การบัญชีการเงิน_08

หนวยที่ 8 ท่ดี นิ อาคารและอุปกรณ

01 ความหมายของท่ดี นิ อาคารและอุปกรณ ท่ีดิน อาคารและอปุ กรณ์ หมายถึง สินทรพั ย์ ที่มีตวั ตนซ่ึงเข้าเงือ่ นไขทกุ ขอ้ ต่อไปนี้ 1. กิจการมีไว้เพ่ือใช้ประโยชน์ ใ น ก า ร ผ ลิ ต เ พ่ื อ ใ ช้ ใ น ก า ร จาํ หน่ายสินค้าหรือให้บริการ 2. กิจการคาดว่าจะใช้ประโยชน์ มากกวา่ หนึ่งรอบปี บญั ชี

ที่ดิน อาคาร และอุปกรณ์อาจ แบง่ ออกเป็น 2 ประเภท ดงั นี้ 1. สินทรพั ย์ท่ีมีตัวตนที่ 2. สินทรพั ยท์ ่ีมีตวั ตนท่ีต้องหกั ไม่ต้องหกั ค่าเส่ือมราคา ค่าเสื่อมราคา เช่ น อาคาร เช่น ท่ีดิน ยานพาหนะ อปุ กรณ์สาํ นักงาน เครอ่ื งจกั ร

02สวนประกอบของราคาทุน ร า ค า ทุ น ข อ ง ท่ี ดิ น อ า ค า ร แ ล ะ อุป ก ร ณ์ ประกอบด้วย ราคาซื้อรวมภาษีนําเข้า ภาษีซื้อ ท่ีเรียกคืนไม่ได้ และต้นทุนทางตรงอ่ืน ๆ ท่ี เก่ียวกบั การจดั หาสินทรพั ยเ์ พื่อให้สินทรพั ยอ์ ยู่ ในสภาพพรอ้ มที่จะใช้ได้ตามประสงค์

ตวั อย่างของต้นทนุ ทางตรงอื่น ๆ ที่เก่ียวกบั การจดั หาสินทรพั ยไ์ ด้แก่ ต้นทนุ การเตรียมสถานที่ ต้นทนุ การขนส่งเริ่มแรกและการเกบ็ รกั ษา ต้นทนุ การติดตงั้ ค่าธรรมเนียมวิชาชีพ เช่น ค่าจ้างสถาปนิกและค่าจา้ งวิศวกร ประมาณการรายจา่ ยในการรือ้ หรอื ขนไปทิ้ง และการบรู ณะสถานท่ีภายหลงั การเลิกใช้สินทรพั ย์

03 รายจายลงทนุ และรายจายประจาํ 1. รายจ่ายลงทนุ (Capital Expenditure) หมายถึง รายจ่ายที่ทําให้กิ จการได้สินทรพั ย์มา รวมทงั้ รายจ่ายอนั ส่งผลให้สินทรพั ยม์ ีประสิทธิภาพ ใช้งานได้ดีขึน้ อายุการใช้งานนานขึน้ คณุ ภาพของ ผลผลิตดีขึ้น เป็ นรายจ่ายท่ีก่อประโยชน์ให้แก่ กิจการเกิ นกว่าหน่ึ งรอบระยะเวลาบญั ชี ได้แก่ ค่าซ่อมแซมพิเศษ การต่อเติม การปรบั ปรงุ ให้ดีขึ้น และการเปลี่ยนแทน

2. รายจา่ ยประจาํ หรอื รายจ่ายฝ่ ายรายได้ (Revenue Expenditure) หมายถงึ รายจ่ายที่ก่อให้เกิดประโยชน์แก่กิจการภายในหนึ่งรอบระยะเวลาบญั ชี หรือเป็ นรายจ่าย จาํ นวนเลก็ น้อย เช่นค่าซ่อมแซมปกติ ค่าบาํ รงุ รกั ษาสินทรพั ย์ การต่อเติม การปรบั ปรงุ ให้ดีขนึ้

04 คาเส่อื มราคา ค่าเส่ือมราคา (Depreciation) หมายถึง มูลค่า สินทรพั ย์ที่มีตัวตนท่ีตดั เป็ นค่าใช้จ่ายในงวดบญั ชี ต่าง ๆ ตลอดอายุการใช้งาน การกําหนดหรือการ ป ร ะ ม า ณอ า ยุ ก า ร ใ ช้ ง า น ข อ ง สิ น ท ร ัพ ย์ขึ้น อ ยู่ กับ ประเภทของสินทรพั ย์ เช่น อาคาร อายกุ ารใช้งาน 20 ปี หรือ คิดค่าเส่ือมราคา 5 % ต่อปี ยานพาหนะ อายุ การใช้งาน 5 ปี หรอื คิดค่าเสื่อมราคา 20% ต่อปี

วิธีคาํ นวณค่าเสื่อมราคา 1. วิธีเส้นตรง 3. วิธีผลรวมจาํ นวนปี (Straight - Line Method) (Sum-of-The Years’- Digits Method) 2. วิธียอดลดลง 4. วิธีจาํ นวนผลผลิต (Declining Balance Method) (Unit of Production Method)

05 การจาํ หนา ยสนิ ทรัพย โดยปกติสินทรพั ยท์ ี่กิจการเป็นเจ้าของจะมีไว้เพ่ือ ใช้งานตลอดอายุการใช้งานของสิ นทรัพย์ถ้า ระหว่างการใช้ งาน กิ จการมี การจําหน่ าย สินทรพั ย์ออกไป ผลต่างของจาํ นวนเงินท่ีได้รบั จากการจาํ หน่ายและราคาสุทธิของสินทรพั ย์ คือ กาํ ไรขาดทนุ จากการจาํ หน่ายสินทรพั ย์

ในกรณีท่ีการจาํ หน่ายเกิดขึน้ ระหว่างงวดบญั ชี จะต้องบนั ทึกค่าเส่ือม ราคาสินทรพั ย์ ตงั้ แต่วนั ต้นงวดบญั ชีจนถงึ วนั จาํ หน่ายเสียก่อน ดงั นี้

06การแลกเปลี่ยนสนิ ทรพั ย การแลกเปล่ียนสินทรพั ยม์ ีหลายลกั ษณะคือ การแลกเปลี่ยนสินทรพั ยอ์ ่ืนที่ไมค่ ล้ายคลงึ กนั การแลกเปลี่ยนสินทรพั ยท์ ี่คลา้ ยคลึงกนั

07 การตรี าคาใหมของสินทรพั ย เพื่อให้การจดั ทาํ งบการเงินของกิจการแสดงผล การดําเนิ นงานและฐานะการเงินถกู ต้องหรือ ใกล้เคียงกบั ความเป็ นจริงมากที่สุด หากราคา เปลี่ยนแปลงไปกิจการจะต้องบนั ทึกรายการ ปรบั ปรงุ โดยบนั ทึกผลต่างไว้ในบญั ชีส่วนเกิน ทุนจากการตีราคาสินทรพั ยห์ รือบญั ชีรายการ กาํ ไรขาดทนุ จากการตีราคาสินทรพั ย์

ตวั อย่าง เมอ่ื วนั ท่ี 1 มกราคม 25x2 กิจการมีที่ดินยกมามลู ค่าตามบญั ชี 3,000,000 บาทต่อมา เมื่อวนั ที่ 31 ธนั วาคม 25x2 ซ่ึงเป็นวนั ท่ีกิจการปิ ดบญั ชี ปรากฏว่ามลู ค่ายตุ ิธรรมที่ได้ จากการประเมินราคาที่ดิน ณ วนั ที่ 31 ธนั วาคม 25x2 เป็นจาํ นวน 3,200,000 บาท

กฎหมายภาษีอากรวาดวยการ 08หั ก ค า สึ ก ห ร อ แ ล ะ ค า เ ส่ื อ ม ราคาของทรัพยสนิ พ ร ะ ร า ช ก ฤ ษ ฎี ก า อ อ ก ต า ม ค ว า ม ใ น ป ร ะ ม ว ล รษั ฎากรวา่ ด้วยการหกั ค่าสึกหรอและค่าเส่ือมราคา ของทรพั ย์สิน (ฉบบั ท่ี 145) พ.ศ. 2527 กําหนดให้ บริษัทและห้างห้นุ ส่วนนิ ติบุคคลซึ่งรอบระยะเวลา บญั ชีเร่ิมในหรือหลงั วนั ที่ 1 มกราคม 2527 เป็ นต้น ไป ใช้หลกั เกณฑ์ วิธีการ เง่ือนไขและอตั ราการหกั ค่าสึกหรอและค่าเส่ือมราคาของทรพั ย์สินในการ คาํ นวณภาษีเงินได้นิติบคุ คล ดงั นี้

มาตรา 3 ในการหักค่าสึกหรอและค่าเสื่อมราคาของทรพั ย์สินเพ่ือ ประโยชน์ในการคาํ นวณกาํ ไรสทุ ธิ หรือขาดทนุ สทุ ธิ มาตรา 4 การหกั ค่าสึกหรอและค่าเสื่อมราคาของทรพั ยส์ ินให้คาํ นวณ หกั ตามระยะเวลาที่ได้ทรพั ยส์ ินนัน้ มาในแต่ละรอบระยะเวลาบญั ชี มาตรา 4 ทวิ ให้หักค่าสึกหรอและค่าเส่ือมราคาเบื้องต้นในวนั ท่ีได้ ทรพั ยส์ ินนัน้ มาในอตั ราร้อยละ 40 ของมลู ค่าต้นทนุ มาตรา 5 ทรพั ยส์ ินประเภทรถยนต์โดยสารที่มีท่ีนัง่ ไม่เกินสิบคน หรือ รถยนต์นัง่ ให้หกั ค่าสึกหรอและค่าเสื่อมราคาจากมูลค่าต้นทุน เฉพาะ ส่วนท่ีไม่เกินหน่ึงลา้ นบาท

มาตรา 6 กรณีตีราคาทรพั ยส์ ินเพ่ิมขึ้นตามมาตรา 65 ทวิ (3) แห่งประมวล รษั ฎากร และราคาที่ตีเพ่ิมขึ้นนัน้ ต้องนํามารวมคํานวณกําไรสุทธิโดย บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิ ติ บุคคลนั้นไม่ได้รับยกเว้นภาษีเงินได้ตาม กฎหมายใด ๆ ให้หักค่าสึกหรอและค่าเส่ือมราคาได้จากราคาส่วนท่ีตี เพ่ิมขนึ้ ของทรพั ยส์ ินนัน้ นับแต่รอบระยะเวลาบญั ชีที่ตีราคาเพิ่มขึน้ มาตรา 7 ทรพั ยส์ ินท่ีได้มาโดยการเช่าซื้อ หรือโดยการซื้อขายเงิน ผ่อน มลู ค่าต้นทุนของทรพั ยส์ ินนัน้ ให้ถือตามราคาที่พึงต้องชาํ ระ ทัง้ หมด แต่ค่าสึกหรอและค่าเส่ือมราคาท่ีจะนํามาหักในรอบ ระยะเวลาบญั ชี จะต้องไม่เกินค่าเช่าซื้อหรือราคาที่จะต้องผ่อน ชาํ ระในรอบระยะเวลาบญั ชีนัน้

มาตรา 8 การหกั ค่าสึกหรอและค่าเส่ือมราคาสาํ หรบั ทรพั ยส์ ินไม่ ว่าในกรณีใด จะหกั จนหมดมลู ค่าต้นทนุ ของทรพั ยส์ ินนัน้ ไม่ได้ มาตรา 9 พระราชกฤษฎีกาออกตาม ความในประมวลรษั ฎากรว่าด้วยการหกั ค่ า สึ ก ห ร อ แ ล ะ ค่ า เ ส่ื อ ม ร า ค า ข อ ง ทรพั ยส์ ิน (ฉบบั ท่ี 22) พ.ศ. 2509 ให้ยงั คง ใช้ได้ต่อไป สําหรับการหักค่าสึกหรอ และค่าเสื่อมราคาของทรพั ย์สินที่มีอยู่ แล้ว ในรอบระยะเวลาบญั ชีท่ีสิ้นสุดลง ก่อนวนั ท่ี 31 ธนั วาคม พ.ศ. 2527