ความเศร้าของหมี

หนงั สือส่งเสริมการอ่าน กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย ช้นั มธั ยมศึกษาปี ที่ ๑ ความเศร้าของหมี ส่งเสริมการเรียนรู้ เร่ือง “การอ่านจบั ใจความ” เสาวคนธ์ เรื่อง สุชานนั ท์ ภาพ



หนงั สือส่งเสริมการอ่าน กลุม่ สาระการเรียนรู้ภาษาไทย ช้นั มธั ยมศึกษาปี ที่ ๑ ตามหลกั สูตรการศึกษาข้นั พ้ืนฐาน พทุ ธศกั ราช ๒๕๔๔ เรื่อง ความเศร้าของหมี เสาวคนธ์ วชิ ยั คา โรงเรียนบา้ นแม่หวา่ ง สานกั งานเขตพ้ืนที่การศึกษาลาพนู เขต ๒ สานกั งานคณะกรรมการการศึกษาข้นั พ้ืนฐาน

คานา หนงั สือส่งเสริมการอ่าน เรื่อง ความเศร้าของหมี จดั ทาข้ึนเพื่อใชป้ ระกอบกิจกรรมการเรียน การสอน ในกลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย เร่ือง การอ่านจบั ใจความ ช้นั มธั ยมศึกษาปี ท่ี ๑ ตามหลกั สูตร การศึกษาข้นั พ้ืนฐาน พทุ ธศกั ราช ๒๕๔๔ หนงั สือเล่มน้ีเป็นบทประพนั ธ์ประเภทร้อยกรองกาพยย์ านี ๑๑ ไดส้ อดแทรกความรู้ความคิดผา่ นตวั ละครท่ีใหค้ ติสอนใจและความสนุกสนานเพลิดเพลิน ผเู้ รียนสามารถใชก้ ระบวนการอ่านสร้างความรู้และความคิด รวมท้งั เป็นการส่งเสริม คุณธรรมจริยธรรมตลอดจนส่งเสริมใหเ้ ดก็ ไทยมีนิสยั รักการอ่านและใฝ่ รู้ใฝ่ เรียน เสาวคนธ์ วิชยั คา ผจู้ ดั ทา

แนะนาการใช้ หนังสือส่ งเสริมการอ่าน ๑. ใหน้ กั เรียนต้งั ใจอ่านเน้ือเร่ืองจากหนงั สือส่งเสริมการอ่าน ๒. ใหน้ กั เรียนทากิจกรรมและใบงานตามที่ครูกาหนด ๓. ใหน้ กั เรียนทาแบบทดสอบหลงั เรียนในแต่ละเร่ือง

ผลการเรียนรู้ทคี่ าดหวงั จบั ใจความสาคญั จากเร่ืองท่ีอ่านได้ จุดประสงค์ ๑. หาความหมายของคาและสานวนจากเร่ืองท่ีอ่านได้ ๒. ตอบคาถามจากเร่ืองท่ีอ่านได้ ๓. เรียงลาดบั เหตุการณ์จากเรื่องที่อ่านได้ ๔. จบั ใจความสาคญั จากเร่ืองท่ีอ่านได้ ๕. สรุปขอ้ คิดจากเร่ืองท่ีอ่านได้

ชาวนามฝี ูงววั ห้าหกตัวววั อ้วนพี เพราะหญ้าในป่ าดี เขียวขจมี มี ากมาย วนั หนึ่งเดนิ กลบั บ้าน ขวางทางน่าใจหาย พบเสือพาลแสนดุร้าย มนั มิวายขู่คาราม

มอบววั ให้ข้ากนิ ทุกตัวสิ้นอย่าหวงห้าม ต้องพบความตายทนั ที ถ้าเจ้าไม่ทาตาม ท่านเสือใหญ่ฟังข้านี้ ชาวนาฉุกคดิ ได้ ทบ่ี ้านมีตวั อ้วนโต ววั เลก็ ไม่เข้าที

พรุ่งนีบ้ อกภรรยา เลอื กววั มามากมายโข ท่านกนิ อม่ิ พุงโต เจ้าเสือโง่กเ็ ชื่อจริง พรุ่งนีไ้ ด้อร่อยยงิ่ ตกลงจงรีบไป ข้าไม่ทิง้ ให้ลอยนวล หากเจ้ามัวประวงิ

ชาวนาเมือ่ รอดพ้น ใจร้อนรนแสนป่ันป่ วน เดนิ พลางคดิ ใคร่ครวญ พบหมชี วนถามไถ่ดู อย่าทุกข์ทนบอกข้ารู้ ใบหน้าท่านกงั วล ข้ามีล่ทู างแก้ปม ทางตันเจอศัตรู

ชาวนาจงึ เล่าไข หมีคดิ ได้อย่าขน่ื ขม หากช่วยพ้นระทม ข้านิยมหมูอ้วนพี หมูตัวใหญ่สมใจหมี ชาวนาสัญญาให้ ชาวนามีความพอใจ กระซิบอุบายนี้

รุ่งเช้าจงึ นาววั พร้อมติดตัวขวานเล่มใหญ่ เสือร้องถามออกไป ววั ตัวใหญ่มาแล้วฤา เจ้าหมแี อบข้างหลงั ถามว่าเสียงใครหรือ ทาเสียงดงั เสือพาซื่อ บอกว่าคอื เสียงนายพราน

เขามาตามพยคั ฆ์ ตวั ท่านจักถูกล้างผลาญ ข้าขอวานช่วยด้วยเทอญ เสือสั่นตกใจซ่าน เสือร้อนรนพดู สรรเสริญ ชาวนาทาไม่สน พ่อจาเริญช่วยข้าที ท่านเก่งกล้าลา้ เกนิ

ชาวนาแกล้งร้องว่า เสือไม่มาอย่แู ถวนี้ แต่ตอไม้ใช่เสือมาร ข้างข้างตวั ข้ามี หมบี อกจงฟันตอ เสือร้องขอฟันเถิดท่าน เสืออาสัญบรรลยั ลง ชาวนาฟันคอพลนั

หมที วงคาสัญญา ตอบแทนข้าสมประสงค์ ชาวนาคงยดึ ถอื คา หมูอ้วนตามจานง เดนิ ทางกลบั ถงึ บ้าน เมียราคาญอย่าถลา ข้าต้องนาหมูตอบแทน ผวั บอกหมีเลศิ ลา้

เมยี บอกอบุ ายว่า จงเอาหมาตวั ใหญ่แสน กระสอบมัดให้แน่น ใส่ไปแทนหมูของเรา ชาวนาไม่อยากหลอก เมียตะคอกอย่าโง่เขลา ตวั ท่านปัญญาเบา หมูของเรามีตวั เดยี ว

ชาวนายอมตกลง แต่ยงั คงจติ หวาดเสียว หมดี ูมาคนเดียว แบกหมูเดย่ี วกด็ ใี จ กระสอบนีค้ อื หมู เปิ ดออกดูหาใช่ไม่ หมวี ่องไววงิ่ หนีพลนั กระโจนกดั ทนั ใด

หนีหมามารอดพ้น ต้องทุกข์ทนสุดโศกศัลย์ ชีวาน้ันเกอื บบรรลยั ทาคุณบูชาทัณฑ์ ชาวนาเนรคุณ หมใี จบุญจึงคดิ ได้ มีจติ ใจเช่นนีน้ า วนั หน้าหากพบใคร

ไตร่ตรองให้ถ้วนถี่ คนดดี ีไม่ชั่วช้า ต้องมีสัตย์วาจา คาสัญญาไร้เล่ห์กล ใครทาดีต่อเรา เทวาในสากล ตอบแทนเขาด้วยกศุ ล ย่อมช่วยดลผลอนันต์

คาศัพท์ คำศพั ท์นำ่ รู้ พาล ความหมาย คาราม ประวงิ ชวั่ ร้าย ลอยนวล ทาเสียงขู่ แกป้ ม ถ่วงเวลา ระทม ตามสบาย อุบาย แกไ้ ขปัญหา พยคั ฆ์ เจบ็ ช้าระกาใจ ผลาญ วธิ ีการอนั แยบคาย สรรเสริญ เสือโคร่ง บรรลยั ทาลายใหห้ มดสิ้นไป อาสัญ กล่าวคายกยอ่ ง จานง วอดวาย, ยอ่ ยยบั ถลา ตาย มุ่งหวงั ,ต้งั ใจ ล้าล่วง

คาศัพท์ ความหมาย โศกศลั ย์ เป็นทุกขเ์ ดือนร้อน เณรคุณ ไม่สานึกถึงบุญคุณ เล่ห์กล กศุ ล กลอุบาย ส่ิงท่ีดที่ชอบ ดล บนั ดาลใหเ้ ป็นไป สากล ทวั่ ไป,ท้งั หมด,ท้งั สิ้น

ใบงานท่ี ๑ เรื่อง ความเศร้าของหมี คาช้ีแจง : ใหน้ กั เรียนจบั คูห่ าความสมั พนั ธ์ระหวา่ งขอ้ ความดา้ นซา้ ยและขวา โดยเลือกขอ้ ท่ีสมั พนั ธจ์ าก ดา้ นขวามาใส่หนา้ ขอ้ ท่ีถกู ตอ้ งทางดา้ นซา้ ย ....................๑. อาสัญ ก. ทวั่ ไป,ท้งั หมด,ท้งั สิ้น ...................๒. บรรลยั ข. ล้าล่วง ...................๓. พยคั ฆ์ ค. เสือโคร่ง ...................๔. แกป้ ม ง. บนั ดาลใหเ้ ป็นไป ...................๕. ประวงิ จ. ทาลายใหห้ มดสิ้นไป ...................๖. ผลาญ ฉ. ตาย ...................๗. ถลา ช. บนั ดาลใหเ้ ป็นไป ....................๘. ดล ซ. ถ่วงเวลา ....................๙. สากล ฌ. แกไ้ ขปัญหา

ใบงานที่ ๒ เร่ืองความเศร้าของหมี คำชีแ้ จง : ให้นกั เรียนตอบคาถามต่อไปน้ีใหถ้ ูกตอ้ ง ๑. ตวั ละครในเรื่องความเศร้าของหมีมีใครบา้ งและมีลกั ษณะนิสยั อยา่ งไร ........................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................... ๒. สาเหตุใดที่ทาใหห้ มีไดร้ ับความเดือดร้อนจนเกือบเอาชีวติ ไม่รอด ........................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................... ๓. นกั เรียนคิดวา่ การกระทาของชาวนาถูกตอ้ งหรือไม่ เพราะเหตุใด .......................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................... ๔. การกระทาของหมีตรงกบั สานวนสุภาษิตไทยวา่ อยา่ งไร ......................................................................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................................................................... ๕. นกั เรียนไดข้ อ้ คิดจากการอ่านเร่ืองความเศร้าของหมีอยา่ งไรบา้ ง ........................................................................................................................................................................................................ .........................................................................................................................................................................................................

ใบงานที่ ๓ ความเศร้าของหมี คำชีแ้ จง : ให้นกั เรียนเรียงลาดบั เหตุการณ์จากเรื่องใหถ้ กู ตอ้ งโดยนำหมำยเลขหน้ำประโยคท่ีกำหนดให้มำเขียนลงในชอ่ งว่ำงด้ำนลำ่ ง ๑. รุ่งเชา้ ชาวนาทาตามแผนที่วางไว้ใหห้ มีสมมติเป็นนายพราน เสือคิดวา่ เป็นนายพรานจริง ๆ จึงเป็นไปตามแผนของชาวนาและหมี ในที่สุด เสือถูกฟันคอตาย ๒. หมีทวงสญั ญาจากชาวนา ชาวนากลบั บา้ นถูกเมียตวั เองหา้ มไม่ใหห้ มูเป็นรางวลั แก่หมี จึงวางแผนใหเ้ อาสุนขั บา้ นใส่กระสอบใหช้ าวนาไป มอบใหห้ มี ๓. หมีดีใจที่เห็นชาวนาแบกหมูมาเป็นรางวลั แต่พอเปิ ดกระสอบกลบั เป็นสุนขั บา้ นวงิ่ ไล่กดั หมี แทบเอาชีวติ ไม่รอด ๔. ชาวนาเดินกลบั ดว้ ยความครุ่นคิดระหวา่ งทางเจอหมี หมีใหค้ วามช่วยเหลือวางแผนการในการกาจดั เสือ แต่มีขอ้ แมห้ ากช่วยสาเร็จของหมู เป็นรางวลั ชาวนาตกลง ๕. ชาวนาพาฝงู ววั เดินกลบั บา้ นระหวา่ งทางเจอกบั เสือ เสือบงั คบั ใหช้ าวนามอบววั ใหเ้ ป็นอาหารแต่ชาวนาผดั ผอ่ นวา่ ที่บา้ นมีตวั ใหญ่กวา่ พรุ่งน้ี จะเอามาให้ เสือยอมรับขอ้ ตกลง

ใบงานท่ี ๔ เรื่องความเศร้าของหมี คำชีแ้ จง : ให้นกั เรียนเขียนจบั ใจความสาคญั ของเร่ือง ความเศร้าของหมี

ใบงานที่ ๕ เรื่องความเศร้าของหมี คาช้ีแจง : ใหน้ กั เรียนเขียนแผนผงั ความคดิ แนวคิดท่ีไดจ้ ากเร่ืองท่ีอ่านเพือ่ นาไปประยกุ ตใ์ ชใ้ นชีวติ ประจาวนั

แบบทดสอบ เร่ือง ความเศร้าของหมี คาชี้แจง ให้นักเรียนเขยี นเครื่องหมาย X ทับตวั อกั ษรหน้าคาตอบท่ถี ูกต้อง ๑. ใหน้ กั เรียนอ่านขอ้ ความ แลว้ เรียงลาดบั เหตุการณ์ก่อนหลงั ใหถ้ ูกตอ้ ง (๑) ชาวนาพาฝงู ววั กลบั บา้ น (๒) หมีคิดอุบายช่วยชาวนาไดส้ าเร็จ (๓) เสือขดั ขวางใหม้ อบววั เพอ่ื เป็นอาหาร (๔) หมีกลบั มารับรางวลั ตามสัญญา (๕) ชาวนาไม่ทาตามสัญญา หมีเกือบเอาชีวติ ไม่รอด ก. ๑ ๒ ๔ ๓ ๕ ข. ๓ ๑ ๒ ๔ ๕ ค. ๑ ๓ ๒ ๔ ๕ ง. ๓ ๒ ๔ ๓ ๕ อ่านคาประพนั ธต์ ่อไปน้ีแลว้ ตอบคาถามขอ้ ๒-๓ หมีบอกจงฟันตอ เสือร้องขอฟันเถิดท่าน ชาวนาฟันคอพลนั เสืออาสัญบรรลยั ลง

๒. คาวา่ “อาสญั ” มีความหมายตรงกบั ขอ้ ใด ข. ตาย ก. ฟ้ื นชีพ ง. อายุ ค. ต่อชีวติ ข. สาเร็จ ๓. คาวา่ “บรรลยั ” มีความหมายตรงกบั ขอ้ ใด ง. เกิดผล ก. ยอ่ ยยบั ค. แสดง ข. ทาคุณบูชาโทษ ง. เขียนเสือใหว้ วั กลวั ๔. ใจความสาคญั ของเร่ืองตรงกบั สุภาษติ ไทยวา่ อยา่ งไร ก. ไก่ไดพ้ ลอย ข. ความขาดสติ ค. คางคกข้ึนวอ ง. ความโง่ ๕. นกั เรียนคิดวา่ เสือตายดว้ ยเหตุใดมากที่สุด ก. ความโลภ ค. ความกลวั

๖. จากเร่ืองนกั เรียนคิดวา่ ลกั ษณะนิสัยของชาวนาตรงกบั สุภาษติ ในขอ้ ใด ก. ววั ลืมตีน ข. ทาคุณบูชาโทษ ค. บวั ไม่ใชช้ ้าน้าไม่ใหข้ ่นุ ง. น้าข่นุ ไวใ้ นน้าใสไวน้ อก ๗. สาเหตุใดสาคญั ที่สุดที่ทาใหห้ มีเกือบเอาชีวติ ไม่รอด ข. เพราะกลวั หมาตวั ใหญ่ ก. เพราะชาวนาไม่รักษาสัญญา ง. เพราะไม่ไดไ้ ตร่ตรองในการช่วยเหลือผอู้ ่ืน ค. เพราะตอ้ งการรับรางวลั ๘. บทประพนั ธ์ตอนใดที่ผแู้ ต่งตอ้ งการบอกใจความสาคญั ของเรื่องมากท่ีสุด ก. หนีหมามารอดพน้ ตอ้ งทุกขท์ นสุดโศกศลั ย์ ทาคุณบชู าทณั ฑ์ ชีวาน้นั เกือบบรรลยั ข. ไตร่ตรองใหถ้ ว้ นถ่ี คนดีดีไม่ชวั่ ชา้ ตอ้ งมีสตั ยว์ าจา คาสัญญาไร้เล่หก์ ล ค. ใครทาดีต่อเรา ตอบแทนเขาดว้ ยกศุ ล เทวาในสากล ยอ่ มช่วยดลผลอนนั ต์ ง. หมีทวงคาสญั ญา ตอบแทนขา้ สมประสงค์ หมูอว้ นตามจานง ชาวนาคงยดึ ถือคา

๙. ลกั ษณะของบุคคลประเภทใดท่ีตรงกบั คาประพนั ธ์บทน้ี เมียบอกอุบายวา่ จงเอาหมาตวั ใหญ่แสน กระสอบมดั ใหแ้ น่น ใส่ไปแทนหมูของเรา ก. บุคคลที่ขาดความเช่ือมนั่ ในตนเอง ข. บุคคลที่ไม่ซื่อสัตย์ ค. บุคคลท่ีเกียจคร้าน ง. บุคคลท่ีเห็นแก่ตวั ๑๐. ขอ้ คิดท่ีไดจ้ ากเรื่องคือขอ้ ใด ก. การช่วยเหลือใครตอ้ งหวงั ผลตอบแทน ข. การช่วยเหลือใครตอ้ งทาโดยไม่หวงั ผลตอบแทน ค. การช่วยเหลือใครควรพจิ ารณาไตร่ตรองเพอื่ ไม่ใหต้ นเองเดือนร้อน ง. การช่วยเหลือใครควรพจิ ารณาไตร่ตรองเพื่อใหไ้ ดผ้ ลตอบแทนท่ีมาก

เฉลยแบบทดสอบ เร่ืองความเศร้าของหมี ๑. ง ๖. ก ๒. ข ๗. ค ๓. ก ๘. ก ๔. ข ๙. ข ๕. ง ๑๐. ค

แหล่งอ้างองิ กศุ ยา แสงเดช. หนังสือส่งเสริมการอ่าน. กรุงเทพฯ : แมค็ , ๒๕๔๘. ผดุง อารยะวญิ ญู. นวตั กรรมสื่อการเรียนรู้ ชุด อ่านเขยี นเรียนคล่อง อ่านจบั ใจความสาคญั . นครปฐม : ไอคิว บุคส์ เซ็นเตอร์, มมป. พิกลุ พิมโคตร. การอ่านจบั ใจความอย่างสร้างสรรค์. กรุงเทพฯ : ไทยวฒั นาพานิช, มมป. รังสิมนตุ์ ฉิมรักษ.์ การเขยี นหนังสือส่งเสริมการอ่าน. กรุงเทพฯ : สุวีริยาสาส์น, ๒๕๕๐.