หน่วยที่1

ระบบจดั การฐานขอ้ มูล รหสั วชิ า 3204-2004 หน่วยท่ี 1 ความรูเ้ บ้ืองตน้ เก่ียวกบั ฐานขอ้ มูล

ระบบจดั การฐานขอ้ มูล รหสั วชิ า 3204-2004 หวั ขอ้ เรื่อง 1.1 ความหมายของฐานข้อมูล 1.2 โครงสร้างข้อมูล 1.3 ความเป็ นมาของฐานข้อมูล 1.4 องค์ประกอบของฐานข้อมูล 1.5 ความสาคัญของฐานข้อมูล

ระบบจดั การฐานขอ้ มูล รหสั วชิ า 3204-2004 แนวคิด ฐานข้อมูล เป็ นการจัดเก็บข้อมูลที่มีความสัมพันธ์กัน อย่างเป็ นระบบ รวมไวเ้ ป็ นฐานข้อมูลเดียว ซึ่งผู้ใช้สามารถ เรียกใช้ข้อมูลร่วมกันได้ ฐานข้อมูลช่วยลดความซา้ ซ้อนของ ข้อ มูล หลีก เ ลี่ย ง ค วามขัด แย้ง ข อ ง ข้อ มูล สามารถ ใช้ข้อ มูล ร่วมกันได้ ซึ่งองค์ประกอบของฐานข้อมูลมี 5 องค์ประกอบ คือ ฮาร์ดแวร์ ซอฟต์แวร์ ข้อมูลบุคลากร และขั้นตอนการ ดาเนินการ แต่การมีฐานข้อมูลต้องใช้ต้นทุนสูง เสี่ยงต่อการ หยุดชะงักของระบบ

ระบบจดั การฐานขอ้ มูล รหสั วชิ า 3204-2004 วตั ถุประสงค์เชิงพฤติกรรม 1. บอกความหมายของข้อมูล ฐานข้อมูล และการจัดการ ฐานข้อมูลได้ 2. จาแนกข้อมูลตามโครงสร้างข้อมูลได้ 3. บอกความเป็ นมาของฐานข้อมูลได้ 4. บอกองค์ประกอบและหน้าท่ีของฐานข้อมูลได้ 5. บอกหน้าที่ของระบบจัดการฐานข้อมูลได้ 6. บอกความสาคัญของฐานข้อมูลได้ 7. สามารถออกแบบการจัดเก็บข้อมูลในแฟ้ มข้อมูลได้

ระบบจดั การฐานขอ้ มูล รหสั วชิ า 3204-2004 1.1 ความหมายของฐานขอ้ มูล ฐ า น ข ้อ ม ูล ห ม า ย ถ ึง ก า ร จ ัด เ ก ็บ ข ้อ ม ูล ที ่มี ความสัมพันธ์กันอย่างเป็ นระบบรวมไวเ้ ป็ นฐานข้อมูลเดียว ซึ่งผู้ใช้สามารถเรียกใช้ข้อมูลร่วมกันได้

ระบบจดั การฐานขอ้ มูล รหสั วชิ า 3204-2004 1.2 โครงสรา้ งขอ้ มูล ระบบดิจิตอลคอมพิวเตอร์ทางานโดยใช้ข้อมูลที่เป็ น รหัสของตัวเลข ตัวเลขที่ใช้เป็ นรหัสแทนข้อมูล คือ ระบบ เลขฐานสอง ซึ่งมีรหัสแทนข้อมูล 2 ตัว ได้แก่ 0 และ 1 แล้ว นาตัวเลขมาต่อเรียงกัน รหัสของเลขฐาน 2 1 หลัก = 1 บิต (BIT) รหัสของเลขฐาน 2 8 หลัก = 8 บิต (BIT) = 1 ไบต์ (BYTE) หรือ 1 แคแรกเตอร์ (CHARACTER)

ระบบจดั การฐานขอ้ มูล รหสั วชิ า 3204-2004 1.2.1 องค์ประกอบโครงสร้างฐานข้อมูล โครงสร้างของฐานข้อมูลจึงประกอบด้วย แคแรกเตอร์ (CHARACTER) หรือ ไบต์ (BYTE) ห ม า ย ถึง ตัง อัก ษ ร ( A-Z, ก -ฮ ) , ตัว เ ล ข ( 0 -9 ) แ ล ะ สัญลักษณ์ต่าง ๆ ท่ีอยู่บนแป้ นพิมพ์

ระบบจดั การฐานขอ้ มูล รหสั วชิ า 3204-2004 ฟิ ลด์ (FIELD) หมายถึง แคแรกเตอร์ ตั้งแต่ 1 ตัว ข้ึนไปมารวมกัน มีความสัมพันธ์กัน เรคอร์ด (RECORD) หมายถึง ฟิ ลด์ ตั้งแต่ 1 ฟิ ลด์ ข้ึนไปมารวมกัน มีความสัมพันธ์กัน ไฟล์ (FILE) หมายถึง เรคอร์ด ตั้งแต่ 1 เรคอร์ด ข้ึนไปมารวมกัน มีความสัมพันธ์กัน จากโครงสร้างข้อมูลดังกล่าว โครงสร้างของข้อมูล ท่ี เล็กที่สุด คือ แคแรกเตอร์ (CHARACTER) และโครงสร้าง ของข้อมูลที่ใหญ่ที่สุด คือ ไฟล์ (FILE) แต่ยังมีโครงสร้าง ของข้อมูลที่ใหญ่กว่า ไฟล์ ก็คือ ฐานข้อมูล (DATABASE) ซึ่ง ห ม า ย ถึง ไ ฟ ล ์ ตั้ง แ ต่ 1 ไ ฟ ล ์ ขึ้ น ไ ป ม า ร ว ม ก ัน มี ความสัมพันธ์กัน

ระบบจดั การฐานขอ้ มูล รหสั วชิ า 3204-20041.3 ความเป็ นมาของฐานขอ้ มูลเป็ นเรื่องยากที่จะบอกว่าฐานข้อมูลได้ถือกาเนิดข้ึนเมื่อใดแต่มีเหตุผลที่น่าเชื่อถือได้ว่า ต้นกาเนิดของฐานข้อมูลเกิดข้ึนจากโครงการอาพอลโลของสหรัฐอเมริกา ซึ่งเป็ นโครงการที่ส่งมนุษย์อวกาศไปดวงจันทร์เมื่อปี พ.ศ.2511 เบ้ืองหลังการจัดการระบบข้อมูลในโครงการน้ีเกิดจาก การว่าจ้างบริษัทIBM ใ ห ้พัฒ น า ร ะ บ บ ก า ร ดูแ ล ข ้อ มูล ที่เ รีย ก ว่า GUAM(GENERALIZED UPDATE ACCESS METHOD) ซึ่งถือเป็ นต้นกาเนิดของระบบจัดการฐานข้อมูลในอีก 2 ปี ถัดมาIBM จึงได้พัฒนาการจัดการข้อมูลข้ึนมาใหม่ เพื่อการใช้งานในวงการธุรกิจทั่งไป ได้แก่ ระบบ DL/I (DATALANGUAGE/L) พ ัฒ น า จ น ก ร ะ ทั ่ง ไ ด ้ร ะ บ บ IMS(INFORMATION MANAGEMENT SYSTEM)

ระบบจดั การฐานขอ้ มูล รหสั วชิ า 3204-2004นอกจ ากบริษัท IBM แล้ว ยังมีบริษัท GE ( GENERALELECTRIC) ที่ได้พัฒ นาฐานข้อมูล เช่น ระบบ IDS(INTEGRATED DATA STORE) โดยมี CHARLESBACHMAN เป็ นหัวหน้าทีม IDS เริ่มใช้งานในปี พ.ศ. 2509และเป็ นต้นกาเนิดของระบบโคดาชิวล์ (CODASYL) หรือโมเดลแบบเน็ตเวิร์คที่ยังนิยมใช้กันแพร่หลายจนถึงปั จจุบัน CODSYLเกิดข้ึนตั้งแ ต่ พ .ศ. 25 1 7 ซึ่งเป็ นทีม งานเดีย วกับ ชุด ที่พัฒ นาภาษาโคบอล ในช่วงเวลาไล่เลี่ยกับที่ CODSYL ฉบับมาตรฐานได้รับการบัญญัติข้ึน ดร. คอดด์ (E.F. CODD) ได้เสนอผลงานทางวิชาการเก่ียวกับโมเดลใหม่ ได้แก่ โมเดลเชิงสัมพันธ์ หลักทฤษฎีของ ดร. คอดด์ได้ถูกพัฒนาโดยบริษัท IBM คือระบบ R ซึ่งเป็ นระบบต้นแบบที่ใช้เฉพาะในห้องวิจัยเท่านั้น โดย IBM ได้สร้างระบบ DB2 ข้ึนมาแทน เพ่ือนาออกสู่งานด้านธุรกิจ

ระบบจดั การฐานขอ้ มูล รหสั วชิ า 3204-2004 1.4 องค์ประกอบของฐานขอ้ มูล ก า ร จ ัด ก า ร ฐ า น ข ้อ มู ล ม ัก จ ะ นา เ อ า ร ะ บ บ ค อ ม พิ ว เ ต อ ร์ มาช่วยในการจัดเก็บข้อมูล เพ่ือให้ทันต่อความต้องการในการ ใช้งาน สะดวก รวดเร็ว และถูกต้องมีความเชื่อถือได้ โดยมี ซอฟต์แวร์หรือโปรแกรมช่วยจัดการข้อมูล องค์ประกอบของ ฐานข้อมูล แบ่งออกเป็ น 5 องค์ประกอบ ดังน้ี ฮาร์ดแวร์ ซอฟต์แวร์ ข้อมูล และบุคลากร

ระบบจดั การฐานขอ้ มูล รหสั วชิ า 3204-2004 1.4.1 ฮาร์ดแวร์ ฮ า ร์ด แ ว ร์ ห ม า ย ถึง ตัว เ ค รื่อ ง ค อ ม พิว เ ต อ ร์แ ล ะ อุปกรณ์รอบนอกที่ต่อเข้ากับเครื่องคอมพิวเตอร์ สามารถจับ ต ้อ ง ไ ด ้ ฐ า น ข ้อ มูล ที่มีป ร ะ สิท ธิภ า พ ค ว ร มีฮ า ร์ด แ ว ร์ที่มี ประสิทธิภาพ สามารถอานวยความสะดวกในการบริหาร ข้อมูลได้อย่างมีประสิทธิภาพ เช่น ขนาดของหน่วยความจา หลัก ความเร็วของหน่วยประมวลผลกลาง หน่วยความจา สารอง อุปกรณ์นาเข้าข้อมูลและอุปกรณ์ออกรายงานต้อง รองรับการประมวลผลข้อมูลได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ระบบจดั การฐานขอ้ มูล รหสั วชิ า 3204-2004 1.4.2 ซอฟต์แวร์ ซอฟต์แวร์ หมายถึง โปรแกรมหรือชุดคาสั่งที่สั่งให้ คอมพิวเตอร์ทางาน ซึ่งระบบจัดการฐานข้อมูลประกอบด้วย ซอฟต์แวร์ 2 ประเภท คือ 1 . ซ อ ฟ ต ์แ ว ร ์ร ะ บ บ ซึ่ง เ รีย ก ว่า ร ะ บ บ จ ัด ก า ร ฐานข้อมูล เป็ นโปรแกรมที่ใช้ในการจัดการและควบคุมดูแล ก า ร ส ร ้า ง ก า ร เ รีย ก ใ ช ้ข ้อ มูล ก า ร จ ัด ทา ร า ย ง า น ก า ร ป ร ับ เ ป ลี่ย น แ ก ้ไ ข โ ค ร ง ส ร ้า ง ทา ห น ้า ที่ใ น ก า ร จ ัด ก า ร ฐ า น ข้อ มูล โ ด ย จ ะ เ ป็ น สื่อ ก ล า ง ร ะ ห ว่า ง ผู้ใ ช ้แ ล ะ โ ป ร แ ก ร ม ประยุกต์ต่าง ๆ ที่มีอยู่ในฐานข้อมูล

ระบบจดั การฐานขอ้ มูล รหสั วชิ า 3204-2004 2. ซอฟต์แวร์ใช้งาน เป็ นโปรแกรมที่เขียนข้ึนโดยใช้ เครื่องมือต่าง ๆ ของระบบจัดการฐานข้อมูล ในการทางาน เฉพาะอย่าง โปรแกรมใช้งานน้ีถูกเขียนโดยใช้ภาษาระดับสูงท่ี ส า ม า ร ถ ติด ต่อ สื่อ ส า ร กับ ร ะ บ บ จัด ก า ร ฐ า น ข้อ มูล ไ ด้ เ ช่น ภาษา SQL, VISUAL BASIC เป็ นต้น

ระบบจดั การฐานขอ้ มูล รหสั วชิ า 3204-2004 1.4.3 ข้อมูล ข้อ มูล ที่จ ัด เ ก็บ อ ยู่ใ น ฐ า น ข้อ มูล ค ว ร เ ก็บ ร ว บ ร ว ม แฟ้ มข้อมูลต่าง ๆ ไวด้ ้วยกัน โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อลดความ ซา้ ซ้อนของข้อมูลที่จะถูกเก็บในแฟ้ มข้อมูลต่าง ๆ ให้มากที่สุด เท่าท่ีจะสามารถทาได้ ซ่ึงผู้ใช้หลายคนสามารถเรียกใช้หรือดึง ข้อมูลชุดเดียวกันได้ ณ เวลาเดียวกัน หรือต่างเวลากันได้

ระบบจดั การฐานขอ้ มูล รหสั วชิ า 3204-2004 1.4.4 บุคลากร บุคลากรท่ีเกี่ยวข้องกับการจัดการฐานข้อมูล มีดังน้ี 1. ผู้ใช้ทั่วไป เป็ นบุคลากรที่ใช้ข้อมูลจากฐานข้อมูล เ พื่ อ ใ ห ้ง า น สา เ ร็ จ ลุ ล่ ว ง ไ ด ้ 2 . พ นัก ง า น ป ฏิบัติก า ร เ ป็ น ผู้ป ฏิบัติก า ร ด้า น ก า ร ประมวลผล การป้ อนข้อมูลเข้าเคร่ืองคอมพิวเตอร์ 3. นักวิเคราะห์และออกแบบระบบ เป็ นบุคลากรที่ทา หน้าท่ีวิเคราะห์ฐานข้อมูล และออกแบบระบบงานท่ีจะนามาใช้

ระบบจดั การฐานขอ้ มูล รหสั วชิ า 3204-2004 4. ผู้เขียนโปรแกรมประยุกต์ใช้งาน เป็ นผู้ทาหน้าท่ี เขียนโปรแกรมประยุกต์ใช้งานต่าง ๆ เพื่อให้การจัดเก็บ การ เรียกใช้ข้อมูลเป็ นไปตามความต้องการของผู้ใช้ 5. ผู้บริหารฐานข้อมูล เป็ นบุคลากรที่มีหน้าที่ควบคุม และบริหารทรัพยากรฐานข้อมูลขององค์กร ควรมีความรู้ทั้ง ห ล ัก ก า ร บ ริ ห า ร แ ล ะ ด ้า น เ ท ค นิ ค ข อ ง ร ะ บ บ จ ัด ก า ร ฐ า น ข ้อ มู ล เนื่อ งจ า กผู้บ ริห า ร ฐา น ข้อ มูลจ ะ ทา ห น้าที่เ ป็ น ที่ปรึก ษา แ ล ะ ประสานงานกับเจ้าหน้าท่ีฝ่ ายปฏิบัติการ

ระบบจดั การฐานขอ้ มูล รหสั วชิ า 3204-2004 1.4.5 ขั้นตอนการปฏิบตั ิงาน ใ น ฐ า น ข ้อ มู ล ค ว ร มี ก า ร จ ัด ทา เ อ ก ส า ร ที่ ร ะ บุ ขั้น ต อ น การทางานของหน้าที่งานต่าง ๆ ของฐานข้อมูล ทั้งในสภาวะ ป ก ติแ ล ะ ใ น ส ภ า ว ะ ที่ร ะ บ บ เ กิด ปัญ ห า ซึ่ง เ ป็ น ขั้น ต อ น ก า ร ปฏิบัติงานเป็ นกฎระเบียบที่ใช้ควบคุมการใช้งานฐานข้อมูล ซึ่ ง ผู ้ใ ช ้ง า น ฐ า น ข ้อ มู ล ต ้อ ง ป ฏิ บ ัติ ต า ม ขั้น ต อ น ก า ร ทา ง า น ทุ ก ขั้นตอนที่อยู่ในเอกสาร เพื่อไม่ให้เกิดปัญหาและข้อผิดพลาด ในการใช้งานฐานข้อมูล

ระบบจดั การฐานขอ้ มูล รหสั วชิ า 3204-2004 1.5 ความสาคญั ของฐานขอ้ มูล การจัดข้อมูลให้เป็ นฐานข้อมูลทาให้มีข้อมูลส่วนดีกว่า การเก็บข้อมูลในรูปของแฟ้ มข้อมูล เพราะการจัดเก็บข้อมูลใน ฐ า น ข ้อ มูล จ ะ มีส่ว น ที่สา ค ัญ ก ว่า ก า ร จ ัด เ ก็บ ข ้อ มูล ข อ ง แฟ้ มข้อมูล ดังน้ี

ระบบจดั การฐานขอ้ มูล รหสั วชิ า 3204-2004 1.5.1 ความสาคัญของฐานข้อมูล ก า ร จ ัด เ ก็บ ข้อ มูล โ ด ย ใ ช ้ร ะ บ บ จ ัด ก า ร ฐ า น ข้อ มูล มี ประโยชน์ต่อองค์กร พอสรุปได้ดังน้ี 1. สามารถลดความซา้ ซ้อนของข้อมูลได้ 2. สามารถหลีกเล่ียงความขัดแย้งของข้อมูลได้ 3. สามารถใช้ข้อมูลร่วมกันได้ 4. สามารถรักษาความถูกต้องและเช่ือถือได้ของ ข้อมูล 5. สามารถกาหนดความเป็ นมาตรฐานเดียวกันได้ 6. สามารถกาหนดระบบความปลอดภัยของข้อมูลได้

ระบบจดั การฐานขอ้ มูล รหสั วชิ า 3204-2004 7. มีความเป็ นอิสระของข้อมูลและโปรแกรมระบบ จัดการ ฐานข้อมูล 8. สามารถขยายงานได้ง่าย 9. ทาให้ข้อมูลบูรณะกลับสู่สภาพปกติได้เร็วและมี มาตรฐาน

ระบบจดั การฐานขอ้ มูล รหสั วชิ า 3204-20041.5.2 ข้อเสียของการจดั เก็บข้อมูลในฐานข้อมูล ข้อเสียของการจัดเก็บข้อมูลรวมเป็ นฐานข้อมูล มีดังน้ี 1. มีต้นทุนสูง 2. มีความซับซ้อน 3. เส่ียงต่อการหยุดชะงักของระบบข้อมูล