48 ขอ้ มูลผนู้ า้ ชุมชน ชือ่ ผใู้ หญ่บา้ น นายกิตติ บญุ นิมิตร โทร. 062-3583789 อาณาเขต ทศิ เหนอื ตดิ หม่ทู ี่ 3 นอกเขตเทศบาลตา้ บลปากน้ากระแส ซึ่งเป็นเขตพืนที่การดูแล ขององค์การบริหารสว่ นตา้ บลคลองปนู อา้ เภอแกลง จังหวัดระยอง ทศิ ใต้ ตดิ หมู่ที่ 7 และ หมู่ 2 เภอแกลง จังหวัดระยอง ทศิ ตะวันออก ตดิ พืนท่ปี า่ ชายเลน และพืนท่ีในการปลูกต้นไม้ยนื ต้น ทิศตะวนั ตก ติด พืนท่ปี า่ ชายเลน และพืนทใี่ นการปลูกต้นไมย้ นื ต้น ลกั ษณะภูมิประเทศ มสี ภาพพืนทส่ี ่วนใหญ่เปน็ ทีร่ าบลุม่ ส่วนมากจะเป็นพนื ที่ทา้ การเกษตร จะมีการปลูกไมย้ นื ตน้ ประเภทมะม่วง ลักษณะภมู ิอากาศ ชมุ ชนนาซา โดยท่วั ไปเปน็ มรสมุ เขตร้อน มอี ากาศร้อนชืนตลอดปี และมลี มมรสมุ ตะวนั ออกเฉียงเหนอื การคมนาคม ชุมชนนาซา หมู่ 4 อยหู่ ่างจากอ้าเภอแกลง ประมาณ 16 กโิ ลเมตร การคมนาคมสัญจรไปมาส่วน ใหญใ่ ชท้ งั รถยนตส์ ว่ นตวั หรือ รถจกั รยานยนต์ ซ่งึ มีเส้นทางไปอา้ เภอแกลง ได้ 2 เส้นทาง คือ - ทางหลวงแผน่ ดนิ หมายเลข 3 (ถนนสุขมุ วทิ ) เปน็ ถนนลาดยางตลอดทาง - ทางทา่ กระพัก (ทะเลน้อย) เปน็ ถนนลาดยางตลอดทาง ข้อมูลประชากร จา้ นวนครัวเรือนทังหมด 62 ครัวเรอื น ประชากรทังหมด 586 คน - ชาย 282 คน - หญิง 304 คน คมู่ อื รู้จกั ชมุ ชนปากนา้ ประแส เลม่ ที่ 7 เรื่องแผนที่ชมุ ชน โรงเรียนชมุ ชนวดั ตะเคยี นงาม
49 การประกอบอาชีพ รายได้ จา้ นวน 80 ครวั เรอื น อาชีพหลัก จ้านวน 20 ครัวเรือน อาชีพรบั จ้างทั่วไป อาชพี ท้าสวนมะมว่ ง จา้ นวน 20 ครวั เรอื น อาชพี เสรมิ ประมงน้าจดื ศิลปวัฒนธรรม/ประเพณีทอ้ งถนิ่ ทา้ บุญกลางบา้ น ชว่ งเดอื นเมษายน ท้าบญุ ฉลองศาลารัชมังคลาจารย์ ช่วงเดอื นเมษายน คมู่ ือรู้จกั ชมุ ชนปากนา้ ประแส เลม่ ท่ี 7 เร่ืองแผนทีช่ มุ ชน โรงเรียนชมุ ชนวดั ตะเคยี นงาม
50 สภาพสงั คม สภาพบ้านเรือนของชมุ ชนนาซา หมู่ 4 มคี วามมนั่ คงถาวร ส่วนมากเป็นบา้ นชันเดยี ว โดยบา้ น เรือนปลูกกระจัดกระจายพอสมควร ประชากรส่วนใหญ่เป็นเครือญาติกัน และมีการจัดระเบียบบ้านเรือนถูก สุขลักษณะ ครัวเรือนส่วนใหญ่ไม่ถูกรบกวนจากมลพิษมีน้าสะอาด ส้าหรับน้าด่ืมมีบริโภคเพียงพอตลอดปี ครัวเรือนมี ความปลอดภัยในชีวิตและทรพั ย์สิน ครอบครวั ส่วนใหญม่ ีความอบอุ่น ประชากรสว่ นใหญ่มีสุขภาพดี เดก็ และเยาวชนได้รบั การศกึ ษาภาคบังคบั ทุกคน คนในครวั เรือนส่วนใหญ่ไม่ติดสรุ า ไมส่ ูบบหุ ร่ี และปฏบิ ัตติ ามขนบธรรมเนียมประเพณี และ มารยาทไทย คนสงู อายุ และคนพิการในครวั เรอื นได้รับการดแู ลเอาใจใส่ครบทุกคน ครวั เรือนส่วนใหญ่เป็นสมาชกิ กลมุ่ ทีต่ งั ขึนในหมบู่ ้านมสี ว่ นรว่ มแสดงความคิดเห็น และรว่ ม ทา้ กิจกรรมของชมุ ชน เพอ่ื ประโยชนข์ องคนในชุมชน รวมทังคนอายุ 18 ปี ขนึ ไปที่มีสทิ ธิเลอื กตังไปใช้สทิ ธเิ ลอื ก ตังในชุมชนของตนเองเป็นส่วนใหญ่ สภาพพืนท่สี ่วนใหญเ่ ป็นทร่ี าบลมุ่ สว่ นมากจะเป็นพนื ที่ท้าการเกษตร จะมีการปลกู ไม้ยืนต้นประเภท มะมว่ ง อาชีพหลกั จงึ เป็นอาชพี รบั จา้ งทั่วไปและการท้าสวนมะมว่ ง คมู่ อื รู้จกั ชมุ ชนปากนา้ ประแส เลม่ ท่ี 7 เรื่องแผนที่ชมุ ชน โรงเรียนชมุ ชนวดั ตะเคยี นงาม
51 มะมว่ งมนั นาซา มะมว่ งมนั นาซา หรือมันประแสร์ เป็นผลผลิตทางการเกษตรทขี่ ึนชอ่ื ของชมุ ชน ซง่ึ จะมเี ฉพาะบางพืนท่ี เปน็ มะมว่ งลูกเลก็ ๆ ยาวขนาดช้อนกลาง รูปทรงป้อมยาวรีแต่ไม่ป้อมเหมือนมะมว่ งแก้ว กินดิบก็อร่อยไมเ่ ปรยี วเกินไป มีรสชาติมันหน่อยๆ กนิ ตอนใกลส้ ุก แบบปากตะกร้อ จะอร่อย หวานชนื่ ใจมาก สามารถหาซอื เปน็ ของฝากได้ในชว่ ง เดือนมนี าคม-พฤษภาคม จดุ เดน่ ดา้ นทรพั ยากรธรรมชาติ (เชน่ แหล่งน้า/ป่า/สถานทีท่ อ่ งเทยี่ ว/สาธารณะ) ศาลรัชมงั คลาจารย์ เปน็ ศาลาเอนกประสงค์ คลองนาซา เปน็ คลองที่ชาวบ้านหาสตั วน์ ้าไปขาย ท้าการประมงพนื บ้าน คลองหนองโพรง ออกศาลกรมหลวง เป็นคลองทชี่ าวบ้านหาสตั วน์ า้ ไปขายท้าการประมง พนื บา้ น คลองนาซา คลองหนองโพรง คมู่ ือรู้จกั ชมุ ชนปากนา้ ประแส เลม่ ที่ 7 เร่ืองแผนที่ชมุ ชน โรงเรียนชมุ ชนวดั ตะเคยี นงาม
52 ทีท่ ้าการชมุ ชนเข้มแข็งบ้านนาซา ศาลเจ้า จุดเดน่ ดา้ นภูมปิ ญั ญาชาวบ้าน ปลากรอบสามรส ปลาเค็ม สมนุ ไพร ปา่ ชายเลนมาใชป้ ระโยชน์ เช่น ประกอบยารกั ษาโรค นอกจากนยี งั มีการน้าภูมิปัญญาชาวบา้ นมาใชใ้ หเ้ หมาะสมกับวิถชี ีวติ ของคนในชมุ ชน โดยมีการรวมกลุม่ กัน เพอ่ื ผลิตสนิ ค้าและนา้ ไปวางขาย เพื่อน้ามาเป็นรายได้เสรมิ ให้กบั ครัวเรอื นและชุมชน คอื การน้าสมนุ ไพรปา่ ชายเลน มามาแปรรูปเป็นยารกั ษาโรค ปลาเคม็ ปลากรอบสามรส คมู่ ือรู้จกั ชมุ ชนปากนา้ ประแส เลม่ ท่ี 7 เร่ืองแผนที่ชมุ ชน โรงเรียนชมุ ชนวดั ตะเคียนงาม
53 สมนุ ไพรชาใบขลู่ จดุ เด่นด้านประเพณ/ี วัฒธนธรรม/กฎ ระเบยี บ ของชุมชน ทา้ บุญกลางบา้ น ช่วงเดอื นเมษายน มีการท้าบุญนิมนตพ์ ระมาประกอบพิธีทางศาสนา ทา้ บญุ ฉลองศาลารชั มงั คลาจารย์ ชว่ งเดือนเมษายน มกี ารทา้ บุญนมิ นต์พระมาประกอบพิธี ทางศาสนา ประเพณงี านทา้ บญุ วนั ไหล จดั ทุกวันที่ 13 ของเดือนเมษายน มีกจิ กรรมการท้าบุญในวันไหล ท้าบุญตักบาตรพระ เสร็จแลว้ กจ็ ะน้าดอกไม้ ธูปเทียน ข้าวปลาอาหารแหง้ และเงินทา้ บุญ ตามแตท่ ี่เราศรทั ธา นอกจากนยี งั มีพธิ รี ดนา้ ดา้ หวั ขอพรผสู้ ูงอายุ คมู่ อื รู้จกั ชมุ ชนปากนา้ ประแส เลม่ ท่ี 7 เร่ืองแผนท่ชี มุ ชน โรงเรียนชมุ ชนวดั ตะเคียนงาม
54 ถนน 4 เลน โรงงานผลติ หน้ากากอนามยั ศาลาประชาคมบา้ นปากทางหลวง คมู่ ือรู้จกั ชมุ ชนปากนา้ ประแส เลม่ ท่ี 7 เร่ืองแผนท่ชี มุ ชน โรงเรียนชมุ ชนวดั ตะเคยี นงาม
55 สวนปา่ ของนายนพรัตน์ เออื ตระกลู ประธานกรรมการสถานศกึ ษาโรงเรยี นชมุ ชนวดั ตะเคยี นงาม คมู่ อื รู้จกั ชมุ ชนปากนา้ ประแส เลม่ ท่ี 7 เร่ืองแผนทีช่ มุ ชน โรงเรียนชมุ ชนวดั ตะเคียนงาม
56 ชมุ ชนแหลมสน หมู่ 6 ตา้ บลปากน้ากระแส อา้ เภอแกลง จังหวัดระยอง มุ่งเนน้ โบราณสถาน พัฒนาประมงพนื บ้าน สิ่งแวดล้อมมีคุณภาพ มาตรการท่องเท่ียว คมู่ ือรู้จกั ชมุ ชนปากนา้ ประแส เลม่ ที่ 7 เรื่องแผนท่ีชมุ ชน โรงเรียนชมุ ชนวดั ตะเคยี นงาม
57 ส่วนที่ 1 ข้อมูลทว่ั ไป ชมุ ชนแหลมสน หมทู่ ี่ 6 ขอ้ มูลท่ัวไปของชุมชนแหลมสน หมู่ท่ี 6 ประวัตชิ ุมชน ชุมชนแหลมสน หมทู่ ี่ 6 เปน็ หมบู่ า้ นเก่าแก่ท่ีสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยหู่ ัว หรอื รชั กาล ท่ี 5 ทรงเสดจ็ ประพาสผา่ นมา และทรงเห็นวา่ มีชาวบ้านอาศัยอยู่ และทะเลดี จงึ ทรงสรา้ งวัด และประทานชื่อวัด ทีส่ รา้ งขึนว่า วดั สมมตเิ ทพฐาปนาราม หรือ วัดแหลมสน สาเหตทุ ่เี รียกวา่ แหลมสน เพราะมตี น้ สนเป็นจา้ นวนมาก ตามแนวชายหาด ซง่ึ ชาวบ้านสมัยโบราณ ปลูกไวเ้ พื่อเป็นแนวกนั ลมพายุ กันทรายทรดุ และกนั ทรายปลิวเข้าวัด สมัยก่อนมหี ลกั ฐานพบว่าที่วัดสมมตเิ ทพฐาวนาราม มกี ารสอนหนังสอื ไทยตงั แต่ พ.ศ.2430 ที่แหลมสนนเี ป็นท่ีตัง กองทหารประจา้ เมอื งแกลง ซึ่งตามแถลงเป็นการจัดตงั เพ่ือเป็นกองทหารปรามสลัด เพราะในขณะนนั โจรสลดั ชุกชมุ มาก ลกั ษณะทต่ี ัง ชมุ ชนแหลมสน หมู่ 6 มีเนอื ท่ี 120 ไร่ หรือ 168,000 ตารางเมตร ตังอย่ใู นต้าบลปากน้ากระแส หา่ งจากอา้ เภอแกลง จังหวัดระยอง เป็นระยะทาง ประมาณ 36 กิโลเมตร แผนท่ีแนวเขตหมู่ 1-7 เทศบาลตา้ บลปากนา้ ประแส คมู่ อื รู้จกั ชมุ ชนปากนา้ ประแส เลม่ ที่ 7 เรื่องแผนท่ีชมุ ชน โรงเรียนชมุ ชนวดั ตะเคยี นงาม
58 ขอ้ มลู ผู้น้าชุมชน ชอื่ ผใู้ หญ่บา้ น นายอนุวฒั อวยพร โทร. 089-0929369 อาณาเขต ทิศเหนอื ติด คลองชายสงู ทิศใต้ ติด ทะล ทศิ ตะวันออก ตดิ แม่นา้ ประแส ทศิ ตะวันตก ตดิ บา้ นถนนกระเพรา ลักษณะภูมปิ ระเทศ ชุมชนแหลมสน มสี ภาพพนื ทสี่ ว่ นใหญเ่ ปน็ ทีร่ าบลมุ่ ชายฝ่ัง เหมาะในการทา้ ประมง ชุมชนแหลมสนอยตู่ ิดทะเล พืนท่ีเป็นดินทรายไม่สามารถเพาะปลูกพชื ผลได้ ลกั ษณะภูมิอากาศ ชุมชนแหลมสน โดยทวั่ ไปเปน็ มรสมุ เขตร้อน มีอากาศร้อนชืนตลอดปี และมลี มมรสมุ ตะวนั ออกเฉยี งเหนอื การคมนาคม ชมุ ชนแหลมสน หมู่ 6 อยู่ห่างจากอ้าเภอแกง ประมาณ 20 กิโลเมตร การคมนาคมสัญจรไปมา ส่วนใหญ่ใชท้ ังรถยนต์สว่ นตวั หรือ รถจกั รยานยนต์ ซึ่งมีเส้นทางไปอา้ เภอแกลง ได้ 5 เส้นทาง คือ - ทางถนนสายเนินฆอ้ หมู่ 3 ต้าบลเนินฆอ้ อา้ เภอแกลง จังหวัดระยอง - ทางถนนสายเนนิ ทราย หมู่ 2 ต้าบลเนนิ ฆอ้ อ้าเภอแกลง จังหวัดระยอง - ทางถนนสายเลยี บคลองเนิทราย หมู่ 1 ตา้ บลเนินฆ้อ อ้าเภอแกลง จงั หวัดระยอง - ทางถนนสายบา้ นไร่ (แหลมสน) หมู่ 9 ต้าบลเนินฆ้อ อ้าเภอแกลง จังหวดั ระยอง - ทางหลวงแผน่ ดนิ หมายเลข 3161 เป็นถนนลาดยางตลอดทาง คมู่ อื รู้จกั ชมุ ชนปากนา้ ประแส เลม่ ท่ี 7 เรื่องแผนท่ีชมุ ชน โรงเรียนชมุ ชนวดั ตะเคยี นงาม
59 ขอ้ มลู ประชากร จา้ นวนครัวเรือนทงั หมด 191 ครัวเรือน ประชากรทังหมด 569 คน - ชาย 263 คน - หญงิ 306 คน การประกอบอาชีพ รายได้ จ้านวน 52 ครัวเรอื น อาชพี หลัก จา้ นวน 36 ครัวเรือน อาชีพประมง อาชีพรบั จ้างทัว่ ไป จา้ นวน 11 ครวั เรอื น อาชพี เสริม อาชพี เลียงปลากระชงั ด้วยลักษณะทางภูมิประเทศท่ีติดกับทะเล ท้าให้อาชีพส่วนใหญ่ของชาวชุมชนตลาดตอนกลางคือ อาชีพประมง โดยเฉพาะประมงเรือเล็กซึ่งถือว่าเป็นอาชีพดังเดิมของชุมชน อาชีพประมงเรือเล็กเป็นอาชีพ ที่จ้าเป็นต้องอาศัยความรู้ ประสบการณ์ เทคนิควิทยา และภูมิปัญญาท้องถ่ินเป็นอย่างมาก แต่เป็นอาชีพที่ลงทุน ไม่มาก อยู่ในวิสัยของชาวบ้านท่ีสามารถจะกระท้าได้ แต่ประมงเรือใหญ่เป็นอาชีพที่ต้องลงทุนสูง ทังเร่ืองของต้นทุน และค่าใช้จ่ายต่างๆ จึงมีเพียงชาวบ้านเพียงบางส่วนซึ่งเป็นส่วนน้อยที่จะมีเงินทุนพอส้าหรับประกอบอาชีพประมง เรอื ใหญ่ คมู่ อื รู้จกั ชมุ ชนปากนา้ ประแส เลม่ ท่ี 7 เรื่องแผนทชี่ มุ ชน โรงเรียนชมุ ชนวดั ตะเคียนงาม
60 สว่ นอาชพี รบั จ้างทว่ั ไปถือเปน็ อาชพี ที่มีความส้าคญั เปน็ อันดับรองลงมา เชน่ อาชีพแกะปลา นอกจากนภี ายในชุมชนยงั มีอาชีพอ่นื ๆ อีกเชน่ ชา่ งตอกหมัน งานบรกิ าร ท้ากะปิ อตุ สาหกรรมปลากรอบ รบั จา้ งท่ัวไป สา้ หรบั การประกอบอาชีพเกษตรกรรมนนั ยังประสบปญั หาไมส่ ามารถเพาะปลูกได้ เนอ่ื งจาก 1. ชาวบ้านไม่มพี นื ที่ท้ากิน เลยจ้าเปน็ ต้องหากินกนั ในคลองและวธิ อี ื่นเสียเป็นสว่ นใหญ่ 2. ดินเค็ม เพาะปลูกพชื ได้น้อยมาก ศิลปวัฒนธรรม/ประเพณีท้องถ่ิน งานประจา้ ปี (งานศาลเจา้ พ่อแหลมสน) จัดวันที่ 6 มกราคม ของทุกปี (จัดงานเลียงเพ่อื รวบรวมเงนิ บริจาคน้าไปใช้พัฒนาสว่ นทจี่ ้าเป็น งานประเพณีสงกรานต์ ทุกวนั ที่ 13 เมษายน ของทกุ ปี (ท้าบญุ เชา้ และเลน่ นา้ บ่าย) สถานทท่ี ่องเที่ยว/สถานท่บี ริการ สถานทท่ี ่องเท่ียว ชายหาดแหลมสน เป็นชายหาดทมี่ คี วามสวยงาม ใชป้ ระโยชน์ พักผ่อน วดั สมมตุ ิเทพฐาปนาราม เป็นวดั เกา่ สมัยรชั กาลที่ 5 จุดชมวิว ปา่ ชายเลน คมู่ ือรู้จกั ชมุ ชนปากนา้ ประแส เลม่ ที่ 7 เรื่องแผนทีช่ มุ ชน โรงเรียนชมุ ชนวดั ตะเคยี นงาม
61 คมู่ อื รู้จกั ชมุ ชนปากนา้ ประแส เลม่ ที่ 7 เร่ืองแผนทช่ี มุ ชน โรงเรียนชมุ ชนวดั ตะเคียนงาม
62 โฮมสเตย์ บา้ นสดุ สาครโฮมสเตย์ หมู่ที่ 6 ต.ปากน้ากระแส อ.แกลง จ.ระยอง คมู่ ือรู้จกั ชมุ ชนปากนา้ ประแส เลม่ ที่ 7 เร่ืองแผนที่ชมุ ชน โรงเรียนชมุ ชนวดั ตะเคยี นงาม
63 สภาพสังคม สภาพบา้ นเรือนของชมุ ชนแหลมสน หมู่ 6 มคี วามม่ันคงถาวร สว่ นมากเปน็ บา้ นชันเดียว โดย บา้ นเรอื นปลกู ระจายพอสมควร ประชากรส่วนใหญเ่ ปน็ เครือญาตกิ ัน และมีการจดั ระเบยี บบา้ นเรอื นถูกสุขลักษณะ ครัวเรือนสว่ นใหญ่ไม่ถูกรบกวนจากมลพิษมนี ้าสะอาด สา้ หรับน้าด่มื มีบรโิ ภคเพียงพอตลอดปี ครัวเรือนมคี วามปลอดภยั ในชวี ิตและทรัพยส์ ิน ครอบครัวส่วนใหญ่มีความอบอุ่น ประชากรสว่ นใหญม่ ีสขุ ภาพดี เดก็ และเยาวชนได้รบั การศึกษาภาคบังคับทุกคน คนในครวั เรือนส่วนใหญไ่ ม่ตดิ สรุ า ไมส่ ูบบหุ ร่ี และปฏบิ ัตติ ามขนบธรรมเนียมประเพณี และ คมู่ ือรู้จกั ชมุ ชนปากนา้ ประแส เลม่ ท่ี 7 เรื่องแผนท่ชี มุ ชน โรงเรียนชมุ ชนวดั ตะเคยี นงาม
64 มารยาทไทย คนสงู อายุ และคนพิการในครัวเรอื นไดร้ บั การดแู ลเอาใจใส่ครบทุกคน ครวั เรอื นส่วนใหญเ่ ป็นสมาชกิ กลมุ่ ท่ีตังขนึ ในหมู่บา้ นมสี ่วนร่วมแสดงความคิดเหน็ และร่วม ท้ากจิ กรรมของชมุ ชน เพอื่ ประโยชนข์ องคนในชุมชน รวมทงั คนอายุ 18 ปี ขึนไปทีม่ ีสทิ ธเิ ลือกตงั ไปใช้สิทธิเลือก ตังในชุมชนของตนเองเปน็ ส่วนใหญ่ วัดสมมติเทพฐาปนาราม หรือ วัดแหลมสน สาเหตุที่เรยี กวา่ แหลมสน เพราะมี ตน้ สนเป็นจ้านวนมากตามแนวชายหาด ซึ่งชาวบา้ นสมยั โบราณ ปลกู ไว้ เพ่ือเปน็ แนวกนั ลมพายุ สภาพพืนทส่ี ่วนใหญเ่ ปน็ ท่รี าบลมุ่ ชายฝง่ั ติดกับทะเล เหมาะในการทา้ การประมง ทา้ ให้อาชีพ สว่ นใหญเ่ ป็นอาชีพประมง มีพืนทีเ่ ป็นดินทรายไมส่ ามารถเพาะปลูกพืชผลได้ คมู่ อื รู้จกั ชมุ ชนปากนา้ ประแส เลม่ ท่ี 7 เรื่องแผนที่ชมุ ชน โรงเรียนชมุ ชนวดั ตะเคยี นงาม
65 วิถชี วี ติ ของชมุ ชนส่วนใหญ่ มกี ารทา้ กะปิ นา้ ปลา ปลากะตักตากแห้ง การทา้ อปุ กรณ์การประมงจ้าหน่ายให้กับ ชุมชนหรือนักท่องเทีย่ วท่ีมคี วามสนใจ ในเรือ่ งของงานประเพณหี รืองานประจา้ ปขี องหมบู่ ้าน คือ งานศาลเจ้าพ่อแหลมสน จะจัดขึนในวนั ท่ี 6 มกราคมของทุกปี เพ่ือรวบรวมเงินบรจิ าคน้าไปใชพ้ ฒั นาส่วนท่จี า้ เปน็ ภายในหมู่บา้ และในด้านสถานทท่ี ่องเที่ยว ทไี่ ด้รบั ความนยิ มมากทีส่ ดุ จากนกั ท่องเทีย่ ว คือ จดุ ชมววิ แหลมสน สรา้ งเสร็จเมอ่ื ปี 2556 โดยกรมทางหลวงชนบท เปน็ จุดที่นกั ท่องเท่ียวจะเขา้ มาถา่ ยภาพเป็นท่รี ะลึก และ มีบริเวณชายหาดทเี่ หมาะกบั การพักผ่อนให้กบั นักท่องเที่ยว ในช่วงวันหยดุ ไดเ้ ป็นอย่างดี คมู่ อื รู้จกั ชมุ ชนปากนา้ ประแส เลม่ ท่ี 7 เร่ืองแผนที่ชมุ ชน โรงเรียนชมุ ชนวดั ตะเคียนงาม
66 จุดเดน่ ด้านทรัพยากรธรรมชาติ (เชน่ แหล่งน้า/ปา่ /สถานทที่ ่องเที่ยว/สาธารณะ) ชายหาดแหลมสน ใช้ประโยชน์ พักผอ่ น ชมธรรมชาติ หาหอย หาปู วัดสมมตเิ ทพฐาปนาราม เปน็ วัดเกา่ สมัยรัชกาลท่ี 5 ใช้ประโยชน์ สถานท่องเท่ียว สถานท่ปี ระกอบพธิ ีทางศาสนา ปา่ ชายเลน เปน็ สถานทเี่ พาะพันธ์ของปูก้ามดาบ ปแู สม กงั กุ้ง สัตวน์ า้ นานาชนดิ มตี ้นสนทส่ี วยงาม ใช้เปน็ แหลง่ ชมธรรมชาติ จุดเดน่ ด้านภูมิปัญญาชาวบ้าน ท้ากะปิ นา้ ปลา ปลากะตกั ตากแห้ง การท้าอปุ กรณ์การประมง การทา้ ลอบปู การแปรรูปอาหารทะเล คมู่ อื รู้จกั ชมุ ชนปากนา้ ประแส เลม่ ท่ี 7 เร่ืองแผนทีช่ มุ ชน โรงเรียนชมุ ชนวดั ตะเคยี นงาม
67 จุดเดน่ ดา้ นประเพณ/ี วัฒนธรรม/กฎ ระเบยี บ ของชุมชน งานศาลเจา้ พ่อแหลมสน จัดวนั ท่ี 6 มกราคาม ของทุกปี มีการนิมนต์พระมาท้าบุญ งานประเพณีสงกรานต์ เมษายน ของทกุ ปี มกี ารนิมนต์พระมาท้าบุญเช้า และเล่นนา้ บ่าย ขอพรจากผใู้ หญ่ ในตอนเย็นมงี านเลียงสรรค์กันภายในชุมชน คมู่ อื รู้จกั ชมุ ชนปากนา้ ประแส เลม่ ท่ี 7 เร่ืองแผนทชี่ มุ ชน โรงเรียนชมุ ชนวดั ตะเคยี นงาม
68 ชุมชนแสมผู้ หมู่ 7 ต้าบลปากนา้ กระแส อ้าเภอแกลง จังหวัดระยอง แสมผแู้ หลง่ เรียนรู้อาชีพพนื บ้าน พฒั นาสังคม วัฒนธรรมท้องถนิ่ ศูนยก์ ลางการท่องเที่ยวเชิงอนรุ ักษ์ คมู่ ือรู้จกั ชมุ ชนปากนา้ ประแส เลม่ ที่ 7 เรื่องแผนทช่ี มุ ชน โรงเรียนชมุ ชนวดั ตะเคียนงาม
69 ข้อมูลทัว่ ไป ชมุ ชนแสมผู้ หมูท่ ี่ 7 ขอ้ มูลท่ัวไปของชุมชนแสมผู้ หมู่ที่ 7 ประวตั ิชุมชน ชุมชนแสมผู้ ในสมัยก่อนเรียกว่าบ้านแสมตัวผู้ เพราะเม่ือก่อนหมู่ 7 มีป่าไม้ท่ีอุดมสมบูรณ์ท้าใหม้ ี สัตว์ป่าต่าง ๆ อาศัยอยู่มาก โดยเฉพาะลิงแสมซ่ึงมีเป็นร้อย ๆ ตัว ต่อมาได้มีพวกนายทุนเข้ามาท้าสัมปทานตัดไม้ ท้าบ่อกุ้ง และบุกรุกป่าชายเลนท้าให้ลิงแสมหนีไปอยู่ที่อ่ืน ชุมชนแสมผู้มีศาลเจ้าพ่อเล็ก ๆ เป็นท่ีสักการะบูชาของ ชาวบา้ นในสมยั กอ่ น เรียกว่าศาลเจา้ พ่อแสมผู้ ปจั จบุ ันชาวบา้ นร่วมกันปรับปรุงใหมแ่ ละเปน็ สถานที่ท่ีประชาชนกราบ ไหว้จ้านวนมาก สมัยก่อนชุมชนแสมผู้มีประชากรประมาณ 70 กว่าคน มีบ้านเรือนประมาณสิบกว่าหลังคาเรือน ส่วนใหญพ่ ืนท่ีจะเปน็ ทีน่ า ชาวบ้านจะมอี าชพี ท้านา แต่ปจั จุบนั พนื ทน่ี าไดเ้ ปลีย่ นเป็นบ้านเรือนของชมุ ชน ลักษณะทีต่ ัง ชมุ ชนแสมผู้ หมู่ 7 มเี นือที่ 270 ไร่ หรือ 432,000 ตารางเมตร ตังอยูใ่ นต้าบลปากน้า กระแส หา่ งจากอ้าเภอแกลง จงั หวัดระยอง เปน็ ระยะทางประมาณ 21 กโิ ลเมตร แผนทแ่ี นวเขตหมู่ 1-7 เทศบาลตา้ บลปากนา้ ประแส คมู่ อื รู้จกั ชมุ ชนปากนา้ ประแส เลม่ ท่ี 7 เร่ืองแผนทช่ี มุ ชน โรงเรียนชมุ ชนวดั ตะเคียนงาม
70 ขอ้ มลู ผู้น้าชุมชน นายนติ ิ อภิญ โทร. 094-5499645 ชอ่ื ผู้ใหญบ่ ้าน อาณาเขต ทศิ เหนอื ติด หมทู่ ี่ 4 ตา้ บลปากน้ากระแส อ้าเภอแกลง จงั หวัดระยอง ทิศใต้ ติด ปา่ ชายเลน ทศิ ตะวันออก ติด ป่าชายเลน ทิศตะวันตก ตดิ หม่ทู ี่ 2 และ หมทู่ ี่ 8 ต้าบลปากนา้ กระแส อ้าเภอแกลง จงั หวัดระยอง ลักษณะภูมิประเทศ ชมุ ชนแสมผู้ มีสภาพพืนท่สี ว่ นใหญเ่ ปน็ ท่รี าบลมุ่ ชายฝ่ัง ตดิ ลา้ คลองแสมผู้ เป็นล้าคลองสาธารณะ ไหลผา่ นหมูบ่ า้ น สแู่ ม่นา้ ประแส เหมาะในการท้าประมงน้าตืน และประมงพนื บา้ น เช่น เพาะเลียงเชือหอยนางรม จับปลา หาปู ลักษณะภูมิอากาศ ชุมชนแสมผู้ โดยทั่วไปเป็นมรสมุ เขตร้อน มีอากาศร้อนชนื ตลอดปี และมีลมมรสมุ ตะวันออกเฉยี งเหนือ การคมนาคม ชุมชนแสมผู้ หมู่ 7 อยหู่ ่างจากอ้าเภอแกง ประมาณ 19 กโิ ลเมตร การคมนาคมสัญจรไปมา สว่ นใหญใ่ ชท้ ังรถยนต์ส่วนตัว หรือ รถจกั รยานยนต์ ซ่งึ มีเสน้ ทางไปอ้าเภอแกลง ได้ 2 เส้นทาง คือ - ทางหลวงแผ่นดนิ หมายเลข 3 (ถนนสขุ มุ วทิ ) เป็นถนนลาดยางตลอดทาง - ทางท่ากระพัก (ทะเลน้อย) เปน็ ถนนลาดยางตลอดทาง คมู่ อื รู้จกั ชมุ ชนปากนา้ ประแส เลม่ ที่ 7 เรื่องแผนทชี่ มุ ชน โรงเรียนชมุ ชนวดั ตะเคยี นงาม
71 ข้อมลู ประชากร จ้านวนครัวเรือนทังหมด 99 ครวั เรือน ประชากรทังหมด 351 คน - ชาย 175 คน - หญิง 176 คน การประกอบอาชีพ รายได้ อาชพี หลัก อาชพี ประมง จ้านวน 42 ครวั เรอื น อาชีพรบั จ้างท่ัวไป จา้ นวน 33 ครัวเรือน อาชพี เสรมิ อาชีพเลียงปลากระชัง จ้านวน 15 ครัวเรือน ด้วยชุมชนแสมผู้อยู่ติดป่าชายเลน และคลองแสมผู้ มีอาชีพหลักเป็นชาวประมงพืนบ้านหรือประมง เรือเลก็ หากินตามคลองชาวบา้ นจะออกเรือไปตามคลองเพ่ือจับสตั ว์น้าด้วยวิธีการต่างๆตามภูมปิ ัญญาชาวบ้าน เชน่ การ ใชโ้ พงพาง การวางลอบ อวนปู แห ตปี ลา เป็นต้น ส่วนประมงเรือใหญ่ก็มีบ้าง สว่ นอาชพี รับจา้ งทั่วไปถอื เปน็ อาชีพที่มคี วามส้าคัญเปน็ อันดับรองลงมา เชน่ อาชพี แกะปลาชาวประมง ส่วนใหญน่ ยิ มเลยี งปลากระชงั เป็นอาชพี เสรมิ เพราะ รายได้จากการท้าประมงไม่แนน่ อน จงึ ตอ้ งเลยี งปลากระชังชว่ ยด้วย บางบ้านก็เลียงเป็นปลาบ่อ ปลากระชงั ท่ีนิยมเลียง คือ ปลากะพงและปลาเกา๋ ส้าหรับการประกอบอาชพี เกษตรกรรมนันยงั ประสบปญั หาไมส่ ามารถเพาะปลกู ได้ เน่อื งจาก 1. ชาวบา้ นไมม่ ีพืนที่ทา้ กนิ เลยจ้าเป็นต้องหากนิ กันในคลองและวธิ ีอ่ืนเสียเป็นส่วนใหญ่ 2. ดินเคม็ เพาะปลูกพืชได้น้อยมาก คมู่ อื รู้จกั ชมุ ชนปากนา้ ประแส เลม่ ที่ 7 เร่ืองแผนที่ชมุ ชน โรงเรียนชมุ ชนวดั ตะเคียนงาม
72 ศิลปวัฒนธรรม/ประเพณที ้องถนิ่ ท้าบุญกลางบ้าน ชว่ งเดอื นเมษายน ณ ศาลาท่าเทียบเรอื หมู่บ้านแสมผู้ หมู่ 7 มีการทา้ บุญนิมนต์พระ มาประกอบพธิ ที างศาสนา ประเพณงี านท้าบุญวันไหล เดือนเมษายน มีกจิ กรรมการท้าบญุ ในวันไหล ท้าบญุ ตักบาตรพระ นอกจากนียงั มีพธิ ี รดน้าด้าหวั ขอพรผู้สงู อายุ คมู่ ือรู้จกั ชมุ ชนปากนา้ ประแส เลม่ ท่ี 7 เรื่องแผนท่ชี มุ ชน โรงเรียนชมุ ชนวดั ตะเคียนงาม
73 สถานทที่ ่องเทย่ี ว/สถานทีบ่ ริการ สถานที่ท่องเท่ียว ศาลเจา้ พ่อแสมผู้ หมู่ 7 ซงึ่ เปน็ ส่งิ ศักดสิ์ ิทธิ์ทคี่ นในชมุ ชนเคารพบูชา พร้อมทงั เป็นแหล่ง เรยี นรู้สภาพสิ่งแวดลอ้ มทางธรรมชาติป่าชายเลนเป็นอยา่ งดี สะพานทงุ่ โปรงทอง คือ สะพานช่ืนชมธรรมชาติปา่ ชายเลนแสมผู้ และเปน็ ทีต่ ังของศาลเจา้ สะพานชุมชนหมู่ 7 คือ สะพานช่ืนชมธรรมชาติป่าชายเลนแสมผู้ ซึง่ เปน็ แหลง่ เรยี นรู้ สภาพส่งิ แวดล้อมทางธรรมชาตปิ ่าชายเลนเปน็ อยา่ งดี ซึ่งชมุ ชนแสมผู้ หมู่ 7 มเี รือพานักท่องเทีย่ วลอ่ งลา้ นา้ แสมผู้ เพอ่ื ช่ืนชมธรรมชาติ และชมหง่ิ หอ้ ยตามทางท่ลี ่องไป คมู่ ือรู้จกั ชมุ ชนปากนา้ ประแส เลม่ ที่ 7 เร่ืองแผนทีช่ มุ ชน โรงเรียนชมุ ชนวดั ตะเคียนงาม
74 ทงุ่ โปรงทอง ตังอยู่ทช่ี มุ ชนบ้านแสมผู้ หม่ทู ี่ 7 ตา้ บลปากน้าประแส อ้าเภอแกลง จังหวดั ระยอง ซงึ่ เป็นบริเวณปา่ ชายเลนริม ทะเลประแสท่ีมกี ารปลูกตน้ โปรงขาวไว้เป็นจ้านวนมาก มองไปไดไ้ กลสดุ ลูกหูลูกตา โดยเฉพาะยามเชา้ ตรู่และ ยาม เยน็ ท่ีมีแสงพระอาทิตย์อ่อน ๆ ฉาบทาลงมาท่ีทุ่งแหง่ นสี ะท้อนใบของต้นโปรงขาวให้กลายเป็นสเี หลืองทองอย่างสวยงาม ที่น่ีจึงได้ชื่อเรียกว่า “ทุ่งโปรงทอง” โดยจะมีทางเดินสะพานไม้เรียกว่า Walk Way ระยะทางประมาณ 2.6 กิโลเมตร ลัด เลาะไปตามทุ่งโปรงทอง ให้นักท่องเที่ยวได้สัมผัสกับธรรมชาติของป่าชายเลนที่ปกคลุมไปด้วยพันธุ์ไม้นานาชนิด อาทิ ต้นแสม ต้นโกงกาง โปรงแดง โปรงขาว และเป็นแหล่งบริบาลสัตวน์ ้า สามารถเดินถ่ายภาพกับทุ่ง แห่งนีกันอย่าง ใกล้ชิด ซง่ึ ในปจั จบุ นั ถือเป็นแหล่งธรรมชาตทิ บ่ี ริสุทธิ์ โดยผ่านเกณฑ์การประเมินมาตรฐานคณุ ภาพแหลง่ ธรรมชาติ และ เป็นท่ีนิยมมาเท่ียวชมของนักท่องเท่ียว ส่วนภายในบริเวณทุ่งโปรงทองยังมีศาลเจา้ แสมหรือแสมผู้ ส่ิงศักด์ิสิทธิ์ท่ี ชาวบ้านนบั ถือมาแต่โบราณ นักท่องเทีย่ วสามารถเข้ามากราบสักการะได้ คมู่ ือรู้จกั ชมุ ชนปากนา้ ประแส เลม่ ที่ 7 เรื่องแผนที่ชมุ ชน โรงเรียนชมุ ชนวดั ตะเคยี นงาม
75 โฮมสเตย์ชุมชนแสมผู้ บ้านนางวณี า วงศ์ไพศาล บา้ นเลขที่ 28 หมู่ 7 ต้าบลปากน้ากระแส อ้าเภอแกลง จ.ระยอง บา้ นนางกาญจนา บูรณชาติ บา้ นเลขที่ 5 หมู่ 7 ตา้ บลปากน้ากระแส อา้ เภอแกลง จ. ระยอง คมู่ อื รู้จกั ชมุ ชนปากนา้ ประแส เลม่ ท่ี 7 เร่ืองแผนท่ชี มุ ชน โรงเรียนชมุ ชนวดั ตะเคยี นงาม
76 บา้ นนางอ้าพร อภิญ บ้านเลขท่ี 1 หมู่ 7 ต้าบลปากน้ากระแส อ้าเภอแกลง จ.ระยอง บา้ นนางลกู น้า วิมตุ ิ บ้านเลขที่ 16 ม.7 ตา้ บลปากนา้ กระแส อ.แกลง จ.ระยอง คมู่ ือรู้จกั ชมุ ชนปากนา้ ประแส เลม่ ที่ 7 เรื่องแผนทช่ี มุ ชน โรงเรียนชมุ ชนวดั ตะเคยี นงาม
77 บา้ นนางยินดี มะลิแย้ม บ้านเลขท่ี 9 ม.7 ต.ปากน้ากระแส อ.แกลง จ.ระยอง สภาพสงั คม สภาพบา้ นเรอื นของชุมชนแสมผู้ หมู่ 7 มคี วามม่ันคงถาวร ส่วนมากเป็นบ้านชันเดียว โดยบา้ นเรอื นปลกู กระจดั กระจายพอสมควร ประชากรสว่ นใหญ่เป็นเครือญาติกนั และมีการจัดระเบยี บบ้านเรือน ถูกสุขลักษณะ ครวั เรอื นส่วนใหญ่ไมถ่ ูกรบกวนจากมลพิษมีนา้ สะอาด สา้ หรบั น้าด่ืมมีบริโภคเพียงพอตลอดปี ครวั เรอื นมีความปลอดภยั ในชีวติ และทรัพยส์ นิ ครอบครวั ส่วนใหญม่ คี วามอบอุ่น ชุมชนแสมผหู้ รอื แสมตัวผู้ เป็นชมุ ชนหมู่ที่ 7 ในต้าบลปากนา้ ประแส มเี นือท่ี 270 ไร่ หา่ งจาก อา้ เภอแกลง ประมาณ 19 กโิ ลเมตร มีจา้ นวนประชากรทงั สิน 351 คน จา้ นวน 99 ครัวเรือน พนื ท่ีสว่ นใหญ่ เป็นที่ราบลุ่มชายฝ่ัง ติดกับป่าชายเลนและคลองแสมผู้ ซ่ึงไหลออกสู่แม่น้าประแส อาชีพหลักจึงเป็นอาชีพประมง เรือเลก็ หากนิ ตามล้าคลอง ด้วยวิธกี ารของชาวบ้านโดยการใช้โพงพาง วางลอบ หรอื อวนปู เปน็ ต้น คมู่ อื รู้จกั ชมุ ชนปากนา้ ประแส เลม่ ที่ 7 เร่ืองแผนท่ีชมุ ชน โรงเรียนชมุ ชนวดั ตะเคยี นงาม
78 นอกจากนียังมีการน้าภูมิปัญญาชาวบ้านมาใช้ให้เหมาะสมกับวิถีชีวิตของคนในชุมชน โดยมีการรวมกลุ่มกัน เพื่อผลิตสินค้าและน้าไปวางขาย เพ่ือน้ามาเป็นรายได้เสริมให้กับครัวเรือน และชุมชน คือ การท้ากะปิ น้าปลา ปลากรอบสามรส การเพาะเชือหอยนางรม คมู่ อื รู้จกั ชมุ ชนปากนา้ ประแส เลม่ ท่ี 7 เร่ืองแผนท่ีชมุ ชน โรงเรียนชมุ ชนวดั ตะเคยี นงาม
79 และการนา้ สมุนไพรป่าชายเลนมามาแปรรปู นนั่ ก็คือ การท้าชาใบขล่แู บบใบ ชาใบขล่แู บบผง และนา้ ชาใบขลู่แบบรอ้ นและแบบเยน็ สามารถดม่ื ไดท้ ุกเพศทุกวยั หากกล่าวถงึ สถานทที่ ่องเทย่ี วหรอื สถานทีส่ ้าคัญนน่ั ก็คอื สะพานทุ่งโปรงทอง เป็นสะพานเดนิ ชมธรรมชาติป่า ชายเลน ที่ขึนเรยี งรายกนั นบั หม่ืนนบั พันตน้ มองไปไดไ้ กลสุดลูกหลู ูกตา โดยเฉพาะยามเชา้ ตรู่หรอื มแี สงพระอาทติ ย์ อ่อนๆ สาดลงมาทท่ี ุ่งแหง่ นี จะสะท้อนใบของต้นโปรงใหก้ ลายเปน็ สเี หลืองทอง อย่างสวยงาม คมู่ อื รู้จกั ชมุ ชนปากนา้ ประแส เลม่ ที่ 7 เร่ืองแผนที่ชมุ ชน โรงเรียนชมุ ชนวดั ตะเคียนงาม
80 และสดุ ท้ายในชุมชนมีศาลเจา้ พอ่ เลก็ ๆ ซ่ึงเปน็ ทสี่ ักการะบชู าของชาวบ้าน เรยี กวา่ ศาลเจา้ พ่อแสมผู้ อยู่ถัดไปจากทุ่งโปรงทอง ประมาณ 300 เมตร เป็นสถานที่ศักด์ิสิทธิ์ท่ีคนในชุมชน เคารพบูชากราบไหว้ มคี วามเชอ่ื กนั วา่ ทุกครังกอ่ นออกเรือต้องทา้ การไหวข้ อพรเพื่อใหจ้ บั สตั ว์น้าได้ หรือ ชาวบา้ นมกั จะมาบนบานสาน กล่าว ขอพร ทุกครังชาวบ้านท่ีมาขอพรจะได้สมความปรารถนาทุกครัง ศาลเจ้าพ่อแสมผู้แห่งนีจึงเป็นท่ีพึ่งทางจิตใจให้กับคน ในชมุ ชนมาชา้ นาน คมู่ อื รู้จกั ชมุ ชนปากนา้ ประแส เลม่ ที่ 7 เรื่องแผนทช่ี มุ ชน โรงเรียนชมุ ชนวดั ตะเคยี นงาม
81 จุดเด่นด้านทรัพยากรธรรมชาติ (เชน่ แหล่งน้า/ป่า/สถานทท่ี อ่ งเทยี่ ว/สาธารณะ) ศาลเจ้าพอ่ แสมผู้ เป็นศาลทีช่ าวบ้านเชอ่ื วา่ ศกั ดสิ์ ทิ ธิ และมากราบไหว้ขอพร คลองแสมผู้ เป็นคลองทช่ี าวบ้านหาสตั วน์ ้าไปขาย ท้าการประมงพืนบ้าน ปา่ ชายเลน เปน็ สถานที่เพาะพันธข์ องปกู ้ามดาบ ปูแสม กงั กุง้ สัตว์น้านานาชนดิ ทงุ่ โปรงทอง เป็นสถานที่ชมธรรมชาติ และชมห่งิ หอ้ ยในยามกลางคืน จุดเด่นดา้ นภมู ปิ ญั ญาชาวบ้าน ทา้ กะปิ น้าปลา ปลาตากแหง้ ปลากรอบสามรส ผลติ ภัณฑ์จากใบขลู่ การเพาะเชอื หอยนางรม อุปกรณ์การจับสตั วน์ า้ น้าสมนุ ไพร ป่าชายเลนมาใช้ประโยชน์ เช่น ประกอบยารักษาโรค คมู่ ือรู้จกั ชมุ ชนปากนา้ ประแส เลม่ ท่ี 7 เร่ืองแผนทีช่ มุ ชน โรงเรียนชมุ ชนวดั ตะเคยี นงาม
82 คมู่ อื รู้จกั ชมุ ชนปากนา้ ประแส เลม่ ที่ 7 เร่ืองแผนทช่ี มุ ชน โรงเรียนชมุ ชนวดั ตะเคียนงาม
83 คมู่ อื รู้จกั ชมุ ชนปากนา้ ประแส เลม่ ที่ 7 เร่ืองแผนทช่ี มุ ชน โรงเรียนชมุ ชนวดั ตะเคียนงาม
84 ชมุ ชนแสมผู้ หมู่ 7 ต้าบลปากน้ากระแส อา้ เภอแกลง จังหวดั ระยอง ไดร้ ับมอบโล่รางวัลชุมชนท่องเทย่ี ว OTOP นวัตวิถี ระดับจังหวัด ตามโครงการประกวดชุมชนทอ่ งเที่ยว OTOP นวัตวิถี ระดบั ระยอง คมู่ ือรู้จกั ชมุ ชนปากนา้ ประแส เลม่ ที่ 7 เรื่องแผนท่ีชมุ ชน โรงเรียนชมุ ชนวดั ตะเคียนงาม
85 เข้ารว่ มงานแถลงขา่ วโครงการชมุ ชนท่องเท่ียว OTOP นวตั วถิ ี จังหวัดระยอง ณ ห้างเซน็ ทรลั พลาซา่ ระยอง คมู่ ือรู้จกั ชมุ ชนปากนา้ ประแส เลม่ ท่ี 7 เร่ืองแผนที่ชมุ ชน โรงเรียนชมุ ชนวดั ตะเคียนงาม
86 ชมุ ชนตลาดตอนกลาง หมู่ 8 ต้าบลปากน้ากระแส อา้ เภอแกลง จังหวดั ระยอง ตลาดชุมชนสะอาด ท่าเทยี บเรอื มาตรฐาน เทศกาลถอื ศลี กินเจ อาหารทะเลแปรรูป ศนู ยร์ วมข้อมูลข่าวสาร ส่เู สน้ ทางการท่องเทยี่ ว คมู่ อื รู้จกั ชมุ ชนปากนา้ ประแส เลม่ ที่ 7 เรื่องแผนท่ชี มุ ชน โรงเรียนชมุ ชนวดั ตะเคยี นงาม
87 ขอ้ มูลทว่ั ไป ชมุ ชนตลาดตอนกลาง หม่ทู ี่ 8 ขอ้ มูลทั่วไปของชุมชนตลาดตอนกลาง หมู่ที่ 8 ประวัติชุมชน บ้านตลาดตอนกลาง หมู่ที่ 8 สมัยก่อนในบริเวณหมู่บ้านนี ตอนเริ่มแรกมีประชากรรวมกับหมู่ 2 ปี 2531 สมัยก้านันแก้ว มีประชากรเพิ่มขึน จึงแยกมาจัดตังเป็นหมู่ 8 สมัยก่อนเป็นเมืองท่า ท้าการค้าท่ีส้าคัญ ระหว่างแกลง-ประแสร์-กรุงเทพ เป็นแหลง่ ขนส่งสินค้า และเมอื งหน้าด่าน การขนส่งสนิ ค้าตอ้ งมาขนึ ของทีท่ า่ เรือ หมู่ 8 ก่อน และในตลาดมีองค์กรกงสีของคนจีน ด้าเนินการผูกขาดรับ-สินค้าระหว่างสินค้ากับเรือสินค้าที่วิ่งรับส่งสินค้า ประจ้า และมีการตังโรงเรียนสอนภาษาจีนแต่ตังอยู่ไม่นานก็ล้มเลิก ตลาดตอนกลางในสมัยก่อนมีโรงวิก ค่อนข้าง ทันสมัยในสมัยนันเป็นโรงใหญ่ หลังเวทีมีการจัดงานรื่นเริงต่าง ๆ ส่วนโรงเรียนตังอยู่ท่ีศาลาการเปรียญที่วัดตะเคียน งามหลังเก่าอยู่ดา้ นหน้าวดั ตรงกับต้นคะเคยี นงามหลังใหญ่ปัจจบุ ัน และชมุ ชนตลาดตอนบนมีตน้ ตะเคียงงามซึง่ มีอายุ 400 กว่าปี ลกั ษณะทตี่ ัง ชมุ ชนตลาดตอนกลาง หมู่ 8 มเี นอื ที่ 139 ไร่ หรอื 222,400 ตารางเมตร ตังอย่ใู นตา้ บลปากน้ากระแส หา่ งจากอ้าเภอแกลง จังหวดั ระยอง เปน็ ระยะทางประมาณ 22 กิโลเมตร แผนท่ีแนวเขตหมู่ 1-7 เทศบาลต้าบลปากน้าประแส คมู่ ือรู้จกั ชมุ ชนปากนา้ ประแส เลม่ ท่ี 7 เร่ืองแผนทชี่ มุ ชน โรงเรียนชมุ ชนวดั ตะเคยี นงาม
88 อาณาเขต ทิศเหนอื ติด หมทู่ ่ี 2 ตา้ บลปากน้ากระแส อา้ เภอแกลง จังหวดั ระยอง ทิศใต้ ติด หม่ทู ่ี 1 และ หมูท่ ่ี 8 ตา้ บลปากนา้ กระแส อา้ เภอแกลง จงั หวดั ระยอง ทศิ ตะวนั ออก ติด หม่ทู ่ี 1 และ หมู่ที่ 8 ตา้ บลปากนา้ กระแส อา้ เภอแกลง จังหวัดระยอง ทศิ ตะวนั ตก ตดิ แม่น้าประแส ลกั ษณะภูมิประเทศ ชุมชนตลาดตอนกลาง มสี ภาพพนื ที่ส่วนใหญ่เปน็ ท่ีราบลุม่ ตดิ แม่น้าประแส ดนิ เปน็ ดนิ ร่วน การระบายน้าดี และสภาพของดินจะเป็นดนิ เค็ม เพาะปลูกพืชได้น้อยมาก เหมาะแกก่ ารท้าประมงพืนบ้าน เช่น การ จับปลา หาปู หาหอย ลกั ษณะภมู ิอากาศ ชุมชนตลาดตอนกลาง โดยทัว่ ไปเป็นมรสมุ เขตร้อน มีอากาศรอ้ นชนื ตลอดปี และมลี มมรสุม ตะวนั ออกเฉยี งเหนอื ขอ้ มูลประชากร จา้ นวนครวั เรือนทังหมด 289 ครวั เรอื น ประชากรทังหมด 840 คน - ชาย 421 คน - หญงิ 419 คน การประกอบอาชพี รายได้ จ้านวน 90 ครวั เรือน อาชีพหลัก จ้านวน 33 ครวั เรือน อาชพี รบั จา้ งทว่ั ไป ค้าขาย อาชพี เสรมิ จ้านวน 25 ครวั เรอื น อาชีพประมงพืนบ้าน หลายบ้านในชุมชนตลาดตอนกลาง หารายได้จากการฉีกปลากะตักแห้ง โดยโรงงานท้าปลากรอบ สามรสจะให้คนขี่รถสามล้อมาส่งปลาตามบ้าน ชุมชนก็จะเด็ดหัวปลาออก และฉีกปลาไปเรื่อยๆ จนกว่าจะหมด ส่วนหวั ที่เด็ดออกกใ็ สล่ งกระสอบคนื ให้กับทางโรงงานไป ช่วงหยุดเรยี นเด็กๆ ก็จะนิยมฉีกปลาเพ่อื หาเงนิ เป็นคา่ ขนม คมู่ ือรู้จกั ชมุ ชนปากนา้ ประแส เลม่ ที่ 7 เรื่องแผนทช่ี มุ ชน โรงเรียนชมุ ชนวดั ตะเคียนงาม
89 การท้างานของชาวประมงของชุมชนตลาดตอนกลางจะท้างานกันแบบไม่มีก้าหนด วันและเวลา แน่นอน ขึนอยู่กับสภาพดินฟ้าอากาศ และสภาพน้า บางวันก็จับสัตว์ได้มาก บางวันก็จับได้น้อยอุปกรณ์ที่ใช้จับก็มี หลากหลายตามแต่ความถนัด และความต้องการวา่ อยากจับสัตว์นา้ ชนิดใด ทงั การลงโพงพาง (รวั ไซมาน) การวางอวน ปู ลอบปู การล้อมปลากด ตีปลากระบอก การตกปลาโดยใช้คันเบ็ด พอได้สัตว์น้ามาแล้ว ก็จะแบ่งไว้ส่วนหน่ึงเพ่ือไป ทา้ กับขา้ ว ส่วนทีเ่ หลอื ก็จะไปขายทต่ี ลาดปากน้าประแส ศิลปวัฒนธรรม/ประเพณีทอ้ งถ่นิ ประเพณีของหม่บู ้าน คือ ประเพณถี ือศลี กินเจ ทุกเดอื น 10 ของทกุ ปี มีการนา้ ผลไม้มาไหว้ บางคนถือศลี กินเจเปน็ เวลา 10 วัน สถานท่ที อ่ งเท่ียว/สถานที่บริการ คมู่ ือรู้จกั ชมุ ชนปากนา้ ประแส เลม่ ท่ี 7 เรื่องแผนทีช่ มุ ชน โรงเรียนชมุ ชนวดั ตะเคยี นงาม
90 โฮมสเตย์ อ่นุ รักโฮมสเตย์ 2 บา้ นเลขท่ี 276/11 หมู่ 8 มีให้เช่าบรกิ ารรายวนั และรายเดือน ศาลเจา้ เชงจยุ้ โจว้ ซือกง คมู่ ือรู้จกั ชมุ ชนปากนา้ ประแส เลม่ ท่ี 7 เร่ืองแผนท่ีชมุ ชน โรงเรียนชมุ ชนวดั ตะเคยี นงาม
91 สภาพสงั คม สภาพบ้านเรือนของชมุ ชนตลาดตอนกลาง หมู่ 8 มีความม่ันคงถาวร ส่วนมากเปน็ บา้ นชันเดียว โดยบ้านเรือนปลูกกระจัดกระจายพอสมควร ประชากรส่วนใหญ่เป็นเครือญาติกัน และมีการจัดระเบียบบ้านเรือนถกู สุขลักษณะ ครัวเรือนส่วนใหญ่ไม่ถูกรบกวนจากมลพิษมีน้าสะอาด ส้าหรับน้าดื่มมีบริโภคเพียงพอตลอดปี ครัวเรือนมี ความปลอดภยั ในชีวติ และทรพั ย์สิน ครอบครวั สว่ นใหญ่มคี วามอบอุ่น ประชากรสว่ นใหญม่ สี ุขภาพดี คน 35 ปีขีนไป เด็กและเยาวชนไดร้ บั การศึกษาภาคบังคบั ทุกคน คนในครวั เรือนสว่ นใหญไ่ ม่ติดสุรา ไม่สบู บุหร่ี และปฏิบตั ิตามขนบธรรมเนียมประเพณี และ มารยาทไทย คนสูงอายุ และคนพิการในครัวเรอื นไดร้ ับการดแู ลเอาใจใสค่ รบทุกคน ครัวเรอื นสว่ นใหญ่เปน็ สมาชกิ กลมุ่ ท่ตี ังขึนในหมูบ่ ้านมสี ว่ นรว่ มแสดงความคิดเหน็ และรว่ ม ทา้ กจิ กรรมของชมุ ชน เพอ่ื ประโยชนข์ องคนในชมุ ชน รวมทังคนอายุ 18 ปี ขึนไปท่ีมีสทิ ธิเลอื กตงั ไปใช้สทิ ธ์ิเลอื ก ตังในชุมชนของตนเองเปน็ สว่ นใหญ่ คมู่ ือรู้จกั ชมุ ชนปากนา้ ประแส เลม่ ที่ 7 เร่ืองแผนทช่ี มุ ชน โรงเรียนชมุ ชนวดั ตะเคียนงาม
92 บา้ นตลาดตอนกลาง หมู่ท่ี 8 ในบริเวณหมู่บ้านนีสมยั ก่อนเปน็ เมอื งท่า ท้าการค้าท่ีสา้ คญั ระหวา่ ง แกลง-ประแสร์-กรุงเทพ เป็นแหล่งขนส่งสินค้าและเมืองหน้าด่าน การขนส่งสินค้าต้องมาขึนของท่ีท่าเรือ หมู่ 8 ก่อน และในตลาดมีองค์กรกงสีของคนจีนด้าเนินการผูกขาดรับ-ส่งสินค้าระหว่างสินค้ากับเรือสินค้าท่ีวิ่งรับ-ส่งสินค้าประจ้า ตลาดตอนกลางในสมัยก่อนมีโรงวิกค่อนข้างทันสมัยในสมัยนันเป็นโรงใหญ่ หลังเวทีมีการจัดงานร่ืนเริงต่าง ๆ ชุมชน ตลาดตอนกลาง มสี ภาพพืนทีส่ ว่ นใหญ่เปน็ ที่ราบลุ่ม ติดแม่นา้ ประแส ดินเป็นดนิ ร่วน การระบายน้าดี และสภาพของ ดนิ จะเป็นดนิ เคม็ เพาะปลกู พชื ได้น้อยมากจึงเหมาะแกก่ ารท้าประมงพืนบ้านมากกว่า ปัจจุบัน หมู่ท่ี 8 มีประชากรรวมทังสิน 840 คน 289 ครัวเรือน มีรายได้จากการท้าประมง ซงึ่ ในอดตี จะนยิ มใชอ้ ุปกรณ์ ท่เี รยี กว่า โพงพาง (มีลกั ษณะเหมอื นถงุ กรองกาแฟโบราณขนาดใหญ่ปักอยกู่ ลางคลอง) แต่ ในปัจจุบันได้ยกเลิกไป เพราะอุปกรณ์นีจะดักปลาขนาดเล็กไปด้วย ชาวบ้านจึงหันมาท้าประมงโดยการออกเรือขนาด เลก็ แทน และมีอาชีพฉกี ปลากะตกั แห้ง ส่งโรงงานทา้ ปลากรอบสามรส ซึ่งเป็นบรษิ ทั ของคนในชมุ ชนเป็นผูร้ บั ซือ คมู่ อื รู้จกั ชมุ ชนปากนา้ ประแส เลม่ ที่ 7 เร่ืองแผนทีช่ มุ ชน โรงเรียนชมุ ชนวดั ตะเคียนงาม
93 ประเพณีของหมู่บ้านท่ีปฏิบัติสืบต่อกันมา คือ ประเพณีงานท้าบุญวันไหล จัดทุกวันที่ 13 เดือนเมษายน ของ ทุกปี มีกิจกรรมการท้าบุญในวันไหล ท้าบุญตักบาตรพระ นอกจากนียังมีพิธีรดน้าด้าหัวขอพรผู้สูงอายุ เป็นการจัดงาน เพื่อให้ชุมชนและนักท่องเที่ยวได้ร่วมสนุก และมีดนตรี ร้าวง ในช่วงกลางคืน และประเพณีถือศีลกินเจ จัดขึนในเดือน 10 ของทุกๆปี มีการน้าผลไม้มาไหว้เจ้า บางคนถือศีลกินเจเป็นเวลา 10 วัน ซ่ึงถือว่าเป็นความเชื่ออย่างหน่ึงของคน ไทยเชือสายจีนในชุมชน นอกจากนันยังมีสถานท่ีท่องเท่ียวที่ส้าคัญ คอื คลองประแส ซึง่ เป็นคลองท่ีชาวบา้ นหาสัตว์น้า ไปขาย ท้าการประมงพืนบ้าน และยงั มีอาหารพืนบา้ นทไ่ี ด้กลายมาผลิตภัณฑ์ของชมุ ชน คอื กะป,ิ นา้ ปลา, ปลาหมึกอบ กรอบสมนุ ไพร, ปลาหวาน, ปลาเคม็ , ปลากรอบ และทอดมนั คมู่ อื รู้จกั ชมุ ชนปากนา้ ประแส เลม่ ที่ 7 เร่ืองแผนที่ชมุ ชน โรงเรียนชมุ ชนวดั ตะเคยี นงาม
94 จุดเด่นด้านทรัพยากรธรรมชาติ (เช่น แหล่งนา้ /ป่า/สถานท่ที อ่ งเท่ียว/สาธารณะ) คลองประแส เป็นคลองทีช่ าวบ้านหาสัตว์นา้ ไปขาย ท้าการประมงพนื บา้ น โรงเจ เปน็ สถานทไี่ หวเ้ จา้ ประกอบพธิ เี ทศกาลกินเจ จุดเด่นด้านภูมปิ ญั ญาชาวบา้ น ทา้ กะปิ นา้ ปลา ปลาหมึกอบกรอบสมนุ ไพร ปลาหวาน ปลาเคม็ ปลากรอบ ทอดมนั คมู่ อื รู้จกั ชมุ ชนปากนา้ ประแส เลม่ ท่ี 7 เร่ืองแผนทชี่ มุ ชน โรงเรียนชมุ ชนวดั ตะเคียนงาม
95 จดุ เดน่ ดา้ นประเพณี/วัฒนธรรม/กฎ ระเบยี บ ของชมุ ชน ประเพณงี านท้าบุญวันไหล จดั ทกุ วันท่ี 13 เดอื นเมษายน มกี ิจกรรมการท้าบญุ ในวันไหล ท้าบุญตักบาตรพระ นอกจากนียังมีพิธีรดน้าด้าหัวขอพรผู้สูงอายุ เป็นการจัดงานเพื่อให้ชุมชน และนักท่องเที่ยว ได้รว่ มสนุก และมีดนตรี ร้าวง ในชว่ งกลางคืน ประเพณีถือศีลกินเจ ทุกเดือน 10 ของทุกปี ในเทศกาลกินเจจะมีประชาชนกินเจ มาถือศลี กนิ เจกันที่นี่ คมู่ อื รู้จกั ชมุ ชนปากนา้ ประแส เลม่ ท่ี 7 เรื่องแผนท่ีชมุ ชน โรงเรียนชมุ ชนวดั ตะเคียนงาม
96 บรรณานกุ รม งานสง่ เสรมิ การท่องเทย่ี ว ส้านักปลดั เทศบาล สา้ นักงานเทศบาลต้าบลปากน้าประแส. (2563). สดุ ยอดแหล่ง ท่องเที่ยว(แผน่ พบั ). ระยอง: Creative point งานส่งเสริมการท่องเทีย่ ว สา้ นักปลัดเทศบาล สา้ นักงานเทศบาลต้าบลปากน้าประแส. (2563). มาระยอง ลองไปประแส...ฮิ(แผน่ พับ). ระยอง: Creative point สา้ นกั ปลดั เทศบาล ส้านักงานเทศบาลต้าบลปากนา้ ประแส. (อย่รู ะหวา่ งการตีพิมพ์). แผนชมุ ชน. 1-64 คมู่ อื รู้จกั ชมุ ชนปากนา้ ประแส เลม่ ท่ี 7 เร่ืองแผนท่ีชมุ ชน โรงเรียนชมุ ชนวดั ตะเคยี นงาม
97 คณะผู้จดั ทำ 1. นางอญั ชลี สารสุวรรณ์ ผอู้ านวยการโรงเรียนชุมชนวดั ตะเคียนงาม 2. นางสาวเสาวลกั ญ์ ธรรมเกสร รองผอู้ านวยการโรงเรียนชุมชนวดั ตะเคียนงาม 3. นายณรงศกั ด์ิ ใจยะ ครูชานาญการโรงเรียนชุมชนวดั ตะเคียนงาม 4. นางสาวดาริน บรรจงกิจ ครูโรงเรียนชุมชนวดั ตะเคียนงาม 5. นายณภทั ร ประมวล ครูจา้ งสอนโรงเรียนชุมชนวดั ตะเคียนงาม นายกฤตคุณชั ญ์ ฉตั รถี ผู้ออกแบบปก ครูโรงเรียนชุมชนวดั ตะเคียนงาม คมู่ ือรู้จกั ชมุ ชนปากนา้ ประแส เลม่ ท่ี 7 เร่ืองแผนท่ีชมุ ชน โรงเรียนชมุ ชนวดั ตะเคยี นงาม
Search