วันพืชมงคล

๑๑ พฤษภาคม ๒๕๖๓ ส่ือการศึกษาตามอธั ยาศยั กศน.อาํ เภอหาดใหญ่ หอ้ งสมุดประชาชนอาํ เภอหาดใหญ่ ท่ีมา : เวบ็ ไซตพ์ ระราชพธิ ีพชื มงคลจรดพระนงั คลั แรกนาขวญั กระทรวงเกษตรและสหกรณ์

พระราชพธิ ีพชื มงคลจรดพระนงั คลั แรกนาขวญั ประวตั ิพระราชพิธี ประวตั ิพระราชพธิ ีพืชมงคลจรดพระนงั คลั แรกนาขวญั พระราชพิธีพืชมงคลจรดพระนงั คลั แรกนาขวญั เป็นพระราชพิธี ๒ พิธีรวมกนั คือ พระราชพิธีพืชมงคล อนั เป็นพธิ ีสงฆ์ อยา่ งหน่ึง ซ่ึงจะประกอบพระราชพิธีวนั แรกใน พระอุโบสถวดั พระศรีรัตนศาสดาราม พระราชพิธีจรดพระนงั คลั แรกนาขวญั อนั เป็นพธิ ีพราหมณ์ อยา่ งหน่ึง ซ่ึงจะ ประกอบพระราชพธิ ีในวนั รุ่งข้ึน ณ มณฑลพธิ ีสนามหลวง พระราชพธิ ีจรดพระนงั คลั แรกนาขวญั เป็นพระราชพิธีท่ีมีมาแต่โบราณต้งั แต่คร้ัง กรุงสุโขทยั เป็นราชธานี ซ่ึงในสมยั กรุงสุโขทยั น้นั พระมหากษตั ริยไ์ ม่ไดล้ งมือไถนา เอง เป็นแต่เพียงเสดจ็ ไปเป็นองคป์ ระธานในพระราชพธิ ีเท่าน้นั คร้ังถึงสมยั กรุงศรีอยธุ ยา พระมหากษตั ริย์ ไม่ไดเ้ สดจ็ ไปเป็นองคป์ ระธาน เหมือนกบั สมยั กรุงสุโขทยั และจะทรงจาํ ศีลเงียบ ๓ วนั แต่จะมอบอาญาสิทธ์ิให้ เจา้ พระยาจนั ทกมุ าร เป็นผแู้ ทนพระองค์ โดยทรงทาํ เหมือนอยา่ งออกอาํ นาจจาก กษตั ริย์ ซ่ึงวธิ ีน้ีไดใ้ ชต้ ลอดมาถึงปลายสมยั กรุงศรีอยธุ ยา สมยั กรุงรัตนโกสินทร์ ไดม้ ีการประกอบพระราชพธิ ีน้ีมาต้งั แต่สมยั รัชกาลท่ี ๑ แต่ผู้ ทาํ การแรกนาเปลี่ยนเป็นเจา้ พระยาพลเทพ คู่กนั กบั การยนื ชิงชา้ แต่พอถึงรัชกาลท่ี ๓ ใหถ้ ือวา่ ผใู้ ดยนื ชิงชา้ ผนู้ ้นั เป็นผแู้ รกนา ในสมยั รัชกาลท่ี ๔ ไดท้ รงโปรดเกลา้ โปรด กระหม่อมใหจ้ ดั มีพธิ ีสงฆเ์ พ่มิ ข้ึนในพระราชพิธีต่างๆ ทุกพิธี ดงั น้นั พระราชพิธีพืช มงคล จึงไดเ้ ริ่มมีข้ึน แต่บดั น้นั มา โดยไดจ้ ดั รวมกบั พระราชพิธีจรดพระนงั คลั แรกนาขวญั และมีช่ือเรียกรวมกนั วา่ พระราชพิธีพืชมงคลจรดพระนงั คลั แรกนาขวญั

ความมุ่งหมายอนั เป็นมลู เหตุใหเ้ กิดมีพระราชพธิ ีน้ีข้ึน พระบาทสมเดจ็ พระจุลจอมเกลา้ เจา้ อยหู่ วั ไดพ้ ระราชทานพระบรมราชาธิบายไวใ้ นพระราช นิพนธ์เรื่อง พระราชพธิ ีสิบสองเดือน วา่ \"การแรกนาท่ีตอ้ งเป็นธุระของผซู้ ่ึงเป็นใหญ่ในแผน่ ดินเป็นธรรมเนียม นิยม มีมาแต่โบราณ เช่น ในเมืองจีนส่ีพนั ปี ล่วงมาแลว้ พระเจา้ แผน่ ดินกล็ ง ทรงไถนาเองเป็นคราวแรก พระมเหสี เล้ียงตวั ไหม ส่วนจดหมายเร่ืองราวอนั ใดในประเทศสยามน้ี ท่ีมีปรากฏอยใู่ นการแรกนาน้ี กม็ ีอยเู่ สมอเป็นนิตย์ ไม่ มีเวลาวา่ งเวน้ ดว้ ยการซ่ึงผนู้ ้นั เป็นใหญ่ในแผน่ ดินลงมือทาํ เองเช่นน้ี กเ็ พอื่ จะใหเ้ ป็นตวั อยา่ งแก่ราษฎรชกั นาํ ใหม้ ีใจหมน่ั ในการที่จะทาํ นา เพราะเป็น สิ่งสาํ คญั ท่ีจะไดอ้ าศยั เล้ียงชีวติ ทวั่ หนา้ เป็นตน้ เหตุของความต้งั มนั่ และ ความเจริญไพบลู ย์ แห่งพระนครท้งั ปวง แต่การซ่ึงมีพธิ ีเจือปนต่างๆ ไม่เป็น แต่ลงมือไถนาเป็นตวั อยา่ ง เหมือนอยา่ งชาวนาท้งั ปวงลงมือไถนาของตน ตามปกติ กด็ ว้ ยความหวาดหวน่ั ต่ออนั ตราย คือ น้าํ ฝนน้าํ ท่ามากไปนอ้ ยไป ดว้ งเพล้ียและสตั วต์ ่างๆ จะบงั เกิดเป็นเหตุอนั ตราย ไม่ใหไ้ ดป้ ระโยชนเ์ ตม็ ภาคภมู ิ และมีความปรารถนาที่จะใหไ้ ดป้ ระโยชนเ์ ตม็ ภาคภูมิเป็นกาํ ลงั จึง ตอ้ งหาทางท่ีจะแกไ้ ขและหาทางท่ีจะอุดหนุนและที่จะเสี่ยงทายใหร้ ู้ล่วงหนา้ จะไดเ้ ป็นท่ีมน่ั อกมนั่ ใจโดยอาศยั คาํ อธิษฐานเอาความสตั ยเ์ ป็นท่ีต้งั บา้ ง ทาํ การซ่ึงไม่มีโทษ นบั วา่ เป็นการสวสั ดิมงคลตามซ่ึงมาในพระพทุ ธศาสนาบา้ ง บูชาเซ่นสรวงตามที่มาทางไสยศาสตร์บา้ ง ใหเ้ ป็นการช่วยแรงและเป็นที่มน่ั ใจตามความปรารถนาของมนุษยซ์ ่ึงคิดไม่มีที่สิ้นสุด\"



ดงั น้นั จะเห็นไดว้ า่ ความมุ่งหมายของพิธีแรกนาอยทู่ ี่จะทาํ ใหเ้ ป็น ตวั อยา่ งแก่ราษฎรเพ่อื ชกั นาํ ใหม้ ีความมนั่ ใจในการทาํ นา แมจ้ ะเป็นความ จาํ เป็นสาํ หรับบา้ นเมืองในสมยั โบราณอยา่ งไร ถึงปัจจุบนั น้ีคงเป็นอยอู่ ยา่ ง น้นั เพราะการเกษตรซ่ึงมีการทาํ นา เป็นหลกั น้นั เป็นสิ่งสาํ คญั แก่ชีวติ ความ เป็นอยแู่ ละการเศรษฐกิจของประเทศทุกสมยั ส่วนพธิ ีกรรมนอกเหนือจากการทาํ ใหเ้ ป็นตวั อยา่ งตามท่ีทรงจาํ แนกไว้ ๓ อยา่ ง โดย ๒ อยา่ งแรกที่วา่ \"อาศยั คาํ อธิษฐานเอาความสตั ยเ์ ป็นที่ต้งั บา้ ง ทาํ การซ่ึง ไม่มีโทษนบั วา่ เป็นการสวสั ดิมงคลตามซ่ึงมาในพระพทุ ธศาสนา บา้ ง” น้นั ทรงหมายถึง พธิ ีพชื มงคลอนั เป็นพิธีสงฆท์ ี่กระทาํ ณ วดั พระศรีรัต นศาสดาราม ส่วนอีกอยา่ งหน่ึงที่วา่ \"บูชาเซ่นสรวงตามที่มาทางไสยศาสตร์ บา้ ง” น้นั ทรงหมายถึง พธิ ีจรดพระนงั คลั แรกนาขวญั อนั เป็นพธิ ีพราหมณ์ พระราชพธิ ีพืชมงคลจรดพระนงั คลั แรกนาขวญั เป็นพิธีการเพอ่ื ความ เป็น สิริมงคลและบาํ รุงขวญั เกษตรกร กาํ หนดจดั ข้ึนในเดือนหกของทุกปี ซ่ึง ระยะน้ีเป็นระยะเหมาะสมท่ีจะเริ่มตน้ การทาํ นาอนั เป็นอาชีพหลกั ของ ประชาชนคนไทย แต่ไม่ไดก้ าํ หนดวนั ที่แน่นอนไวเ้ หมือนกบั วนั ในพระราช พิธีอื่น ส่วนจะเป็นวนั ใดในเดือนหกหรือเดือนพฤษภาคมที่มีฤกษย์ ามท่ี เหมาะสมตอ้ งตามประเพณีกใ็ หจ้ ดั ข้ึนในวนั น้นั

การจดั งานพระราชพธิ ีพืชมงคลจรดพระนงั คลั แรกนาขวญั ไดก้ ระทาํ เตม็ รูปบูรพประเพณี คร้ังสุดทา้ ยในปี พ.ศ. ๒๔๗๙ เวน้ ไปจนกระทง่ั ในปี พ. ศ. ๒๕๐๓ คณะรัฐมนตรีไดม้ ีมติ ใหฟ้ ้ื นฟพู ระราชประเพณีน้ีข้ึนใหม่ และได้ กระทาํ ติดต่อกนั มาทุกปี จนถึงปัจจุบนั ดว้ ยเห็นวา่ เป็นการรักษาพระราช ประเพณีอนั ดีงาม มีผลในการบาํ รุงขวญั และจิตใจของคนไทย พระบาท สมเดจ็ พระปรมินทรมหาภมู ิพลอดุลยเดช รัชกาลท่ี ๙ ทรงมีพระราชกระแส ใหป้ รับปรุงพิธีการบางอยา่ งใหเ้ หมาะสมกบั ยคุ สมยั และเสดจ็ พระราชดาํ เนิน มาเป็นองคป์ ระธานในพระราชพธิ ีน้ีทุกปี สืบมามิไดข้ าด เมื่อไดม้ ีการฟ้ื นฟพู ระราชประเพณีจรดพระนงั คลั แรกนาขวญั ข้ึนมาใน ระยะแรกน้นั พระยาแรกนา ไดแ้ ก่ อธิบดีกรมการขา้ วโดยตาํ แหน่ง สาํ หรับ เทพีท้งั สี่พจิ ารณาคดั เลือก จากภริยาขา้ ราชการช้นั ผใู้ หญ่ในกระทรวง เกษตรและสหกรณ์ ภายหลงั พระยาแรกนา ไดแ้ ก่ ปลดั กระทรวง เกษตรและสหกรณ์โดยตาํ แหน่ง ส่วนผทู้ ่ีมาทาํ หนา้ ท่ีเป็นเทพคี ู่หาบทอง และ คู่หาบเงินน้นั ไดท้ าํ การพิจารณาคดั เลือกจากขา้ ราชการหญิงโสดในสงั กดั กระทรวงเกษตร และสหกรณ์ท่ีมีตาํ แหน่งต้งั แต่ขา้ ราชการพลเรือนสามญั ช้นั โทข้ึนไป

พระราชพิธีพืชมงคล เป็นพธิ ีทาํ ขวญั พืชพนั ธุ์ธญั ญาหารท่ี พระมหา กษตั ริยท์ รงอธิษฐานเพ่ือความอุดมสมบูรณ์ของพชื พนั ธุ์ธญั ญาหารแห่งราช อาณาจกั รไทย ขา้ วน้นั ถือวา่ เป็นอาหารหลกั ของประชาชนในภาษาบาลีเรียก วา่ ปุพพณั ณะ หรือ บุพพณั ณะ หรือ บุพพณั ณชาติ ส่วนพชื อ่ืนๆ ที่เป็น อาหารเรียกวา่ อปรัณณ หรืออปรัณชาติ หมายถึง พชื จาํ พวกถว่ั งา เป็นตน้ ถา้ เรียกควบท้งั สองอยา่ งกเ็ รียกวา่ บุพพณั ณปรัณณชาติ ที่หมายถึงพชื ที่เป็น อาหารทุกชนิด บุพพณั ณปรัณณชาติท่ีนาํ เขา้ พระราชพธิ ีพืชมงคลน้นั เป็นขา้ วเปลือก มี ท้งั ขา้ วเจา้ และขา้ วเหนียว นอกจากน้ีมีเมลด็ พชื ต่างๆ รวม ๔๐ อยา่ ง แต่ละ อยา่ งบรรจุถุงผา้ ขาว กบั เผอื กมนั ต่างๆ พนั ธุ์พชื เหล่าน้ีเป็นของปลกู งอกได้ ท้งั สิ้น นอกจากน้ียงั มีขา้ วเปลือกที่หวา่ น ในพธิ ีแรกนาบรรจุกระเชา้ ทองคู่ หน่ึงและเงินคู่หน่ึง เป็นขา้ วพนั ธุ์ดีที่โปรดเกลา้ โปรดกระหม่อม ใหป้ ลูกใน โครงการส่วนพระองคส์ วนจิตรลดารโหฐาน และพระราชทานมาเขา้ พระราชพิธีพืชมงคล พนั ธุ์ขา้ วพระราชทานน้ี จะใชห้ วา่ นในพระราชพิธี แรกนาส่วนหน่ึง อีกส่วนหน่ึงท่ีเหลือทางการ จะบรรจุซอง แลว้ ส่งไป แจกจ่ายแก่ชาวนาและประชาชนในจงั หวดั ต่างๆ ใหเ้ ป็นม่ิงขวญั และเป็นสิริ มงคลแก่พชื ผลที่จะเพาะปลกู ในปี น้ี

อน่ึง นบั ต้งั แต่ปี พ.ศ. ๒๕๐๙ เป็นตน้ มา คณะรัฐมนตรีไดป้ ระชุม ปรึกษาลงมติใหว้ นั พระราชพิธีพชื มงคลน้ีเป็น วนั เกษตรกร ประจาํ ปี อีกดว้ ย ท้งั น้ีเพื่อใหผ้ มู้ ีอาชีพทางการเกษตรพงึ ระลึกถึงความสาํ คญั ของการเกษตร และร่วมมือกนั ประกอบพระราชพธิ ีพืชมงคลจรดพระนงั คลั แรกนาขวญั เพ่อื เป็นสิริมงคลแก่อาชีพของตน ท้งั ยงั ก่อใหเ้ กิดประโยชนแ์ ก่เศรษฐกิจของ ประเทศชาติ จึงไดจ้ ดั งาน วนั เกษตรกรควบคู่ไปกบั งานพระราชพธิ ีพชื มงคล จรดพระนงั คลั แรกนาขวญั ตลอดมา ท้งั น้ี ในปี พทุ ธศกั ราช ๒๕๖๓ ประเทศไทยและนานาประเทศทวั่ โลก ตอ้ งเผชิญกบั สถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคติดเช้ือไวรัสโคโรนา 2019 (Covid-19) ซ่ึงมีมาตรการและขอ้ ปฏิบตั ิทางสาธารณสุขหลายประการเพอ่ื ป้ องกนั การแพร่กระจายของโรค ดงั น้นั กระทรวงเกษตรและสหกรณ์จึงขอพระราชทานพระบรมราช วนิ ิจฉยั งดการประกอบพระราชพธิ ีพชื มงคลจรดพระนงั คลั แรกนาขวญั ในปี น้ีจากเดิมที่สาํ นกั พระราชวงั ไดก้ าํ หนดใหป้ ระกอบพระราชพธิ ีในวนั อาทิตย์ ท่ี ๑๐ และวนั จนั ทร์ที่ ๑๑ พฤษภาคม ๒๕๖๓ โดยขอพระราชทานพระบรม ราชานุญาตประกอบพธิ ี ปลุกเสกเมลด็ พนั ธุ์ขา้ วพระราชทานและพชื พนั ธุ์ ต่าง ๆ ในวนั อาทิตยท์ ี่ ๑๐ พฤษภาคม ๒๕๖๓ โดยนาํ พนั ธุ์ขา้ วทรงปลูก พระราชทานในฤดูทาํ นาปี ๒๕๖๒ และพนั ธุ์พชื ต่าง ๆ มาเขา้ ประกอบพธิ ี พร้อมท้งั พธิ ีหวา่ นหวา่ นขา้ วในแปลงนาทดลอง สวนจิตรลดา ในวนั จนั ทร์ที่ ๑๑ พฤษภาคม ๒๕๖๓ เพ่อื ความเป็นสิริมงคลและสร้างขวญั กาํ ลงั ใจแก่ เกษตรกรทุกสาขาทว่ั ประเทศ

พระราชพธิ ีพชื มงคล ประกาศพระราชพธิ ีพชื มงคล ประกาศพระราชพิธีพืชมงคลน้นั เป็นคาถาภาษาบาลีพระราชนิพนธ์ ใน รัชกาลท่ี ๔ อ่านทาํ นองสรภญั ญะ จบแลว้ ดาํ เนินความภาษาไทยเป็นคาํ ร้อยแกว้ เน้ือความเป็นคาํ อธิษฐาน ๔ ขอ้ ดงั น้ี ขอ้ ๑ เป็นคาํ นมสั การสรรเสริญพระคุณพระพทุ ธเจา้ วา่ ทรงดบั ทุกขไ์ ด้ มี พระหฤทยั คงท่ี ทรงปลกู ธรรมใหง้ อกงามจาํ รูญแก่บรรดาสาวกพทุ ธเวไนย สืบๆ มา แมว้ า่ โลกจะเร่าร้อนดว้ ยเพลิงกิเลส พระสทั ธรรมอนั มีผลเป็นอมตะ กย็ งั งอกงามไดด้ ว้ ยเดชะพระบารมีของพระองค์ บดั น้ีเราท้งั หลายบชู า พระพทุ ธเจา้ พระองคน์ ้นั กบั พระธรรมและพระสงฆ์ แลว้ จะปลูกพืช คือ บุญ ในพระรัตนตรัยอนั เป็นเน้ือนาบุญอยา่ งดี พืชคือบุญน้ี เมลด็ ผลเป็นญาณ ความรู้อนั เป็นเคร่ืองถ่ายถอนทุกขใ์ นโลก สามารถส่งผลใหไ้ ดท้ ้งั ในปัจจุบนั และในกาลภายหนา้ สืบๆ ไป ตามกาลอนั ควรจะใหผ้ ลเป็นอุปการะ นานาประการ ขอใหพ้ ชื คือบุญที่เราหวา่ นแลว้ จงใหผ้ ลตามความปรารถนา อน่ึงขอใหข้ า้ วกลา้ และบรรดาพชื ผลท่ีหวา่ นท่ีเพาะปลกู ลงในที่น้นั ๆ ทวั่ ราช อาณาเขต จงงอกงามจาํ รูญตามเวลา อยา่ เสียหายโดยประการใดๆ

ขอ้ ๒ ยกพระคาถาที่พระพทุ ธเจา้ ตรัสแสดงการทาํ นาของพระองคแ์ ก่ พราหมณ์ชาวนาผหู้ น่ึงวา่ \"ศรัทธา-ความเช่ือเป็นพืชพนั ธุ์ขา้ วปลกู ของเรา ตบะ-ความเพียร เผาบาป เป็นเมลด็ ฝน ปัญญา-ความรอบรู้เป็นแอกและไถ หิริ-ความละอายใจ เป็นงอนไถ ใจเป็นเชือกชกั สติ-ความระลึกได้ เป็นผาล และปฎกั เราจะระวงั กายระวงั วาจาและสาํ รวมระวงั ในอาหาร ทาํ ความ ซื่อสตั ยใ์ หเ้ ป็นท่อไขน้าํ มีโสรัจจะ-ความสงบเสง่ียมเป็นที่ปลดไถ มีวริ ิยะ- ความเพียรเป็นแรงงานชกั แอกไถ เป็นพาหนะนาํ ไปสู่ที่อนั เกษมจาก เครื่องผกู พนั ที่ไปไม่กลบั ที่ไปแลว้ ไม่เศร้าโศก การไถของเราเช่นน้ี มีผลเป็น อมตะ มิรู้ตาย บุคคลมาประกอบการไถเช่นวา่ น้ีแลว้ ยอ่ มพน้ จากทุกขส์ ิ้นทุก ประการ” ดงั น้ี มายกข้ึนเป็นคาํ อธิษฐานวา่ ที่พระพทุ ธเจา้ ตรัสน้ี เป็นความ สตั ยจ์ ริง ดว้ ยอาํ นาจแห่งความสตั ยน์ ้ี ขอใหข้ า้ วกลา้ และพืชผลท่ีหวา่ นที่เพาะ ปลกู จงงอกงามทว่ั ภมู ิมณฑลอนั เป็นราชอาณาเขต ขอ้ ๓ ยกพระคาถาอนั เป็นภาษิตของพระเตมียโ์ พธิสตั ว์ ความวา่ \"บุคคลผู้ ไม่ประทุษร้ายมิตร โคยอ่ มจาํ รูญพนู เกิดแก่เขา พชื ที่หวา่ นในนาของเขายอ่ ม งอกงามจาํ เริญ เขายอ่ มไดร้ ับบริโภคผลแห่งพชื พนั ธุ์ท่ีหวา่ นแลว้ ” และวา่ \"บุคคลผไู้ ม่ประทุษร้ายมิตรอนั ศตั รูหมู่อมิตรไม่อาจยา่ํ ยไี ดด้ ุจไมไ้ ทรมีราก และยา่ นอนั งอกงามพายไุ ม่อาจพดั พานใหล้ ม้ ไปไดฉ้ นั น้นั ” มาต้งั เป็น สตั ยาธิษฐานวา่ ดว้ ยอาํ นาจสจั วาจาน้ี ขอใหข้ า้ วกลา้ และพืชผลท่ีหวา่ นเพาะ ปลกู ในภมู ิมณฑลทว่ั ราชอาณาเขต จงงอกงามไพบลู ย์

ขอ้ ๔ อา้ งพระราชหฤทยั ของพระเจา้ แผน่ ดิน ซ่ึงทรงพระเมตตากรุณาแก่ ประชาราษฎร ต้งั พระราชหฤทยั จะบาํ รุงใหอ้ ยเู่ ยน็ เป็นสุขทวั่ หนา้ เป็นความ สตั ยจ์ ริง ดว้ ยอาํ นาจความสตั ยน์ ้ี ขอใหข้ า้ วกลา้ และพชื ผลงอกงามบริบรู ณ์ทว่ั ราชอาณาเขต ต่อจากน้นั เป็นการกล่าวถึงพระพทุ ธรูปศกั ด์ิสิทธ์ิที่เรียกวา่ “พระ คณั ธาราษฎร์” ที่มีพทุ ธานุภาพบนั ดาลใหฝ้ นตก อนั เป็นพระพทุ ธรูปที่สาํ คญั ในพระราชพิธีน้ี แสดงตาํ นานโดยลาํ ดบั จนรัชกาลที่ ๑ ไดท้ อดพระเนตร และไดโ้ ปรดใหห้ ล่อข้ึนใหม่สาํ หรับต้งั ในพระราชพิธี และต่อน้นั ไปวา่ ดว้ ย การพระราชกศุ ลที่ทรงบาํ เพญ็ ในพระราชพธิ ีน้นั ทรงพระราชอุทิศแก่ เทพยดาท้งั ปวง แลว้ อธิษฐานเพื่อใหข้ า้ วปลาอาหารอุดมสมบรู ณ์ และฝนตก ตามฤดูกาล พระสงฆจ์ ะสวดต่อทา้ ยการสวดมนตใ์ นพระราชพิธีพชื มงคล ส่วนพระราชพิธีจรดพระนงั คลั แรกนาขวญั (วนั ไถหวา่ น) เป็นพิธี พราหมณ์น้นั จะไดป้ ระกอบพิธีบริเวณมณฑลพิธีสนามหลวงโดยไดต้ ้งั โรง พธิ ีประดิษฐานเทวรูปสาํ คญั อาทิ พระอิศวร พระพรหม พระนารายณ์ พระอุ มาภควดี พระมหาวฆิ เนศวร์ พระลกั ษมี พระพลเทพ และพระโคอุศุภราช ซ่ึง ในตอนค่าํ พระมหาราชครูจะทาํ พิธีบวงสรวงเพ่ือความสวสั ดีแก่พืชผลดว้ ย

พธิ ีปลุกเสกเมลด็ พนั ธุ์ขา้ วพระราชทาน การประกอบพิธี พระราชพธิ ีพืชมงคลจรดพระนงั คลั แรกนาขวญั จดั ข้ึนเป็นงานเฉพาะ เพอ่ื สร้างความเป็นสิริมงคลแก่การผลิตพชื พนั ธุ์ธญั ญาหารของประเทศไทย มุ่งหมายบาํ รุงขวญั ใหก้ าํ ลงั ใจแก่เกษตรกรของชาติ เม่ือยา่ งเขา้ สู่ตน้ ฤดูกาล เพาะปลูกทุกปี นบั ต้งั แต่โบราณจวบจนปัจจุบนั พระราชพธิ ีพืชมงคล จรดพระนงั คลั แรกนาขวญั เป็นพระราชพิธี ๒ พธิ ีรวมกนั คือ พระราชพธิ ีพืช มงคลอนั เป็นพธิ ีสงฆ์ ประกอบพระราชพิธีวนั แรกในพระอุโบสถวดั พระศรี รัตนศาสดาราม และพระราชพธิ ีจรดพระนงั คลั แรกนาขวญั (พิธีไถหวา่ น) อนั เป็นพธิ ีพราหมณ์ ซ่ึงจะประกอบพระราชพิธีในวนั รุ่งข้ึน ณ มณฑลพิธี สนามหลวง

เน่ืองจากในปี พทุ ธศกั ราช ๒๕๖๓ ประเทศไทยและนานาประเทศทว่ั โลก ตอ้ งเผชิญกบั สถานการณ์การ แพร่ระบาดของโรคติดเช้ือไวรัสโคโรนา 2019 (Covid-19) ซ่ึงมีมาตรการและขอ้ ปฏิบตั ิทางสาธารณสุขหลายประการเพอื่ ป้ องกนั การแพร่กระจายของโรค ดงั น้นั กระทรวงเกษตรและสหกรณ์จึง ขอพระราชทานพระบรมราชานุญาตประกอบ \"พธิ ีปลุกเสกเมลด็ พนั ธุ์ ขา้ วพระราชทานและพชื พนั ธุ์ต่าง ๆ\" ณ พระอุโบสถวดั พระศรีรัตนศาสดา ราม ในพระบรมมหาราชวงั ในวนั อาทิตยท์ ่ี ๑๐ พฤษภาคม ๒๕๖๓ โดยนาํ พนั ธุ์ขา้ วทรงปลูกพระราชทานในฤดูทาํ นาปี ๒๕๖๒ และพนั ธุ์พืชต่าง ๆ มา เขา้ ประกอบพธิ ี พร้อมท้งั \"พิธีหวา่ นขา้ วในแปลงนาทดลอง สวนจิตรลดา\" ในวนั จนั ทร์ท่ี ๑๑ พฤษภาคม ๒๕๖๓ เพื่อความเป็นสิริมงคลและสร้างขวญั กาํ ลงั ใจแก่เกษตรกรทุกสาขา ทวั่ ประเทศ ในการน้ี พระบาทสมเดจ็ พระเจา้ อยหู่ วั ทรงพระกรุณาโปรดอาราธนา ใหส้ มเดจ็ พระอริยวงศาคตญาณ (อมั พร อมฺพโร) สมเดจ็ พระสงั ฆราช สกลมหาสงั ฆปริณายก เสดจ็ ไปทรงเป็นประธานในการประกอบพธิ ีปลุกเสก เมลด็ พนั ธุ์ขา้ วพระราชทานและพชื พนั ธุ์ต่าง ๆ พร้อมท้งั พระมหาราชครูพิธี ศรีวสิ ุทธิคุณ เป็นประธานฝ่ ายพราหมณ์ ณ พระอุโบสถ วดั พระศรีรัตน ศาสดาราม ในพระบรมมหาราชวงั ในวนั อาทิตยท์ ี่ ๑๐ พฤษภาคม ๒๕๖๓ โดยพระราชทาน พระบรมราชานุญาตใหอ้ ญั เชิญพระคนั ธารราษฎร์ใหญ่ (ประทบั นงั่ ) และพระคนั ธารราษฎร์จีน (ประทบั นงั่ ) ท่ีประดิษฐาน ณ หอ พระคนั ธารราษฎร์ วดั พระศรีรัตนศาสดาราม ไปประดิษฐานเป็นพระพทุ ธ รูปประธานในพิธี ปลุกเสกเมลด็ พนั ธุ์ขา้ วพระราชทานและพืชพนั ธุ์ต่าง ๆ

ในการน้ี พระบาทสมเดจ็ พระเจา้ อยหู่ วั ทรงพระกรุณาโปรดอาราธนาให้ สมเดจ็ พระอริยวงศาคตญาณ (อมั พร อมฺพโร) สมเดจ็ พระสงั ฆราช สกลมหาสงั ฆปริณายก เสดจ็ ไปทรงเป็นประธานในการประกอบพธิ ีปลุกเสก เมลด็ พนั ธุ์ขา้ วพระราชทานและพืชพนั ธุ์ต่าง ๆ พร้อมท้งั พระมหาราชครูพธิ ี ศรีวสิ ุทธิคุณ เป็นประธานฝ่ ายพราหมณ์ ณ พระอุโบสถ วดั พระศรีรัตน ศาสดาราม ในพระบรมมหาราชวงั ในวนั อาทิตยท์ ่ี ๑๐ พฤษภาคม ๒๕๖๓ โดยพระราชทาน พระบรมราชานุญาตใหอ้ ญั เชิญพระคนั ธารราษฎร์ใหญ่ (ประทบั นงั่ ) และพระคนั ธารราษฎร์จีน (ประทบั นงั่ ) ท่ีประดิษฐาน ณ หอ พระคนั ธารราษฎร์ วดั พระศรีรัตนศาสดาราม ไปประดิษฐานเป็นพระพทุ ธ รูปประธานในพธิ ี ปลุกเสกเมลด็ พนั ธุ์ขา้ วพระราชทานและพืชพนั ธุ์ต่าง ๆ พร้อมท้งั ทรงกรุณาโปรดเกลา้ ฯ ให้ พลเอก สุรยทุ ธ์ จุลานนท์ ประธาน องคมนตรี ปฏิบตั ิหนา้ ท่ีประธานฝ่ ายฆราวาสในพธิ ีปลุกเสกเมลด็ พนั ธุ์ ขา้ วพระราชทานและพชื พนั ธุ์ต่าง ๆ ณ พระอุโบสถวดั พระศรีรัตนศาสดา ราม ในพระบรมมหาราชวงั ในวนั อาทิตยท์ ี่ ๑๐ พฤษภาคม ๒๕๖๓ เวลา ๑๗.๐๐ น. และปฏิบตั ิหนา้ ท่ีประธานในพิธีหวา่ นขา้ วในแปลงนาทดลอง สวนจิตรลดา ในวนั จนั ทร์ท่ี ๑๑ พฤษภาคม ๒๕๖๓ เวลา ๑๐.๐๐ น. โดยมี ปลดั กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เป็นผหู้ วา่ นขา้ ว เพอื่ เป็นเมลด็ พนั ธุ์สาํ หรับ การประกอบพระราชพิธีพืชมงคลจรดพระนงั คลั แรกนาขวญั ในปี พทุ ธศกั ราช ๒๕๖๔

พระโคแรกนา พระโค ในทางศาสนาพรามหณ์ หมายถึง เทวดาผทู้ าํ หนา้ ที่เป็นพาหนะของ พระอิศวรซ่ึงเปรียบไดก้ บั การใชแ้ รงงานและความเขม้ แขง็ และเป็นสตั วเ์ ล้ียงท่ี พระกฤษณะและพระพลเทพดูแลซ่ึงเปรียบไดก้ บั ความอุดมสมบูรณ์ ดงั น้นั ใน การประกอบพระราชพธิ ีจรดพระนงั คลั แรกนาขวญั จึงไดก้ าํ หนดใหใ้ ชพ้ ระโค เพศผเู้ ขา้ ร่วมพระราชพธิ ีเสมอมาต้งั แต่รัชกาลท่ี ๑ เพอื่ เป็นตวั แทนของความ เขม้ แขง็ และความอุดมสมบรู ณ์ กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ไดม้ อบหมายใหก้ รมปศุสตั วเ์ ป็นหน่วยงาน ดาํ เนินการคดั เลือกโคเพื่อเป็นพระโคตามหลกั เกณฑ์ กล่าวคือ จะตอ้ งเป็นโคที่มี ลกั ษณะดี รูปร่างสมบรู ณ์ มีความสูงไม่นอ้ ยกวา่ ๑๕๐ เซนติเมตร ความยาวลาํ ตวั ไม่นอ้ ยกวา่ ๑๒๐ เซนติเมตร ความสมบูรณ์รอบอกไม่นอ้ ยกวา่ ๑๘๐ เซนติเมตร โคท้งั คู่จะตอ้ งมีสีเดียวกนั ผวิ สวย ขนเป็นมนั กิริยามารยาทเรียบร้อย ฝึกง่าย สอนง่ายไม่ดุร้าย เขาลกั ษณะโคง้ สวยงามเท่ากนั ตาแจ่มใส หูไม่มีตาํ หนิ หางยาวสวยงามดี มีขวญั หนา้ ขวญั ทดั ดอกไมซ้ า้ ยขวา และขวญั หลงั ถูกตอ้ ง มี ขาและกีบขอ้ เทา้ แขง็ แรง มองดูดา้ นขา้ งลาํ ตวั จะเป็นสี่เหลี่ยม ในปี ๒๕๖๓ กรมปศุสตั ว์ ไดท้ าํ การคดั เลือกพระโคแรกนาขวญั จาํ นวน ๒ คู่ คือ พระโคแรกนาขวญั ๑ คู่ ไดแ้ ก่ พระโคพอ พระโคเพยี ง พระโคสาํ รอง ๑ คู่ ไดแ้ ก่ พระโคเพม่ิ พระโคพลู

พระโคแรกนา พระโคแรกนาขวญั พระโคพอ มีความสูง ๑๖๕ เซนติเมตร ความยาวลาํ ตวั ๒๒๓ เซนติเมตร ความสมบรู ณ์ รอบอก ๒๑๓ เซนติเมตร อายุ ๘ ปี พระโคเพียง มีความสูง ๑๖๙ เซนติเมตร ความยาวลาํ ตวั ๒๓๘ เซนติเมตร ความสมบูรณ์ รอบอก ๒๐๕ เซนติเมตร อายุ ๘ ปี

นายสมชาย ดาํ ทะมิส บริจาคทรัพยซ์ ้ือพระโคพอ แลว้ มอบใหก้ รมปศุสตั ว์ นาํ นอ้ มเกลา้ ฯ ถวายพระบาทสมเดจ็ พระปรมินทรมหาภมู ิพลอดุลยเดช ใชเ้ ป็นพระ โคแรกนาขวญั ประจาํ ปี พทุ ธศกั ราช ๒๕๖๓ นายอาคม วฒั นากลู บริจาคทรัพยซ์ ้ือพระโคเพียง แลว้ มอบใหก้ รมปศุสตั ว์ นาํ นอ้ มเกลา้ ฯ ถวายพระบาทสมเดจ็ พระปรมินทรมหาภมู ิพลอดุลยเดช ใชเ้ ป็น พระโคแรกนาขวญั ประจาํ ปี พทุ ธศกั ราช ๒๕๖๓

พระโคสาํ รอง พระโคเพิ่ม มีความสูง ๑๕๙ เซนติเมตร ความยาวลาํ ตวั ๒๓๐ เซนติเมตร ความสมบรู ณ์ รอบอก ๒๐๑ เซนติเมตร อายุ ๑๐ ปี พระโคพลู มีความสูง ๑๕๗ เซนติเมตร ความยาวลาํ ตวั ๒๓๘ เซนติเมตร ความสมบรู ณ์ รอบอก ๒๐๕ เซนติเมตร อายุ ๑๐ ปี นายทฤษดี ชาวสวนเจริญ อดีตอธิบดีกรมปศุสตั วบ์ ริจาคทรัพยซ์ ้ือพระโค เพ่ิม แลว้ มอบให้ กรมปศุสตั ว์ นาํ นอ้ มเกลา้ ฯ ถวายพระบาทสมเดจ็ พระ ปรมินทรมหาภมู ิพลอดุลยเดช ใชเ้ ป็นพระโคสาํ รองประจาํ ปี พทุ ธศกั ราช ๒๕๖๓ นายวจิ ารณ์ ภุกพิบลู ย์ มอบพระโคพลู ใหก้ รมปศุสตั ว์ นาํ นอ้ มเกลา้ ฯ ถวาย พระบาทสมเดจ็ พระปรมินทรมหาภมู ิพลอดุลยเดช ใชเ้ ป็นพระโคสาํ รองประจาํ ปี พทุ ธศกั ราช ๒๕๖๓ พระโคแรกนาขวญั และพระโคสาํ รอง ประจาํ ปี พทุ ธศกั ราช ๒๕๖๓ เป็น โคพนั ธุ์ขาวลาํ พนู มีสีผวิ ขาวอมชมพู ขนสีขาวสะอาด ท้งั ลาํ ตวั ไม่มีจุดด่างดาํ หรือสีอ่ืนบนลาํ ตวั เขามีสีขาว ลาํ ตวั เป็นลาํ เทียน เขาท้งั สองขา้ งมีลกั ษณะโคง้ สวยงาม ดวงตาแจ่มใสสีน้าํ ตาลอ่อน ขนตาสีชมพู บริเวณจมกู ขาว กีบสีขาว ขน หางเป็นพวงสีขาวยาว ลาํ ตวั ช่วงขาหลงั และกีบมีความสมบูรณ์แขง็ แรง เวลายนื และเดินสง่า

ประวตั ิโคขาวลาํ พนู โคขาวลาํ พนู เป็นโคพ้นื เมืองสาํ หรับใชง้ านด้งั เดิม ท่ีพบกนั มากในอาํ เภอ ต่างๆ ของจงั หวดั ลาํ พนู และเชียงใหม่ และแพร่กระจายไปยงั อาํ เภอต่างๆ ของ จงั หวดั ลาํ ปาง พะเยา และเชียงราย ที่อยใู่ กลก้ บั จงั หวดั ลาํ พนู และเชียงใหม่ มี ลกั ษณะท่ีโดดเด่นคือมีรูปร่างสูงใหญ่ สูงโปร่ง ลาํ ตวั มีสีขาวตลอด พหู่ างขาว หนงั สีชมพสู ม้ จมูกสีชมพสู ม้ เน้ือเขาเน้ือกีบสีน้าํ ตาลสม้ จากลกั ษณะเด่นเป็น สง่าดงั กล่าว จึงไดถ้ ูกคดั เลือกใหเ้ ป็นพระโคในพระราชพธิ ีจรดพระนงั คลั แรกนาขวญั ความเป็นมาของโคขาวลาํ พนู น้นั ยงั ไม่มีผใู้ ดศึกษาไวอ้ ยา่ งจริงจงั และยงั ไม่ทราบแน่นอนถึงถ่ินกาํ เนิดท่ีแทจ้ ริง อยทู่ ่ีใดและมีมาแลว้ ต้งั แต่เมื่อใด ที่เริ่มรู้จกั กนั น้นั มีความเป็นมาจากการที่ภาควชิ าสตั วบาล มหาวทิ ยาลยั เชียงใหม่ ไดร้ ิเริ่มเล้ียงฝงู โคขาว ต้งั แต่ พ.ศ.๒๕๒๑ แทนฝงู โคเน้ือลูกผสมพนั ธุ์ต่าง ประเทศ เพ่ือหาทางศึกษาช้ีนาํ ใหม้ ีการอนุรักษแ์ ละปรับปรุงพนั ธุ์

โคขาวลาํ พนู เป็นโคพ้นื เมืองที่เกิดจากฝีมือและผลงานของชาวบา้ นในจงั หวดั ลาํ พนู มีการพฒั นาสายพนั ธุ์มานานกวา่ ๑๐๐ ปี เล้ียงกนั แพร่หลายในจงั หวดั ลาํ พนู และเชียงใหม่ แลว้ แพร่กระจายไปยงั จงั หวดั ลาํ ปาง พะเยา เชียงราย เกิด ข้ึนมาไดอ้ ยา่ งไรไม่มีหลกั ฐานแน่ชดั บางท่านเล่าวา่ เกิดจากการกลายพนั ธุ์ของ โคพ้ืนเมืองในสมยั พระนางจามเทวี ผคู้ รองนครหริภุญไชยพระองคแ์ รก เม่ือ ๑,๓๔๐ กวา่ ปี มาแลว้ และเป็นสตั วค์ ู่บารมีของชนช้นั ปกครอง ในสมยั น้นั ใช้ ลากเกวยี น แต่หริภุญไชยกล็ ่มสลายต้งั แต่คร้ังเม่ือพอ่ ขนุ เมง็ รายมหาราชยดึ ครอง อีกท้งั เป็นเมืองร้าง สมยั พม่าครองเมือง ช่วงกรุงศรีอยธุ ยาแตกคร้ังท่ี ๒ พ.ศ. ๒๓๑๐ ในตาํ ราฝรั่งบางเล่มกล่าววา่ ตน้ ตระกลู ของโคพ้นื เมืองในภาคพ้ืนเอเชีย ตะวนั ออกเฉียงใต้ น่าจะเป็นโคยโุ รปท่ีไม่มีหนอก ซ่ึงต่อมาถูกผสมขา้ มโดยโค อินเดียท่ีมีหนอก เพราะโคในภมู ิภาคน้ีส่วนใหญ่มีลกั ษณะของท้งั โคยโุ รปและ โคอินเดียรวมกนั คือมีเหนียงคอส้นั หนา้ ผากแบน และหูเลก็ แบบโคยโุ รป มี หนอกแบบโคอินเดีย โคขาวลาํ พนู มีลกั ษณะเฉพาะตวั คือ มีสีขาวปลอดท้งั ตวั ซ่ึงแตกต่างจากโค สีขาวพนั ธุ์อื่น ๆ ท่ีปาก จมกู ขอบตา กีบ เขา และพหู่ างสีดาํ แต่โคขาวลาํ พนู จะ เป็นสีขาวท้งั หมด และไม่ใช่โคเผอื กเพราะตาดาํ ไม่เป็นสีชมพู เน่ืองจากมีลาํ ตวั สีขาวจึงทาํ ใหท้ นความร้อนจากแสงแดดไดด้ ีเป็นพเิ ศษ โคขาวลาํ พนู นบั เป็น มรดกทางวฒั นธรรมและสงั คมเกษตรกรรมของบรรพบุรุษชาวลา้ นนา ดงั น้นั เราไม่ควรปล่อยปละละเลยใหส้ ูญพนั ธุ์ไปโดยรู้เท่าไม่ถึงการณ์

ตามคติของศาสนาพราหมณ์ ตามตาํ นานกล่าววา่ โคอุสุภราชเผอื กผมู้ ีนามวา่ พระ นนทิ ถือกนั วา่ เป็นเทพเจา้ แห่งสตั วจ์ ตั ุบาท พระนนทิ จะแปลงรูปเป็นโคใหพ้ ระ อิศวรทรง ซ่ึงความเช่ือน้ีคนอินเดียจึงไม่ทานเน้ือโค จึงมีโคเยอะมากในประเทศ อินเดีย ไทยเรารับความเช่ือของพราหมณ์มา ดงั น้นั ในการประกอบพระราชพิธี จรดพระนงั คลั แรกนาขวญั เร่ิมต้งั แต่รัชกาลที่ ๑ ราชวงศจ์ กั รี ไดก้ าํ หนดใหม้ ี พระโคเพศผเู้ ขา้ ร่วมในพระราชพธิ ีน้ี คนั ไถ คนั ไถท่ีใชใ้ นพระราชพธิ ีพืชมงคลจรดพระนงั คลั แรกนาขวญั นอ้ มเกลา้ นอ้ ม กระหม่อมสร้างถวาย พระบาทสมเดจ็ พระบรมชนกาธิเบศร มหา ภมู ิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพติ ร เพือ่ ใชใ้ นพระราชพิธีดงั กล่าวตลอดมา น้นั สร้างเม่ือปี พ.ศ.๒๕๓๙ โดยกลุ่มเกษตรกรผเู้ ล้ียงโคนมหนองโพ อาํ เภอ โพ ธาราม จงั หวดั ราชบุรี เป็นคนั ไถที่ทาํ จากไมส้ มอ ซ่ึงชุดคนั ไถประกอบดว้ ย ๑. คนั ไถ ขนาดความสูงวดั จากพ้ืนถึงเศียรนาค ๒.๒๖ เมตร และ ความยาว จากเศียรนาคถึงปลายไถ ๖.๕๙ เมตร ทาสีแดงชาดตลอดคนั ไถ ท่ีหวั คนั ไถ ทาํ เป็นเศียรพญานาคลงลกั ปิ ดทอง ลวดลายประดบั คนั ไถเป็นลายกระจงั ตาออ้ ย ลงลกั ปิ ดทองตลอดคนั ปลายไถหุม้ ผา้ ขาวขลิบทองสาํ หรับมือจบั

๒. แอกเทียมพระโค ยาว ๑.๔๕ เมตร ตรงกลางแอกประดบั ดว้ ยรูปครุฑยดุ นาค หล่อดว้ ยทองเหลืองลงลกั ปิ ดทองอยบู่ นฐานบวั ปลายแอกท้งั สองดา้ นแกะสลกั เป็นรูปเศียรพญานาคลงลกั ปิ ดทอง ลวดลายประดบั เป็นลายกระจงั ตาออ้ ยลงลกั ปิ ดทองตลอดคนั ท่ีปลายแอกแต่ละดา้ นมีลูกแอกท้งั สองดา้ นสาํ หรับเทียมพระ โคพร้อมเชือกกระทาม ๓. ฐานรอง เป็นที่สาํ หรับต้งั รองรับคนั ไถพร้อมแอก ทาํ ดว้ ยไมเ้ น้ือแขง็ ทา ดว้ ยสีแดงชาด มีลวดลายประดบั เป็นลายกระจงั ตาออ้ ยลงลกั ปิ ดทอง ท้งั ดา้ นหวั ไถและปลายไถ ๔. ธงสามชาย เป็นธงประดบั คนั ไถติดต้งั อยบู่ นเศียรนาค ทาํ ดว้ ยกระดาษ และผา้ สกั หลาด เขียนลวดลายลงลกั ปิ ดทองประดบั ดว้ ยกระจกแวว มีพสู่ ีขาว ประดบั ดา้ นบนเป็นเครื่องสูงชนิดหน่ึงเพอื่ ประดบั พระเกียรติ ธงสามชายมี ลกั ษณะเป็นรูปสามเหลี่ยม ฐานยาว ๔๑ เซนติเมตร สูง ๕๐ เซนติเมตร และเสา ธงยาว ๗๒ เซนติเมตร

สตั ยาธิษฐาน การเสี่ยงทาย การต้งั สตั ยาธิษฐานหยบิ ผา้ นุ่งแต่งกาย (การเส่ียงทายผา้ นุ่ง) \"ผา้ นุ่งแต่งกาย” ผา้ นุ่งซ่ึงพระยาแรกนาต้งั สตั ยาธิษฐานหยบิ น้นั เป็นผา้ ลาย มี ดว้ ยกนั ๓ ผนื คือ หกคืบ หา้ คืบ และสี่คืบ ผา้ นุ่งน้ีจะวางเรียงบนโตกมีผา้ คลุม เพอ่ื ใหพ้ ระยา แรกนาขวญั หยบิ ถา้ หยบิ ไดผ้ นื ใดกจ็ ะมีคาํ ทาํ นายไปตามกนั คือ ถา้ หยบิ ผา้ ได้ ๔ คืบ พยากรณ์วา่ น้าํ จะมากสกั หน่อย นาในท่ีดอนจะไดผ้ ล บริบรู ณ์ดี นาในที่ลุ่มอาจจะเสียหายบา้ ง ไดผ้ ลไม่เตม็ ที่ ถา้ หยบิ ไดผ้ า้ ๕ คืบ พยากรณ์วา่ น้าํ ในปี น้ีจะมีปริมาณพอดี ขา้ วกลา้ ในนาจะ ไดผ้ ลบริบูรณ์ และผลาหาร มงั สาหาร จะอุดมสมบรู ณ์ดี ถา้ หยบิ ไดผ้ า้ ๖ คืบ พยากรณ์วา่ น้าํ จะนอ้ ย นาในที่ลุ่มจะไดผ้ ลบริบูรณ์ดี แต่ นาในที่ดอน จะเสียหายบา้ ง ไดผ้ ลไม่เตม็ ที่

การเส่ียงทายของกิน ๗ สิ่ง ของกิน ๗ ส่ิงท่ีต้งั เล้ียงพระโคน้นั มี ขา้ วเปลือก ขา้ วโพด ถวั่ เขียว งา เหลา้ น้าํ และหญา้ ถา้ พระโคกินส่ิงใดกจ็ ะมีคาํ ทาํ นายไปตามน้นั คือ ***ถา้ พระโคกิน ขา้ ว หรือ ขา้ วโพด พยากรณ์วา่ ธญั ญาหาร ผลาหาร จะ บริบูรณ์ดี ***ถา้ พระโคกิน ถวั่ หรือ งา พยากรณ์วา่ ผลาหาร ภกั ษาหาร จะอุดม สมบูรณ์ดี ***ถา้ พระโคกิน น้าํ หรือ หญา้ พยากรณ์วา่ น้าํ ท่าจะบริบูรณ์พอสมควร ธญั ญาหาร ผลาหาร ภกั ษาหาร มงั สาหารจะอุดมสมบรู ณ์ ***ถา้ พระโคกิน เหลา้ พยากรณ์วา่ การคมนาคมจะสะดวกข้ึน การคา้ ขาย กบั ต่างประเทศดีข้ึน ทาํ ใหเ้ ศรษฐกิจรุ่งเรือง



พนั ธุ์ขา้ ว บญั ชีรายชื่อพนั ธุ์ขา้ วและน้าํ หนกั ฤดูนาปี ๒๕๖๒ โครงการนาทดลองใน โครงการส่วนพระองคส์ วนจิตรลดา ที่นาํ เขา้ ในพธิ ีปลุกเสกเมลด็ พนั ธุ์ขา้ วพระ ราชทาน และพืชพนั ธุ์ต่าง ๆ สาํ หรับปี ๒๕๖๓ น้ี กรมการขา้ วไดด้ าํ เนินการขอพระราชทานพระบรม ราชานุญาตนาํ พนั ธุ์ขา้ วท้งั หมด ๕ พนั ธุ์ รวมน้าํ หนกั เมลด็ พนั ธุ์ขา้ วท้งั สิ้น ๑,๔๕๘ กิโลกรัม จดั ส่งใหส้ าํ นกั เมลด็ พนั ธุ์ขา้ วกรมการขา้ ว จดั เป็น “พนั ธุ์ขา้ ว ทรงปลกู พระราชทาน” และบรรจุในซองพลาสติกแจกจ่ายเพอ่ื เป็นม่ิงขวญั และ สิริมงคลในการประกอบอาชีพการเกษตรตามประเพณีนิยม เพื่อใหเ้ ป็นไปตาม พระราชประสงคส์ ืบไป

ขา้ วนาสวน ลาํ ดบั พนั ธุ์ขา้ ว น้าํ หนกั (กิโลกรัม) ๑ ขาวดอกมะลิ ๑๐๕ ๕๑๔ ๒ ปทุมธานี ๑ ๒๐๐ ๓ กข ๗๙ ๔๘๙ ๔ กข ๔๓ ๒๐๐ ๕ กข ๖ ๕๕ รวม ๑,๔๕๘

กาํ หนดการและรายละเอียดพิธี พระบาทสมเดจ็ พระเจา้ อยหู่ วั ทรงพระกรุณาโปรดอาราธนาให้ สมเดจ็ พระอริ ยวงศาคตญาณ(อมั พร อมฺพโร) สมเดจ็ พระสงั ฆราช สกลมหาสงั ฆปริณายก เสดจ็ ไปทรงเป็นประธาน ในการประกอบพิธีปลุกเสกเมลด็ พนั ธุ์ขา้ วพระราช ทาน เพ่อื เป็นเมลด็ พนั ธุ์สาํ หรับเพาะปลูก ณ พระอุโบสถวดั พระศรีรัตนศาสดา ราม ในพระบรมมหาราชวงั วนั อาทิตย์ ท่ี ๑๐ พฤษภาคม ๒๕๖๓ กาํ หนดการ วนั อาทิตย์ ที่ ๑๐ พฤษภาคม ๒๕๖๓ เวลา ๑๖.๕๕ น. (เวลาโดยประมาณ) สมเดจ็ พระอริยวงศาคตญาณ (อมั พร อมฺพโร) สมเดจ็ พระสงั ฆราช สกลมหาสงั ฆปริณายก ประทบั รถยนตพ์ ระประเทียบจากวดั ราชบพิธสถิตมหา สีมารามไปยงั พระบรมมหาราชวงั เวลา ๑๗.๐๐ น. (เวลาโดยประมาณ) รถยนตพ์ ระประเทียบ เทียบท่ีประตเู กยหลงั วดั พระศรีรัตนศาสดาราม เสดจ็ เขา้ พระอุโบสถ ทรงจุดธูปเทียนเครื่องนมสั การแกว้ บูชาพระพทุ ธมหามณีรัตนปฏิมากร ทรงกราบราบ ประทบั พระเกา้ อ้ี

เจา้ หนา้ ที่แผนกศุภรัต อาราธนาศีล ผรู้ ่วมพิธีรับศีล (ประธานสงฆ์ ถวายศีล จบ) พลเอก สุรยทุ ธ จุลานนท์ ประธานองคมนตรี ประธานฝ่ ายฆราวาส ไปยงั โตะ๊ บวงสรวง จุดเทียนทอง เทียนเงิน และธูปท่ีโตะ๊ เครื่องบวงสรวงสงั เวย แลว้ โปรย ดอกไมท้ ่ีเคร่ืองบวงสรวงสงั เวย (ขณะน้ี ชาวพนกั งานลน่ั ฆอ้ งชยั ประโคมสงั ข์ แตร ดุริยางค)์ ไหว้ นงั่ เกา้ อ้ีท่ีเดิม พระมหาราชครูพิธีศรีวสิ ุทธิคุณ ฯ ประธานพระครูพราหมณ์ ประกอบพธิ ี บวงสรวงเทพยดาปลุกเสกเมลด็ พนั ธุ์ขา้ วพระราชทาน ซ่ึงจะใชเ้ ป็นเมลด็ พนั ธุ์ สาํ หรับเพาะปลูกในปี ๒๕๖๔ พระมหาราชครูพธิ ีศรีวสิ ุทธิคุณ ฯ ประธานพระครูพราหมณ์ อ่านโองการ บวงสรวง จบแลว้

(ขณะน้ี ชาวพนกั งานลน่ั ฆอ้ งชยั ประโคมสงั ข์ แตร ดุริยางค)์ ประธานฝ่ ายฆราวาส โปรยขา้ วตอก ดอกไม้ ท่ีโตะ๊ เคร่ืองบวงสรวงสงั เวย (ขณะน้ี ชาวพนกั งานลน่ั ฆอ้ งชยั ประโคมสงั ข์ แตร ดุริยางค)์ เจา้ หนา้ ท่ีแผนกศุภรัต อาราธนาพระปริตร พระสงฆเ์ ปรียญธรรม ๙ ประโยค จากวดั ต่าง ๆ ๑๐ รูป เจริญพระพทุ ธมนต์ (คาถา พชื มงคล) จบ สมเดจ็ พระอริยวงศาคตญาณ (อมั พร อมฺพโร) สมเดจ็ พระสงั ฆราช สกลมหาสงั ฆปริณายก เสดจ็ ไปทรงประพรมน้าํ พระพทุ ธมนต์ และเทพมนตร์ โปรยขา้ วตอกดอกไมท้ ี่เมลด็ พนั ธุ์พืช (ขณะน้ี พระสงฆเ์ จริญชยั มงคลคาถา ชาวพนกั งานลน่ั ฆอ้ งชยั ประโคมสงั ข์ แตร ดุริยางค)์ ประธานฝ่ ายฆราวาส ถวายมาลยั แด่พระพทุ ธคนั ธารราษฎร์ ๒ องค์ อธิษฐานขอ ความอุดมสมบูรณ์ของพชื ผลแห่งราชอาณาจกั รไทย ประธานฝ่ ายฆราวาส ถวายจตุปัจจยั ไทยธรรมแด่พระสงฆ์ ทรงหลงั่ ทกั ษิโณทก (พระสงฆถ์ วายอนุโมทนา ถวายอดิเรก ออกจากพระอุโบสถ) สมเดจ็ พระอริยวงศาคตญาณ (อมั พร อมฺพโร) สมเดจ็ พระสงั ฆราช สกลมหาสงั ฆปริณายกเสดจ็ ไปทรงกราบท่ีหนา้ เคร่ืองนมสั การ เสดจ็ กลบั

ทีม่ า : เว็บไซตพ ระราชพธิ ีพชื มงคลจรดพระนังคลั แรกนาขวัญ กระทรวงเกษตรและสหกรณ