ธ.ค.62 ต.ปากช่อง อ.จอมบึง จ.ราชบุรี

คำนำ ด้วย กศน.ตำบลปำกช่อง ได้ดำเนินกำรจัดทำภูมิปัญญำในท้องถิ่น ให้กับประชำชนในพื้นท่ี ตำบลปำก ช่อง เพือ่ เพิ่มพูนควำมรู้และทักษะในกำรดำเนินชวี ิตแบบพอเพียง สำมำรถเรียนรแู้ ละฝึกฝน ได้ทั้งจำกกำรศึกษำ ด้วยตนเอง และได้รับกำรถ่ำยทอดจำกผู้อ่ืน กำรนำภูมิปัญญำมำเผยแพร่เพ่ือให้ ประชำชนในพ้ืนท่ีได้นำไปใช้ และเรียนรู้เพื่อเพ่ิมอำชีพ และประสบกำรณ์ให้กับตนเองและครอบครัวให้มีกำร เจริญเติบโตอย่ำงต่อเน่ืองและ เกื้อกูลในกำรผลิตซึ่งกันและกัน โดยกำรใช้ทรัพยำกรท่ีมีอยู่ให้เกิดประโยชน์ และไม่มีสำรพิษ เช่น ดิน น้ำ แสงแดดอย่ำงเหมำะสม เกิดประโยชน์สูงสุดมีควำมสมดุล ของสภำพแวดล้อม อย่ำงต่อเนื่อง และเกิดผลในกำร เพิ่มพูนควำมอุดมสมบูรณ์ของทรัพยำกรธรรมชำติด้วย กศน.ตำบลปำกช่อง หวังว่ำเอกสำรเล่มน้ีคงมีประโยชน์ ต่อผอู้ ่ำนและผูป้ ฏิบัติงำนตอ่ ไป กศน.ตำบลปำกช่อง ธนั วำคม 2562

สำรบญั หนำ้ คำนำ 1 สำรบญั 5 กศน.ตำบลปำกช่อง 10 13 - คลงั ปญั ญำ กำรเลยี้ งววั แม่พันธุ์ : นำงกนั นิกำ พนั ธ์ไทย - คลงั ปัญญำ กำรเลยี้ งหมแู ม่พนั ธุ์ : นำงประพนั ธ์ พันธม์ ำลำ - คลงั ปัญญำ กำรทำไร่อ้อย : นำยประสงค์ ปิ่นเกตุ คณะผูจ้ ัดทำ

1 แบบบันทึกชุดข้อมูลคลงั ปัญญำ-ภมู ิปญั ญำท้องถน่ิ ตำบลปำกช่อง อำเภอจอมบึง จงั หวัดรำชบรุ ี ชอ่ื ภูมิปัญญำ กำรเลี้ยงวัวแม่พนั ธ์ุ ขอ้ มูลพื้นฐำน รำยบคุ คล เจ้ำของภมู ิปญั ญำท้องถ่ิน/บุคคลคลังปัญญำ ช่ือ นำงกนั นิกำ นำมสกุล พันธไ์ ทย วันเดือนปเี กดิ 13กันยำยน 2514 ท่อี ยู่ปจั จุบนั (ทีส่ ำมำรถติดต่อได้) บำ้ นเลขท่ี 39/1 หม่ทู ี่ 12 ตำบล/แขวง ปำกช่อง อำเภอ/เขต จอมบงึ จังหวัด รำชบรุ ี รหัสไปรณีย์70150 โทรศัพท์ 089-9932597 โทรสำร - Line ID - E-mail address - Facebook ควำมเป็นมำของภมู ิปัญญำ เนื่องจำกคุณกันนิกำ พันธ์ไทย เกิดวันที่ 13 กันยำยน 2514 บ้ำนเลขที่ 39/1หมู่ท่ี 12ตำบลปำกช่อง อำเภอจอมบึง จังหวัดรำชบุรี มีอำชีพเลี้ยงแม่พันธุ์วัว จำนวน 14 ตัว เล้ียงแม่พันธ์วัวขำยประมำณ 20 กว่ำปี เพรำะรักววั มำต้งั แต่เด็กๆ พอโตขน้ึ ก็ซอ้ื ววั ไทยมำเลี้ยงเพรำะยังไม่มีเงนิ ไปซ้ือววั ลูกผสม จำกประสบกำรณ์ที่เลีย้ ง วัวมำตั้งแต่ยังเด็กทำให้เห็นว่ำวัวสำมำรถทำเงิน ทำรำยได้ให้เป็นอย่ำงดี คุณกันนิกำจึงคิดจะเล้ียงวัวให้จริงจัง มำกขึ้น และพบวัวทำรำยได้ให้เรำจริงๆ จึงเร่ิมปรับจำกกำรเลี้ยงวัวไทยตัวเล็กๆ เปลี่ยนมำเล้ียงวัวลูกผสม คุณกันนิกำ ก็หันมำเล้ียงสำยพันธุ์ บรำห์มัน ลูกผสม เบอร์ริน ก็พบว่ำวัวลูกผสมเบอร์รินไม่ได้เลี้ยงยำกอย่ำงท่ี คดิ และยังทำเงินไดม้ ำกกว่ำวัวลูกผสมพันธุอ์ ื่นๆ อีกด้วย มำถึงวนั น้ผี มเลยี้ งวัวมำ 20 กว่ำปี ประสบกำรณ์บอกว่ำ ววั ลูกผสมเลย้ี งง่ำยและรำยไดด้ ี” จุดเด่นของภูมิปัญญำ กำรท่ีจะขำยวัวได้รำคำตำมท่ีเรำเป็นคนต้ังเองนั้นไม่ยำกแต่ก็ไม่ง่ำยกำรเลี้ยงวัวแม่พันธุ์ของเรำต้องดีจึง จะใหล้ กู ลักษณะดี หลักในกำรคัดเลอื กวัวเพอ่ื ใช้ทำเป็นแมพ่ ันธขุ์ องผมกม็ หี ลำยอยำ่ ง เช่น เรื่องต้องไมด่ ื้อ ไม่ เปรียว ไม่เกเร หำกแม่พันธ์ุเกเรผมปล่อยท้ิงเลย แต่ถ้ำเป็นวัวสำวเกเรเรำก็ยงั ต้องมำดูลักษณะก่อนถ้ำลักษณะดี หนุ่ ดีก็อำจจะเกบ็ เอำไวใ้ หไ้ ด้ลูกสักตวั ก่อน อยำ่ งนี้เป็นต้น แต่ลกั ษณะหลักๆใช้คือเร่อื งของกำรยืน วัวแมพ่ ันธขุ์ อง ผมต้องยืนทรงสวยโดยที่เรำไม่ต้องไปจัดท่ำให้ น่ีเป็นลักษณะภำยนอกอย่ำงแรกๆ ท่ีผมใช้คัดเลือกแม่วัวมำทำ เป็นแม่พันธ์ุ นอกจำกนั้นก็ดูรูปร่ำง ผมไม่ได้ต้องกำรแม่วัวสูงใหญ่อะไรมำกนักแต่ผมต้องกำรแม่วัวท่ีทรวดทรงดี บน้ั ท้ำยใหญ่ หลังกว้ำง มีกลำ้ มเนื้อ กำรกินอำหำรและกำรสรำ้ งเนื้อก็สำคญั ววั ทกี่ ินอำหำรเท่ำกันแต่สรำ้ งเน้ือไม่ เท่ำกันก็ลำบำกคนเล้ียง เรำต้องเลอื กวัวที่กินเก่ง กินแล้วต้องสร้ำงเน้ือสร้ำงกล้ำมเน้อื ได้ดี เพรำะผมสังเกตว่ำวัว ทีก่ นิ เก่งจะไดล้ กั ษณะน้ีมำจำกทำงแมพ่ ันธุ์ หำกแมก่ ินเกง่ สรำ้ งเน้อื ดีจะส่งลักษณะน้ไี ปถึงลูกด้วย”วัวแมพ่ ันธุ์ของ คุณณรงค์มีทั้งแม่วัวชำร์โรเล่ส์สำยเลือด 50% 75% แม่วัวลูกผสมบรำห์มันไปจนถึงแม่วัวหูยำว“แม่พันธุ์บำงตัว

2 ของผมก็ซื้อเข้ำมำเพ่ือจะขยำยฝูง บำงตัวก็เป็นแม่พันธุ์ด้ังเดิมท่ีเรำคัดเก็บไว้ ส่วนแม่พันธุ์บำงตัวเป็นวัวฮินดู บรำซิลทีใ่ สช่ ำร์โรเล่ส์เขำ้ ไปจะได้ลกู ทม่ี ีโครงรำ่ งใหญ่ ห่นุ ดไี ด้เหมือนกัน วัตถดุ ิบทีใ่ ชป้ ระโยชน์ในผลิตภัณฑท์ ่ีเกดิ จำกภมู ิปญั ญำ ซ่ึงพ้ืนทีอ่ นื่ ไม่มี - ใชว้ ัสดุทีมใี นท้องถ่นิ และพน้ื ทีใ่ กล้เคียง รำยละเอยี ดของภูมิปัญญำท้องถ่ิน - รูปแบบในกำรถำ่ ยทอดควำมรู้ มีท้ังกำรศึกษำดูงำน กำรเขำ้ รบั กำรอบรมและฝึกปฏบิ ตั ิจริง เพื่อนำประโยชนท์ ีไ่ ดร้ ับไปปฏบิ ัติใชไ้ ด้จรงิ ในชวี ิตประจำวัน รปู แบบและลักษณะกำรถ่ำยทอด กำรประชำสัมพนั ธ์ เผยแพรภ่ ูมปิ ัญญำท้องถ่นิ ยงั ไม่เคยมกี ำรเผยแพร่/ ใช้เฉพำะบคุ คล เคยเผยแพร่เฉพำะในชุมชน มกี ำรเผยแพร่ผ่ำนสอื่ มวลชนและสื่ออยำ่ งแพร่หลำย มกี ำรดูงำนจำกบุคคลภำยนอก จำนวน.................ครงั้ จำนวน................คน มกี ำรนำไปใช้ ในพืน้ ท.่ี ..................คน นอกพื้นที่...................คน อ่นื ๆ (ระบุ) ลักษณะของภมู ปิ ัญญำท้องถ่ิน กำรพัฒนำตอ่ ยอดภูมิปญั ญำให้เป็นนวตั กรรม คณุ คำ่ (มลู คำ่ ) และควำมภำคภูมใิ จ ภมู ิปัญญำท้องถนิ่ /นวัตกรรมที่คดิ คน้ ขน้ึ มำใหม่ ภมู ปิ ัญญำท้องถน่ิ ด้ังเดิมไดร้ ับกำรถำ่ ยทอดมำจำก ภูมิปญั ญำท้องถน่ิ ทีไ่ ด้พฒั นำและต่อยอด แบบเดิมคือ วัวเป็นสัตว์กินง่ำย ปล่อยกินหญ้ำตำมท้องทุ่งนำของตนเอง เลี้ยงตำมธรรมชำติ แต่ปัญหำคือ ในหน้ำฝนท่ีมีกำรทำนำ ทำกำรเกษตร วัวก็จะไม่มีพื้นที่ในกำรปล่อยหำกินตำมธรรมชำติ จึงเป็น ปญั หำในกำรเลีย้ งววั ทำใหเ้ จ้ำของต้องซ้อื ฟำงให้วัวกนิ ทำให้มีตน้ ทุนทีส่ ูงขน้ึ และววั ก็จะโตช้ำกว่ำกำรเลี้ยงแบบ ธรรมชำติ กำรพัฒนำต่อยอดคือ กำเลี้ยงวัวตำมธรรมชำติก็ยังเป็นส่ิงที่ดีและง่ำยต่อกำรเลี้ยง แต่อย่ำง ท่ีว่ำพอถึงเวลำหน้ำทำนำทำกำรเกษตร ก็จะไม่มีพื้นที่ในกำรปล่อยวัวเลี้ยงตำมธรรมชำติ จึงมีกำร นำหญ้ำเน เปียร์ มำเพำะพันธ์หรือปลูกไว้ในพ้ืนท่ีบ้ำน หรือพื้นท่ีในกำรทำกำรเกษตร เพ่ือไว้ตัดต้นและนำมำโม่ไว้สำหรับ เลี้ยงวัว แทนกำรให้กินฟำง จะทำให้ววั โตเร็วเหมอื นกำรลย้ี งวัวตำมธรรมชำติ และยงั ประหยัดต้นทุนอีกด้วย

3 รูปภำพเจ้ำของภูมิปัญญำ นำงกันนิกำ พนั ธ์ไทย (เจ้ำของภูมิปญั ญำกำรเล้ยี งวัวพันธ)์

4 รูปภำพภูมิปัญญำ ภำพกำรดแู ลววั พ่อพนั ธ์แมพ่ ันธ์ท่เี ล้ียงไว้/กำรให้อำหำร ภำพพ่อพันธ์แม่พนั ธ์วัวที่เลี้ยง

5 แบบบนั ทกึ ชดุ ข้อมลู คลังปัญญำ-ภูมปิ ญั ญำทอ้ งถิน่ ตำบลปำกชอ่ ง อำเภอจอมบึง จงั หวดั รำชบรุ ี ชื่อภมู ิปัญญำ กำรเล้ียงหมูแม่พันธุ์ ขอ้ มูลพน้ื ฐำน รำยบุคคล เจ้ำของภมู ิปญั ญำทอ้ งถน่ิ /บุคคลคลงั ปัญญำ ชื่อ นำงประพนั ธ์ นำมสกลุ พันธม์ ำลำ วนั เดือนปีเกดิ 2เมษำยน 2497 ที่อยู่ปจั จบุ ัน (ที่สำมำรถติดต่อได้) บำ้ นเลขที่ 89 หมู่ท่ี 15 ตำบล/แขวง ปำกช่อง อำเภอ/เขตจอมบงึ จังหวดั รำชบรุ ี รหสั ไปรณยี ์ 70150 โทรศัพท์ 080-1261850 โทรสำร - Line ID - E-mail address - Facebook - ควำมเปน็ มำของภมู ิปญั ญำ เน่ืองจำก คุณประพันธ์ พันธ์มำลำ เกิดวันท่ี 2เมษำยน2497บ้ำนเลขที่ 89 หมู่ที่ 15 ตำบลปำกช่อง อำเภอจอมบึง จังหวัดรำชบุรี มีอำชีพเลี้ยงแม่พันธุ์หมู จำนวน 14ตัว เล้ียงแม่พันธ์หมูขำยประมำณ 10 กว่ำปี เพรำะ ทำงำนไม่ไหวเนื่องจำกอำยุมำกข้ึนจึงหันมำเลี้ยงแม่พันธ์ุหมู และหมูเป็นสัตว์สี่เท้ำท่ีนิยมเล้ียงกันมำก เพรำะเลี้ยงง่ำยโตเร็วและให้ลูกเร็ว หมูมีสีขนและรูปร่ำงลักษณะที่แตกต่ำงกันข้ึนอยู่กับชนิดของพันธ์ุหมูท่ีนิยม เล้ยี งแต่ด้งั เดิมเปน็ หมูพันธ์พุ นื้ เมืองสว่ นใหญม่ ีรูปร่ำงอว้ น เตีย้ สะโพกเล็ก หลังแอน่ และท้องยำนลำกดนิ ลำตัวมี สีขำวและสีดำปนกัน หมูพันธ์ุพื้นเมืองบำงชนิดมีหนังหยำบและย่นเมื่อโตเต็มที่ชำวบ้ำนทั่วไปนิยมเลี้ยงหมูไว้ใต้ ถนุ บ้ำนหรือในบริเวณใกล้เคียง ปล่อยให้หมูอยู่บนลำนดินหรอื ลำนซีเมนต์มีบำงบ้ำนเท่ำน้ันที่สร้ำงคอกให้หมูอยู่ กำรเลี้ยงเป็นแบบง่ำย ๆ โดยเอำเศษอำหำรต่ำง ๆ ที่เหลือจำกคนมำรวมผสมใหห้ มูกิน หมูกินจแุ ละกินอำหำรไม่ เลือกชนดิ นอกจำกนนั้ ผเู้ ลีย้ งยงั ใชผ้ ักทห่ี ำได้ทว่ั ไป เชน่ ผัก บงุ้ ผักตบชวำ จอก แหน หรอื หยวกกลว้ ยสบั ละเอยี ด ผสมกับรำข้ำวและน้ำเป็นอำหำรให้หมูกิน เมื่อหมูโตจะนำไปขำยฆ่ำเพื่อเอำเน้ือเป็นอำหำรหรือนำหมูตัวผู้และ หมตู วั เมียมำผสมพนั ธเ์ุ พ่ือใหม้ ีลูกหมมู ำเลยี้ งตอ่ ไป จุดเดน่ ของภูมิปัญญำ กำรเล้ียงหมูแบบชวี ภำพก็คือ ลดต้นทุนโดยเฉพำะหัวอำหำรไดป้ ระมำณ 70-80% ด้วยกำรนำวัตถดุ ิบใน ท้องถ่ินมำใช้ให้เกิดประโยชน์ ลดปัญหำกำรทำควำมสะอำดคอกบ่อยๆ คอกหมูไม่มีกล่ินเหม็น สัตว์ที่เล้ียงมี สุขภำพแข็งแรง จำหน่ำยได้รำคำดี และยังได้ปุ๋ยแบบธรรมชำติจำกมูลหมูไปใช้ประโยชน์ได้จะประสบ ควำมสำเร็จ ถ้ำเอำใจใส่เรื่องกำรเล้ียง และกำรดูแลหมูอย่ำงถูกต้อง แม้ผู้เลี้ยงจะมีหมูพันธ์ุดีก็ตำม แต่ถ้ำละเลย ในสิ่งเหลำ่ นี้แลว้ ปญั หำต่ำงๆ ก็จะเกดิ ขึ้นได้ เช่น พ่อหมผู สมไม่เก่ง ผสมตดิ น้อย แม่หมูคลอดลูกยำก ลกู หมูป่วย เป็นโรคท้องเสยี และมีอตั รำกำรตำยสูง เป็นต้นกำรเล้ียงหมูแบบชีวภำพประสบควำมสำเรจ็ ก็คือ จะต้องเป็นหมู ลกู ผสมพันธ์ุดี อำหำรดีคอื อำหำรธรรมชำติ โรงเรือนถกู ลักษณะ กำรจัดกำรทีด่ ี มีกำรป้องกันโรคที่ดี กำรเล้ียง หมูในลักษณะนี้ โรงเรือนท่ีเล้ียงหมู ควรตั้งอยู่ในพ้ืนท่ีเป็นเนิน น้ำท่วมไม่ถึง กำรระบำยน้ำดี อำกำศถ่ำยเท สร้ำงโรงเรือนตำมแนวทิศตะวันออกและตะวันตก ขนำดกว้ำงท่ีเหมำะสม 3×3.50 เมตร โดยสำมำรถเลี้ยงได้

6 คอกละ 3-5 ตัว โดยไม่ต้องรำดซีเมนต์ โดยใช้แกลบเทในคอกเพ่ือป้องกันไม่ให้พ้ืนแฉะ แกลบท่ีผสมกับขี้หมู สำมำรถนำมำใช้เป็นปยุ๋ ไดอ้ กี ทำงหนึง่ วัตถดุ บิ ทีใ่ ชป้ ระโยชนใ์ นผลติ ภัณฑ์ที่เกิดจำกภมู ปิ ัญญำ ซึ่งพน้ื ท่ีอน่ื ไม่มี -วิธีกำรใสส่ ่วนผสมในหลมุ คอกหมู - แบ่งหรือวดั ควำมลึกของหลุมในคอกเปน็ 3 ชนั้ ช้นั ละ 30 เซนตเิ มตร - ในชัน้ แรกเทขี้เล่ือยหรอื แกลบหยำบ ประมำณ 25-27 เซนตเิ มตร (ใชป้ ระมำณ 10 กระสอบ) โรยดนิ ทับใหท้ ั่วสงู ประมำณ 3-5 เซนติเมตร แลว้ โรยเกลือประมำณ 3 กิโลกรัม ใหท้ ัว่ และรดดว้ ยนำ้ หมักผลไม้หัวเชอ้ื รำขำว โยเกิร์ตหมูหลมุ ชนิดละ 1 บวั (2 ชอ้ น ตอ่ นำ้ 10 ลติ ร) - ช้ันท่ี 2 และช้ันที่ 3 ก็ทำเหมอื นกับชน้ั แรก สำหรบั ขนำดโครงสร้ำงคอกและอตั รำสว่ นผสมตำ่ งๆ เหมำะสมต่อกำรเลีย้ งหมู10 ตวั รำยละเอยี ดของภูมิปัญญำท้องถนิ่ - รปู แบบในกำรถำ่ ยทอดควำมรู้ มีทั้งกำรศกึ ษำดูงำน กำรเขำ้ รับกำรอบรมและฝกึ ปฏิบัติจรงิ เพอ่ื นำประโยชน์ท่ไี ดร้ ับไปปฏิบตั ิใช้ได้จริงในชวี ติ ประจำวัน รปู แบบและลกั ษณะกำรถ่ำยทอด กำรประชำสัมพันธ์ เผยแพร่ภมู ปิ ญั ญำท้องถ่ิน ยังไม่เคยมกี ำรเผยแพร่/ ใช้เฉพำะบุคคล เคยเผยแพร่เฉพำะในชมุ ชน มีกำรเผยแพรผ่ ่ำนสอื่ มวลชนและสอ่ื อย่ำงแพร่หลำย มีกำรดูงำนจำกบุคคลภำยนอก จำนวน.................คร้ัง จำนวน................คน มีกำรนำไปใช้ ในพ้นื ที่...................คน นอกพื้นที่...................คน อืน่ ๆ (ระบุ) ลักษณะของภูมปิ ัญญำท้องถ่ิน กำรพัฒนำตอ่ ยอดภมู ปิ ญั ญำใหเ้ ปน็ นวตั กรรม คุณค่ำ (มูลคำ่ ) และควำมภำคภูมใิ จ ภูมปิ ญั ญำทอ้ งถิ่น/นวตั กรรมทีค่ ดิ คน้ ขึ้นมำใหม่ ภมู ิปัญญำทอ้ งถิน่ ดั้งเดิมไดร้ บั กำรถ่ำยทอดมำจำก ภูมิปญั ญำทอ้ งถน่ิ ที่ได้พฒั นำและตอ่ ยอด แบบเดิมคือ กำรเล้ียงสุกรหลุมจะเน้นกำรใช้วัสดุต่ำง ๆ ที่มีอยู่ตำมธรรมชำติและในท้องถิ่น เป็นหลกั ซงึ่ หำงำ่ ยและรำคำถกู สำมำรถลดต้นทุนกำรเล้ียงสุกรได้ กำรพัฒนำต่อยอดคือ กำรเลี้ยงหมูหลุมจะให้ประสบผลสำเร็จ จำเป็นอย่ำงย่ิงท่ีต้องทำให้ถูก หลักวิชำกำรจะทำให้กำรเล้ียงหมูหลุมประสบผลสำเร็จ ไม่มีปัญหำเร่ืองกล่ินเหม็นของมูลสุกร ไม่กระทบ ต่อ สภำพแวดล้อม มลภำวะไม่เป็นพิษ ส่งผลต่อสุขอนำมัยของผู้เลี้ยงและสุกร หัวใจสำคัญของกำรเลี้ยงสุกร แบบ ธรรมชำติ(หมูหลุม) เมอ่ื ใส่ส่วนผสมตำ่ ง ๆ ลงไปในหลุมและปลอ่ ยหมลู งเล้ยี งแล้ว มนั จะขดุ คยุ้ ส่วนผสม เหลำ่ นั้น

7 กับเศษอำหำรท่ีเหลือและมูลส่ิงปฏิกูลต่ำง ๆ ท่ีมันถ่ำย หลังจำกน้ัน จุลินทรีย์ก็จะย่อยสลำย ทำให้ไม่มี กล่ิน เหม็นรบกวน และเม่ือเลี้ยงได้ประมำณ 4 เดือน ก็จับหมูจำหน่ำย วัสดุในหลุมท่ีได้คือปุ๋ยหมักอินทรีย์ชีวภำพ อย่ำงดี ที่สำมำรถนำไปใช้ในกำรบำรุงไม้ผลพืชผัก แต่ต้องผสมกับดินร่วนในอัตรำส่วน 1 : 3 ทั้งน้ีเพรำะปุ๋ยที่ได้ มีควำมเข้มข้นสูง สูตรเคล็ดลับอำหำรเสริม นอกจำกกำรเลี้ยงหมูด้วยอำหำรสำเร็จและผักผลไม้แล้ว ท่ีน่ียังมี เคล็ดลับในกำรลดต้นทุนกำรผลิตคือใช้ฝรั่งและหยวกกล้วย 100 กิโลกรัม ผสมกับน้ำตำลทรำยแดง 4 กิโลกรัม และเกลือเม็ด 1 กิโลกรัม คลกุ เคล้ำผสมกนั เป็นอำหำรเสริม หมูได้นำ้ หนักดี เนื้อไมม่ ีกล่ินและในช่วงกลำงคนื น้ัน จะใชต้ ะไคร้หมักวำงไว้ใกล้ๆ คอก เพื่อไล่ยุงใหห้ มู นับว่ำเป็นภมู ิปญั ญำชำวบ้ำนท่ีนำมำใชใ้ นกำรดแู ลสตั วเ์ ลี้ยง ท่ี ไมต่ ้องส้นิ เปลืองค่ำใชจ้ ่ำยแต่ใชส้ มนุ ไพรพื้นบำ้ นมำแปรรปู ใหเ้ กดิ ประโยชน์ได้

8 รูปภาพเจ้าของภูมิปัญญา นำงประพันธ์ พันธม์ ำลำ (เจ้ำของภูมิปัญญำ กำรเลย้ี งหมูแม่พันธ)์

9 รปู ภมู ปิ ัญญำ กำรเล้ียงและให้อำหำรหมู ตลอดจนกำรดูแลรกั ษำทำควำมสะอำดคอกหมู หยวกกลว้ ยสำหรับเป็นอำหำรในกำรเล้ยี งหมู เพื่อเป็นกำรประหยดั ตน้ ทนุ

10 แบบบันทกึ ชดุ ขอ้ มลู คลังปัญญำ-ภมู ปิ ญั ญำท้องถิน่ ตำบลปำกช่อง อำเภอจอมบึง จังหวัดรำชบุรี ชอ่ื ภมู ิปัญญำ กำรทำไร่อ้อย ขอ้ มูลพ้นื ฐำน รำยบคุ คล เจำ้ ของภมู ิปญั ญำท้องถ่ิน/บุคคลคลงั ปัญญำ ชื่อ นำยประสงค์ นำมสกลุ ปิน่ เกตุ วนั เดือนปเี กดิ 16 เมษำยน 2514 ทอี่ ยู่ปัจจุบัน (ที่สำมำรถตดิ ต่อได้) บำ้ นเลขท่ี90หมทู่ 1ี่ 5ตำบล/แขวงปำกชอ่ ง อำเภอ/เขตจอมบึง จังหวดั รำชบุรี รหสั ไปรณยี ์ 70150 โทรศพั ท์ 0822924882 โทรสำร - Line ID - E-mail address - Facebook - ควำมเป็นมำของภูมิปัญญำ เนื่องจำก คุณประสงค์ ป่ินเกตุ เกิดวันท่ี 16 เมษำยน 2514 บ้ำนเลขที่ 90 หมู่ท่ี 15 ตำบลปำกช่อง อำเภอจอมบึง จังหวัดรำชบุรี มีอำชีพทำไร่อ้อย จำนวน 20 ไร่ รับช่วงมำจำกบรรพบุรุษเพำะมีควำมชอบกำร เป็นเกษตรกรมำต้ังแต่เลก็ ด้วยพื้นเพเดิมของครอบครัวทำไร่อ้อยและเรียนรู้ทุกขั้นตอนและกระบวนกำรมำด้วย ตนเองทำมำ 10 กว่ำปีกำรเปล่ียนจำกไร่อ้อยท่ัวไปมำเป็นแปลงอ้อยอินทรีย์ คุณประสงค์ บอกวำ่ เพรำะเขำไม่มี เวลำมำก กำรเร่ิมต้นดว้ ยกำรปลูกพืชปรับปรุงดิน เช่น ปอเทือง หรือพืชตระกูลถ่ัว จึงเลือกวิธีกำรปลูกอ้อยปกติ ไปก่อน แต่ไมใ่ ช้สำรเคมีทกุ ขั้นตอน ไมเ่ ผำใบ ค่อยๆ เติมปุ๋ยอนิ ทรยี ์ และปั่นใบอ้อยปน่ คลุกหมักในไร่ไปพร้อมกัน แทน แต่ถ้ำเกษตรกรท่ำนใดต้องกำรทำแปลงอินทรีย์ คุณวงศกร แนะนำว่ำ หำกมีเวลำควรปลูกพืชปรับปรุงดิน ก่อน ท่จี ะปลกู อ้อยแลซ้อื ขำยอ้อย ผันผวนตำมรำคำตลำด จุดเดน่ ของภูมปิ ัญญำ กำรทำไรอ่ ้อยมคี วำมสำคัญทำงเศรษฐกจิ ไทยเปน็ อันดบั ตน้ ๆ เน่ืองจำกสำมำรถปลูกได้ทุกภำคสว่ นของ ประเทศ อยำ่ งไรกต็ ำม จะนยิ มปลูกและกำรเก็บเกีย่ วไม่ยงุ่ ยำกจนเกินไป ใหผ้ ลผลติ ที่ค้มุ คำ่ ประมำณ 3-4 ครัง้ ต่อปีประโยชน์ของออ้ ยคอื กำรนำไปแปรรูป ผลติ เปน็ นำ้ ตำลตอ่ ไป และในเมื่ออ้อยปลกู ไมย่ ำกมำกนัก จงึ มี เกษตรกรจำนวนมำกนิยมปลูก และมโี รงงำนน้ำตำลจำนวนมำกที่คอยรบั ซอ้ื ออ้ ยจำกเกษตรกร กำรทำไร่อ้อย เปน็ พชื ทไี่ มต่ อ้ งกำรนำ้ มำก แต่ขำดน้ำไมไ่ ด้ ขำดนำ้ แล้วข้อจะถ่ี แค่รักษำควำมชื้นดดู ินให้มคี วำมชื้นสมำ่ เสมอ ดู แสงแดดท่ีไดร้ ับ คืออย่ำให้ดนิ แหง้ แตก ออ้ ยจะเติบโตไดค้ ณุ ภำพและกำรตดั ออ้ ยขำยเพ่ือมรี ำยได้ วตั ถดุ ิบทีใ่ ช้ประโยชน์ในผลติ ภณั ฑ์ท่ีเกดิ จำกภมู ปิ ัญญำ ซ่ึงพ้นื ท่ีอืน่ ไม่มี - กำรใชข้ ี้ววั / ข้ีไก่ ในกำรบำรุงดิน - พนั ธอ์ อ้ ยท่ีมีอยู่ในพืน้ ที่ รำยละเอียดของภูมิปัญญำท้องถิน่ - รปู แบบในกำรถำ่ ยทอดควำมรู้ มที ัง้ กำรศกึ ษำดูงำน กำรเข้ำรับกำรอบรมและฝึกปฏิบตั ิจริง เพอื่ นำประโยชน์ที่ได้รบั ไปปฏบิ ัติใชไ้ ดจ้ รงิ ในชวี ติ ประจำวัน

11 รปู แบบและลักษณะกำรถ่ำยทอด กำรประชำสมั พนั ธ์ เผยแพรภ่ ูมปิ ญั ญำทอ้ งถ่ิน ยงั ไมเ่ คยมีกำรเผยแพร/่ ใชเ้ ฉพำะบคุ คล เคยเผยแพรเ่ ฉพำะในชุมชน มีกำรเผยแพรผ่ ำ่ นสือ่ มวลชนและสอ่ื อย่ำงแพร่หลำย มกี ำรดูงำนจำกบุคคลภำยนอก จำนวน.................คร้งั จำนวน................คน มกี ำรนำไปใช้ ในพ้ืนท.่ี ..................คน นอกพื้นที่...................คน อน่ื ๆ (ระบุ) ลักษณะของภมู ปิ ัญญำท้องถ่นิ กำรพฒั นำต่อยอดภมู ิปัญญำใหเ้ ป็นนวัตกรรม คุณคำ่ (มูลค่ำ) และควำมภำคภมู ิใจ ภูมิปัญญำท้องถิน่ /นวัตกรรมท่คี ดิ ค้นขนึ้ มำใหม่ ภมู ิปญั ญำทอ้ งถิน่ ดั้งเดมิ ได้รบั กำรถำ่ ยทอดมำจำก ภูมปิ ัญญำทอ้ งถน่ิ ทไ่ี ดพ้ ัฒนำและตอ่ ยอด แบบเดิมคือ ควำมรู้เรื่องกำรทำไร่อ้อยน้ันมีมำนำนแล้วต้ังแต่สมัยโบรำณที่คนรุ่นเก่ำๆได้ทำไว้ ซ่ึงเป็นวิธีกำรปลูกท่ีไม่ใช้แรงงำนคน และยังขำดกำรเรียนรู้พัฒนำเท่ำท่ีควร จึงต้องมีกำรส่งกำรเสริมให้มีกำร พฒั นำให้มำกขึ้นและนำเทคโนโลยีมำใช้ในกำรพัฒนำ กำรพฒั นำต่อยอดคือ ควำมรู้เร่ืองกำรปลูกอ้อยมีกำรกำรพัฒนำต่อยอดในเรอื่ งของกำรพัฒนำ สำยพันธ์อ้อยให้มีมำกขน้ึ กว่ำเดิม ซ่ึงมีพันธ์อ้อยให้เลือกปลูกอยู่มำกมำยและเหมำะสมกบั พ้ืนท่ีที่จะปลูก และยัง มีกำรนำเครื่องไม้เครื่องมีท่ีทันสมัยและยงั ลดกำรใช้แรงงำนคนในกำรเพำะปลูกอีกด้วย และยังมีกำรขยำยตลำด ในกำรรบั รองสนิ คำ้ ทีแ่ ปรรูปมำจำกอ้อยที่หลำกหลำยข้ึน

12 รปู ภำพเจ้ำของภูมิปัญญำ ฃ นำยประสงค์ ป่ินเกตุ (เจ้ำของภูมิปัญญำ กำรทำไร่อ้อย) กำรปลูกอ้อยประกอบไปดว้ ยกำรดแู ลเอำใจใส่ กำรดูแลรกั ษำ

13 ที่ปรึกษำ แจ้งหมืน่ ไวย์ คณะผูจ้ ัดทำ นำยนพรัตน์ ศรพี รหมทอง นำงศนั สนุ ีย์ ผอ.กศน.อำเภอจอมบงึ ครผู ู้ช่วย คณะทำงำน รำ่ ง/เรียบเรยี งและจัดพิมพ์ นำงสำวจริ กำญจน์ ฉุนปรำงค์ ครู กศน.ตำบลปำกช่อง

14