โคลงสุภาษิตนฤทุมนาการ

รายวิชาภาษาไทย โคลงสุภาษิต พระราชนิพนธ์ใน พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้า เจ้าอยู่หัว (โคลงสุภาษิตนฤทุมนาการ) ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๒

รายวิชาภาษาไทย โคลงสุภาษิต พระราชนิพนธ์ใน พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้า เจ้าอยู่หัว (โคลงสุภาษิตนฤทุมนาการ) ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๒

คำนำ หนังสือเล่มนี้เป็นส่วนหนึ่งของรายวิชา ภาษาไทย ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๒ โดยมีจุดประสงค์ เพื่อการศึกษาความรู้ที่ได้จากเรื่อง โคลงสุภาษิตนฤทุมนาการ ทั้งนี้ในหนังสือนี้มี เนื้อหาที่ประกอบด้วยความรู้เกี่ยวกับคำสอนต่าง ๆ ในโคลงสุภาษิตเพื่อให้ผู้ที่ต้องการที่จะศึกษา เก็บไว้เป็นประโยชน์ต่อการศึกษาต่อไป ทั้งนี้ เนื้อหาได้รวบรวมมาจากหนังสือแบบเรียน รายวิชาภาษาไทย และจากหนังสือ อีกหลายเล่ม ขอขอบพระคุณอาจารย์สุนารีย์ ฝีปากเพราะ อย่างสูงที่กรุณาให้คำแนะนำในการจัด ทำหนังสือ ผู้จัดทำหวังว่าหนังสือเล่มนี้จะมีประโยชน์ต่อผู้ที่นำไปใช้ให้เกิดผลตามความคาดหวัง นันทวัน ปัดชาเขียว ผู้จัดทำ

สารบัญ คำนำ………………………………………………………………………………………………………………………. ก สารบัญ……………………………………………………………………………………………………………….…... ข ประวัติผู้ประพันธ์………………………………………………………………………………………………….…... 5 ความหมาย………………………………………………………………………………………………….…...………. 8 ลักษณะคำประพันธ์………………………………………………………………………………………………….… 9 บทที่ 1 การทำความดีทั่วไป................................................................................................... 12 บทที่ 2 การไม่พูดร้าย........................................................................................................... 14 บทที่ 3 ถามฟังก่อนตัดสิน...................................................................................................... 16 บทที่ 4 คิดก่อนพูด................................................................................................................. 18

บทที่ 5 อดพูดในเวลาโกธร............................................................................................. 20 บทที่ 6 กรุณาต่อคนที่อับจน.......................................................................................... 22 บทที่ 7 ขอโทษบรรดาที่ทำผิด....................................................................................... 24 บทที่ 8 อดกลั้นต่อผู้อื่น.................................................................................................. 26 บทที่ 9 ไม่ฟังคำพูดเพศนินทา.........................................................................................28 บทที่ 10 ไม่หลงเชื่อข่าวร้าย………….……………………………………………………………………. 30 ข้อคิดที่ได้จากเรื่อง……………..……………………………………………………………………………… 32 คำศัพท์ที่ได้จากเรื่อง……………………....…………………………………………………………………. 33 คุณค่า………………………………………..……………………………………………………………………… 35 แบบฝึกหัดท้ายบท…………………………………………………………………………………………… 38 บรรณานุกรม

ประวัติผู้ประพันธ์ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงเป็นพระราชโอรสพระองค์ใหญ่ในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้า เจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4 และสมเด็จพระเทพศิรินทราบรมราชินี ประสูติ เมื่อวันอังคารที่ 20 กันยายน พ.ศ. 2396 ทรงพระนามตามจารึกในพระสุพรรณบัฎว่า สมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้าจุฬาลงกรณ์ บดินทรเทพยมหา มกุฎ บุรุษรัตนราชรวิวงศ์ วรุตมพงศ์บริพัตร ศิริวัฒนราชกุมาร ทรงได้รับการสถาปนาเป็นเจ้าฟ้าต่างกรม มี พระนามกรมว่า กรมหมื่นพิฆเณศวรสุรสังกาศ หลังจากทรงผนวชเป็นสามเณรทรงได้รับการเฉลิมพระ นามาภิไธยขึ้นเป็นสมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้าจุฬาลงกรณ์ฯ กรมขุนพินิตประชานาถ ทรงเป็นพระราช ปิโยรสที่สมเด็จพระบรมชนกนาถโปรดให้เสด็จอยู่ใกล้ชิดติดพระองค์เสมอเพื่อให้มีโอกาสแนะนำสั่งสอน วิชาการต่าง ๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งวิชารัฏฐาภิบาล ราชประเพณีและโบราณคดี นอกจากนั้นยังทรงศึกษาภาษา มคธ ภาษาอังกฤษ การยิงปืนไฟ กระบี่กระบอง มวยปล้ำ รวมทั้งการบังคับช้างอีกด้วย

โคลงสุภพระราชนิพนธ์ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว โคลงสุภาษิตนฤทุมนาการ https://www.dol.go.th/trat/PagesAB9

พระราชนิพนธ์โดย พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระราชานิพนธ์ขึ้นโดยการแปลจากภาษาอังกฤษ มา เป็นโคลงสี่สุภาพโดยแบ่งเนื้อหาเป็น ๓ ส่วน ได้แก่ บทนำ ๑ ส่วน เนื้อเรื่อง ๑๐ บท และบทสรุป ๑ บท https://oer.learn.in.th/search_detail/result/8332

นฤ นฤทุมนาการ ทุ มน หมายถึง………… อาการ หมายถึง ปราศจาก หมายถึง เสีย หมายถึง ใจ หมายถึง สภาพ นฤทุมนาการ หมายถึง สภาพที่ปราศจากความเสียใจ

ลักษณะคำประพันธ์ โคลงสี่สุภาพ https://sites.google.com/site/khorngsisuphaphkeasemd/phaenphang-kholng-si-suphaph

บทประพันธ์ โคลงสุภาษิตนฤทุมนาการ กิจ ๑๐ ประการที่ผู้ประพฤติยังไม่เคยเสียใจ

๑. ความดีทั่วไป ทำดีไป่เลือกเว้น ผู้ใด ใดเฮย แต่ผูกไมตรี รอบข้าง ทำคุณอุดหนุนใน การชอบ ธรรมนา ไร้ศรัตรูปองล้าง กลับซ้องสรรเสริญ

๑. ควรทำความดีกับบุคคลทั่วไป การทำความดีนั้นไม่ควรเลือกกระทำกับผู้ใดผู้หนึ่ง และควรทำ ความดีอนยู่เสมอให้อยู้ในครรลองคลองธรรม ผูกมิตรไมตรีกับคน รอบข้างจะได้ไม่มีศรัตรูคิดร้าย จะมีแต่ผู้คนยกย่องเชิดชู

๒. ไม่พูดร้าย เหินห่างโมหะร้อน ริษยา สละล่อเสียดมารยา ใส่ร้าย คำหยาบจาบจ้างอา- ฆาตขู่ เข็ญเฮย ไปหมิ่นนินทาบ้าย โทษให้ผู้ใด

๒. ไม่พูดร้ายต่อใครเลย ควรกระทำตนให้อยู่ห่างไกลความโมโหและ ความริษยา ไม่พูดคำหยาบ ไม่พูดจาให้ร้ายผู้ อื่น ไม่พูดอาฆาตขู่เข็ญใคร และไม่พูดนินทา กล่างโทษผู้อื่น

๓. ถามฟังความก่อนตัดสิน ยินคดีมีเรื่องน้ อย ใหญ่ไฉน ก็ดี ยังบ่ลงไปเห็น เด็ดด้วน ฟังตอบขอบคำไข คิดใคร่ ครวญนา ห้อนตัดสินห้วนห้วน เหตุด้วยเบาความ

๓. ถามฟังความก่อนตัดสิน การได้ยิน ได้ฟังเรื่องราวใดๆ ม าไม่ควรจะเชื่อในทันที ต้องสอบสวนทวนความ คิดใคร่ครวญให้ดีก่อนที่จะตัดสินใจเชื่อ

๔. คิดเสียก่อนจึงพูด พาทีมีสติรั้ง รอคิด รอบคอบชอบแลผิด ก่อนพร้อง คำพูดพ่างลิขิต เขียนร่าง เรียงแฮ ฟังเพราะเสนาะต้อง โสตทั้งห่างภัย

๔. คิดเสียก่อนจึงพูด ก่อนที่จะพูดสิ่งใดให้ตั้งสติให้รอบครอบก่อน เพราะการพูดดีก็ เหมือนกับการเขียนที่มีการเรียบเรียงไว้แล้ว ทำให้เวลาฟังเกิด ความไพเราะเสนาะหู และไม่เป็นภัยตัวผู้พูดด้วย

๕. อดพูดในเวลาโกรธ สามารถอาจห้ามงด วาจา ตนเฮย ปางเมื่อยังโกรธา ขุ่นแค้น หยุดคิดพิจารณา แพ้ชนะ ก่อนนา ชอบผิดคิดเห็นแม้น ไม่ยั้งเสียความ

๕. อดพูดในเวลาโกรธ การรู้จักหักห้ามตนเองไม่ให้พูดในขณะที่ยัง โกรธอยู่โดยให้หยุดคิดพิจารณาว่าพูดแล้ว จะเป็นฝ่ายแพ้หรือชนะ หรือพูดไปแล้วจะ เป็นฝ่ายถูกหรือฝ่ายผิด หากไม่รู้จักยับยั้ง แล้วละก็อาจทำให้เสียหายได้

๖. กรุณาต่อคนที่ถึงอับจน กรุณานรชาติผู้ พ้องภัย พิบัติเฮย สว่างร้อน ช่วยรอดปลอดความกษัย อนาคต กาลแฮ ผลจักเพิ่มพูนใน ป่างเบื้องปัจจุบัน ชนจักชูชื่อช้อน

๖. กรุณาต่อคนที่ถึงอับจน การมีความเมตตากรุณาและให้ความช่วย เหลือแก่ผู้ที่ประสบภัย ทำให้เขารอดพ้น จากความทุกข์ยาก ผลที่ได้รับคือผู้คนจะพา กันสรรเสริญทั้งในปัจจุบันและอนาคต

๗. ขอโทษบรรดาที่ได้ผิด ใดกิจผิดพลาดแล้ว ไป่ละ ลืมเลย หย่อนทิฐิมานะ อ่อนน้อม ขอโทษเพื่อคารวะ วายบาด หมางแฮ ดีกว่าปดอ้อมค้อม คิดแก้โดยโกง

๗. ขอโทษบรรดาที่ได้ผิด เมื่อกระทำการสิ่งใดผิดพลาดแล้ว ก็ควรลดความ อวดดีลง และรู้จักกล่าวโทษเพื่อลดความบาดหมางลง ดีกว่าคิดหาทางแก้ด้วยความคดโกง

๘. อดกลั้นต่อผู้อื่น ขันตีมีมากห มั้น สันดาน อดกลั้น ใครเกะกะระราน พาเดือด ร้อนพ่อ ไป่ฉุนเฉียวเฉกพาล จักได้ใจเย็น ผู้ประพฤติดั่งนั้น

๘. อดกลั้นต่อผู้อื่น การมีความอดทนอดกลั้นต่อผู้ที่มาข่มเหงรังแก ไม่ ฉุนเฉียวเหมือนคนพาล นี่แหละจักได้ชื่อว่าเป็นคน ใจเย็น

๙. ไม่ฟังคำคนพูดเพศนินทา ไป่ฟังคนพูดฟุ้ง ฟั่นเฝือ เท็จและจริงจานเจือ คละเคล้า คือมีดเที่ยวกรีดเถือ ท่านทั่ว ไปนา ฟังจะพาพลอยเข้า พวกเพ้อรังควาน

๙. ไม่ฟังคำคนพูดเพศนินทา การไม่ควรฟังคนที่ชอบพูดเพ้อเจ้อ มีข้อเท็จจริงบ้าง ไม่มีข้อเท็จจริงบ้าง เพราะเปรียบเสมือนมีดที่กรีด หรือระรานคนทั่วไป แล้วจะพาเราเข้าไปอยู่ในพวก พูดจาเหลวไหลไปด้วย

๑๐. ไม่หลงเชื่อข่าวร้าย อีกหนึ่งไป่เชื่อถ้อย คำคน ลือแฮ บอกเล่าข่าวเหตุผล เรื่องร้าย สืบสอบประกอบจน แจ่มเท็จ จริงนา ยังบ่ด่วนยักย้าย ตื่นเต้นก่อนกาล

๑๐. ไม่หลงเชื่อข่าวร้าย การไม่ควรด่วนหลงหรือตื่นเต้นกับข่าวร้ายที่มี ผู้นำมาบอก ควรสืบสาวเรื่องราวที่แท้จริงก่อน

ข้อคิดที่ได้จากเรื่อง ๑. มนุษย์ควรรู้จักอดทนอดกลั้นและไตร่ตรองให้รอบคอบก่อนพูดหรือทำสิ่งใด ดังคำกล่าว “พาทีมีสติรั้ง รอคิด” ในยามโกรธให้ระงับวาจา ใช้ปัญญาไตร่ตรอง ๒. การพูดถึงสิ่งสำคัญควรงดการพูดคำหยาบ พูดส่อเสียด ให้ร้ายผู้อื่นเพราะผลร้าย อาจจะกลับมาสู่ตัวเองได้ ๓. ไม่ควรฟังคำเท็จหรือคำนินทา ไม่หลงเชื่อสิ่งง่าย ๆ ควรพิจารณาก่อนตัดสินเรื่อง ใด ๔. เมื่อผจญกับคนที่มาเกะกะระรานให้อดกลั้นอย่าโต้ตอบและควรทำดีผูกไมตรีกับ ทุกคนโดยไม่เลือกชั้นวรรณะ

คำศัพท์น่ารู้ ขันติ,ขันตี หมายถึง ความอดทน อดกลั้น คดี หมายถึง เรื่องราวความกษัย ความเสื่อม ต้องโสต หมายถึง ถูกหู,น่าฟัง นรชาติ หมายถึง คน บ้าย หมายถึง ป้าย ทศ หมายถึง สิบ

คำศัพท์น่ารู้ พร้อง หมายถึง พูด เพศในที่นี้ หมายถึง การประพฤติปฏิบัติ เพศนินทา หมายถึง ผู้ที่ชอบนินทา มารษา หมายถึง คำปด คำเท็จ โทมนัส หมายถึง ความเสียใจ , ทุกข์ใจ

คุณค่า ๑. ด้านการใช้ถ้อยคำภาษา จะเห็นได้ว่าภาษาในคำประพันธ์ทั้ง ๑๒ บทนี้ เป็นคำง่าย ๆความหมายชัดเจน ไม่มีคำศัพท์ที่ต้องแปล และแต่ละบทกิน ความหมายลึกซึ้ง ๒. ด้านการสั่งสอน เป็นคำประพันธ์ที่สอนให้ปฏิบัติในเรื่องที่ใกล้ตัว และไม่ ได้ยากเย็นในการปฏิบัติ เช่น การระวังคำพูด การรู้จักฟัง รู้จักอดกลั้น ถ้า หากปฏิบัติได้ก็เป็นที่แน่นอนว่าผู้ปฏิบัติจะไม่มีวันเสียใจ

๓. คุณค่าด้านวรรณศิลป์ มีการเล่นคำใช้สัมผัสสระและอักษร เช่น ขันตีมีมากหมั้น สันดาน ใครเกะกะระราน อดกลั้น ไป่ฉุนเฉียบเฉกพาล พาเดือด ร้อนพ่อ ผู้ประพฤติดั่งนั่น จักได้ใจเย็น

๔. คุณค่าด้านเนื้อหา ให้ข้อคิดที่ควรนำไปปรับใช้ในการดำเนินชีวิตในหลาย ๆ ด้าน ทั้งในด้าน จิตใจ ความคิด อารมณ์ คำพูดการกระทำ เพื่อให้เราอยู่ร่วมกันในสังคม อย่างสงบสุข เช่น หมั่นทำความดี ไม่นินทาว่าร้ายคนอื่น คิดก่อนจะพูดทุก ครั้งและรู้จักขอโทษก่อนทำผิด เป็นต้น ๕. คุณค่าด้านสังคม แสดงให้เห็นวัฒนธรรมด้านการพูด คือ การให้ความสำคัญคำพูด วิธีการ พูด และมารยาทในการพูด โดยก่อนจะพูดต้องกลั่นกรองก่อนเสมอ และหาก พูดด้วยคำที่ไพเราะเสนาะหู ย่อมน่าฟังสร้างเสน่ห์ให้กับผู้พูด

แบบฝึกหัดท้ายบท คำชี้แจง ให้นักเรียนตอบคำถามต่อไปนี้ลงในช่องว่างให้ถูกต้อง ๑.ใครเป็นผู้ประพันธ์โคลงสุภาษิตนฤทุมนาการ…………………………………………… ๒.เนื้อหาในเรื่องแบ่งออกเป็นกี่ส่วนได้แก่………………………………………..…………… ๓.โคลงสุภาษิตนฤทุมนาการใช้ลักษณะคำประพันธ์แบบใด……………….…………. ๔.ข้อใดเป็นผลจากการพูดเทศนินทา…………..………………….…………................... ๕.ไปหมิ่นนินทาบ้ายโทษให้ผู้ใดเป็นข้อปฏิบัติในด้านใด...................................... ๖.ข้อใดกล่างถูกต้องเกี่ยวกับคำว่า“นฤทุมนาการ” ..............................................

๗. ทศ หมายถึง……นฤทุมนาการ หมายถึง ……………………………………… ๘. โทมนัส มีความหมายว่าอย่างไร ………………………………………………… ๙. อีกหนึ่งไป่เชื่อถ้อย คำคน ลือแฮ บอกเล่าข่าวเหตุผล เรื่องร้าย สืบสอบประกอบจน แจ่มเท็จ จริงนา ยังบ่ด่วนยักย้าย ตื่นเต้นก่อนกาล ข้อคิดใดสอดคล้องกับคำประพันธ์ข้างต้น……..…………………………………………

๑๐. ขันตีมีมากหมั้น สันดาน ใครเกะกะระราน อดกลั้น ไป่ฉุนเฉียวเฉกพาล พาเดือด ร้อนพ่อ ผู้ประพฤติดั่งนั้น จักได้ใจเย็น ข้อคิดใดสอดคล้องกับคำประพันธ์ข้างต้น……..……………………………………

บรรณานุกรม กระทรวงศึกษาธิการ. (2554). หนังสือเรียนภาษาไทยพื้นฐาน วรรณคดีวิจักษ์. กรุงเทพฯ : สกสค.ลาดพร้าว. ณัฐวุฒิ คล้ายสุวรรณ. (2562). พินิจวรรณคดี. พิมพ์ครั้งที่1. กรุงเทพฯ: ซีเอ็ดยูเคชั้น. พูนศักดิ์ สักกทัตติยกุล. (2555). โคลงสุภาษิตนฤทุมนาการ [ออนไลน์]. เข้าถึงจาก: https://sites.google.com/a/pypw.ac.th/nike/kholng-su-phasit-nv-thum-na- kar. [2565, สิงหาคม, 9].

ประวัติผู้จัดทำ นางสาวนันทวัน ปัดชาเขียว 631102008107 นักศึกษาชั้นปีที่ 3 สาขาวิชาภาษาไทย คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบูรณ์