หน่วย1บัญชีเบื้องต้น

หนงั สืออา่ นเพมิ่ เตมิ รายวชิ าการบัญชีเบื้องตน้ รหัส ง30283 หนว่ ยการเรยี นรทู้ ่ี 1 ความรเู้ บ้อื งตน้ เกีย่ วกบั บญั ชี นางสาวจิราพร พิมพว์ ิชยั ครชู านาญการพเิ ศษ โรงเรียนร้อยเอ็ดวทิ ยำลยั สำนักงำนเขตพื้นท่ีกำรศกึ ษำมธั ยมศกึ ษำร้อยเอ็ด สำนกั งำนคณะกรรมกำรกำรศึกษำขนั้ พน้ื ฐำน กระทรวงศึกษำธิกำร

หนว่ ยท่ี 1 ความรู้เบ้อื งตน้ เกยี่ วกับการบัญชี หัวข้อเรื่อง 1. ความหมายของการบัญชี 2. จุดประสงคข์ องการบัญชี 3. ประโยชน์ของข้อมูลการบัญชี และผใู้ ช้ประโยชนจ์ ากบัญชี 4. ข้อสมมติตามแม่บทการบัญชี 5. ข้อแนะนาํ เก่ียวกบั การเรยี นวิชาบญั ชี บทนํา เน้ือหาสาระในบทน้ี กล่าวถงึ คาํ จาํ กัดความของ “การบญั ชี” จุดประสงค์ของการบญั ชี ประโยชน์ของ ขอ้ มลู การบัญชี และผใู้ ช้ประโยชนจ์ ากบัญชี ข้อสมมตติ ามแม่บทการบัญชี และ ข้อแนะนําเก่ียวการเรยี นวิชา บญั ชี การบญั ชีจงึ มบี ทบาทและมีความสําคัญในกจิ การ ทกุ ประเภท ไม่วา่ จะดาํ เนินการโดยหวงั ผลกําไรหรอื ไม่ จาํ เปน็ ตอ้ งใช้ข้อมูลในการกําหนด นโยบาย วางแผน ควบคุม และตัดสินใจ พร้อมท้ังสามารถนาํ ไปใช้ในชวี ิตประจาํ วันในการจดั ทํา บญั ชคี รวั เรือนตามแนวคิดหลัก เศรษฐกิจพอเพียง ให้มีประสิทธภิ าพย่ิงขึ้น จุดประสงคเ์ ชงิ พฤตกิ รรม 1. ใหค้ วามหมายของการบัญชไี ด้ 2. อธบิ ายจดุ ประสงค์ของการบัญชไี ด้ 3. บอกประโยชนข์ องข้อมลู การบญั ชีและผู้ใชป้ ระโยชน์จากบัญชไี ด้ 4. อธบิ ายข้อสมมติตามแม่บทการบัญชี 5. ปฏิบตั ิตามขอ้ แนะนําเกี่ยวกบั การเรยี นวชิ าบญั ชีได้ 1. ความหมายของการบญั ชี ตามคาํ นยิ ามของสมาคมผสู้ อบบญั ชีรับอนุญาตแห่งประเทศสหรฐั อเมรกิ า(AICPA)ซ่ึงได้ให้คาํ จาํ กัด มาจากคําเตม็ วา่ The American Institute of Certified Public Accountants ซึ่งได้ให้ คาํ จํากัด ความ เกี่ยวกบั การบัญชไี ว้ดังนี้ การบญั ชี (Accounting) เปน็ ศลิ ปะของการจดบนั ทึกรายการหรือเหตกุ ารณ์ ทเ่ี กีย่ วกับ การเงนิ ไว้ในรูป เงินตรา การจัดหมวดหมหู่ รือจาํ แนกประเภทของรายการเหลา่ น้นั การสรุปผล รวมทง้ั การตีความหมายของผล เหลา่ น้ัน

สมาคมนกั บญั ชีและผ้สู อบบัญชรี ับอนุญาตแหง่ ประเทศไทยได้ให้คําจํากดั ความของ“การบญั ชี” ดังน้ี การบญั ชี หมายถงึ ศลิ ปะการเก็บรวบรวม บันทึก จาํ แนก และทําสรุปข้อมลู อนั เก่ียวกับ เหตุการณ์ทาง เศรษฐกิจในรูปตัวเงิน ผลงานขนั้ สุดทา้ ยของการบญั ชี คือ การให้ข้อมลู ทางการเงนิ ซ่ึงเป็นประโยชน์ต่อบคุ คล หลายฝ่าย และผู้สนใจในกิจกรรมของกิจการ จากคําจาํ กัดความท่กี ล่าวมาข้างต้น พอสรุปได้ว่า “การบัญชี” เป็นการจดบนั ทกึ รายการคา้ ต่าง ๆ ที่ เกดิ ขึ้น เกย่ี วกบั การรับเงิน และการจ่ายเงิน หรือสิง่ ของที่มีมูลคา่ เป็นตัวเงนิ ไว้ในสมดุ บัญชี อย่างสมา่ํ เสมอ โดยจดั แยกประเภท เปน็ ระเบียบ ถูกต้องตามหลักการ และสามารถแสดงผลการ ดาํ เนินงาน พรอ้ มทัง้ ฐานะ การเงนิ ของกิจการในระยะเวลาใดระยะเวลาหนง่ึ ได้ เพื่อให้เปน็ ประโยชน์ตอ่ การตดั สนิ ใจเชิงเศรษฐกิจ ส่วนคําวา่ การจดั ทําบัญชี (Bookkeeping) สมาคมนักบัญชแี ละผสู้ อบบัญชรี บั อนญุ าต แห่งประเทศ ไทย (ส.บช.) ไดใ้ หค้ ําจํากดั ความว่า หมายถึง “การจดบันทึกทางการบญั ชี ซึ่ง ประกอบด้วยการเกบ็ รวบรวม ขอ้ มลู และเอกสาร บนั ทึกรายการในสมดุ บัญชีขนั้ ตน้ จาํ แนกและจัด หมวดหมู่รายการในสมุดบัญชีข้นั ปลาย ลักษณะงานการจดั ทําบญั ชีจะซ้าํ ซากและเป็นงานเสมียน ผู้ปฏบิ ัติงานหนา้ ทน่ี เี้ รยี กว่า ผ้จู ัดทําบญั ชี (Bookkeeper) ซึ่งแตกตา่ งกับ นักบญั ชี (Accountant) คือ ผทู้ ที่ าํ หน้าที่เกี่ยวกบั การบัญชี การบันทึกบัญชี การจัดทาํ งบการเงนิ การวางแผนระบบบัญชี ใหก้ จิ การ ควบคุมการบันทึกบัญชีทัง้ หมด กาํ หนดนโยบาย ทางการบญั ชี สามารถประกอบอาชีพ ผู้สอบบญั ชใี ห้คําปรกึ ษาทางภาษีอากรของกิจการต่าง ๆ ตามมาตรบาน การบัญชที ีร่ ับรองโดยท่ัวไปเป็นตน้ 2. จุดประสงค์ของการบญั ชี การบัญชมี ีจุดประสงค์ ดังนี้ 1. เพ่อื จดบนั ทึกรายการค้าตา่ ง ๆ ทเ่ี กิดขึ้นโดยเรยี งลําดับก่อนหลัง และจําแนกประเภท ของรายการ ค้าไวอ้ ยา่ งสมบรู ณ์ 2. เพ่ือให้การจดบนั ทึกรายการคา้ น้ันถูกต้อง เป็นไปตามหลักการบญั ชี และตาม กฎหมายว่าด้วยการ บัญชี 3. เพื่อแสดงผลการดาํ เนินงานในรอบระยะเวลาหนึ่ง และแสดงฐานะทางการเงนิ ของ กิจการในรอบ ระยะเวลาหน่ึง 4. การทาํ บญั ชเี ป็นการรวบรวมสถิติอย่างหนง่ึ ทชี่ ่วยในการบริหารงาน และให้ข้อมูลอนั เปน็ ประโยชน์ในการวางแผนการดาํ เนนิ งาน และควบคุมกิจการใหป้ ระสบผลสาํ เร็จตามมุ่งหมาย

3. ประโยชนข์ องขอ้ มูลการบัญชี และผใู้ ช้ประโยชนจ์ ากบัญชี ประโยชน์ของข้อมูลการบญั ชีพอสรุปได้ดังนี้ 1. ช่วยใหเ้ จา้ ของกจิ การสามารถควบคมุ ดูแล รกั ษาสินทรัพยข์ องกจิ การได้ 2. ชว่ ยให้ทราบผลการดาํ เนนิ งานของกิจการ ในระยะเวลาใดเวลาหนง่ึ วา่ มี ผลกําไร หรือขาดทนุ เป็น จํานวนเงนิ เทา่ ใด 3. ชว่ ยใหท้ ราบฐานะทางการเงนิ ของกจิ การ ณ วันใดวนั หนง่ึ ว่ามีสนิ ทรัพย์ หนส้ี ินและ สว่ นของเจ้าของเป็นจาํ นวนเงินเทา่ ใด 4. ขอ้ มูลทางการบญั ชีเป็นประโยชนต์ ่อผ้บู ริหาร ช่วยในการกาํ หนดนโยบาย ในการ วางแผนและชว่ ย ในการตดั สินใจตา่ ง ๆ ในการบริหารงานได้อยา่ งมีประสทิ ธิภาพ 5. ขอ้ มลู ทางบัญชีทจี่ ดบันทึกไว้ สามารถช่วยในการตรวจสอบหาข้อผิดพลาด ในการ ดาํ เนนิ งานได้ ผใู้ ช้ประโยชนจ์ ากการบัญชีพอสรุปได้ ดังน้ี 1. เจา้ ของหรอื ผู้ถือหนุ้ จะสนใจถงึ ฐานะทางการเงนิ ของกจิ การทต่ี นเองมสี ว่ นได้เสีย ตลอดจน ผลตอบแทนที่จะไดร้ บั ซ่ึงการทจ่ี ะทราบถงึ ฐานะการเงนิ ของกิจการตลอดจน ผลการดาํ เนนิ งานของกจิ การได้ ตอ้ งอาศยั ข้อมลู ทางการบัญชี 2. เจา้ หนกี้ ารค้าและผู้ให้เงนิ กู้ยมื ใชข้ อ้ มูลทางการบัญชปี ระกอบการตดั สินใจว่าจะให้ เครดิตหรอื ไม่ 3. นกั ลงทนุ นักลงทุนจะเพิ่มความมัน่ ใจในการลงทนุ กิจการยอ่ มต้องมฐี านะการเงินและ ผลการ ดําเนนิ ทด่ี ี 4. หน่วยงานรัฐบาล เชน่ กรมสรรพากร ใช้ข้อมูลทางการบัญชปี ระกอบการพิจารณาใน การเรียกเกบ็ ภาษี 5. บุคคลภายในองค์กร ได้แก่ ผู้บริหารระดบั สงู ผู้จัดการฝ่ายต่าง ๆ เชน่ ผจู้ ัดการฝา่ ย ผลติ ฝ่ายขาย ฝา่ ยจดั การ ฯลฯ ซง่ึ จะนาํ ข้อมูลทางการบัญชไี ปใชใ้ นการบรหิ ารต่อไป 4. ขอ้ สมมติตามแม่บทการบัญชี แม่บทบัญชี งบการเงินที่กิจการตา่ งๆ ไดจ้ ดั ทาํ ขึน้ มวี ัตถปุ ระสงค์เพื่อไปใช้ประโยชนใ์ นการตดั สินใจ เชงิ เศรษฐกจิ ของผใู้ ช้ ดงั นนั้ การจัดทํางบการเงินจําเปน็ ต้องมีหลักเกณฑ์และข้อสมมติทางการ บญั ชีในการจัดทาํ เพอ่ื ให้งบ การเงินแสดงข้อมลู ทีถ่ ูกต้องยุตธิ รรมต่อผใู้ ชเ้ ปน็ ไปตามมาตรฐานเดยี วกนั แมบ่ ทบัญชี (Accounting Framework) เปน็ เกณฑ์ในการจดั ทําและนาํ เสนองบการเงนิ ใน เร่อื ง เก่ยี วกับวตั ถุประสงค์ กลุ่มผู้ใชง้ บการเงิน ลักษณะเชิงคุณภาพของงบการเงนิ องค์ประกอบของ งบการเงนิ และคาํ นยิ ามขององค์ประกอบน้ัน รวมถึงเกณฑ์ในการรับรู้รายการในงบแสดงฐานะ การเงนิ งบกําไรขาดทุน

การวดั มูลคา่ รายการ และแนวคดิ เกี่ยวกับทนุ และ การรักษาระดบั ทุนที่ ใชว้ ดั ผลกาํ ไรในงบการเงิน โดยมี สมาคมนกั บัญชแี ละผสู้ อบบัญชรี บั อนญุ าตแหง่ ประเทศไทยเปน็ ผู้ ออกใช้ เม่ือวนั ท่ี 25 กมุ ภาพันธ์ 2542 สําหรับแมบ่ ทบญั ชีที่ออกนีม้ ีวัตถปุ ระสงคใ์ ช้เปน็ เกณฑ์ในการปรบั ปรุงมาตรฐานการบญั ชีทีใ่ ช้อยู่ในปัจจุบนั และ พฒั นามาตรฐานการบญั ชที ีจ่ ะใชใ้ นอนาคตให้สอดคล้องกับมาตรฐานการบัญชรี ะหว่างประเทศ (International Accounting Standard หรอื IAS) ขอ้ สมมติตามแมบ่ ทการบญั ชี มดี ังน้ี 1. เกณฑ์คงคา้ ง (Accrual Basis) เป็นข้อสมมตที่ถือว่างบการเงินต้องจดั ทาํ ขนึ้ ภายใต้เกณฑ์คงคา้ ง โดยต้องรบั รู้รายการและ เหตกุ ารณ์ทางการบัญชเี มอ่ื เกิดรายการ ไม่ใช่เม่อื รบั หรือจ่ายเงินสดหรือรายการเทยี บเท่าเงินสด ยกเว้นขอ้ มูล ที่เก่ยี วข้องกบั กระแสเงินสด ดังนัน้ เกณฑค์ งคา้ งเปน็ วิธีการบัญชีท่ใี ช้เป็นหลกั ในการ พิจารณาบนั ทกึ รายได้และ ค่าใช้จา่ ยใหอ้ ยู่ในงวดเวลาต่างๆ โดยคาํ นงึ ถึงรายไดท้ ี่ พึงรับและ ค่าใช้จ่ายท่ีพึงจ่าย เพ่ือให้แสดงผลการ ดาํ เนนิ งานของแต่ละงวดเวลานน้ั อย่างเหมาะสม ท้ังน้ี คาํ นึงถงึ รายรบั และรายจ่ายเปน็ เงินสดวา่ ได้เงนิ มาแล้ว หรอื จ่ายเงินไปแลว้ หรอื ไม่ตามเกณฑ์เงนิ สด 2. การดาํ เนินงานตอ่ เน่ือง (Going Concern ) ทัง้ นีโ้ ดยไมโ่ ดยท่วั ไปงบการเงินจดั ทําขึ้นตามข้อสมมติท่ีวา่ กจิ การจะดาํ เนินงานอย่างต่อเน่อื งและ ดาํ รงอยตู่ ่อไปในอนาคต ดงั น้ันจึงสมมติว่ากิจการไม่มีเจตนาหรอื มีความจําเป็นทีจ่ ะเลกิ กิจการ หรือลดขนาดของการดําเนนิ งานอยา่ งมสี าระสาํ คัญ หากกจิ การมีเจตนาหรือความจาํ เปน็ ดงั กล่าว งบการเงินต้องจดั ทําขน้ึ โดยใช้เกณฑ์อืน่ และตอ้ งเปิดเผยเกณฑท์ ่ีใช้น้นั ในงบการเงินด้วยการดาํ เนนิ งานไปอย่าง ตอ่ เน่อื ง ต้องดํารงอยู่ตลอดไปโดยแบง่ เป็นงวด ๆ ตามกําหนดงวด บัญชขี องธรุ กจิ เชน่ 3 เดือน 6 เดือน หรือ 1 ปกี ารจัดทําบัญชีในปัจจบุ นั ผูจ้ ัดทําบญั ชีจะตอ้ งศกึ ษาและเข้าใจเกี่ยวกับแมบ่ ทการบญั ชเี ปน็ หัวใจสําคัญ โดยเฉพาะหลักเกณฑใ์ นการจัดทํารายงานการเงินและการนาํ เสนองบการเงิน เพื่อให้ผ้ใู ช้งบการเงินได้ใช้ ประโยชน์ในการตดั สินใจเชิงเศรษฐกิจ ในดา้ นการบริหารจัดการอยา่ งถกู ตอ้ ง และทส่ี ําคัญข้อมลู ต้องเชื่อถือได้ และเปน็ ธรรมตอ่ ทุกฝา่ ย ดังนั้น สภาวชิ าชพี บญั ชีในพระบรมราชูปถัมภโ์ ดยความเห็นชอบของคณะกรรมการ กํากับดูแลประกอบวชิ าชีพได้ทําการปรับปรุงแม่บทการบัญชี โดยกาํ หนดขึน้ มาเพ่ือวางแนวคิดทีเ่ ปน็ พนื้ ฐานใน การจดั ทําและนําเสนองบการเงิน แก่ผใู้ ช้ที่เป็นบุคคลภายนอก และเพ่ือสนองตามพระราชดํารขิ อง พระบาทสมเดจ็ พระเจา้ อยหู่ ัว ภูมพิ ลอดลุ ยเดช พระองคท์ รงเหน็ ความสาํ คญั ของการทําบัญชแี ละต้องการให้ ชาวบ้านทาํ บญั ชเี ป็นขอ้ สมมติฐานของการบญั ชี ตามข้อกําหนดของสมาคมนักบัญชีและผสู้ อบบัญชีรับอนุญาต แหง่ ประเทศไทยได้กาํ หนดไว้ เพ่อื เปน็ แนวคดิ พน้ื ฐานของการบญั ชเี ป็นหลักเกณฑ์ที่สาํ คัญในการ จดั ทํางบ การเงนิ มีดังนี้

1. หลักในการใชห้ น่วยเงนิ ตราในการบัญชี การบนั ทึกบัญชจี ําเป็นตอ้ งมเี งินตราเขา้ มา เกย่ี วขอ้ ง เพราะเงนิ เป็นสอ่ื กลางในการแลกเปลี่ยน ทําใหผ้ ู้อ่านรายงานการเงินเข้าใจได้ง่าย 2. หลักความเปน็ หน่วยของกิจการ ในทางการบัญชีใหถ้ ือวา่ กจิ การเปน็ บคุ คลสมมตุ ิ แยกต่างหาก จากเจ้าของกิจการ จึงต้องทําบัญชีของกจิ การแยกจากเจ้าของเพ่ือให้การบญั ชีนั้นแสดงฐานะการเงนิ และผล การดําเนินงานเฉพาะกจิ การเท่านน้ั ไม่เกย่ี วกับเจ้าของกจิ การ 3. หลกั การใช้หลกั ฐานอนั เท่ียงธรรม การบันทึกรายการบัญชี และการจดั ทํารายงาน การเงนิ จําเปน็ ต้องใชห้ ลักฐานและข้อเท็จอันเท่ียงธรรมท่บี คุ คลตา่ ง ๆ ยอมรับและเช่ือถือได้ หลักฐานตา่ ง ๆ นนั้ จะตอ้ งปราศจากความลาํ เอยี ง และพยายามหลีกเล่ยี งความคดิ เห็นส่วนบุคคล หรอื มอี คตติ ่อบุคคลใดบุคคล หน่งึ โดยเฉพาะ 4. หลกั รอบเวลา ผ้ใู ชป้ ระโยชน์ของข้อมูลทางการบัญชี ยอ่ มต้องการทราบผลการ ดาํ เนินงานของ หน่วยงานนนั้ ๆ ในระยะเวลาตา่ ง ๆ ดังนน้ั จึงต้องมีการแบ่งการดําเนนิ งานออกเป็น รอบเวลา เรยี กว่า งวด บญั ชี เพอ่ื ประโยชนใ์ นการเปรยี บเทียบงบการเงิน 5. หลักความดาํ รงอยู่ของกจิ การ นักบญั ชีมขี อ้ สมมุตฐิ านเบอ้ื งตน้ ว่า กจิ การทจี่ ดั ต้ังขน้ึ แล้ว ไม่ตั้งใจ ทจ่ี ะเลิกดาํ เนินงาน แตต่ ัง้ วตั ถปุ ระสงค์ท่ีจะดําเนนิ งานต่อไปเรอื่ ย ๆ โดยไมม่ ีการกําหนดระยะเวลาว่าจะเลิก กจิ การเม่ือไร และมชี ว่ งเวลาเพือ่ การดาํ เนนิ งานนานพอท่จี ะปฏิบตั ติ ามที่ได้กอ่ ขน้ึ จนกวา่ จะแล้วเสร็จแผนงาน และข้อผูกพนั ต่าง ๆ ท่ีไดก้ ่อขึ้ 6. หลกั ราคาทุน ในการบันทึกรายการสินทรัพย์ และหน้สี ิน ถือเกณฑร์ าคาตน้ ทุน ซ่ึงเกิด จากการซื้อ ขายทค่ี าํ นวณได้อย่างมหี ลักเกณฑ์ โดยไม่คาํ นึงถงึ ราคาในอดีต หรอื อนาคต ตลอดจน ราคาตามความคิดเหน็ ของบุคคลใด ๆ 7. หลักการเกดิ ขึน้ ของรายได้ ทางการบัญชีรายไดเ้ กิดข้ึนเมอ่ื การส่งมอบสนิ คา้ หรอื บริการให้แก่ ลูกค้า ตามจํานวนเงินท่รี ับหรือคาดว่าจะไดร้ บั 8. หลกั การจบั คู่ค่าใชจ้ า่ ยกับรายได้ หลกั การจับคู่ค่าใชจ้ ่ายกับรายได้เป็นแนวทางสําหรับ การตัดสนิ วา่ รายการใดบา้ งท่จี ะเป็นค่าใช้จา่ ยในงวดบญั ชนี ั้น ๆ โดยการบันทึกรายไดต้ ามหลักการ เกิดขนึ้ ของการได้ ก่อน แล้วจงึ นําคา่ ใชจ้ ่ายไปจับคู่กับรายได้ เพื่อหาผลการดําเนินงานของกิจการ 9. หลักเงินค้าง เป็นหลกั ทใี่ ช้ในการคาํ นวณหาผลกาํ ไรขาดทนุ โดยพจิ ารณารายได้ และ ค่าใชจ้ ่าย สําหรบั งวดบัญชีน้ัน ๆ รายได้และค่าใชจ้ ่ายทตี่ ้องนาํ มาพิจารณาตามหลักเงนิ คงคา้ ง ได้แก่ รายได้ค้างรบั รายไดร้ ับลว่ งหนา้ คา่ ใช้จ่ายค้างจ่าย ค่าใช้จ่ายจ่ายลว่ งหน้า วสั ดุสนิ้ เปลือง ค่าเส่อื ม ราคาสนิ ทรพั ย์ และการ คิดคา่ เพื่อหนสี้ งสยั จะสูญ 10. หลักโดยประมาณ การหาผลการดําเนินงานของกิจการในงวดบญั ชีหนึง่ ๆ ทาํ ได้โดย การนํา รายได้และคา่ ใชจ้ า่ ยในงวดบัญชีนน้ั ๆ มาคํานวณ กิจการบางอยา่ งอาจมีลักษณะซับซอ้ น ไม่อาจหารายได้และ

คา่ ใช้จา่ ยได้อย่างถกู ต้อง แน่นอน จึงตอ้ งอาศัยหลักการประมาณและดลุ ย พนิ ิจมาประกอบ เช่น การหาค่า เส่ือมราคาสินทรัพย์ ทาํ ไดโ้ ดยการประมาณจากอายุการใช้งาน 11. หลกั ความสม่ำเสมอ งบการเงนิ ท่จี ัดทาํ ข้นึ ในระยะเวลาที่ตา่ งกนั โดยอาศัยมาตรฐาน หรือวธิ ี บญั ชีเดียวกนั โดยยึดหลกั ความสมาํ่ เสมอย่อมมีประโยชน์ชว่ ยในการตดั สินใจไดด้ ีกว่า งบบญั ชที ที่ ําขึ้น โดย อาศัยหลักการบันทึกบัญชที แี่ ตกต่างกัน 12. หลกั การเปิดเผยข้อมูลอย่างเพียงพอ การเปดิ เผยข้อมลู อยา่ งเพยี งพอ หมายความว่าถ้า ไม่ เปดิ เผยข้อมลู น้ันแลว้ จะทาํ ให้ผใู้ ชง้ บการเงินเกดิ ความเขา้ ใจผิดในสาระสําคัญได้ การเปิดเผย ขอ้ มูลไมม่ ี กฎเกณฑท์ แ่ี น่นอนวา่ เปดิ เผยข้อมูลอย่างเพียงพอ ควรมีลักษณะอยา่ งไร แต่หมายถงึ การเปดิ เผยรปู แบบการจัดทํารายการขอ้ มูลในงบการเงนิ และหมายเหตุประกอบงบการเงนิ เกณฑใ์ นการวัดค่า ตามแม่บทบญั ชีมดี ังน้ี ราคาทนุ เดิม การบนั ทึกสนิ ทรัพยด์ ้วยจาํ นวนเงนิ หรอื รายการเทียบเท่าเงนิ สดทจ่ี า่ ยไป หรือบันทึกดว้ ย มลู ค่ายุตธิ รรมของสิ่งทีน่ าํ ไปแลกสินทรัพย์มา ณ เวลาทีไ่ ด้มา ซึ่งสินทรัพย์น้ัน บันทึกหนี้สนิ ด้วยจํานวนเงินท่ี ไดร้ ับจากการก่อภาระผูกพนั หรือบันทึกด้วยจํานวนเงินสดหรือรายการเทียบเท่าเงนิ สดทคี่ าดวา่ จะต้องจ่าย เพอื่ ชําระหน้ีสนิ ท่เี กิดจากการดําเนนิ งานตามปกติ ของกจิ การ ราคาทนุ ปัจจุบนั การแสดงสินทรัพยด์ ว้ ยจํานวนเงินสดหรือรายการเทยี บเทา่ เงินสด ตอ้ งจา่ ยใน ขณะนั้น เพ่อื ใหไ้ ด้มาซ่งึ สินทรัพย์ชนิดเดยี วกันหรอื สินทรัพย์ทีเ่ ท่าเทยี มกัน และการ แสดงหนส้ี นิ ดว้ ยจาํ นวน เงนิ สดหรอื รายการเทียบเท่าเงนิ สดทต่ี อ้ งใช้ชาํ ระภาระผูกพันในขณะน้นั ท่มี ูลค่าที่จะได้รับ การแสดงสินทรพั ย์ ดว้ ยจํานวนเงนิ สด หรือรายการเทยี บเท่าเงินสด ที่อาจไดม้ าในขณะนน้ั หากกจิ การขายสินทรัพย์โดยมใิ ช่การ บงั คบั ขาย และการแสดงหนสี้ นิ ด้วย มลู ค่าทีต่ อ้ งจา่ ยคนื หรือดว้ ยจาํ นวนเงินสดหรือรายการเทียบเทา่ เงนิ สดที่ คาดว่าจะต้องจ่ายเพ่อื ชําระหนที้ ี่เกิดจากการดาํ เนนิ งานตามปกติของกจิ การ มลู ค่าปัจจุบัน การแสดง สินทรพั ยด์ ว้ ยมูลค่าปัจจบุ นั ของกระแสเงินสดรบั สทุ ธิในอนาคต ซ่งึ คาดวา่ จะได้รับในการดําเนนิ งานตามปกติ ของกจิ การ และการแสดหนี้สินด้วยมูลคา่ ปัจจุบนั ของกระแสเงินสดจ่ายสุทธิซง่ึ คาดวา่ จะตอ้ งจ่ายในการชาํ ระ หน้สี ินภายใตก้ ารดําเนนิ งานตามปกติของกิจการทันที 5. ข้อแนะนาํ เกีย่ วกบั การเรียนวชิ าบัญชี 1. ควรอา่ นหนงั สอื ในแต่ละบทอย่างน้อย 2 ครั้ง เร่ืองใดทีย่ ังไม่เข้าใจใหถ้ ามครูผู้สอน 2. ควรทาํ แบบฝกึ ทักษะดว้ ยตนเองอย่างสม่ำเสมอ ถูกตอ้ ง รวดเร็ว 3. การตวั เขียนหนงั สอื และตัวเลขให้อา่ นง่าย ชัดเจนและสะอาด 4. การเขียนตัวเลขทางบัญชี ควรปฏิบตั ิดงั น้ี

4.1 ตวั เลขทุกจํานวนตงั้ แต่ 3 หลักขึ้นไปใหใ้ ส่เคร่อื งหมาย, โดยนบั จาก จุดทศนิยมไป ทางซา้ ยมือทุก 3 ตัว และการเขียนเลขให้เขยี นตรงหลักกนั เสมอ เชน่ 5,893.75 67,400.50 451,300.25 4.2 การเขยี นตัวเลขในช่องจาํ นวนเงนิ ใหเ้ ขียนหลกั หนว่ ยของจาํ นวนบาทใกล้เสน้ แบง่ ชอ่ ง บาทและช่องสตางคเ์ สมอ จำนวนเงิน ถูกต้อง บาท สต. ผดิ 5,400 75 5,400 25 4.3 การเขยี นจํานวนสตางค์ที่จะเขียนในช่องสตางค์ ถ้าไม่มีใหใ้ ช้ - หรือ 00 แตม่ กั นิยมใช้ - มากกวา่ จำนวนเงนิ บาท สต. 1,400 75 25,600 - 350,000 - 5,500 25

4.4 การเขียนตวั เลข ถ้ามกี ารเขยี นผดิ การทําบัญชีไมค่ วรลบ เพราะอาจแสดงถึงการ ทจุ รติ ได้ ใหแ้ ก้ไข โดยใช้ไม้บรรทดั วางทับเขียนเสน้ ขนานลงบนตวั เลขทีผ่ ิด และแกไ้ ขตวั เลขที่ ถูกต้องไว้ เหนือตัวเลขทผ่ี ดิ และใหล้ งลายมือชือ่ ของผู้ทําบญั ชีนั้นกาํ กบั ไว้ด้วย เชน่ จำนวนเงิน บาท สต. 3,850 25 4435,,530000 7755 จริ าพร 350,000 - 4.5 การเขียน วนั เดอื น ปี ในรูปแบบของบัญชใี หเ้ ขยี น ปี เดือน วนั แต่เวลาอ่านให้อา่ น วนั เดือน ปี การเขียน พ.ศ. ถา้ อย่ใู นหนา้ เดียวกันใหเ้ ขียน พ.ศ. เพยี งครั้งเดียว ในชอ่ ง พ.ศ. ของ ทุกหน้า การเขยี นเดือน นยิ มเขียนอักษรย่อของแตล่ ะเดือน ถา้ อย่เู ดอื นเดยี วกนั ใหเ้ ขียนเดือน เพียงครัง้ เดียว ในแต่ละหนา้ บัญชี และการเขียนวันท่ี ให้เรียงตามลําดับเหตกุ ารณท์ เี่ กดิ รายการค้า ขึ้นก่อนหลงั เชน่ พ.ศ. 25XX เดอื น วันท่ี ม.ค. 1 2 3 สรุปหนว่ ยเรยี นที่ 1 ความรเู้ บอื้ งต้นเก่ยี วการบญั ชี 1. การบญั ชี หมายถึง การจดบันทกึ รายการคา้ ต่าง ๆ ที่เกดิ ขึ้น เกี่ยวกบั การรับเงนิ และ การจ่ายเงนิ หรือสิ่งของท่ีมีมูลคา่ เปน็ ตัวเงินไว้ในสมุดบญั ชอี ยา่ งสม่ำเสมอ โดยจัดแยกประเภท เป็นระเบยี บ ถูกต้องตาม หลกั การ และสามารถแสดงผลการดาํ เนินงาน พร้อมทง้ั ฐานะการเงนิ ของ กจิ การในระยะเวลาใดระยะเวลา หนงึ่ ได้ เพื่อให้เปน็ ประโยชน์ต่อการตดั สินใจเชิงเศรษฐกจิ 2. จดุ ประสงค์ของการบัญชี เพ่ือจดบันทึกรายการตา่ ง ๆ ท่ีเกดิ ขน้ึ เรียงตามลาํ ดับก่อนหลงั และ สรปุ ผลการดําเนนิ งานตามระยะท่กี ําหนด ใชเ้ ป็นหลกั ฐานในการอ้างอิง เปน็ เคร่ืองมือในการ ควบคมุ และ ตรวจสอบการวางแผนการดําเนนิ ธรุ กจิ 3. ประโยชนข์ องข้อมลู การบัญชี และผ้ใู ช้ประโยชนจ์ ากบัญชี บัญชีมีประโยชนใ์ นการใช้ เปน็ หลักฐาน แสดงใหท้ ราบว่า ผลการดําเนินงานทีผ่ ่านมาเป็นอย่างไร และสามารถใชบ้ ัญชี ควบคุมการบรหิ าร เพอื่ ป้องกนั ความผดิ พลาดที่เกดิ ขึ้น ช่วยให้ทราบฐานะการเงินของกิจการวา่ มี สินทรัพย์ หนี้สิน เงินเงนิ ทุน ตลอดจนใชใ้ น

การคํานวณแสดงผลการดาํ เนินงานว่ามกี าํ ไรหรือ ขาดทนุ เท่าไร และเจ้าของกจิ การ เจ้าหนี้การค้าและผู้ให้ กูย้ มื นกั ลงทนุ หนว่ ยงานรัฐบาล บุคคล ภายในองคก์ ร บุคคลและหนว่ ยงานเหล่าน้ีเป็นผู้ใชข้ ้อมลู ทางการบัญชี ไปใช้ในการบริหารต่อไป 4. ข้อสมมติตามแม่บทการบัญชี ไม่ถือเปน็ มาตรฐานการบัญชี แตเ่ ปน็ กรอบหรือแนวคิด พื้นฐานใน การจดั ทําและนาํ เสนองบการเงนิ กาํ หนดและนํามาตรฐานการบัญชีมาปฏบิ ตั ิ เพ่ือเป็น แนวทางปฏบิ ัติสําหรับ เรือ่ งทย่ี ังไม่มมี าตรฐานการบัญชรี ับรอง เพ่ือใหผ้ ูใ้ ชง้ บการเงนิ มคี วามเขา้ ใจ และปฏบิ ัตใิ นแนวทางเดยี วกัน 5. ข้อแนะนําเก่ียวกับการเรียนวชิ าบัญชี ที่ผู้ศึกษาควรทราบ และปฏบิ ตั ิ คือ อ่านหนังสอื เพ่ือศึกษา ภาคทฤษฎใี ห้เขา้ ใจ ทาํ แบบฝึกหัดทบทวนอย่างสม่ำเสมอ เขียนตัวอักษรและตัวเลขให้ อ่านง่าย สะอาด เรยี บรอ้ ย ตวั เลขใหใ้ ช้ตัวเลขอารบคิ และเขยี นใหต้ รงหลกั ให้ใส่เครอ่ื งหมาย แบง่ หลกั ตัวเลข และเครื่องหมาย - แทนจํานวนเงินที่ไมม่ ีเศษสตางค์ เม่ือเขยี นตวั เลขผดิ จะไมใ่ ช้ ยางลบ จะใชว้ ธิ ีขีดเสน้ ขนานลงบนตัวเลขทผ่ี ดิ แล้วเขียนตัวเลขใหมท่ ี่ถูกต้องเหนอื ตัวเลขที่ผดิ นน้ั และเซน็ ชอ่ื กํากับ

บรรณานกุ รม กรมวชิ าการ. (2532), ระเบียนการเงนิ 1 และระเบียนการเงิน 2 หนังสือเรยี น พมิ พ์คร้ังที่ 9. กรุงเทพมหานคร :โรงพมิ พ์คุรสุ ภาลาดพรา้ ว. นันท์ ศรีสวุ รรณ. (2549),บัญชเี บ้อื งต้น 1. หนังสือเรยี นสาระการเรยี นรเู้ พม่ิ เตมิ งานธุรกจิ , กรงุ เทพมหานคร : สาํ นักพิมพ์วงั อักษร นนั ทิยา ศุภราชโยธนิ . (2550). แบบฝกึ ทักษะงานวชิ าระเบียนการเงนิ , ค้นเมอ่ื มนี าคม 10, 2556, จาก http://gotoknow.org/file/nuntiya/innovation, ปยิ ฉตั ร วุฒิสรรพ์. (2550), รายงานการใช้เอกสารประกอบการเรยี น วิชาระเบียนการเงิน ง 30282 ชนั้ มธั ยมศึกษา ปีที่ 2. ค้นเมอ่ื มีนาคม 10, 2556, จาก http://www.horpra.ac.th/pdf /krupiyachat.pdf. สวทช. (2557). ความหมายของระเบียน ค้นเมื่อ มนี าคม 10, 2557, จาก http://dict.longdo.com/search/