ประวัติและความเป็นมา

ประวัติและความเป็นมา สถาบันวจิ ยั เพื่อการพัฒนาทรพั ยากรธรรมชาตแิ ละสิ่งแวดลอ้ ม

สถาบนั วจิ ยั เพ่อื การพัฒนาทรพั ยากรธรรมชาติและสิ่งแวดลอ้ ม.เชยี งใหม่ 1.ประวตั แิ ละความเป็นมา สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมเชียงใหม่. ก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 8 มกราคม พทุ ธศักราช 2559 เปน็ องคก์ รชมุ ชนที่จดั ต้ังขนึ้ โดยชมุ ชนมีเจตนารมณ์รว่ มกัน โดยมีเปา้ หมายเพื่อสร้างความเป็น อสิ ระในกระบวนการทางแนวคดิ สร้างความเปน็ ธรรมในสงั คม สร้างแนวร่วมกบั ชุมชนในการการศึกษาค้นคว้าทาง วชิ าการ งานวิจยั ทีเ่ กี่ยวข้องกับการจดั การระบบฐานทรพั ยากรธรรมชาตแิ ละส่ิงแวดลอ้ ม ดิน นำ้ ปา่ และมลภาวะ ทัง้ น้อี งคก์ รทำหน้าท่เี ปน็ สอ่ื กลางในการนำเสนอปัญหาจากชุมชนสภู่ าครัฐราชการ ประการที่สององค์กรมีนโยบายในการส่งเสริมให้ชุมชนยังคงไว้ซึ่งวิถีชุมชนด่ังเดิม ห่วงแหนไว้ซึ่งประเพณี วัฒนธรรม ภาษาทอ้ งถิ่น ที่เป็นจารีตของชุมชนมกี ารพฒั นาคณุ ภาพชีวิตที่ดีขน้ึ โดยการประกอบอาชพี ทเ่ี ปน็ มิตรตอ่ สิ่งแวดล้อม ประการที่สาม สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เชียงใหม่.จะทำการศึกษา ค้นคว้าและทำงานวิจัยผ่านกลไกผู้นำชุมชน ประชาชนในพื้นที่ เอาชุมชนเป็นตัวตั้ง เพื่อให้เกิดการแก้ไขปัญหา อย่างตรงจดุ และเปน็ ประโยชน์สงู สดุ แก่ชุมชนหรือพ้ืนทใี่ กล้เคยี ง ประการที่สี่ สถาบันวิจัยเพอื่ การพัฒนาทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดลอ้ ม เชยี งใหม่. ทำหน้าที่นอกเหนือ งานวิจัยแล้วยังให้ความสำคัญในเรื่องความเท่าเทียม ให้ชุมชนมีโอกาสได้ใช้สาธารณูปโภคขั้นพื้นฐานตามสิทธิอัน พึงมขี องแต่ละชุมชนอย่างเสมอภาค ท่ัวถงึ โดยการสนบั สนนุ งบประมาณทีเ่ ปน็ รายไดข้ องสถาบนั ฯ เองให้กบั ชมุ ชน ทม่ี ีความต้องการอยา่ งสมควร ประการที่ห้า สถาบันวิจัยเพ่ือการพัฒนาทรพั ยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เชียงใหม.่ มีเป้าหมายในการ สร้างรูปแบบการผลิตภาคเกษตรกรรมที่เป็นรูปธรรม เกิดการเรียนรู้ ขายผล และสามารถเป็นทางทางเลือกแบบ ใหม่ใหก้ ับเกษตรกรรุ่นใหม่ และประการสุดทา้ ยทางสถาบนั วิจัยเพื่อการพัฒนาทรัพยากรธรรมชาติและสิง่ แวดลอ้ ม เชียงใหม่. มี แนวทางการทำงานท่ีเปน็ ภาคีเครือข่ายกบั ทุกภาคสว่ น อาทภิ าครัฐ ภาคประชาสังคม มหาวทิ ยาลยั และหนว่ ยงาน อ่นื ทีเ่ กีย่ วข้องในการทำงานเพ่ือให้เกิดแนวรว่ มในการแกไ้ ขปัญหา เปิดโอกาสให้ชมุ ชนพัฒนาศกั ดภ์ิ าพของตนเอง ได้ และในท่สี ดุ ชมุ ชนสามารถพงึ่ ตวั เองได้ ไดท้ ำการขนึ้ ทะเบียนทะเบียนพาณชิ ย์ กรมพัฒนาธุรกิจการคา้ สำนักงานกลางทะเบียนพานิช เมือ่ วนั ที่ 22 มีนาคม พทุ ธศักราช 2562 สถานที่จดทะเบียนอยู่ทอ่ี งค์การบรหิ ารส่วนตำบลแช่ชา้ ง อำเภอสนั กำแพง จังหวดั เชียงใหม่ และไดท้ ำการจดทะเบียนเป็นผู้ประกอบการ เม่อื วันที่ 24 มกราคม พุทธศักราช 3563 เลขที่ เสยี ภาษอี ากร 5-5505-00250-32-1 ตามใบทะเบยี นภาษมี ลู คา่ เพ่มิ (ภ.พ.20) 1

สถาบนั วจิ ัยเพื่อการพัฒนาทรัพยากรธรรมชาตแิ ละส่ิงแวดล้อม.เชียงใหม่ 2.สถานทีต่ ง้ั ในปัจจบุ นั สถานที่ตั้งในปัจจุบันตั้งอยู่เลขที่ 77/1 หมู่ 3 ซอย2 ตำบลแช่ช้าง อำเภอสันกำแพง จังหวัดเชียงใหม่ รหัสไปรษณีย์ 50130 โทร 065-476-2478 พิกัดภูมิศาสตร์สารสนเทศ (47Q Easting 517098 Northing 2071186) 3.วัตถปุ ระสงคข์ องการจัดต้งั (Organizational Objective) 1.เปน็ องคก์ รชมุ ชนโดยชมุ ชน เพื่อ 1.1.เพอื่ ให้ชุมชนไดม้ ีขอ้ มลู เพ่อื นำกลับไปใชป้ ระกอบแผนการพัฒนาชมุ ชน 1.2.เพอื่ ใหช้ มุ ชนเกดิ การจดั การระบบฐานทรพั ยากรจากข้อมลู ทมี่ อี ยู่ได้ 1.3.เพื่อเปน็ สถานที่ หรอื สถาบันฯ ทีช่ ุมชนสามารถเข้าถึงฐานขอ้ มลู ได้ 2.เป็นองคก์ รที่มงุ่ เน้นการศกึ ษาเรอ่ื งระบบฐานทรัพยากรธรรมชาติและส่ิงแวดล้อมควบค่กู ับวิถชี ีวติ ดงั เดมิ 2.1.สนบั สนุนนโยบายส่ิงแวดลอ้ มรว่ มกบั ภาครฐั , เอกชน, สถาบนั การศกึ ษา กบั การใช้ชวี ิตน่าอยู่ ในสังคม 2.2.องค์กรเป็นส่วนหนึ่งในการแกป้ ัญหา และการเรียนรูร้ ะบบฐานทรพั ยากรธรรมชาตแิ ละ สิง่ แวดลอ้ มอย่างย่งั ยนื 2.3.เปน็ ศนู ยก์ ลางในการศกึ ษา ค้นควา้ วจิ ัย รว่ มกับชุมชน 2

สถาบันวิจยั เพือ่ การพฒั นาทรพั ยากรธรรมชาตแิ ละสง่ิ แวดล้อม.เชียงใหม่ 4.วิสยั ทัศน์ (Vision) สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม.เชียงใหม่ เป็นสถาบันการวิจัยที่ทำงานใน ด้านทรัพยากรป่าไม้ ดิน น้ำ (ฐานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม) รวมถึงพัฒนาระบบส่งเสริมการผลิตที่ ก่อให้เกิดความยั่งยืน อีกทั้งเน้นระบบการจัดการทรัพยากรธรรมชาติให้เกิดประโยชน์สูงสุด สถาบันวิจัยเพื่อการ พัฒนาทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม มีบุคลากรที่มีความรู้ความเข้าใจในด้านสิ่งแวดล้อมสามารถค้นหา แนวทางในการพัฒนาสิ่งแวดล้อมที่ก่อให้เกิดความยั่งยืนชุมชนมคี วามสุขอยู่ดีกินดีดำรงชวี ิตตามแบบอยา่ งวิถีแนว เศรษฐกิจพอเพียงพ่ึงพาตนเองได้ 6.พันธกจิ (Mission) 6.1. ส่งเสริมศักยภาพการจัดการทรัพยากรธรรมชาติ ป่าไม้ ดิน น้ำ โดยใช้กระบวนการวิจัยเพื่อนำไปสู่ แนวทางในการจัดการปัญหาได้อยา่ งมีศักยภาพ สรา้ งรปู แบบการผลติ ความมน่ั คงทางอาหาร และจากการเชอื่ มโยง กลุ่มเครอื ขา่ ยองคก์ ร ในการสง่ เสรมิ สนับสนุนชอ่ งทางการตลาดทีก่ ่อให้เกิดกำไรภายใตก้ ารพัฒนาสง่ เสรมิ เครือข่าย วิสาหกิจชุมชน จากปัจจัยการผลิต ส่งเสริมให้ชุมชนมีรายได้ที่มั่งคง และสามารถขยายการผลิตสินค้า สู่ผู้บริโภค อยา่ งตอ่ เนื่อง 6.2. เนน้ กระบวนการวจิ ัยและคน้ ควา้ เพ่อื แสวงหาความรู้แบบใหม่ซึง่ ทำให้เกดิ ความก้าวหน้าทางวิชาการ และกอ่ ให้เกดิ ประโยชน์ในทางปฏิบตั ิ 6.3. เปน็ แหลง่ ศกึ ษาหาความรู้ให้แก่คนในชมุ ชน และดา้ นทรัพยากรธรรมชาติ 6.4. เป็นองค์กรที่ส่งเสริม และเชื่อมโยงให้เกิดกระบวนการทำงานวิจัยชุมชน โดยให้ชุมชนมีส่วนร่วมใน กระบวนการทำงานเพือ่ สรา้ งความเป็นชุมชนน่าอยู่ 3

สถาบันวจิ ยั เพ่อื การพัฒนาทรัพยากรธรรมชาตแิ ละส่งิ แวดล้อม.เชียงใหม่ 7.ยุทธศาสตร์ (Strategic) 7.1. พฒั นาศกั ยภาพของบุคลากรในสถาบนั 7.2. พัฒนาชมุ ชนให้ดำรงชวี ติ ตามหลักปรชั ญาเศรษฐกิจพอเพียง 7.3. สถาบนั วจิ ัยมีงบประมาณทสี่ นบั สนนุ ชมุ ชนตามศักยภาพ 7.4. พัฒนาอาคารและสถานที่สิ่งแวดล้อมแหล่งเรียนรู้ตามภูมิปัญญาท้องถิ่นเอื้อต่อการประยุกต์ใช้ ความรู้อย่างมคี ณุ ภาพ 8.พืน้ ท่ที ำงาน (ศกึ ษา คน้ คว้า วจิ ัย) ด้วยนโยบายสร้างสรรค์วิถีชุมชนให้น่าอยู่ ปราศจากมลภาวะเป็นพิษ และเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมตาม บรบิ ทชุมชนนั้นๆ จากวัตถุประสงคก์ ารจดั ตงั้ องคก์ รขา้ งต้นจึงก่อเกิดแนวคดิ ของการพัฒนาที่มงุ่ เนน้ สรรค์สร้างวิถี ชุมชนเป็นหลัก ควบคู่กับกระบวนการวิจัยปัญหาชุมชนแบบมีส่วนร่วม โดยขอบเขตของการศึกษาวิจัยของ สถาบันวิจัยฯ ได้กำหนดพื้นที่ในความดูแลของสถาบันฯ จำนวน 3 อำเภอ ได้แก่ อำเภอแม่ออน, อำเภอแม่วาง และอำเภอสันกำแพง จังหวัดเชียงใหม่ ที่เป็นพื้นที่นำร่อง โดยใช้หลักการเลือกพื้นที่ศึกษาอ้างอิงจาก เลือกพื้นที่ อำเภอสนั กำแพง จากเหตุผลหลักคือเป็นอำเภอทสี่ ถาบันตง้ั อยู่ อำเภอแมอ่ อน เลอื กมาจากเป็นอำเภอใกล้เคียงท่ีมี ทรัพยากรธรรมชาติค่อนข้างมีความหลากหลาย เหมาะแก่การศึกษาวิจัย ส่วนอำเภอแม่วาง เลือกมาเป็นพื้นท่ี ศึกษาจากความสัมพันธ์ด้านมิตรไมตรีจากคนในชุมชนตำบลแม่วิน และประเด็นนี้สามารถการเข้าถึงข้อมูลชุมชน นำมาสู่การต่อยอดการพัฒนาชุมชนในหลายด้าน ด้วยกระบวนการวิจัยในการศึกษาต้นตอที่เป็นที่มาของปัญหา เพื่อนำเสนอหน่วยงานทางภาครัฐหรือหน่วยงานราชการ ในการแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นก่อให้เกิดความยั่งยืนในการ พัฒนาและแก้ไขปญั หาดงั กลา่ วอยา่ งเปน็ รปู ธรรม ในการนสี้ ถาบันวจิ ัยเพ่ือการพัฒนาทรัพยากรธรรมชาติและส่งิ แวดล้อม.เชียงใหม่ ยงั เป็นศูนย์การเรียนรู้ที่ มีเป้าหมายเป็นศูนย์กลางการศกึ ษาค้นคว้าฝึกอบรมแก่บุคลากรผู้สนใจปัญหาด้านสิ่งแวดล้อม เพื่อเป็นแนวทางใน การจัดการปัญหาในชุมชนทต่ี นเองอาศยั อยู่ และยังมแี นวทางที่สง่ เสรมิ ด้านกระบวนการวิจัยร่วมกับชุมชน ภายใต้ ขอบเขตของปัญหาที่ชุมชนประสบอยู่เมื่อทำการศึกษาวิจัยจนรู้ต้นต่อของปัญหาที่เกิดขึ้นแล้ว จึงทำการแก้ไข ปัญหาอย่างมีส่วนร่วม ซึ่งแหล่งเงินทุน และงบประมาณที่ใช้ในการจัดการนั้นทางสถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนา ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม.เชียงใหม่ ได้มาจากทุนสนับสนุนส่วนตัวและกำไรที่ได้จากการค้าขาย จาก เกษตร สวทส.ที่เป็นอีกภาคส่วนในการจัดตั้งขึ้นจากปัญหาที่สถาบันพบเจอในเรื่องการผลิตที่ไม่มีตลาดจำหน่าย สถาบันวิจัยฯ เลยจัดตั้งเกษตร สวทส.ขึ้น โดยได้ทำการขึ้นทะเบียนเป็นทะเบียนพาณิชย์ มีหน้าที่รับซื้อ และ จำหน่ายผลผลิตทางด้านการเกษตรให้แก่สมาชิกกลุ่มเกษตร สวทส. อยู่ภายในการดูแลของสถาบันสถาบันวิจัยฯ และไม่ได้รับบริจาคจากหน่วยงานใด ๆ อีกประการเงินสนับสนุนที่ได้มาจากการยื่นขอทุนวิจัยจากองค์กรท่ี สนับสนุนช่วยเหลอื ทงั้ จากภาครัฐดงั น้ันสถาบันวิจัยเพ่อื การพัฒนาทรัพยากรธรรมชาติและส่งิ แวดล้อม.เชียงใหม่ มี ความต้องการศึกษาวจิ ยั ร่วมกับชุมชนท่กี ่อให้เกดิ การแก้ไขปญั หาอย่างยัง่ ยืน 4

สถาบันวิจัยเพอ่ื การพฒั นาทรพั ยากรธรรมชาติและสง่ิ แวดลอ้ ม.เชยี งใหม่ 9.งานคน้ คว้า วิจัยท่ีอยู่ระหวา่ งการศึกษา 9.1.ความสัมพันธ์ทางลกั ษณะชวี ะกายภาพของป่าต้นนำ้ ทม่ี ีผลต่อการบริหารจดั การไฟป่าอยา่ งยง่ั ยืน กรณีศึกษาปา่ ต้นน้ำบ้านปา่ กล้วย หมู่ที่ 17 ตำบลแม่วิน อำเภอแม่วาง จงั หวัดเชยี งใหม่ 9.2.งานศกึ ษาตามโครงการครัวเรอื นอาสาสกู่ ารพฒั นาขยะเปยี กสร้างรายได้ ในพนื้ ท่ี หมู่2,3 ตำบลแช่ ชา้ ง อำเภอสันกำแพง จงั หวดั เชียงใหม่ 9.3.งานศึกษาตามโครงการเพาะเล้ยี งหนอนแมลงวันลาย (Black Soldier Fly Larvae) สำหรบั ไก่ไข่ ใน พ้นื ที่หมทู่ ่ี 3 ตำบลแชช่ า้ ง อำเภอสนั กำแพง จังหวดั เชียงใหม่ 10.โครงการอยรู่ ะหว่างการดำเนินงาน (อยภู่ ายใต้การควบคมุ ของสถาบันวจิ ยั ฯ) 10.1.โครงการเสอ้ื 1 ตวั ต่อ 1 การพฒั นาชุมชน 10.2.โครงการจัดทำ สนบั สนนุ อาหารกลางวนั (โครงการอาหารกลางวนั เพ่อื น้อง ครัง้ ที่ 4) 11.พฒั นาการ และกิจกรรมของสถาบันวิจยั ฯ 11.1.กิจกรรมสนับสนนุ และชว่ ยเหลอื ผปู้ ระสบภยั จากการแพรร่ ะบาดของโรคเชือ้ ไวรสั โควิด ในพ้นื ท่ี บ้านปา่ กล้วยหมทู่ ่ี 17 และพ้นื ที่ไกลเ้ คียง 11.2.กิจกรรมสนบั สนนุ ระบบประปาภูเขาหมบู่ า้ นปา่ กล้วย หมทู่ ี่ 17 5

สถาบนั วิจยั เพือ่ การพฒั นาทรัพยากรธรรมชาตแิ ละสิ่งแวดล้อม.เชยี งใหม่ 11.3.กจิ กรรมประกวดวาดภาพเพื่อคน้ หาผชู้ นะเลิศทว่ั ประเทศ (นำภาพสกรนี เสอื้ ) 11.4.โครงการผผู้ ลิตพบผบู้ รโิ ภค 11.5.โครงการกาดม่ัว ครวั ฮอม 11.6.เป็นพื้นที่ศกึ ษาดูงานดา้ นการจดั การทรัพยากรและการผลิตพืชผกั ปลอดภยั 6

สถาบันวจิ ยั เพื่อการพฒั นาทรัพยากรธรรมชาติและสิง่ แวดลอ้ ม.เชียงใหม่ 12.สภาพแวดลอ้ มปัจจบุ ัน ปจั จุบนั ไดม้ กี ารพัฒนาปรบั ปรงุ อาคารสำนกั งานให้มคี วามสะดวกและรองรบั การขยายตวั มากยงิ่ ขึน้ โดยการ กอ่ สรา้ งอาคารสำนักงานหลงั ใหม่โดยงบประมาณส่วนตัวของ ดร.บษุ บา วงคร์ าช (ก่อสรา้ งในปี พ.ศ.2563 งบประมาณ 500,000 บาท) 7