บทที่9 วัฒนธรรมไทย ภูมิปัญญาไทย

บทท่ี 9 วฒั นธรรมไทย ภมู ิปัญญา ไทย และวฒั นธรรมสากล





ลกั ษณะของวฒั นธรรมไทย สรา้ งความกตญั ญูกตเวที มีความศรทั ธา ตอ่ ผมู้ ีพระคณุ รูจ้ กั ในการทาบุญ ตอบแทนพระคุณของผอู้ ื่น

การสรา้ งความรกั มีภาษาและ และความผกู พนั ศลิ ปกรรมท่สี วยงาม ภายในครอบครวั ลกั ษณะของวฒั นธรรมไทย การสรา้ งความสามคั คี และความมีระเบยี บวินยั

1.คติธรรม ไดแ้ ก่ วฒั นธรรมทางศีลธรรมและจิตใจ อนั เป็ นคติ ในการดาเนินชวี ติ ท่ีรบั มาจากคาสงั่ สอนของพระพทุ ธศาสนา การทาบุญตกั บาตรของชาวพทุ ธแสดงถึงความมีเมตตากรุณาต่อผูอ้ ่ืน ท่ีมาจาก หนงั สือเรียน สงั คมฯ ชน้ั ม.3 หนา้ 144

2.วตั ถุธรรม ไดแ้ ก่ วฒั นธรรมทางวตั ถุ ไดแ้ ก่ ส่ิงประดิษฐต์ ่างๆ ที่เป็ นภูมปิ ัญญา เชน่ บา้ นทรงไทย เจดีย์ บา้ นทรงไทยแสดงใหเ้ ห็นถึงภูมปิ ัญญาในการสรา้ ง ท่ีอยอู่ าศยั ของคนไทยที่สอดคลอ้ งกบั สภาพแวดลอ้ ม ท่ีมาจาก หนงั สือเรียน สงั คมฯ ชนั้ ม.3 หนา้ 144

3.เนติธรรม ไดแ้ ก่ วฒั นธรรมทางกฎหมายหรือขนบธรรมเนียมจารีต ประเพณี เชน่ ระเบียบ ขอ้ บงั คบั ต่าง ๆ 4.สหธรรม ไดแ้ ก่ การแต่งกายท่ีเหมาะสมในโอกาสต่างๆ มารยาทที่ดีงามทางสงั คม การแสดงความเคารพโดยการไหวผ้ ูใ้ หญ่ แสดงใหเ้ ห็นถึงความออ่ นนอ้ มถ่อมตน ท่ีมาจาก หนงั สือเรียน สงั คมฯ ชนั้ ม.3 หนา้ 144



สาขาเกษตรกรรม สาขาการจดั การ ทรพั ยากรธรรมชาติ และสง่ิ แวดลอ้ ม ภมู ิปัญญาไทย สาขาอุตสาหกรรม สาขาการแพทย์ และหตั ถกรรม แผนไทย

สาขา สาขาภาษาและ สาขากองทุนและ วรรณกรรม ธุรกิจชุมชน การจดั การองคก์ ร ภมู ิปัญญาไทย สาขาสวสั ดิการ สาขาศาสนา สาขา และประเพณี ศลิ ปกรรม

ภมู ิปัญญาไทยเป็ นส่ิงที่บรรพบุรุษไดส้ รา้ งสรรคแ์ ละสืบทอดความรนู้ ้ัน อยา่ งต่อเนื่องจากอดีตส่ปู ัจจุบนั ทาใหค้ นในชาติเกิดความภาคภมู ิใจ ดงั น้ัน ภมู ิปัญญาไทยจึงมีคุณคา่ และมีความสาคญั ดงั น้ ี สรา้ งชาตใิ หเ้ ป็ นปึ กแผ่น สรา้ งความภาคภูมิใจ ภูมิปัญญาไทย และชื่อเสยี งใหก้ บั ประเทศชาติ มีหลกั ธรรม สรา้ งสมดุล ปรบั ปรุงและ เป็ นแนวทาง ระหว่างมนุษย์ เปลีย่ นแปลงได้ ในการดาเนินชีวิต และธรรมชาติ ตามความเหมาะสม

การเพาะเหด็ ฟางจากทะลายปาลม์ เป็ นการประยุกต์ และคิดคน้ โดยนาภูมปิ ัญญามาใชป้ ระโยชน์ไดอ้ ย่างรูค้ ุณคา่ ท่ีมาจาก หนังสือเรียน สงั คมฯ ชน้ั ม.3 หนา้ 147

วฒั นธรรมสากล คือ วฒั นธรรมซึ่งเป็ นที่รจู้ กั และยอมรบั กนั ทวั่ ไป เชน่ เคร่ืองแตง่ กายสากล ดนตรีสากลหรือภาษาที่เป็ นสากล 1.การใชภ้ าษาองั กฤษในการติดต่อส่ือสาร เนื่องจากเป็ นภาษาที่ประชาชน ในประเทศต่าง ๆ ทวั่ โลกนิยมใชส้ ่ือสาร 2.การคา้ เสรี เป็ นรูปแบบการคา้ ท่ีไมม่ ีการกีดกนั ในรปู แบบตา่ ง ๆ มีการแขง่ ขนั กนั อยา่ งเป็ นธรรมกบั ทุกฝ่ าย 3.ประชาธิปไตย เป็ นรปู แบบการปกครองที่ประชาชนเป็ นเจา้ ของอานาจ 4.วถิ ีชวี ติ วฒั นธรรมสากลจะใหค้ วามสาคญั กบั การรกั ษาสุขอนามยั ของตน



วฒั นธรรมสากลเป็ นวฒั นธรรมท่ีอารยประเทศทวั่ โลกใหก้ ารยอมรบั และนิยมวา่ ดีงาม จาแนกเป็ นประเภทต่าง ๆ ดงั น้ ี วฒั นธรรมสากล วตั ถุ การรบั ประทานอาหาร นิยมใชช้ อ้ นสอ้ ม การแตง่ กาย ท่ีอยูอ่ าศยั นิยมสรา้ งเป็ นตกึ ผชู้ าย ใสส่ ูท ผกู เนกไท หรืออาคาร ผหู้ ญิง สวมกระโปรง สวมรองเทา้ หุม้ สน้

วฒั นธรรมสากล มิใช่วตั ถุ แนวคิดเก่ียวกบั สิทธิ และเสรีภาพ องคค์ วามรูห้ รือวิทยาการตา่ ง ๆ แนวคิดเก่ียวกบั การปกครอง ท่ีเกิดจากการศึกษาและวิจยั ดว้ ยระบอบประชาธิปไตย



การแลกเปลย่ี นและรบั เอาวฒั นธรรมของตา่ งประเทศเขา้ มา ยอ่ มมที ง้ั สว่ นดแี ละสว่ นเสีย เพราะฉะนน้ั ประชาชนชาวไทย จึงควรเลอื กรบั วฒั นธรรมสากลที่เหมาะสมเพอ่ื เป็ นประโยชน์ ตอ่ การพฒั นาประเทศ มขี อ้ ควรปฏบิ ตั ิ ดงั นี้

การเลือกรบั เป็ นประโยชนต์ อ่ ตนเองและการพฒั นาประเทศ วฒั นธรรมสากล ความเจริญทางดา้ นวิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยตี า่ งๆ ทเ่ี หมาะสม เลือกสรรเฉพาะสว่ นท่ดี ี การคน้ ควา้ วิจยั อยา่ งเป็ นระบบดว้ ยวิธกี ารทางวิทยาศาสตร์ เพ่ือใหเ้ กิดองคค์ วามรูแ้ ละวิทยาการใหม่ ๆ เลือกรบั วฒั นธรรมที่เหมาะสมกบั วิถีชีวิตของคนไทย ความขยนั หมนั ่ เพียรในการประกอบอาชีพ กลา้ คิดกลา้ ทาในส่งิ ท่ีถกู ตอ้ ง

การอนุรกั ษว์ ฒั นธรรมไทยและภูมปิ ัญญาไทย สามารถทาได้ โดยวธิ ีการดงั น้ ี การอนุรกั ษ์ การเผยแพรว่ ฒั นธรรมและ วฒั นธรรมไทยและ ภูมิปัญญาไทยใหก้ วา้ งขวาง ภมู ิปัญญาไทย การปลกู ฝังวฒั นธรรมและ ภูมิปัญญาไทยใหก้ บั เยาวชนไทยอยา่ งจรงิ จงั

การอนุรกั ษ์ หน่วยงานของรฐั บาลและ วฒั นธรรมไทยและ เอกชนทุกภาคส่วนร่วมมือ กนั อนุรกั ษว์ ฒั นธรรมและ ภมู ิปัญญาไทย ภูมิปัญญาไทย ปฏิบตั ติ ามกรอบ ของวฒั นธรรมที่ดีงาม เพื่อเป็ น คน้ ควา้ วิจยั เผยแพร่ และจดั แหลง่ เรียนรู้ แบบอยา่ งแก่ผูพ้ บเห็นท้งั ภูมิปัญญาในชุมชน ชาวไทยและตา่ งชาติ