พุทธศาสนสุภาษิต

พุทธศาสนสุภาษิต เสนอ ครูอรสา ศรีภา

อทสสฺ เนน พาลานํ นิจฺจเมว สุขี สิยา [คําอา่ น : อะ-ทดั -สะ-เน-นะ, พา-ลา-นงั , นิด-จะ-เม-วะ, สุ-ข,ี สิ-ยา] \"จะพึงมคี วามสุขเปนนิตย์ ก็ เพราะไมพ่ บเหน็ คนพาล\" คนพาล คือคนทไี มม่ ีศีลธรรม ไมส่ รา้ ง ประโยชนท์ งั ประโยชนต์ นและประโยชนผ์ ู้อืน ตดั เสยี แล้วซงึ ประโยชนอ์ ยา่ งยิงคือพระนิพพาน ใชช้ ีวิตแบบหายใจทงิ ไปวนั ๆ คนพาล เปนบุคคลทีไมน่ ่าคบคา้ สมาคม ดว้ ยเลย เพราะคบแล้วไม่ก่อประโยชน์ ไม่สร้าง ความสขุ มีแต่จะสรา้ งความฉิบหายเดือดร้อน และความทกุ ข์ให้แกผ่ ทู้ คี บหาเทา่ นัน

นิพฺพานํ ปรมํ สุขํ [คําอา่ น : นิบ-พา-นงั , ปะ-ระ-มัง, ส-ุ ขัง] \"นิพพานเปนสขุ อยา่ งยิง\" นิพพาน แปลว่า ดับ คอื ดบั กิเลสตัณหาทงั หลายทังปวง ดบั ภพดับชาติ ดับกองทกุ ขท์ งั ปวง ดับจากภพทัง ๓ ดบั การเวยี นวา่ ยตาย เกิด ผู้ทีถงึ พระนิพพานแล้ว เปนผหู้ มดกเิ ลส ตัณหาอนั เปนตวั ทจี ะพาสรรพสตั วม์ าเกดิ อีก ครงั แล้วครงั เล่า เมอื สินกเิ ลสตณั หาแลว้ ก็ ไม่มเี หตุทจี ะทาํ ให้เกดิ อกี แล้ว เมอื ไมต่ ้องเกดิ ก็ไมต่ อ้ งประสพกบั ความทกุ ขอ์ ันใหญ่หลวง ในหว้ งมหรรณพภพสงสารอีกตอ่ ไป

สลาภํ นาตมิ ฺเญยยฺ [คาํ อ่าน : สะ-ลา-พัง, นา-ติ-มนั -ไย-ยะ] \"ไม่ควรดหู มินลาภของตน\" ลาภ คอื สงิ ทไี ด้มามมี าแก่ตน ไมว่ า่ จะเปนสงิ ทีผอู้ ืน ให้มา หรอื ว่าจะเปนสิงทตี นเองหามาไดด้ ้วยนําพกั นําแรงแหง่ ตนก็ตามที ลว้ นเรยี กวา่ เปนลาภทังสนิ สิงทตี นเองไดม้ านัน ไมว่ า่ จะมากหรือนอ้ ยก็ตาม ยอ่ มสามารถยงั ประโยชนใ์ ห้สําเร็จแกต่ นได้ สว่ นสงิ ทผี ู้อืนไดม้ า หรือลาภของบคุ คลอนื ก็ย่อมยัง ประโยชนใ์ ห้สาํ เร็จแก่คนอืนเท่านัน ไมย่ งั ประโยชน์ ใหส้ าํ เร็จแก่เราเลยแมแ้ ต่นอ้ ย

สติมโต สุเว เสยฺโย [คาํ อ่าน : สะ-ติ-มะ-โต, สุ-เว, ไส-โย] “คนมสี ติ เปนผู้ประเสริฐทุกวัน” สติ คือ ความระลกึ ได้ หมายถงึ ความระลกึ ได้อยู่เสมอวา่ เรากาํ ลัง ทําอะไร กาํ ลังพูดอะไร กําลงั คดิ อะไร หรือเราได้ทําอะไรไปบ้าง พดู อะไรไปบ้าง คิดอะไรไปบา้ ง เมือมีสติคอื ความระลึกไดอ้ ยู่เสมอ อยา่ งนี จะทาํ ให้เรารู้ทันความคิด การกระทาํ และคาํ พูด ทําใหเ้ รา สามารถฉุกคิดขึนไดว้ ่า สงิ ทเี รา กาํ ลงั ทาํ พดู คิด อยู่นนั ดีหรอื ไมด่ ี มปี ระโยชนห์ รอื ไรป้ ระโยชน์

นตฺถิ พาเล สหายตา [คําอา่ น : นดั -ถ,ิ พา-เล, สะ-หา-ยะ-ตา] “ความเปนสหาย ไมม่ ใี นคนพาล” สหาย คือ ผู้ทีร่วมใจกัน ไปไหนไปด้วยกนั รว่ ม สุขร่วมทุกข์กนั มคี วามรักความจรงิ ใจและ ความปราถนาดีใหก้ นั ชักชวนกนั ในทางทีดมี ี ประโยชน์ ดงั นนั ความเปนสหายจงึ หาไมไ่ ด้ในเหล่าคน พาล เพราะคนพาลเปนคนทไี มม่ คี วามจริงใจ ให้ใคร คบคนกเ็ พือหวงั ผลประโยชนเ์ ทา่ นนั คบแลว้ มแี ต่ชกั ชวนไปในทางทีเสียหาย

ด.ช.รฐั ภูมิ วงษ์ขาํ เลขที 21 ม.3/1 ผ้จู ดั ทาํ ทีมา:_www.jaisangma.com