতি হ'ল যাম্ব। এই যাম্ব গৰুযগথ গাচিক, িুিিংঘিি আচহথি গাচিক আৰু এচিধ িগা, ক'লা, িিা, হালধীযা, নীলা, তাজিহল আচহথি গাচিযকযি কিাো হয। ইযাি কসউজীযা আচদ চিচভন্ন িিি সূতাযি কিাো ককাযনা চনচদথি কজাখ নাই। দিাি উচ্চতা অনযু াযী িাদি জাতীয কাযিাি। কিাহী সতূ া, িযকাো যাম্ব গালুক হতযাি কচি কলাো হয। উযেখযযাগয সূতা আৰু ঊৰ্ সূতাযি প্ৰস্তুত কিা কদখা যায। কয অসিীযা ভাষী সিাজি দিাক কইনাঘযি এইচিধ কাযিাি ফুল িিাও হয আৰু ফলু কজাযিাৰ্ত দিাি কাযিািসাজ চদযাি দযি নিিালকও কিাো কদখা যায। চিযাত কইনা, উি চিচিিং সিাজত চদযাি িিম্পিাগত চনযি নাই। উয,ু চগযাচত উয,ু কু়াঃিাগ উযু আচদত িচহলাসকযল এই যাম্ব িচিধান কিা হয। গনি উগন়াঃ (দ্ৰিিয: িৰু ুষি সাজিাি) অঞ্চলযভযদ ইযাি িযেহািি তািতিয কদখা যায। যাম্ব দুিৌি়াঃ দিাই চিচিত কিচিযাই কলাো কাযিািচিধ হ'ল- যাম্ব দুিীি। আকৃচতত এক কচনযািং গািি়াঃ চিযাত িচিধান আন এক প্ৰকাি গাযিািাি দযি। িাত্ৰ গাযিািাি িিা কইনাি সাজিাি হ'ল কচনযািং গািি। ইযাক ফুলি চিিিীযত ইযাত চিযশষলক িিা, ক'লা কইনাই ওিচৰ্ আৰু িাদি ৰূযি িযেহাি কিা আৰু িগা িিি সূতাযি সিংচিচশ্ৰত ফুল দুইিূযি কদখা যায। এইচিধ কাযিািত গযগথ, আঙ্গুন আৰু চিক গাচিক কতাযল। দীযঘ- িাচৰ্যয চিযশষলক Doksiri দকচিচি, জুলাই, ২০২৩ 39

িগা, িাখন িিি সতূ াযি কিাো হয আৰু নীিাগ, িা, িৌগ্ৰীগ আৰু িীতাগ নাযিযি ফুলযিাি িুগা িা অনযানয িযিযিও কতালা হয। িযেহািি ফালিিিা নািযিাি কিযলগ কিযলগ যচদও িযনলশলী প্ৰায এযকই। ৰুম্বিু ং়াঃ যাম্ব আকৃচতি আন এচিধ কাযিাি হহযি ৰুম্বিু ং। সাধািৰ্যত িগা, কলা, িিা, নীলা, ১.২.৬ অনযানয সাজিাি হালধীযা, কসউজীযা আচদ িিি সূতাি সিংচিশ্ৰৰ্ত কিাো কাযিাি। জযাচিচতি চত্ৰভূজ চিচিিং সিাজত িুৰুষ-িচহলা, ল'িা- আকািি চিচভন্ন িিি সিাহাযিযি ফুল িিা এই কিাোলী, কিকা-গাভৰু সকযলাযে হদনচন্দন ৰুম্বিু ং ন-কইনাই নতুন ঘিত িচিধান কযি। ই জীেনত ঘৰুোভাযে িযেহাি কিা কাযিািযিাি শ্বল জাতীয গাত কলাো কাযিাি িাযি ৰুম্বিু ং উৰ্ এযকলযগ অনযানয সাজিাি িুচল ইযাত সূতাযি কিচিযক কিাো কদখা যায। িচহলাসকলি অন্তভিুথ কিা হহযি। এযনযিািি চভতিত উিচিও ককঁিুো কিাযকািাত লওযঁ ত নীিৃযি িাণ্ডা উযেখযযাগয হ'ল - গাদু, তািিু গািি, গীগৃিং চনিািৰ্ি িাযি ককঁিুোি ওিিত কলাো কদখা দুিৌি, গৌগৃিং গািি, িগন, যুিতাগ, িাযৌগ, যায। ি়াঃতুি, যৌ়াঃতুি আচদ । ইযাযি গাদু, তািিু গািি, িতুি, যা়াঃতিু ি চিষযয ইচতিযধয যাকান এযগ়াঃ, কগি়াঃ, চি়াঃচি, গািৌিং, িৌগিৌগ - আযলািনা আগিয াো হহযি। (দ্ৰিিয : িচহলাই িচিধান কিা সাজিাি) গৌগৃিং দুিৌি়াঃ গৌগৃিং দুিৌি হ'ল চিচিিং সিাজত ১.২.৫ চশশুি িাযি িযেহাি কিা সাজিাি হদনচন্দন জীেন যাত্ৰাত ঘিি সকযলা কলাযক িযেহাি কচিি িিা গাযিািা সদৃশ কাযিাি । চিচিিং সিাজত নািীসকযল চনজি সন্তানি িগা কিাহী সূতা আৰু িিা সূতা িাচি আৰু কািযৰ্ চিযশষ চকিুিান কাযিাি হি সাজু কচি আঁিু ফুল তুচল এই দুিৌি কিাো হয। এই িখা হয । সন্তান ককঁিুো অেস্থাত চিচিত কাযিাি িুৰুযষ প্ৰযযাজনত চিচিত, ঘৰুো কাি িাচন্ধিলল আৰু তাি ওিিত কিচিযাই ল'িলল কযিাযত কঁকালত উগনি দযি িচিধান কযি। এই কশ্ৰৰ্ীি কাযিাি প্ৰস্তুত কিা হয। ইযাযক কতওঁযলাকি সিাজত অচতচৰ্ক সন্মান আৰু চিচিিং ভাষাত 'ক িনৃ ান গািি' কিালা হয। িিিি চিন স্বৰূযি উিহাি, লগৃ ািং, দি, দদগািং, এইচিধ কাযিাি ককেল ককঁিুোক কিাযকািাত উিি-চগযাচত উয,ু চযযকাযনা িািংগচলক কাি ল'িি কািযৰ্ িযেহাি কযি। ইযাি িযনলশলী আৰু িৃতকি সৎকাি কিা সিযযতা এই দুিৌি সহজ-সিল। সাধািৰ্যত চিচভন্ন িিি সূতাযি িচিধান কিা কদখা যায । সিংচিচশ্ৰত ৰূিত কিাো হয। দীযঘ-িাচৰ্যয িগা, িিা, কলা, হালধীযা, নীলা, কসউজীযা িিি গৌগৃিং গািি়াঃ গৌগৃিং গািি হ'ল ঘৰুো সূতা চদ দুই িিূ ত িাচি চদযাি দযি আঁিুযিা িচিযেশত িচিধান কিা িাদি। িগা কিাহী এযকধিযৰ্ চিলাই কিাো হয। ইযাত ককাযনা সূতাি এইচিধ িাদিি নীলা, কসউজীযা, ধিৰ্ি গাচিক কতালা নহয। এযন কাযিািক কগালিীযা, হালধীযা আচদ চিচভন্ন িিি সূতাযি Doksiri দকচিচি, জুলাই, ২০২৩ 40

িাচি আৰু আঁিু চদ কিাো হয। ইযাক নািীযয িােৌগ িাদি, কিকাই উগন, ল'িাই গাযিািা, হাযলাোই িাযৌগ হ'ল তাযিাল চপ্ৰয চিচিিি হাঁিচত ধচূ ত িা উগন আৰু িযযাযজযষ্ঠই প্ৰযযাজন সাযিযক্ষ গাত কলাো কাযিাি ৰূযি িচিধান সদৃশ কাযিাি। এই কাযিািত তাযিাল-িাৰ্, কযি। কসই কািযৰ্ ইযাক গাঁগৃিং গািি অৰ্থাৎ িূৰ্ি কিিা, ধিাতি ভূৰুকা আৰু িাি কিািী প্ৰযযাজনত চিন্ধা কাযিাি িুচল ককাো হয। এযন আচদ িাচখিলল এফুি িহল আৰু দুফুিিান কাযিাি প্ৰাযযিাি গাভৰু িা চিিাচহত িচহলাই দীঘললক হি কলাো কাযিাি। চিচভন্ন িযিযি কিিা ভিাই হি িজুত কচি িখা কদখা যায। কিাো হয যচদও সাধািৰ্যত িিা িিি িাযলগি প্ৰিলন কিচি কদখা যায। চিযাি চিিত কইনাই িগন়াঃ চিচিিং চতযিাতাই চনযজই হি চিযলাো কাযিািাি ঘিত চনিন্ত্ৰৰ্ িক্ষা কচিিলল গ'কল এচিধ কিানাই হ'ল িগন। এই িগন উৰ্ সূতাি এই িাযীযগযিই তাযিাল-িাৰ্ চন চিযলাো কদখা চযযকাযনা িযিযি দহ-এঘাি ইচঞ্চ িহললক যায। চিযশষলক চিযাি চিিত দু়াঃনী (আি চিযশষ ধিযৰ্ িািলক িািঁ ি সলচন এিাি চিচিযি িণ্ডলা)ত গাঁেি প্ৰযতযক ঘিত িাচল-অনথাি কিাো হয। িগনযিািত চিচভন্ন আকৃচতি গাচিক কিাি চদনা িাযলগ িযেহাি কযি ৷ কতালা কদখা যায। কতজিুিি ভিলীিখু ি চিচিিংসকযল আিক ধুনীযালক এচতযাও িান হি িযন কলাি ঐচতহযই এিা জাচতি িাচিচত্ৰক প্ৰস্তুত কচি সিাদি লাভ কচি আযি। অসি তৰ্া হিচশিযি িাযনচক প্ৰচতচিচম্বত কচিি িাযি। উিি-িূিথাঞ্চলি প্ৰাযযিাি জনজাতীয চিচিিংসকলি িযন কলা চনজস্ব হিচশিযযি জনযগাষ্ঠীযয চনজা চনজা আচহথত এযনধিৰ্ি িন সিুজ্জ্বল। স্বকীযতা আৰু গুৰ্গত িানি িাযিই িা কিানা হি কলাো কদখা যায। চিশ্বাযন আৰু যাচন্ত্ৰক যুগযতা িিম্পিাগত এই কলাই চনজি কখািচন দৃ কচি িাচখিলল সক্ষি যুমতাগ়াঃ যুমতাগ হ'ল চিচিিং িুৰুষ-িচহলা, হহযি। কিকা-গাভৰু, ল'িা-কিাোলী আচদ সকযলা িযসি কলাযক িযেহাি কিা ৰুিাল সদৃশ িস্ত্ৰ। ১.৩ উিসিংহাি ইযাি িযনলশলী সহজ-সিল। চযযকাযনা িিি সূতাযি এইচিধ কাযিাি কিাো হয। চিচিিং আযলািনা কিাি অন্তত ককতযিাি চসদ্ধান্তলল গাভৰুযে তাঁতি শালত ফুল কতালা তাগ গাচযন আচহি িাচি । কসই চসদ্ধান্তযকইিা হ'ল- - কিকাসকলক প্ৰীচত উিহাি চদযয। চিচনিযত চিচিিং কিকাই ফচৰ্ সাচজ কপ্ৰযসীক চদচিল। ১। চিচিিংসকলি কলাকউৎসেত িচিধান কিা িতথিান গাভৰুযে উৎসে-িািথৰ্ত িুমতাগ সাজিািক িযনচশল্পত উৎিাচদত িস্ত্ৰি উিহাি চদযয যচদও চিচনিযত কিকাই ফচৰ্ িযেহািি প্ৰচত লক্ষয িাচখ সািচগ্ৰকভাযে িিা চদযা িিম্পিা নাইচকযা হহযি। ভাগত ভাগ কচিি িাচি িুৰুযষ িচিধান কিা সাজিাি, িচহলাই িচিধান কিা সাজিাি, িুৰুষ আৰু িচহলা উভযয িচিধান কিা সাজিাি, চিযাত িচিধান কিা সাজিাি, চশশুি Doksiri দকচিচি, জুলাই, ২০২৩ 41

িাযি িযেহাি কিা সাজিাি আৰু অনযানয নতুন চনিথাচল গাঁও, চিব্ৰুগি - 20 / 4 / সাজিাি। িুৰুষ আৰু িচহলাি িাযি ২০১৫ িিম্পিাগতভাযে কিাো সাজিািি িযনলশলীত িাৰ্থকয কদখা যায। িৰু ুষি সাজিািত গাচিকি ৪.তৰ্যদাতা়াঃ তিােতী চিচল িচি, কক দালিু ং, িচিিাৰ্ কি আৰু িচহলাি সাজিািত গাচিক কজানাই- ১২, ১৩ /02/2015 আৰু িিি প্ৰযযাগ তুলনািূলকভাযে কিচি কদখা ৫. িািুিাি িাইদ (সম্পা) : চিচিিং শব্দযকাষ, িৃ. যায। আনহাযত চশশুি িাযি কিাো কাযিািত ১৫ সাধািৰ্যত গাচিক িযেহাি নকযি। ৬. তৰ্যদাতা - ঊষািাৰ্ী কিগু, চিগি দ়াঃলিু ং, কজানাই - ১০, ১১/০২/২০১৫ নাচজতিা চিচল ২। কতওঁযলাকি সাজিািত কিাহী সুতাি িচি, কজানগাওঁ , চিব্ৰুগি, ১০/০৪/২০১৬ প্ৰযযাগ কিচি। তদুিচি ঘলুোলক উৎিাচদত এিী সচিতা কািিথ ং, কলযিিািািা, কশাচৰ্তিুি, ২১- সুতা, নুনী সুতা, িুিনী সুতাযি কলাকউৎসেত ২৩/02/2015 কিাো সাজিাি কিাো কদখা যায। অেযশয িতথিান িহুজাচতক ককাম্পানীি কিট্ৰচলযািজাত ৭. তৰ্যদাতা উচেচখত সূতাি িযেহাি কিাও িচিলচক্ষত হয। ৮.“চিচিিং গাভৰুি স্বােলম্বীতা” ভৃগুিুচন কাগিং : ৩। কতওঁযলাকি সাজিািি িাচহদা িৃচদ্ধ হহযি। চিচিিং সিংস্কৃচতি আযলখা, (সম্পা.) : ভৃগুিুচন, এই িযন চশল্পক চিশ্বি িজািত অক্ষণু ্ণ িাচখি িৃ.২৬৫ িাচিযল চিচিিং সিাজি চশচিনীসকযল ৯. িুষ্প গলগ, “িিংযগালীয সিংস্কৃচতি িিভূচিত অৰ্থলনচতকভাযে স্বােলম্বী কহাোি সম্ভােনা চিচিিং কলাককলা”: চিগািং, প্ৰৰ্ি িিি, প্ৰৰ্ি আযি। সিংখযা প্ৰসিংগ সূিী 1. https: // গ্ৰন্থিঞ্জী়াঃ en.m.wikipedia.org>wiki>Censu s of India, 2001 date - 05-10- (ক) অসিীযা 2016 কাগযুিং, ভৃগুিুচন (সম্পা) : চিচিিং সিংস্কৃচতি আযলখয, ১৯৮৯, সিংযশাচধত আৰু িচিিচধতথ 2. https: সিংস্কিৰ্, গুোহািী //en.m.wikipedia.org>wiki> Census of India, 2011. date 05- দযল, আযিল : চিচিিং কলাক-চশল্প কলা আৰু 10-2016 ৩. তৰ্যদাতা়াঃ িচেত্ৰ কুিাি কিগু, সািংস্কচৃ তক দশথন, ১৯৯৮, গুোহািী Doksiri দকচিচি, জুলাই, ২০২৩ 42

িািি, িদ্ম (সম্পা) : জনজাচত সিাজ সিংস্কৃচত, ২০০৮, গুোহািী (গ) ইিংিাজী িাযযিং, সদানন্দ: চিচিিং জনজাচত সিাজ আৰু Dorson, Richard M (ed): সিংস্কৃচত, ২০১১, জাগিৰ্ সাচহতয প্ৰকাশ Folklore and Folklife, An Introduction, 1982, The কিগু কনািল : চিচিিংসকলি ইচতিৃি আৰু University of Chicago Press, সিংস্কৃচত, ২০০০, ভািতী প্ৰকাশন, চিব্ৰুগি Chicago কিগু, িচিত্ৰ কুিাি: চিচিিং সিাজ-সিংস্কৃচতি Lego, Dr. N.: History of the কিিচৰ্, ২০১১, ককৌস্তুভ প্ৰকাশন, চিব্ৰুগি Mishing of Arunachal Pradesh িাজযখাো, অজন্তা (সম্পা.): উিি-িূিথাঞ্চলি and Assam, 2005, Itanagar জনযগাষ্ঠীি সাজিাি আৰু অলিংকাি িনফলু প্ৰকাশন, গুোহািী, প্ৰৰ্ি প্ৰকাশ : ২০১৩ Doksiri দকচিচি, জুলাই, ২০২৩ 43

প্ৰ ৱ ন্ধ MAK ৰ ২৪ত্বম অশধ্ৰ্ৱশন আৰু শবদায়ী সভাপশত সগাশবন্দ টাইদ িশৰচৰণ সপগু সগাচিন্দ িাইদ। এক আযেগি আৰ্থ সািাচজক সািংস্কচৃ তক জগতখনললও চনজি আিুৰুগীো িিিচন আগিঢ়াই হগযি । নাি। এক সত্বাি নাি চযযে আগি ককিািি আযহ আযহ ককাযষ ককাযষ কাযজই আচি িাইদযদেক চশল্পী, অচভযনতা, সিংিৃি হহ আযি । কতযন এক নািযিই নািযকাি, গীচতকাি, অচভধান প্ৰযৰ্তা, আচজ আচি িিাথ কচিি যাক আচজ আচি প্ৰেন্ধকাি, গল্পকাি তৰ্া আন আন চযিান সকযলাযে আগি ককিািি িচজোি িিা সাচহচতযক িযঞ্জনা আযি কসইযিাি অচভধাযি চিদাে জনাইযিা । এই চিদাে ক্ষনস্থােী অচভচহত কচিি িাযি । হযলও অতযন্ত কিদনাদােক । হে, এইিাি অচধযেশনি চিদােী সভািচত কগাচিন্দ িাইদ কদেি কৰ্াই কিলল আগিাচঢ়যিা । ২০১৬ িনি িিাই আগি ককিািি সভািচতি আসন শুেচন কচি ৰ্কা িাইদ কদেক কদখা িাত্ৰযক আগি ককিািং অনভু েযিা দলক চশিাই যাে । ককচতোিা এযন লাযগ কয আগি ককিািং িাযনই কগাচিন্দ িাইদ, কগাচিন্দ িাইদ িাযনই কযন আগি ককিািং। নানান ঘাত-প্ৰচতঘাত সহয কচি আগি ককিািক দৃঢ়তাযি আগুোই হল কযাো িযচিত্বজযনই হহযি কগাচিন্দ িাইদ। ভাষা-সাচহতযি সাধনাযতই চনজক সীচিত নিখা িাইযদ লযগ লযগ চিচিিং Doksiri দকচিচি, জুলাই, ২০২৩ 44

আগি ককিািি সচিে িঞ্চখনি িিা সন্তানি িাজত কগাচিন্দ িাইদ আচিল িঞ্চি আঁতচি আচহ িাইদ কদযে চক কচিি নাজাযনা সন্তান । চকন্তু আগি ককিািি িচজোযতই িুচল নহে , কসই সিেত অচধক সন্তান ৰ্াচকযল ককাযনা চিতৃ সিগ্ৰ চিচিিং জাচতি িাজযত িাইদ কদে নিসয িাতৃযেই সকযলা সন্তানযক সিাযন গুৰুত্ব চদ িযচিি িাজত স্থান লাভ কচি ৰ্াচকি । চনজি চশক্ষাদান চদোি নচজি নাচিল । \"কিাি এজাক অচন্তিখন অচধযেশনত ভাগ কলাো কদাচিও ল'িা কিাোলী আযি , গচতযকই সকযলাযে ভাগচি নিিা চিিতৰুৰ্ িাইযদ ককিািি িিা কৃচষভুচি িুকচল কচি কচি খাি ।\" এোই আচিল িচহ়াঃ কখাজ কলাোি চিক িুযিথ অসিি িাননীে তদানীন্তন সিাজখনি সিাযতালক কশ্ৰষ্ঠ িন্থা । িুখযিন্ত্ৰীি িিা প্ৰচতশ্ৰুচত আদাে কচি চিচিিং চকন্তু কসইযিািি িাজি িিাই চয ককইজন ভাষা সাচহতযি চিকাশি চদশযিাক িনচকোল উজচল উচিিলল লাযগ কতওযলাযক স্ব-িচহিাযি কচি হৰ্ হগযি। উজচল উচিচিল । প্ৰেল প্ৰতযাহ্বানি িাযজযি প্ৰাে একক হাযতযি নতুন গচম্পি কুিিুিং কসই সকল িহান িযচিযে চনজযক িচিচস্থচতি সিংকলন কচি চিচিিং ভাষাি শব্দযকাষ তৰ্া হসযত াল কখাযোোই নহে িচিচস্থচতক চনজি অচভধান জগতলল এক আিুৰুগীো িিিচন িশ কচি আগুোই হগ হগ সাফলযি িিি চশখি আগিঢ়াই হগযি এইজনা ক্ষনজন্মা সভািচত িুিলল সক্ষি হহচিল । আৰু তাযিই িাজি এজন িাইদযদযে । হহযি কগাচিন্দ িাইদ । আচজি চিদােী ক্ষৰ্ত িাইদ কদেক অকৰ্িান কসঁেচিি চিিাচিযিা । চযসকল নে প্ৰজন্মই িাইদি প্ৰাৰ্চিক চশক্ষা আিম্ভ হহচিল িাইদক ভালদযি জনা নাচিল আচজ কতযখত ঘাগিিুখ িাকু গাও প্ৰাৰ্চিক চিদযালেি িিা । সকযল এই কলখাি িাধযযিযি িাইদক চিচন স্বাধীযনািি ভািতত কসই সিেত নলক গচঢ় উিা কিাোি সিল লাভ কচিি । িঢ়াশাচল চহিাযি ঘাগিিুখি উি চিদযালেযত প্ৰৰ্িিািলল িাইদি কিধাশচিি িচহ়াঃপ্ৰকাশ জন্ম , জন্মস্থান আৰু শশক্ষাজীৱন ঘযি । িৰ্াযি কন্দযি গৰু ি'হ িিািলগীো কহাো িাইদি িাযি ঘিত চিদযােতচনক চিযশষ চিিতৰুৰ্ অনাতাি চশল্পী তৰ্া চিচশি এযকা সুচিধা কিাো নাচিল যচদও চনজি কিধাি ভাষাচিদ তৰ্া আইনজীেী কগাচিন্দ িাইদযদেি িযলযি সকযলাযি দৃচি আকষথৰ্ কচিিলল সক্ষি জন্ম হহচিল অচিভি লচখিিুি চজলাি িৃহিি অেনচি অঞ্চলি ঘাগিিুখ িাকু গােঁত ১৯৪৯ হহচিল । কতযনলকযে চনম্ন প্ৰাৰ্চিকি কশ্ৰৰ্ীত িনি ২৩ এচপ্ৰল তাচিযখ । িাকু গােিঁ িাচসন্দা কৃচতত্ব সহকাযি উিীৰ্থ হহ উচ্ছ চশক্ষাি িাযি কখচতেক িনিাচল িাইদি ঔিসত তৰ্া সিিিহী িিলৰ্ কিযিজীো এিচভ স্কুলত নািভচতথ কযি । িচহলা কচললদ িাইদি গভথত জন্ম লভা সন্তানচি ১৯৬৩ িনত এিচভ িাি কচি উচ্ছ চশক্ষা গ্ৰহৰ্ি আচিল কসই খাচি কখাো কখচতেক দম্পচতহালি িাযি লচখিিুি িিকািী উচ্ছতি িাধযচিক িঞ্চিজনা িুত্ৰ । িাচিজন ল'িা আৰু চিদযালেত নািভচতথ কযি আৰু তাি িিাই চতচনজনীলক কনযা সন্তাযনযি িুি আিজন ১৯৬৭ িনত সুখযাচতযি কিচট্ৰক িাি কযি । ১৯৬৯ িনত এযকখন চিদযালেি িিাই অচধক Doksiri দকচিচি, জুলাই, ২০২৩ 45

খযাচতযি উচ্ছতি িাধযচিক িু ান্ত িিীক্ষাত িাইযদ অেসিি িিেতথী সিেত সম্পূ্ৰ্থৰূযি উিীৰ্থ হহ আযহ । চনজযক ভাষা সাচহতযি কসোত সিিথৰ্ কযি । তাি িািত উিি লচখিিুি িহাচিদযালেত িাজনীচত চিজ্ঞানত অনািথসহ স্নাতক িহলাত থববাশিক জীৱন নািভচতথ কযি আৰু ১৯৭২ িনত স্নাতক চিগ্ৰী লাভ কযি । িাইদ কদযে ১৯৭৭ িনত কধিাজী িচি লি িিেতথী সিেত গুোহািী চিশ্বচিদযালেত িাচসন্দা লক্ষ্মন চসিং দযল আৰু অচিচত দযলি স্নাতযকািি িািযিিত নািভচতথ কচি ১৯৭৪ কৰ্যা ঝিৰ্া দযলি হসযত শুভ চিিাহ সম্পন্ন িনত সুখযাচতযি স্নাতযকািি চিগ্ৰী লাভ কচি কযি । সম্পূৰ্থ িাচিিাচিক িযচি িাইদি চশক্ষা জীেন সিািন কযি । চতচনজন ল'িা আৰু এজনী কনযা সন্তাযনযি িুি অেযশয কিথজীেনি িযস্তাতাি িাজযত কতযখযত িাচিজন সন্তান। কযািহাি আইন িহাচিদযালেি িিা LLB জন্মসুযত্ৰ ঘাগিিুখ িাকু গােঁি হ'কলও িাইযদ চিগ্ৰীও আহিৰ্ কযি । কধিাজী িাউনযত ঘি িাচি কচি স্থােীলক িসিাস আজীেন চশক্ষাি প্ৰচত অনিু ি এই নীিে কযি । িতথিান কতযখযত কধিাজী িাউনি ৩ নিং সাধকজনি চশক্ষাি প্ৰচত ধাউচত যুগিীো আৰু োি,থ িিনািািাি স্থােী িাচসন্দা । অনকু িৰ্ীে হহ ৰ্াচকি । সামাশজক জীৱন কমেজীৱন িাত্ৰােস্থাি িিাই সািাচজক কািকাজত স্নাতযকািি চিগ্ৰী লাভ কচিযেই আগ্ৰহী কগাচিন্দ িাইদ এযকধাযি জাতীে িাত্ৰ কিথসিংস্থািনি িাযি িাইদি অযিক্ষা সিংগিন , চিচিিং িা়াঃযন ককিািং , চিচিিং দৃিিৃ কচিিলগীো নহ'ল । ১৯৭৪ িনত অসি ককিািং আচদ প্ৰােযিাি সিংচলি জাতীে সিংগিনি িিকািি তৰ্য আৰু জনসিংযযাগ চিভাগত কিথী ৰূযি কসো আগিযঢ়াোি উদাহিৰ্ আযি । িাকচি লাভ কচি চনজি িৰ্থিে কিথজীেনি ১৯৭১-৭২ ত চিচিিং িাত্ৰ সন্থা আৰু চিচিিং আিম্ভচৰ্ ঘিাে । আগি ককিািং গিন কহাোি সিান্তিাললক িিেতথী িযাথ েত অসি কলাকযসো আযোগি লচখিিুিত চিচিিং কািংচকন ককিাযিা গিন িিীক্ষাত সুখযাচতযি উিীৰ্থ হহ শ্ৰি চিভাগত হহচিল । িাইদযদে উি কািংচকন ককিািং চনযুচি লাভ কযি । শ্ৰি চিভাগত অসিি চিচভন্ন উদযািন সচিচতি গুৰুত্বিূৰ্থ সভয আচিল । িাইত কসো আগিযঢ়াোি িািত িিেতথী উিি লচখিিুি িাউন কািংচকন ককিািক ১৯৮০ সিেত শ্ৰি চিভাগি সহ আেুি চহিাযি িনি িিা ১৯৮৪ িনলল কনতৃত্ব চদোি লগযত িযদান্নচত লাভ কযি আৰু তাি িিাই ২০১২ উি সিেযিাোযত গচিত লচখিিুি িাউন চিচিিং িনত কিথজীেনি িিা অেসি গ্ৰহৰ্ কযি । ক্লােযিা প্ৰচতষ্ঠািক সভািচত আচিল । িৰ্থিে ককচিোিি সািিচৰ্ললযক কিদাগ আৰু ১৯৮৬ িনত কযািহাি চিচিিং ককিািি সদসয চনস্কলিংক িাকচি জীেন সািচি িিকাি আৰু ৰূযি অিংশ হল প্ৰাে ১৯৯৮ িনলল কসো জনতাি উভেি িিা চিযশষ সিীহ আদাে কিা আগিঢ়াই । তাি িাজযত ১৯৯১-৯৫ িনলল Doksiri দকচিচি, জুলাই, ২০২৩ 46

চিচিিং িা়াঃযন ককিািি ককন্দ্ৰীে সচিচতি প্ৰিাি ২০১৯ িষথত প্ৰৰ্িযিা সভািচতে দাচেত্ব অচত সম্পাদক চহিাযি কসো আগিঢ়াই । শ্ৰি চিষো দােিদ্ধতাযি তৰ্া সপ্ৰচতভ দক্ষতাযি সম্পন্ন চহিাযি অতযন্ত দােিদ্ধতািূৰ্থ তৰ্া িযস্ত িাকচি কিা িাইদযদে িুনিিাি ২০১৯ ত িিেতথী জীেনকালযতা িাইযদ য'কতই হগযি তাযিই কাযথলালি িাযি সভািচত িযনানীত হে । চিচিিং সকলক একচত্ৰত কচি জাতীে উন্নেনত চিচিিং ভাষা সাচহতযি সযিথাচ্চ সন্থাযিাি সিথাচধনােক চহিাযি দুিা কাযথকাল সযগৌিযে অচিহনা আগিঢ়াই আচহযি । সম্পন্ন কচি কযাো 30-05-2023 তাচিখ ১৯৯২ িনত কতযখতি সম্পাদনাত প্ৰকাশ িিংগলিাযি কতযখযত অেসি গ্ৰহৰ্ কযি । চিচিিং আগি ককিািি সভািচত হহ ৰ্কা কালীন িাইচিল িা়াঃযন ককিািি স্মৃচতগ্ৰন্থ \" িুগলৃিং\" । সিেযত অসিি চিচভন্ন জনযগাষ্ঠীে ভাষা- ২০১০ ি িিা ২০১১ হল চিচিিং কজষ্ঠ নাগচিক সাচহতযি অনষু ্ঠান সিূহক একচত্ৰত কচি সন্থাি সহ সম্পাদক , ২০১১-১২ হল িুখয Indegenous Tribes Sahitya সম্পাদক চহিাযি কসো আগিযঢ়াোি লগযত Sabha Association নাযিযি এিা দুিা কাযথকালি িাযি চতচনিুকীো চিচিিং ক্লােি চখলঞ্জীো জনযগাষ্ঠীে সাচহতয সভাি িঞ্চ গিন সভািচত চহিাযি (২০০২-২০০৬) আৰু দুিা কযি । িয া ৰ্ুনলাই আফাত' , চিচিিং আগি কাযথকালি িাযি চিব্ৰুগ িাউন চিচিিং িািংযক ককোিং , কাচিথ লাযেি আযিই , কিিাক িাভা িাউিািং ৰুনিুিচন , চতো িাৰ্নলাই ত'খ্ৰা , আগি ককিািি সভািচত(২০০৫-২০০৯) আৰু গাযিা সাচহতয সভা , চিিািা লাইচিচিিং কিল' , দুিা কাযথকালি িাযি অসি শ্ৰি কসো সন্থাি কদউিী চ্ছুযচ্ছিা কচ্ছিংচ্ছা আচদ আিিা সম্পাদক (৯২,৯৩) চহিাযি কাযথ চনিথাহ জনযগাষ্ঠীযি চিচলত এই সচন্মচলত সাচহতয িঞ্চক ITSSA নাযিযি জনা যাে । কচিচিল । ২০১৬ িনত উি অনষু ্ঠানি সন্মানীে সভািচত তাযিািচি চিচিিং দৃিিৃ ককিািি ককন্দ্ৰীে সদসয িদত চনিথাচিত কহাোি িািত ২০১৯ ত চহিাযি ২০০৩-২০০৬ হল কাযথচনিথাহ কচিচিল িুনিিাি চিনা প্ৰচতিচন্দতাযি চনিথাচিত হেচহ । এই সািুচহক সাচহতয সভা িঞ্চি িিাই অসিি । চখলঞ্জীো ভাষা সাচহতয সিূহি লগযত সৰু িি চিচিিং আগি ককিািলল িাইদযদেি িদািথন ঘযি ভাচষক কগাষ্ঠীসিূহি উন্নেনি িাযি সািুচহক ১৯৮৯ িনযত । অেযশয চিচিিং আগি ককিািি সিংগ্ৰাি কচি আচহযি । ককন্দ্ৰীে কাযথচনিথাহকত কযাগদান কযি ২০১০ িষথত । তাি িািযত ২০১২ িষথত কতযখযত ভাৰ্া সাশিতযৰ পৃশিৱীত এভুমশু ক আগি ককিািি উিসভািচত িদত খযগন সাচহতযি নীিে সাধক কগাচিন্দ িাইদযদেি কিগুি স্থলাচভচষি হে । সাচহতয কৃতীও অতযন্ত ঈষথৰ্ীে । কতযখযত ২০১৪-১৬ িষথত িূৰ্থািংগ উিসভািচত চহিাযি িাত্ৰােস্থাি িিাই সািাচজক কাি কাজি দক্ষতাযি আগি ককিািি দাচেত্ব িচিিালনা সিান্তিাল ভাযে কলখা কিলাযিা চনেচিত িিাথ কযি। িিেতথী সিেত ২০১৬ িষথত ১৬-১৯ িষথি কাযথকালি িাযি কতযখত সন্মানীে সভািচত িদত চনিথাচিত হে। Doksiri দকচিচি, জুলাই, ২০২৩ 47

কচি আচহযি । ১৯৯২ িনত িা়াঃযন ককিািি এইচখচন উযেখযযাগয অেদাযনযি িাইযদ চিচিিং ভাষা সাচহতযি ভিাললল আিুৰুগীো িিিচন িুগলৃিং স্মৃচতগ্ৰন্থ সম্পাদনা কিাি লগযত অচত আগিঢ়াই হগযি । কশষতীোলক আধুচনক চিচিিং অচভধান Anu Gompir Kumsung - A Modern সািংগঠশনক দক্ষতাৰ মলু যায়ন dictionary নাযিযি এখচন িৃহৎ কলযেিি স্বেিং সম্পূৰ্থ অচভধান প্ৰৰ্েন কচিযি । িযস্ত এগিাকী সফল সািংগিচনক দক্ষতাি অচধকািী িাইদ চনসযন্দযহ চনজি সিেি এজন সিেসূিীি িাজযত কতযখযত প্ৰৰ্েন কিা কশ্ৰষ্ঠ সিংগিক । চিচিিং ভাষা সম্ৰাি িািুিাি িাইদ চযখন আসন শুেচন কচিযি , য'ত নাযহন্দ্ৰ িাদুন গ্ৰন্থিাচজ হহযি , কিচম্ব িচি , িন্দ্ৰকান্ত লািন , কিিািাি িিািং , লক্ষীনাৰ্ িািংচগিং আচদি দযি িহান িযচিযে Folk Songs of the Misings -2012 আসন শুেচন কচি হগযি উি আসন খনত এযকিাযহ দুিািলক শুেচন কচি চিচিিং সাচহচতযক Panoi-Jongki:ke' Mi':bo সিাজক িচলষ্ঠভাযে কনতৃত্ব িহন কিাযিা চনসযন্দযহ িাইদি জীেনি কশ্ৰষ্ঠ প্ৰাচপ্ত । চিদাে Luposunam -2012 িিযতা কতযখযত সিাজলল এক অচভন্ন উিহাি চদ যািলল সক্ষি হহযি । চনজি অচন্তিখন Bharotlok Runggo -2012 অচধযেশনত স্বেিং অসিি িুখযিন্ত্ৰীক িুকচল সভালল িুখয অচতচৰ্ি ৰূিত চনিন্ত্ৰৰ্ কচি চিচিিং Mising Amin Adlai -2013 ভাষাি িাধযিি কৰ্া প্ৰিলন কিাি িাযি আশ্বাস হল হৰ্ গ'ল। চিি সিংগ্ৰািী ভাষাচিদ িাইদযদেক Asi Jili (Short story collection ) কতযখতি এই প্ৰোসক আচি সিস্বযি শলাগ লি লাচগি। ইিিাি সভািচত ৰূযি আিিালক 2013 জনযগাষ্ঠীে সাচহতয িঞ্চক এক কচি িখাি লগযত সকযলাযি িূল লক্ষযক একযকচন্দ্ৰক কচি Tani Agom - 2015 িাচখি িিাযিা িাইদি কৃচতত্ব। আচজ ইিিাি অসিি অগ্ৰৰ্ী সিিে িঞ্চি িাজি এিা। Oi-Ni:tom -The heart touching িাইদ কদযে িাযৰ্া ভাষা সাচহতযি চদশযতই কযন folksongs of Misings - 2015 িযনাচনযিশ কচিচিল কতযন নহে , সািংস্কচৃ তক জগতললযকা চিযশষ অেদান আগিঢ়াই হৰ্ হগযি Tatpone' Do:yi'ng - 2017 । ১৯৭৬ িনি িিা িাইযদ চিব্ৰুগ অনাতাি ককন্দ্ৰি িিা অনাতাি চশল্পী চহিাযি গীত A:ngkin Otsur - 2020 Mising Abig Kangki - 2021 Mising Bikpanlok Lakkeb Potin (A handbook of Mising Spelling) - 2023 Anu Gompir Kumsung -2023 তাযিািচি িহুযকইখন উচ্ছ িানি স্মৃচতগ্ৰন্থ তৰ্া িুখিত্ৰযিা সম্পাদনা কচিযি িাইযদ । তাযি িাজি উযেখযযাগয সম্পাদনা সিূহ হহযি িুগলিৃ ং (১৯৯২) , Bayugnam Turyinv (MAK ) -2011 , Gsar Akang (MAK ) -2012 Mising Di'rabi Alam (MAK) - 2015 Doksiri দকচিচি, জুলাই, ২০২৩ 48

কচৰ্কা আচদ িচিযেশন কচি আচহযি । কতযখযত আগি ককিািং িুচলযলই িনলল অহা প্ৰৰ্ি ককিাখযনা কিচলচফল্মত অচভনে কিাি লগযত নািযিা আচজি িিা কজাি কচি িাহচিি লাচগি । সুভাষ িচ ি িািা িচিিাচলত \"কাযি লি লাচগি আন কাযিািাি নাি চযযে নতুন চিতিানযেি ন়াঃি \" নািি িূৰ্থ হদঘথি চিচিিং প্ৰাচপ্তযি নতুন িঞ্চলল আগুোই আচহযি এক চভচিচি কৰ্ািচিত অচভনে কচিযি । িা়াঃ ভুযিন নতুন সযিানি িাহক হহ। কািান কদেি িচিিালনাত িচিিাচলত 'কসতু' নািি কিচলচফল্মত িচলষ্ঠ অচভনযেযি দশথকি আচি নতুন আগি ককিািি কনততৃ ্বক িনত দলক প্ৰভাে চিস্তাত কচিিলল সক্ষি আন্তচিকতাযি আদিচৰ্ জনাই এই গিাকী চিদােী সভািচত অশ্ৰু অঞ্জচল যাচিযলঁ। হহচিল। শবদায় পৰাৰ অশ্ৰু অঞ্জশল িাননীে নে চনিথাচিত আগি ককিািি চিষেিিীোলল চিনম্ৰ আহ্বান কয আগি অেযশষত এই গিাকী িহান ভাষা ককিাযি কতযখতি সন্মানাযৰ্থ এখচন িাজহুো সাচহতযি কসেযক ইিান চদযন সিংিৃি হহ ৰ্কা চিদাে সভা অনচু ষ্ঠত কচি চিদােী সম্বধথনা আগি ককিািি িঞ্চ এচিযল । এযন লাচগযি কযন জযনাো উচিত। িহাভািতি যুদ্ধি সিেত কৰ্থি িিা কিি কুণ্ডলযহ উচলোই কিযলাো হ'ল । আগি ককিািং চিদাে কহ িহান সাধক। িাইদি সভা িা সন্থা নাচিল , আচিল িুকুি আযিানাি অনিু চস্থচতক আচি সদাে অনভু ে কতজ । িাইদি িাযি আগি ককিািং আচিল কচিি। কগৌিে , ঐচতহয , স্বাচভিানি প্ৰতীক । আগি আিুচন অিি হহ িওক । ককিািি অচভলাষী আিচনযি জাচতি িাযি উিচগথত হহ ৰ্াচকযল িাইদি আত্মাই চিিশাচন্ত স ানঃ 8638485254 িাি । অনযৰ্া আগি ককিািি িাজনীচত সিচথ ্ছ কাৰু কাযথ তৰ্া জাচতচিযিাধী িদযলযহন কাযথই কতযখতক িিলক আঘাত কচিি। Doksiri দকচিচি, জুলাই, ২০২৩ 49

প্ৰ ৱ ন্ধ ৰূপৰ্কাৱঁো ৰ সজযাশতপ্ৰসাদ আগৰৱালা সদৱৰ পশবত্ৰ জন্ম শতশিত এশট প্ৰবন্ধ... শমনু িাজশৰকা মানুহি সুখ দুখি লগিী সুন্দি কসেক জনতাি কসোত লগা কলাি অনশু ীলন হহ আদশথি িচিযিাষকতা কচিচিল। চশল্পী আৰু কচি আচিল কজযাচতপ্ৰসাদ কতওঁ কািয সাচহতয জাতীয িচিিােক আগিোলা। কতওঁ চিিতূ থ কসৌন্দযথি িূজািী অৰ্িা হ'কলও ভািতীয আৰু চিশ্বজনীন ভােক িলােনিাদী ৰূি সিথস্ত সকু ুিাি কলাি কসই জাতীয ভােনাই প্ৰচতিন্ধক ৰূযি িচিযিাষক নাচিল তািচিিিীযত কতওিঁ চিশ্বাস িাধা চদো নাই। কতওঁ কচি চহিাযিও আচিল কয কািয সাচহতয, কভাগচিলাস জাতীেতাি ঘাঁহচনত সুন্দি সাধনাত চিযনাদনি সািগ্ৰী ৰূযি যচদ িযেহৃত হয কতযন্ত আগিাচ কযাো কচি অৰ্িা চিত্ৰচশল্পী কতযন সাচহতযি ককাযনা সাৰ্কথ তা নাৰ্াযক। কতওঁ নাচিল। কতযখত িহুিুখী প্ৰচতভাি িৰ্থাধয আৰু উযন্মষশাচলনী আচিল। িানচসক সম্পদ চহিাযি কতওঁ অনকু ুল উৎসাহ আৰু িচিযিশ িাইচিল কতজিুিত। িুকিু সাচন্নধযত কতওঁ লগ িাইচিল প্ৰসন্নলাল কিৌধিু ী, প্ৰফুে িৰুো, ফুনু িৰুো, চিষ্ণু িাভা, তুলসী ভট্টািাযথ, িাচধকা দাস, ইযন্দ্ৰশ্বি িিিাকিু , অন্নদা িদ্ম িচত, আচদ ভাযলযকইজন িঞ্চ চশল্পী। এই সকলি সাচন্নধযি প্ৰভাযে কজযাচতপ্ৰসাদি প্ৰচতভা চিকাশত সহায হহচিল। অসিি সািংস্কচৃ তক কক্ষত্ৰলল সিংগীত, নািক, অচভনয জগতি Doksiri দকচিচি, জুলাই, ২০২৩ 50