อิเหนา ตอนศึกกะหมังกุหนิง

จัดทำโดย นำงสำวเกตน์สินี วรดี รหัส ๔๐๖๐๐๑๐๒๙ สำขำ ภำษำไทย ค.บ.

ทมี่ าของเรือ่ ง อิเหนำ เปน็ วรรณคดีท่ีมีมำต้ังแต่ สมัยโบรำณ ซ่ึงชำวชวำได้แต่งข้ึนเอเฉลิมพระเกียรติแด่ พระมหำกษัตริย์ ชวำพระองค์น้ีทรงนำควำมเจริญให้แก่ชำวชวำ ซ่ึงพระองค์เปน็ ท้ังนักรบ นัก ปกครอง และพระองค์ทรงมี พระรำชธิดำ ๑ พระองค์ และพระรำชโอรส ๒ พระองค์ เมื่อพระรำช ธิดำของพระองค์ได้ทรงเสด็จออกผนวช จึงได้แบง่ รำชอำณำจกั รเปน็ ๒ ส่วน คือกเุ รปนั และ ดำหำ ต่อมำท้ำวกุเรปนั ได้ทรงมีพระรำชโอรสพระองค์หน่ึง และท้ำวดำหำทรงมีพระรำชธิดำพระองค์ หน่ึง ซ่ึงท้ังสองพระองค์มีพระนำมวำ่ อิเหนำและบษุ บำ เม่อื เจริญพระชนั ษำ อดีตพระรำชธิดำของ กษัตริย์พระองค์เดิมท่ีเสด็จออกผนวช จงึ มพี ระดำริให้อิเหนำและบุษบำอภิเษกกนั เพ่ือให้กเุ รปนั และ ดำหำกลับมำรวมกันเปน็ รำชอำณำจกั รเดียวกันด่ังเดิม

ประวตั ผิ ู้แตง่ อเิ หนำเปน็ บทละครรำพระรำชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จ พระพทุ ธเลิศหลา้ นภาลัยมหาราช รัชกำลที่ ๒ แห่งพระบรม รำชวงศจ์ กั รี ตลอดระยะเวลำที่พระองคท์ รงครองรำชย์ เป็น สมยั ท่ีวรรณคดเี จริญท่ีสุดในสมยั นี้หลำย เร่ืองไดร้ ับกำรยก ย่อ ง ว่ ำ เป็ น ย อ ด ข อ ง ว ร ร ณ ค ดี แ ล ะ ท ร ง ไ ด้รั บ ก ำ ร เทิดพระเกียร ติจำกองค์กำ รกำรศึกษำวิท ยำศำสตร์แล ะ วัฒนธรรมแห่งสหประชำชำติ (UNESCO) ในฐำนะบุคคล สำคญั ของโลก

กลวิธีด้านการแตง่ 1. ด้านจนิ ต • ผู้แต่ งสำมำรถบรรยำยคำออกมำได้ ชัดเจน ภาพ สมบูรณ์ ทำให้ผู้อ่ำนคิดภำพตำมได้และเกิด อรรถรส 2. ภาพพจน์ • ผู้แต่งใช้กำรแต่งแบบอุปมำ โดยกำรใช้คำ เปรียบเทียบส่ิงหน่งึ เปน็ สงิ่ หน่ึง ทำให้เห็นภำพ ชดั ข้ึน และใชก้ ำรเปรียบเทียบเกนิ จรงิ เพ่ือให้ ผู้อำ่ นเห็นภำพมำกข้ึน 3. การเล่นคา • มีกำรเล่นคำซำ้ ใชภ้ ำษำสละสลวยพ้องเสียง กำรเล่นสัมผัสพยัญชนะ



ท้ำวกะหมงั กหุ นิงส่งทูตไปสู่ขอบษุ บำ แต่ไดร้ ับกำรปฏิเสธจำกท้ำวดำหำจึงเตรียมจัดยกทัพไปตีเมือง ดำหำโดยใหพ้ ระอนุชำ ยกทัพมำชว่ ย ท้ำวกะหมังกุหนิงใหว้ ิหยำสะกำเปน็ ทัพหน้ำ พระอนุชำท้ังสองเปน็ ทัพหลัง ฝำ่ ยท้ำวดำหำไดข้ อควำมช่วยเหลอื ไปยังท้ำวกเุ รปนั และท้ำวกำหลงั และท้ำวสงิ หำส่ำหรี ท้ำวกุเรปนั ส่งรำชสำร ฉบับหน่ึงสง่ ใหอ้ ิเหนำยกทัพมำช่วยท้ำดำหำทำศกึ อกี ฉบับส่งไปให้ระตูหมันหยำโดยตำหนินำงจินตหรำว่ำเปน็ ตน้ เหตทุ ี่ทำให้เกิดศึกคร้ังนี้ ระตูหมันหยำรู้สกึ ผิดจึงเร่งใหอ้ ิเหนำยกทัพไปเมืองดำหำ ส่วนท้ำวกำหลังให้ตำมะหงง กบั ดะหมังคมุ ทัพมำช่วย ท้ำวสงิ หัดสำ่ หรีส่งสุหรำนำกงผู้เปน็ โอรสมำช่วยรบเม่ือทะที่ช่วยเมืองดำหำรบมำครบ กนั แลว้ อเิ หนำมีบญั ชำให้จักทัพรบกับท้ำวกะหมังกุหนิง คร้ันท้ังสองฝำ่ ยเผชญิ หน้ำกนั สังคำมำระตำเป็นคู่ต่อสู้ กับวิหยำสะกำและสังหำรวิหยำสะกำได้ ท้ำกะหมังกุหนิงเห็นโอรสถูกสังหำรตกจำกม้ำก็โกรธ ขับม้ำไล่ล่ำสังคำ มำระตำ อิเหนำจึงเข้ำสกัดและต่อสู้ ท้ังสองฝ่ำยฝีมือเท่ำเทียมกัน จนในท่ีสุดอิเหนำจึงใช้กริชสังหำรท้ำวกะห มงั กหุ นิงได้ ทัพฝำ่ ยท้ำวกะหมังกุหนิงจึงเปน็ ฝำ่ ยพ่ำยแพ้ไป

๑.จินตภาพ กวีใชค้ ำบรรยำยได้ชดั เจน สำมำรถทำให้ผอู้ ำ่ นสำมำรถคดิ ภำพตำมและได้รับอรรถรสใน กำรอ่ำนมำกข้ึน ๒.ภาพพจน์ ภำพพจน์ที่กวีใชม้ หี ลำยลักษณะ ดังน้ี ๒.๑) การเปรียบเทียบแบบอุปมา หรืออปุ มำโวหำร เปน็ กำรใช้โวหำรเปรียบเทียบโดยใช้คำ เปรียบเทียบสง่ิ หน่ึงเหมอื นส่ิงหน่ึง ทำให้เหน็ ภำพได้ชดั เจนย่งิ ข้นึ ๒.๒)การเปรียบเทียบการเกินจริงหรือกำรใช้โวหำรอธิพจน์เปน็ กำรใชค้ ำเปรียบเทียบที่เกิน จริง เพ่ือเน้นควำมรู้สกึ ใหผ้ ู้อ่ำนเห็นภำพและเกิดควำมลกึ ซ้ึงไดง้ ำ่ ย ๓.การเลน่ คา โดยกำรซำ้ คำ มกี ำรใชภ้ ำษำสละสลวยงดงำม กำรเล่นคำพ้องเสียง เล่นสัมผัสพยัญชนะ เพ่ือให้เกดิ ควำมไพเรำะ

๑)แสดงให้เห็นความเชือ่ ประเพณี และพธิ ีกรรมโบราณ ๒) แสดงให้เห็นถงึ สภาพการศกึ สงครามเมอื่ คร้งั อดีต

• https://sites.google.com/a/nonghanwit.ac.th/khrukhi-fd- classroom/

https://sites.google.com/a/nonghan wit.ac.th/khrukhi-fd-classroom/