วารสาร HALAL INSIGHT issue 52

1

EDITOR’S TALK อาหารจากพืืช อาหารอนาคต นัจั วา ยานยา สันั ติิวรกุุล Najwa Yanya Santiworakun สวััสดีคี ่่ะ ท่่านผู้้อ� ่า่ นทุุกท่า่ น บรรณาธิกิ าร/Editor สิ่�่งที่่�เห็็นอาจจะไม่่ใช่่สิ่่�งที่่�เป็็นเสมอ ปััจจุุบัันรููปลัักษณ์์อาหารได้้เปลี่่�ยนแปลงจากเดิิมไปมาก บ้้างมีีลัักษณะภายนอกและรสชาติิ คล้้ายเนื้อ้� แต่ก่ ลับั ไม่ใ่ ช่เ่ นื้อ�้ ทั้้ง� หมดนี้้ม� ิิใช่เ่ พียี งเพื่่อ� ลดปัญั หาด้้านสิ่ง�่ แวดล้้อมที่่เ� กิิดจากการปศุสุ ัตั ว์แ์ ต่อ่ าหารจากพืืชยังั เป็น็ ทางเลืือกใหม่ส่ ำหรับั คนรัักสุุขภาพซึ่�่งอุุดมไปด้้วยโปรตีีนและสารอาหารต่่างๆอีีกมากมาย ทั้้�งนี้้�หากอยากจะทราบว่่าแหล่่งโปรตีีนจากพืืชมีีอะไรบ้้างนั้้�นสามารถไป อ่่านเพิ่่�มเติิมในคอลััมน์์ Halal Highlight ฉบัับนี้้�ได้้เลยค่่ะ ฮาลาลอิินไซด์์ฉบัับนี้้�ยัังได้้กล่่าวถึึงประโยชน์์ของปััญญาประดิิษฐ์์ในการประยุุกต์์ ใช้้ทางการแพทย์์ ประโยชน์์จากการอดอาหาร การเสริิมสร้้างภููมิิคุ้้�มกัันด้้วยอาหารหลากสีี งานวิิจััยเกี่ �ยวกัับผลิิตภััณฑ์์จากน้้ำผึ้้�ง ทั้้�งนี้้�ทางทีีม บรรณาธิิการยัังได้้นำสาระดีีดีีอื่ �นๆมานำเสนอไม่่ว่่าจะเป็็นข่่าวสารฮาลาลทั้้�งในและต่่างประเทศ หวัังเป็็นอย่่างยิ่่�งว่่าฮาลาลอิินไซด์์ฉบัับนี้้�จะ เป็น็ ประโยชน์์แก่ท่ ่่านผู้�้อ่า่ นทุกุ ท่า่ นนะคะ Food from Plants. Food of the Future Hello, readers. What you see may not always be what you get. Today, the appearance of food has been immensely transformed. Some food looks and tastes like meat, but it is not actually genuine meat. It is not all about solving environmental problems rooted from livestock farming, but food from plants, which is high in protein and various other nutrients, is also a new alternative for health- concern people. If anyone wants to learn more about the source of protein from plants, please read further in Halal Highlight column. In this issue, we point out the benefits of AI in the medical sphere, the benefits of fasting, how colorful food can boost immunity, and research on honeybee products. The editor team also serves you other interesting contents, such as domestic and international Halal news. We hope that Halal Insight this issue will benefit all our readers. BOARD OF CONSULTANTS (ที่ป่� รึกึ ษากองบรรณาธิกิ าร) บรรณาธิกิ าร/EDITOR รศ.ดร.วินิ ััย ดะห์์ลััน นางสาวนััจวา ยานยา สันั ติวิ รกุุล Ms. Najwa Yanya Santiworakun Assoc. Prof. Dr. Winai Dahlan ผศ.ดร.วนิดิ า นพพรพัันธุ์์� กองบรรณาธิิการ/EDITORIAL TEAM Assist. Prof. Dr. Vanida Nopponpunth ผศ. นิฟิ าริดิ ระเด่น่ อาหมัดั ดร.พรพิิมล มะหะหมััด นางสาวเนตรนภา อ้้นเต่่า Assist. Prof. Nifarid Raden Ahmad Dr. Pornpimol Maham ad Ms. Netnapa Ontao ผศ.ดร. ภราดร สุุรียี ์พ์ งษ์์ ดร.อาณััฐ เด่น่ ยิ่่ง� โยชน์ ์ นางสาวจัสั มิิน มณีี Assist. Prof. Dr. Pradorn Sureephong Dr. Anat Denyingyho t Ms. Jasmin Manee คุณุ มนัสั สืืบสันั ติิกุุล นางสาวซููไนนีี มาหะมะ นางสาวชีีรีีน นิภิ ารััตน์์ Mr. Manat Suebsantikul Ms. Sunainee Maham a Ms. Shereen Niparat คุณุ สุุลิิดา หวังั จิิ นางสาวยููอาน่่าร์์ นุ่�งอา หลีี นางสาวอานีีซะห์์ ลาเตะ Ms. Sulida Wangchi Ms. Uarna Nungarlee Ms. Aneesah Lateh คุุณสมพล รััตนาภิบิ าล นายอิิรฟััน แวหะมะ Mr. Sompol Rattanabhibal Mr. Erfun Waehama คุุณต่อ่ ศักั ดิ์์� สุทุ ธิชิ าติิ Mr. Torsak Suthichart นางสาวมนฤดีี เข็ม็ ทำ�ำ Ms. Monruedee Khemtham 2 HALAL INSIGHT | ISSUE 52 NOVEMBER 2021

CONTENTS บอกความคิิดเห็็นของคุณุ ให้้เรารู้้� เพื่่�อพัฒั นาวารสารให้้ดีตี ่่อไป... ISSUE 52 NOVEMBER 2021 4 ACADEMIC GURU 20 HALAL JOURNAL อดอาหารดีกี ว่่าลดอาหาร ผลิตภณั ฑ์จากผึ้ง กับการป้องกันไวรัสโควิด-19 Fasting is Better than Energy Reduction Honeybee Products Protect Against Coronavirus 6 INDUSTRY CORNER Disease 2019 (COVID-19) ธุุรกิิจ”ปลููกต้้นไม้้” กัับกระแสที่่�มาแรงในยุุคโควิิด-19 Tree Plantation Business Booming in COVID-19 22 HALAL TALK Pandemic แนวทางธุรุ กิิจฉบัับ NUNUH The Secret Recipe of NUNUH 8 HEALTH&BEAUTY 26 HALAL PAKTAI เสริิมสร้้างภููมิิคุ้้ม� กััน ต้้านโรคภััย บููดูู วัฒั นธรรมอาหาร เพื่่�อคุุณภาพชีวี ิิตของคนใน Boosting Immunity System to Prevent Illnesses ท้้องถิ่�่น “Budu”, a Traditional Food that Elevates Life 10 NEWS Quality of Local People ข่่าวสารศููนย์์ฯ 28 HALAL LANNA 12 HALAL HIGHLIGHT มีอี ะไรในอาหารจากพืืช Plant-based food 12 DISRUPTIVE TECHNOLOGIES กับั ยุุคเทคโนโลยีีดิิจิิทััล What is Inside Plant-based Food 12 Disruptive Technologies and the Digital Age 16 TECHNOLOGY REVIEW ก้้าวสำคัญั ของปััญญาประดิิษฐ์์ (AI) กัับศาสตร์ด์ ้้านโภชนาการ ในโลกเสมืือนจริิง (Metaverse) Artificial Intelligence (AI) and the Science of Nutrition in Metaverse E BOOK 18 GLOBAL UPDATES กฎหมาย Omnibus law ของ อิินโดนีีเซีีย ส่่งผลถึึงการรัับรอง ฮาลาลในภาคธุรุ กิิจ Indonesia’s Omnibus Law Affects Halal Assurance in Business Sector สำ�ำ นักั งานกองบรรณาธิิการ READ ME ศููนย์์วิทิ ยาศาสตร์์ฮาลาล จุุฬาลงกรณ์ม์ หาวิิทยาลัยั 254 อาคารวิิจััยจุุฬาลงกรณ์ม์ หาวิทิ ยาลัยั ชั้�น 11-13 ถนนพญาไท แขวงวังั ใหม่่ เขตปทุุมวันั กรุุงเทพฯ 10330 โทร. 02-2181053-4 แฟกซ์์ 02-2181105 254 CU Research Bldg., Fl 11-13, Phayathai Rd., Wangmai, Pathumwan, Bangkok 10330, THAILAND. ติิดตามวารสาร ฮาลาลอิินไซต์์ ทาง Facebook Fanpage ได้ท้ ี่�่ HALAL Insight - ฮาลาล อิินไซต์์ ออกแบบกราฟฟิิก/GRAPHIC DESIGNER พิสิ ูจู น์์อัักษร/PROOF READING ประสานงาน/COORDINATOR นายบากีียา บิินดอเลาะ นางสาวมธุุรดา กระเดื่่อ� งเดช นายนัันทชัยั แดงวิจิ ิิตร์์ Mr. Bakeeya Bindoloh Ms. Mathurada Kraduangdet Mr. Nantachai Dengwijit นางสาวกุุณฑิริ า สาแล นางสาวนารีญี า วาเล๊า๊ ะ Ms. Kunthira Salae Ms. Nareeya Waloh 3

ACADEMIC GURU บทความโดย รศ.ดร.วิินััย ดะห์ล์ ััน Written by Assoc. Prof. Dr. Winai Dahlan รู้�้ๆ กัันอยู่่�ว่่า...การบริิโภคให้้ร่่างกายได้้พลัังงานน้้อยลง ถกเถีียงการอย่่างนั้้น� ดร.ไฮดิิ ปััก (Heidi H. Pak) แห่ง่ คณะ ช่่วยรัักษาสุุขภาพได้้ดีีกว่่าการบริิโภคอาหารมากเกิินไป เพราะ แพทยศาสตร์แ์ ละสาธารณสุขุ ศาสตร์์ มหาวิิทยาลัยั วิิสคอนซิิน-เมดิิสันั การบริิโภค ทำให้้ร่า่ งกายสิ้้น� เปลืืองพลังั งานไปกับั กลไกการย่อ่ ยอาหาร สหรััฐอเมริิกา กัับทีีมงานจึึงร่่วมกัันทำวิิจััยในสััตว์์ทดลอง ผลงาน เพียี งแต่ถ่ กเถียี งกันั ยังั ไม่จ่ บเท่า่ นั้้น� ว่า่ การทำให้้ร่า่ งกายได้้รับั พลังั งาน ตีพี ิิมพ์ใ์ นวารสาร Nat Metab เดืือนตุลุ าคม 2021ใครสนใจลองไปหา น้้อยลงนั้้น� วิิธีไี หนดีกี ว่า่ กันั นั่่น� คืือ “ลดอาหารประเภทที่ใ�่ ห้้พลังั งาน” อ่า่ นใน https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34663973/ ผลการศึึกษา (Energy Reduction) หรืือ “การอดอาหาร” (Fasting) ซึ่�่งมีีหลายวิิธีี สรุปุ ได้้ง่า่ ยๆ ว่า่ การอดอาหารอย่่างสิ้้�นเชิิง เช่น่ ที่่�มุุสลิิมถืือศีีลอด หรืือ แบบที่่�นิิยมปฏิิบััติิมากกันั อย่่างเช่่น ไอเอฟ (Intermittent Fasting : IF) อดแบบไอเอฟ (IF) หรืือ อดแบบ ห้้าต่อ่ สอง ให้้ผลต่อ่ สุขุ ภาพดีกี ว่า่ การ โดยอดอาหารเป็น็ ช่่วง ใน 24 ชั่�วโมง กำหนดช่ว่ งอดอาหาร 16 ชั่ว� โมง ลดพลัังงานจากอาหารลง เป็็นต้้นว่่า การเลืือกไม่่รัับประทานอาหาร กิิน 8 ชั่�วโมง หรืือ แบบห้้าต่่อสองไดเอ็ต็ (5:2 Diet) ในหนึ่ง่� สัปั ดาห์์ กิิน มื้�้อเช้้า หรืือมื้อ้� เที่่ย� ง หรืือมื้อ้� เย็็น นั้้�นให้้ผลต่อ่ สุขุ ภาพสู้ก�้ ารอดอาหาร อาหารตามปกติิ 5 วััน อดอาหาร 2 วันั หรืือปฏิิบัตั ิิแบบมุุสลิิม ในเดืือน อย่่างสิ้้�นเชิิงในช่่วงเวลาหนึ่�่งไม่่ได้้ การอดอาหารแบบ fasting ช่่วย รอมฎอน (Ramadan Fasting) ยืืดอายุุขัยั ของหนููทดลองให้้ยืืนยาวกว่่า ทั้้ง� ทำให้้สุขุ ภาพทั่่�วไปดีกี ว่า่ การอดอาหารช่่วยให้้ระดัับน้้ำตาล รวมถึึงระดัับอิินสุุลิินในเลืือดดีีขึ้�น การทำงานของตับั ดีขีึ้น� ยืืดอายุกุ ารทำงาน ของอวัยั วะต่า่ งๆในร่า่ งกาย กลไกการทำความสะอาดเซลล์ท์ ี่่เ� รียี กว่า่ ออโตฟากีี (Autophagy) ดีขีึ้น� อัันเป็็นคำตอบว่า่ เหตุุใดอายุุขัยั จึึงยืืนยาวขึ้้น� การอดอาหารควบคู่่�ไป กัับการจำกััดพลัังงานที่่�ร่่างกายได้้รัับ ยิ่�่งให้้ประโยชน์์ต่่อสุุขภาพมาก ขึ้�น นัักวิิจััยได้้ข้้อสรุุปมาอย่่างนั้้น� สิ่�่งที่่�นัักวิิจััยกำลัังศึึกษากัันต่่อคืือโมเดลที่่�ใช้้ศึึกษาใน หนููทดลอง สามารถนำมาประยุกุ ต์ใ์ นมนุษุ ย์ไ์ ด้้หรืือไม่่ และควรปฏิบิ ัตั ิิ กัันในแนวทางไหน สุุดท้้าย สิ่�่งที่่�นัักวิิจััยได้้ให้้คำตอบส่่วนหนึ่�่งคืือ การบริิโภคอาหารนั้้�น หััวใจไม่่ได้้อยู่่�ที่่�บริิโภคเท่่าไหร่่ แต่่อยู่่�ที่่�บริิโภค อย่่างไรและเมื่่�อไหร่่ ความรู้�้ทางโภชนาการ นัับวัันจึึงยิ่่�งน่่าสนใจ ที่่� กล่่าวกัันว่่า “ควรเรีียนรู้้�วิิธีีกิินอาหารให้้เป็็นยา อย่่ากิินยาเป็็น อาหาร” จึึงเป็็นสิ่ง�่ ที่่�ถููกต้้องอย่่างยิ่ง�่ 4 HALAL INSIGHT | ISSUE 52 NOVEMBER 2021

ACADEMIC GURU Fasting is Better than Energy Reduction It is known that consuming less calories helps maintain health Fasting helps balance blood sugar and better than overeating. Because the more we eat, the more energy insulin level. It improves the performance of liver our body needs to use in digestion system. People argue endlessly and extends the functioning period of each whether energy reduction or fasting is a better to limit calorie intake. organ in the body. Autophagy, or the cleansing As for fasting, there are many methods to do so. The popular method mechanism by the cells in our body, also is intermittent fasting, or IF, in which one must have a fasting period becomes better. That is why the lifespan is within 24 hours. The fasting period is 16 hours, and the eating period expanded. Fasting that is done along with is 8 hours. Another method is the 5:2 Diet in which one will eat normally energy reduction will even provide more 5 days and fast 2 days in one week. And the last one is how Muslims benefits to health. This is what the researchers fast during Ramadan. had concluded. Due to this immense discussion, Dr. Heidi H. Pak and his team What the researchers continues to study from Faculty of Medicine and Public Health, Wisconsin-Madison, USA, is whether the model used in lab mice can be conductedresearchonlabanimals.TheirworkwaspublishedinNatMetab applied in human or not, and which way should journal, October 2021. For those who are interested, you can read further in it be applied? Eventually, part of what the https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34663973/. The result of this research researchers have found is that the essence of can be easily concluded that fasting like Muslims, or IF, or 5:2 Diet food consumption does not lie in the quantity provide more benefits to health than energy reduction. For example, of food intake, but in the method and period of skipping breakfast, or lunch, or dinner cannot provide benefit to health consumption. As time goes by, the knowledge as much as fasting for a period. Fasting extends the lifespan of lab about nutrition becomes more and more mice and enhance the overall health. interesting. And all in all, the saying that says: “Learn to take food as drug, not to take drug as food” is very true. 5

INDUSTRY CORNER เรียี บเรียี งโดย อาณัตั ิิ มะติิมุุ Compiled by Anat Matimu ธุุรกิจิ “ปลููกต้้นไม้”้ กับั กระแสที่่ม� าแรงในยุุคโควิิด-19 Tree Plantation Business Booming in COVID-19 Pandemic ปััจจุุบัันนัักปลููกต้้นไม้้กลายเป็็นกลุ่่�มวััยรุ่�นรุ่�นใหม่่ ประเทศสหรัฐั อเมริิกามีแี นวโน้้มเติิบโตขึ้้น� อย่า่ งต่อ่ เนื่่อ� ง โดยเห็น็ ได้้จากตั้้ง� แต่่ ต่่างจากเมื่่�อก่่อนที่่�เป็็นกลุ่่�มผู้�้ใหญ่่ที่่�ต้้องมีีพื้�้นที่่�หรืือบริิเวณบ้้าน ปีี 2019 [2] ที่่�มีีมููลค่่าตลาดสููงถึึง 15.29 พัันล้้านดอลลาร์์สหรััฐ และในปีี แต่่ตอนนี้้�ฮิิตกัันและนิิยมปลููกในห้้อง ตามระเบีียงห้้องพััก ถึึงมีี 2020 มีมี ููลค่า่ ตลาด 15.34 พันั ล้้านดอลลาร์ส์ หรัฐั นอกจากนี้้ย� ังั มีกี ลุ่่�มคนอายุุ พื้�้นที่่�น้้อยก็็สามารถปลููกได้้ ในปีีที่่�ผ่่านมามููลค่่าตลาดต้้นไม้้ใน 18-34 ปีหี ันั มาปลููกต้้นไม้้กัันมากขึ้น� จนมียี อดใช้้จ่่ายต่่อครััวเรืือนเพิ่ม่� ขึ้้น� ถึึง ประเทศไทยกลัับมีีทิิศทางที่่�สวนวิิกฤตโควิิด-19 ที่่�หลายธุุรกิิจ 503 ดอลลาร์์สหรัฐั ปัจั จุบุ ัันปีี 2021 ก็ม็ ีคี าดการณ์ว์ ่า่ มููลค่่าตลาดจะเติิบโต ต้้องชะลอตััว [1] จะเห็็นได้้จากการส่่งออกต้้นไม้้ของไทยไป สููงถึึง 15.61 พัันล้้านดอลลาร์์สหรัฐั โดยมีีไม้้ประดับั ที่่ข� ายดีี เช่น่ Monstera ตลาดอาเซีียนเติิบโตได้้ดีี โดยการส่ง่ ออกช่ว่ งไตรมาสแรกของปีี Deliciosa ที่่ส� ามารถขายได้้ในราคาสููงสุดุ ถึึง 5,000 ดอลลาร์ส์ หรัฐั และต้้นไม้้ 2020 มีีมููลค่า่ กว่่า 5 ล้้านเหรีียญสหรัฐั ขยายตัวั ถึึง 5% เทีียบกัับ ชนิิดนี้้ย� ัังเป็็นที่่�นิิยมในประเทศไทยเช่น่ เดียี วกันั [4] ช่่วงเดีียวกัันของปีีก่่อนหน้้า [2] สำหรัับสิินค้้าส่่งออกที่่�ขยายตััว โดดเด่น่ อาทิิ ดอกไม้้กลุ่่�มทิิวลิิป แกลดิิโอลัสั และยิิปโซ ขยายตัวั ถึึง 353 % มููลค่า่ ส่ง่ ออก 2.4 แสนเหรียี ญสหรัฐั ไม้้ประดับั ประเภท เรีียกได้้ว่่าการปลููกต้้นไม้้กลายเป็็นกระแสของคนในยุุคปััจจุุบััน มอสและไลเคน ขยายตััว 97% มููลค่่าส่่งออก 3.6 แสนเหรีียญ [3] ที่่�มีีความนิิยมในการปลููกต้้นไม้้ ทำให้้ความต้้องการตลาดต้้นไม้้สููงขึ้�น สหรััฐ ขณะที่่�ดอกกล้้วยไม้้ที่่�มีีสััดส่่วนการส่่งออกมากที่่�สุุด ก็็ นี่่�คืือโอกาสธุุรกิิจขายต้้นไม้้ที่่�กำลัังมาแรง แต่่สิ่�่งที่่�ทำให้้ธุุรกิิจต้้นไม้้เติิบโต ยัังคงขยายตััวได้้ดีีเพิ่่�มขึ้้�น 4% มีีมููลค่่าส่่งออก 3.2 ล้้านเหรีียญ คืือการปรับั ตััว ในการขายผ่่านออนไลน์์ การสร้้างแบรนด์์และรููปแบบธุรุ กิิจ สหรััฐ สำหรัับการส่่งออกนั้้�นตลาดอาเซีียนที่่�ขยายตััวมากที่่�สุุด ที่่�สร้้างสรรค์์ เพื่่อ� สร้้างความยั่่ง� ยืืนของธุรุ กิิจนี้้�ต่่อไป คืือ มาเลเซีีย ขยายตัวั 224 % รองลงมา คืือ เมียี นมา ขยายตััว 106% กััมพููชา ขยายตััว 47% และสิิงคโปร์์ ขยายตัวั 35% [3] ธุุรกิิจปลููกต้้นไม้้ ไม่่เพีียงแต่่จะได้้รัับความนิิยมในประเทศไทย เท่่านั้้�น ในต่่างประเทศมููลค่่าธุุรกิิจต้้นไม้้ในตลาดใหญ่่อย่่าง 6 HALAL INSIGHT | ISSUE 52 NOVEMBER 2021

INDUSTRY CORNER Tree Plantation Business Booming in COVID-19 Pandemic Nowadays, plantspersons are mostly people of new generation, which is different from that past where most plantspersons were senior generation who own a lot of space and spacious houses. However, now growing trees become a trend and it can be done in little spaces like a tiny room or a terrace. Last year, the market value of plants in Thailand grew high, contrast to most businesses that stuck due to the COVID-19 crisis. [1] The exportation of plants from Thailand to ASEAN market grew really well. In the first trimester of 2020, the export of plants valued 5 million USD, which was 5% expansion compared to the same period of the previous year. [2] Plant products that expanded outstandingly were flowers such as tulips, gladiolus, and gypsophila. The export of these flowers We can say that growing trees has become a trend of soared up to 353%, with the export value of 240,000 USD. people today. [3] And that brings about high demand for trees Ornamental plants like moss and lichen grew up to 97%, in the market, which is a great opportunity for tree growing with the export value of 360,000 USD. Orchids, which were business owners. However, what makes this business grow further is exported the most, also expanded 4%, with the export transformation, online selling, and building creative branding and value of 3.2 million USD. Among ASEAN countries, the business model. All of this will lead to the sustainability of this most escalating export markets for Thai plants was business. Malaysia (224 %), Myanmar (106%), Cambodia (47%) and Singapore (35%). [3] References Tree growing business has not become popular only in Thailand. The value of tree growing business in big [1] ปััญชััช (2564). ทำอย่่างไรถึึงเกิิดต้้นไม้้ใบด่่าง? พร้้อมวิิธีีการปลููกดููแล markets like the United States tends to grow continuously. รวมถึึงขยายพัันธุ์�เพื่่�อสร้้างรายได้้ [สืืบค้้น 20 ตุุลามคม 2564]; จาก: https://www. The market value in 2019 [2] was 15.29 billion USD and baanlaesuan.com/88572/plant-scoop/ in 2020 was 15.34 billion USD. Moreover, the growing [2] สุุภาพร สััมโย และอำนวย อรรถลัังรอง (2563). สถานการณ์์ไม้้ดอกไม้้ demand for houseplants is coming from the population ประดับั ของประเทศไทย ปีี 2563 กรมส่ง่ เสริิมระหว่า่ งประเทศ [สืืบค้้น 20 ตุลุ าคม 2564]; between 18-34 years. This makes the average expense จาก: https://www.doa.go.th of each household increase up to 503 USD. Currently in [3] นิิวส์์มอนิิเตอร์์ (2563) ไม้้ดอกไม้้ประดัับไทยตีีตลาดอาเซีียน ส่่งออกดีี 2021, it is estimated that the market value of tree growing สวนวิิกฤตโควิิด-19 [สืืบค้้น 20 ตุุลามคม 2564]; จาก https://www.matichon.co.th/ business will reach 15.61 billion USD. The most popular news-monitor/news_2176174 ornamental plants are Monstera Deliciosa, which can be [4] ธนาคารกรุุงเทพ (2564). ส่่อง ‘ธุุรกิิจขายต้้นไม้้’ ตลาดโตหมื่่�นล้้านใน sold for up to 5,000 USD. This plant is popular in Thailand สหรััฐฯ [สืืบค้้น 20 ตุุลามคม 2564]; จาก https://www.bangkokbanksme.com/en/ as well. [4] usa-tree-business 7

HALAL HEALTH & BEAUTY เสริิมสร้้างภููมิิคุ้�มกััน ต้้านโรคภััย เขีียนโดย อชิริ ญาณ์์ ยะรัังวงษ์์ Written by Achiraya Yarangwong ในปััจจุุบัันมีีเชื้้�อโรครอบตััวเรามากมาย ล้้วนแล้้วแต่่เป็็นสิ่่�งที่่�เรามองไม่่เห็็นไม่่ว่่าจะเชื้�้อไวรััส หรืือแบคทีีเรีีย เป็็นสิ่�่ง ที่่�ทำให้้เกิิดโรคได้้ แต่่ในร่่างกายของมนุุษย์์มีีระบบภููมิิคุ้้�มกััน ที่่�คอยต้้านทานและกำจััดเชื้�้อโรคหรืือสิ่่�งแปลกปลอมที่่�เข้้ามา สู่่�ร่่างกาย โดยมีีเซลล์์ที่่�ทำหน้้าที่่�ผู้�้พิิทัักษ์์คืือ “เม็็ดเลืือดขาว” ที่่�ไหลเวีียนอยู่่�ในกระแสเลืือดและตามอวััยวะต่่างๆ แต่่หาก ร่า่ งกายเราเกิิดภาวะภููมิิต้้านทานต่่ำ (Immunosuppression) หรืือ ภููมิิคุ้้ม� กัันบกพร่อ่ ง (Immunodeficiency) เชื้อ้� โรคสิ่�่งแปลก ปลอมก็็จะเข้้าสู่่�ร่่างกายได้้ง่่าย ทำให้้เราป่ว่ ยบ่อ่ ยๆนั่่�นเอง เราจึึงต้้องดููแลร่่างกายให้้แข็็งแรงอยู่่�เสมอ ด้้วยการรับั ประทานสาร อาหารที่่ช� ่ว่ ยส่่งเสริิมระบบภููมิิคุ้้ม� กันั ที่่�พบได้้ใน อาหารสีีเขีียว อาหารสีแี ดง ผัักผลไม้้ที่่�มีีสีีเขีียวมีีสารสำคััญ คืือ ผัักผลไม้้ที่่�มีีสีีแดงมีีสารสำคััญ คืือ คลอโรฟิลิ ล์์(Chlorophyll)แคโรทีนี อยด์์(Carotenoid) ไลโคปีีน (Lycopene) เบตาไซซีีน (Betacycin) ลููทีีน (Lutein) และ ซีีแซนทีีน (Zeaxanthin) ฯลฯ เควอซิิทิิน (Quercetin) เฮสเพอริิดิิน (Hesperidin) พร้้อมคุุณสมบััติิช่่วยส่่งเสริิมสุุขภาพ ลดโอกาสการ และ สารแอนโทไซยานิิน (Anthocyanin) ฯลฯ เสื่่�อมของจอประสาทตา นอกจากนั้้�นยัังเต็็มไปด้้วย ลดการเกิิดมะเร็ง็ ต่อ่ มลููกหมาก ลดปริิมาณไขมันั แร่่ธาตุอุื่น� ๆ อีีกด้้วย แอลดีีแอลในเลืือด ดููแลสุขุ ภาพหัวั ใจ หลอดเลืือด ตััวอย่่างผลไม้้และผัักสีเี ขียี ว ได้้แก่่ แอปเปิ้้�ลสีเี ขียี ว องุ่่�นเขียี ว กีวี ีี คะน้้า และ ระบบทางเดิินปัสั สาวะ หน่อ่ ไม้้ฝรั่ง� อะโวคาโด กะหล่่ำปลีสี ีีเขีียว ตัวั อย่่างผลไม้้และผักั สีแี ดง เช่่น สตรอว์เ์ บอร์ร์ี่� เชอรี่่� แครนเบอร์์รี่� ราสเบอร์์รี่� ทัับทิิม แตงโม มะเขืือเทศ อาหารสีเี หลืืองและสีีส้ม้ อาหารสีมี ่่วงและสีีน้ำ�ำ�เงิิน ผัักผลไม้้ที่่�มีีสีีเหลืืองและสีีส้้มมีีสาร ผัักผลไม้้ที่่�มีีสีีม่่วงและสีีน้้ำเงิินมีีสาร สำคััญ คืือ แคโรทีีนอยด์์ (Carotenoid) ซึ่�่งจััดอยู่่�ใน สำคััญ คืือ แอนโทไซยานิิน (Anthocyanin) และ กลุ่่�มวิิตามิินเอ สารฟลาโวนอยด์์ (Flavonoids) และ สารกลุ่่�มฟีีนอลิิก (Phenolic acid) เพิ่�่มความ วิิตามิินซีี (Vitamin C) ช่่วยเพิ่ม�่ ภููมิิคุ้้ม� กันั ให้้ร่า่ งกาย ยืืดหยุ่่�นให้้ ผนัังหลอดเลืือด ช่่วยชะลอการอุุดตัันใน ลดโอกาสการเกิิดมะเร็็ง เส้้นเลืือด และโรคหลอดเลืือดหัวั ใจแข็็งตัวั ตััวอย่่างผลไม้้และผัักที่่�มีีสีีเหลืืองและสีีส้้ม เช่่น ตััวอย่่างผลไม้้และผััก ที่่�มีีสีีม่่วงและสีีน้้ำเงิิน ได้้แก่่ ส้้ม กล้้วย เสาวรส แคนตาลููป มะละกอ สัับปะรด องุ่่�นสีมี ่ว่ ง บลููเบอร์ร์ี่� แบล็ก็ เบอร์ร์ี่� ลููกพรุนุ มะเขืือม่ว่ ง แครอท ฟักั ทอง อาหารสีีขาว ผักั ผลไม้้ที่่�มีีสีขี าวมีสี ารสำคััญ คืือ เบต้้า กลููแคน (Beta glucan) ซึ่�่งพบมากในเห็็ด และสารในกลุ่่�มฟลาโวนอยด์์ (Flavonoids) ช่่วยลดระดับั คลอเรสเตอรอลในเลืือด แถมยังั ช่ว่ ยให้้ผิิวสวย ตัวั อย่า่ งผลไม้้และผัักที่่�มีีสีขี าว เช่น่ ลููกแพร์์ น้้อยหน่่า ลิ้้�นจี่� มังั คุดุ หััวไชเท้้า ดอกกะหล่่ำ ขิิง กระเทีียม เห็็ด นอกเหนืือจากการเลืือกรับั ประทานอาหารที่่ม� ีปี ระโยชน์ต์ ่อ่ ร่า่ งกายแล้้วสิ่ง่� ที่่ไ� ม่ค่ วรละเลยคืือการปรับั เปลี่่ย� นพฤติกิ รรม ในการดำรงชีวี ิิต การออกกำลังั กายสม่ำ่ เสมอ นอนหลับั ให้้เพียี งพอ ไม่เ่ ครียี ด ลดความอ้้วน งดการดื่่ม� แอลกอฮอล์์ งดการสููบบุหุ รี่่� เพื่่�อให้้ร่า่ งกายจะได้้มีภี ููมิิต้้านทาน แข็ง็ แรงไร้้โรคภัยั [1,2] 8 HALAL INSIGHT | ISSUE 52 NOVEMBER 2021

HALAL HEALTH & BEAUTY Boosting Immunity System to Prevent Illnesses Today, germs are all around us. But we cannot see any of them, be it viruses or bacteria. All of these can bring illnesses to us. However, in the human body there is an immune system whose function is to prevent and eliminate germs or foreign bodies to penetrate our body. The cells that play the protector role are “white blood cells”, which circulate in the bloodstream and each organ. But if our body is struck down with immunosuppression or immunodeficiency, germs and foreign bodies will easily enter our body. As a result, we fall sick often. Thus, we must always take good care of our health by taking nutrients which help boost our immune system. These beneficial nutrients can be found in different kinds of foods. Green Foods White Foods Green vegetables and fruits contain essential nutrients White vegetables and fruits contain essential nutrients such such as chlorophyll, carotenoid, lutein, zeaxanthin, etc. as beta glucan, which can be found mostly in mushrooms, They help boost our health and reduce risk of damaged and flavonoids. They help reduce blood cholesterol and make retina. Furthermore, green foods are full of other minerals. skin look healthier. Examples of green fruits and vegetables: green apples, Examples of white fruits and vegetables: pears, custard green grapes, kiwis, Chinese broccolis, asparaguses, apples, lychees, mangosteens, radishes, cauliflowers, gingers, avocadoes, and green cabbages. garlics, and mushrooms. Orange Foods Besides selecting beneficial foods for our body, Orange vegetables and fruits contain essential nutrients anotheraspectthatshouldnotbeoverlookedislifestylechanges. such as carotenoid, which is classified into vitamin a We should exercise regularly, have enough sleep, let go group, flavonoids, and vitamin c. They help boost the of stress, shred some extra weights, avoid drinking alcohol immune system and reduce risk of cancers. and abstain from smoking. All of these will help promote our Examples of orange fruits and vegetables: oranges and immune system and thus enhance our body to be strong and bananas. far from illnesses. [1,2] Red Foods Red vegetables and fruits contain essential nutrients such as lycopene, betacyanin, quercetin, hesperidin, anthocyanin, etc. They take part in reducing risk of prostate cancer, decreasing LDL in bloodstream, and maintaining the wellbeing of the heart. Examples of red fruits and vegetables: strawberries, cherries, cranberries, raspberries, pomegranates, watermelons and tomatoes. Purple and Blue Foods References Purple and blue foods contain essential nutrients [1] พญ. จิิตแข เทพชาตรีี. อาหารเสริิมภููมิิคุ้้�มกััน ต้้านโรค COVID-19. such as anthocyanin and substances in the phenolic [ออนไลน์]์ . 2564. แหล่ง่ ที่่ม� า: https://www.samitivejhospitals.com/th/article/ acid group. They help increase flexibility of artery wall detail/ [ 10 สิิงหาคม 2564] and decelerate clot forming within blood vessels and [2] กรมสุขุ ภาพจิิต. 6 วิิธีีการดููแลตัวั เอง สร้้างภููมิิคุ้้ม� กัันให้้ร่่างกาย. [ออนไลน์]์ . coronary heart disease. 2563. แหล่ง่ ที่่ม� า: https://www.dmh.go.th/news-dmh/view.asp?id=30303 Examples of purple and blue foods: purple grapes, blueberries, blackberries, prunes, and purple 9 eggplants.

HALAL NEWS ศวฮ.คณะผู้แ้� ทนประเทศไทย เข้้าร่่วมประชุุมนานาชาติกิ ัับสถาบัันมาตรฐาน และมาตรวิิทยาของประเทศอิิสลาม The HSC was Representative of Thailand in the International Assembly Held by Standards and Metrology Institute for Islamic Countries - SMIIC แผนยุุทธศาสตร์์ระยะ 10 ปีี กัับแนวทางในการจััดสรรงบประมาณ รวมทั้้�งการรัับรอง มาตรฐานที่่จ� ัดั ทำแล้้วเสร็จ็ ในรอบปีที ี่่ผ� ่า่ นมา สำหรับั ประเทศไทยได้้รายงานการเตรียี ม การประชุุม The 7th International Halal Standards and Certification Convention ที่่� ไทยเป็็นเจ้้าภาพร่่วมกัับ OIC/SMIIC ในงาน Thailand Halal Assembly 2021 โดย ประเทศไทยได้้เป็็นสมาชิิกประเภท Observer State ของ OIC/SMIIC ตั้้�งแต่่วัันที่่� 1 มกราคม 2560 เป็็นต้้นมา และวัันถััดมาเข้้าพบหารืือกัับองค์์กรอาหารและยาของ ประเทศซาอุุดีีอาระเบีีย (Saudi Food and Drug Authority) โดยมีี นาย Fahad Ali Al Nasiri ตำแหน่่ง Executive Director ให้้การต้้อนรัับวััตถุุประสงค์์การเข้้าพบกัับ SFDA ในครั้้�งนี้้�นั้้น� เน้้นหารืือเรื่อ� งความร่ว่ มมืือ เกี่ ย� วกัับการแลกเปลี่่ย� นองค์ค์ วามรู้้�โดย ประเทศไทยซึ่�่งมีีความพร้้อมด้้านวิิทยาศาสตร์์และเทคโนโลยีีได้้เสนอความก้้าวหน้้า ในระหว่า่ งวันั ที่่�2-3พฤศจิิกายน2564เวลา ด้้านงานวิิจััย การใช้้ห้้องปฎิิบััติิการในการตรวจสอบคุุณภาพฮาลาล การใช้้เทคโนโลยีี 09.30 น.- 16.00 น. ณ นครมะดีีนะห์์ ราชอาณาจัักร สารสนเทศในการทวนสอบคุุณภาพผลิิตภััณฑ์์ การพััฒนาระบบฐานข้้อมููลฮาลาล ซาอุุดีีอาระเบีีย คณะผู้�้แทนประเทศไทยนำโดย วััตถุดุ ิิบ (H number) ให้้แก่่ทีีม SFDA ทราบ รศ.ดร.วิินััย กล่่าวว่่า ซึ่ง่� ในอนาคตอาจมีี รศ.ดร.วิินััย ดะห์์ลััน ผู้�้อำนวยการศููนย์์วิิทยาศาสตร์์ การแลกเปลี่่�ยนบุุคลากรในการสร้้างความร่่วมมืือกัันระหว่่าง 2 ประเทศ และได้้เสนอ ฮาลาล จุุฬาฯ พร้้อมด้้วย รศ.ดร.ปกรณ์์ ปรีียากร เรื่�องการทำหลัักสููตรอบรมด้้านห้้องปฏิิบััติิการให้้แก่่หน่่วยงาน Halal center ซึ่�่งอยู่่� ผอ.สถาบัันมาตรฐานฮาลาลแห่่งประเทศไทย ภายใต้้การกำกัับของ SFDA สามารถส่่งคนมาอบรมที่่�จุุฬาลงกรณ์์มหาวิิทยาลััยได้้ ดร.มุุหััมหมััดอามีีน เจ๊๊ะนุุ ผู้้�แทนเลขาธิิการคณะ เนื่่�องจากศวฮ.นั้้�นมีีศัักยภาพในการเป็็นผู้�้นำด้้านวิิทยาศาสตร์์ เพราะทีีมศวฮ. ได้้เข้้า กรรมการกลางอิิสลามแห่่งประเทศไทย และ มาร่่วมในการจััดทำมาตรฐานของ SMIIC และมีีประสบการณ์์ด้้านงานวิิทยาศาสตร์์ ดร.อาณััฐ เด่่นยิ่่�งโยชน์์ ผู้้�ช่่วยผู้�้อำนวยการ ศวฮ. ฮาลาลมามากกว่า่ 20 ปีี เข้้าร่่วมการประชุุมสมััชชาใหญ่่ ครั้้�งที่่� 16 สถาบััน During 2-3 November 2021, from 09.30 am. to 04.00 pm., at มาตรฐานและมาตรวิิทยาของประเทศอิิสลาม Madinah City, Kingdom of Saudi Arabia, representatives from Thailand, led by (Standards and Metrology Institute for Islamic Assoc. Prof. Dr. Winai Dahlan, the Founding Director of the Halal Science Countries - SMIIC) หน่ว่ ยงานในสังั กัดั องค์ก์ ารความ Center, Chulalongkorn University, and his team which consisted of ร่่วมมืือประเทศอิิสลาม (Organization of Islamic Assoc. Prof. Dr. Pakorn Preyakorn, the Director of the Halal Institute of Thailand, Cooperation - OIC) โดยองค์์การมาตรฐาน Dr. Muhammad Ameen Jehnu, the Representative of Secretary of the Central ของซาอุุดิิอาระเบีีย (Saudi Arabia Standards Islamic Council of Thailand, and Dr. Anat Denyingyot, Assistant Director of the Organization -SASO) เป็็นเจ้้าภาพของการประชุุม HSC, attended the 16th general assembly of Standards and Metrology Institute ในระหว่่างวัันที่่� 1 -2 พฤศจิิกายน 2564 ที่่�นคร for Islamic Countries – SMIIC, which lies under the Organization of Islamic มะดีนี ะห์์ ราชอาณาจักั รซาอุดุ ีอี าระเบียี ในการประชุมุ Cooperation – OIC. The president of this event was the Saudi Arabia Standards ครั้้�งนี้้�ประเทศสมาชิิกจะร่่วมกัันพิิจารณาผลการ Organization - SASO. The assembly was held during 1-2 November 2021 at ดำเนิินงานในรอบปีี2563-2564และให้้ความเห็น็ ชอบ Madinah City, Kingdom of Saudi Arabia. On the first day, member countries 10 HALAL INSIGHT | ISSUE 52 NOVEMBER 2021

HALAL NEWS were invited to observe the operational report of 2020-2021, and acknowledge the 10-year strategic plan, guidelines on budgeting, as well as settled standards of the previous year. On this occasion, Thailand had a chance to update the progress of the 7th International Halal Standards and Certification Convention in which the country will be co-president with OIC/SMIIC in Thailand Halal Assembly 2021. Thailand has become an Observer State of OIC/SMIIC since the 1st of January 2017. On the second day of this gathering, member countries were invited to the Saudi Food and Drug Authority. (SFDA) Mr. Fahad Ali Al Nasiri, Executive Director of Saudi Food and Drug Authority granted a warm welcome to his guests. The objective of visiting SFDA was to consult and collaborate on knowledge sharing. Since Thailand specializes in Halal Science and Technology, the country demonstrated the advancement of Halal science research, such as utilizing laboratories in Halal quality check, adopting information technology in product traceability, and developing H number, to the SFDA team. Assoc. Prof. Dr. Winai recommended that staff of both countries should be exchanged for the purpose of collaboration in the future. He also suggested Halal Center, under the responsibility of SFDA, to conduct laboratory training program and that stuffs can be employed to train at Chulalongkorn University since the HSC has been mastering in Halal science for more than 20 years and its team has been taking part in creating standards for SMIIC. สำหรับั การประชุมุ ในครั้้ง� นี้้� ได้้มีกี ารรายงานผลการดำเนิินงาน การลงคะแนน ข้้อกำหนดและเงื่�อนไขต่่างๆ และเสนอให้้เวีียนร่่างมาตรฐาน OIC/SMIIC 49 ฉบับั นี้้�แก่ป่ ระเทศสมาชิิก เพื่่�อดำเนิินการเตรียี มเสนอข้้อมููลในการประชุุม ครั้้ง� ต่อ่ ไปในเดืือนมีนี าคมปีหี น้้า ศวฮ.ผู้้�แทนประเทศไทยเข้้าประชุุม On 11th October 2021, at 03.00 pm., the Halal Science Center, Chulalongkorn University, led by Dr. Asaree Suksuwan, the researcher, ระดัับนานาชาติิ ผ่า่ น Zoom Application together with his working team attended the 6th meeting of SMIIC Technical Committee – Terminology Committee (TC15) for the first time The HSC was the Representative of Thailand to Attend with other 23 technical committees from over 16 countries. The objective International Conference Through Zoom Application of this conference was to draft the OIC/SMIIC 49 standard which will be used as normative reference for terms and definitions. This attempt เมื่่�อวัันที่่� 11 ตุุลาคม 2564 เวลา 15.00 เป็็นต้้นไป is hoped to create correct understanding and enhance harmony with The 6th meeting of SMIIC Technical Committee (TC15) – other Halal standards of OIC/SMIIC that were published previously, TerminologyCommittee ศููนย์ว์ ิิทยาศาสตร์ฮ์ าลาลจุฬุ าลงกรณ์์ especially terms that derive from Arabic language which require proper มหาวิิทยาลััย นำโดย ดร.อััซอารีีย์์ สุุขสุุวรรณ นัักวิิจััย พร้้อม translation that is suitable to context in accordance with ISO/ATMG. ด้้วยคณะทำงานฯ เข้้าร่่วมประชุุม TC15 เป็็นครั้้�งแรกร่่วมกัับ For example, “Islamic rule/laws” vs “Islamic Shariah”, or “Halal” vs คณะกรรมาธิิการวิิชาการจำนวน 23 คน จากกว่า่ 16 ประเทศ “Islamic”. Other activities that took place during this conference were โดยวัตั ถุุประสงค์์ของการประชุมุ ครั้้�งนี้้�เพื่่�อร่่างมาตรฐาน OIC/ reviewing operational reports, voting for regulations and conditions, and SMIIC 49 ซึ่�่งใช้้เป็็นเอกสารอ้้างอิิง (Normative reference) raising suggestions on circulating the draft of OIC/SMIIC 49 standard สำหรัับคำศััพท์์ และความหมาย (Term and definitions) to member countries to prepare for the presentation that will take place เพื่่�อให้้เกิิดความเข้้าใจที่่�ถููกต้้องและสอดคล้้องกัับมาตรฐาน again in March next year. ฮาลาลต่่างๆ ของ OIC/SMIIC ที่่�ได้้จััดพิิมพ์์ไปก่่อนนี้้� โดย เฉพาะอย่่างยิ่�่งคำศััพท์์ที่่�มาจากภาษาอาหรัับจำเป็็นต้้องแปล ตามมาตรฐานสากล (ISO/ATMG) ให้้ถููกต้้องตามบริิบท เช่่น Islamic rule/laws Islamic Shariah หรืือ Halal/Islamic เป็น็ ต้้น เขียี นและเรียี บเรีียงโดย อานีีซะห์์ ลาเตะ | Written and Compiled by Aneesah Lateh 11

HALAL HIGHLIGHT เขีียนโดย ซููไนนีี มาหะมะ Written by Sunainee Mahama อาจเป็น็ ความคิิดแปลกๆ ที่�ม่ ีีความต้อ้ งการทำ�ำ ให้้พืชื มีีรสชาติิ แหล่่งที่่�มา ชนิิดพืืช คุณุ ค่่าทางโภชนาการ เหมือื นเนื้อ� ความท้า้ ทายของนักั วิทิ ยาศาสตร์แ์ ละผู้้�ผลิติ อาหารอนาคต อาหาร (Functional future food) และอาหารทางเลืือกใหม่่ (Alternative food) อย่่างอาหารจากพืืช ที่�่จะต้้องพััฒนาและผลิิตอาหารนี้�ให้้ ธัญั พืืช ข้้าวสาลีี ข้้าวโพด โอ๊ต๊ ข้้าว โปรตีนี คาร์โ์ บไฮเดรต ตอบสนองถึึงความต้้องการของผู้�้บริิโภคด้้านรสชาติิ รสเนื้�อสััมผััส (Cereals) ข้้าวบาร์์เลย์์ กรดอะมิิโนจำเป็น็ สีีและกลิ่ �น พืืชผััก ถั่ �วเหลืือง ถั่ �วลัันเตา ถั่ �ว โปรตีีน ไขมััน กรดอะมิิโน ปััจจุุบัันรููปแบบอาหารเริ่�มเปลี่่�ยนแปลงไป ตามกระแส (Legumes) เขีียว และถั่�วอื่่�นๆ เห็็ด จำเป็น็ โอเมก้้า-3 ความนิิยมบริิโภคอาหารที่่�ทำมาจากพืืชหรืือ Plant-based foods ของ ผู้�้บริิโภคยุุคใหม่่ที่่�หัันมาตระหนัักถึึงสิ่่�งแวดล้้อม มีีงานวิิจััยรายงานว่่า เมล็ด็ พืืช เมล็ด็ ดอกทานตะวันั เมล็ด็ โปรตีีน น้้ำมััน ไขมััน สาร กระบวนการผลิิตอาหารจากพืืชลดการตััดไม้้ทำลายป่่าและมีีการปล่่อย (Oil seeds) ฟัักทอง เมล็็ดผัักกาดก้้าน ต้้านอนุุมููลอิิสระ กรดอะมิิ ก๊๊าซเรืือนกระจกสู่่�สิ่�่งแวดล้้อมลงกว่่าการผลิิตอาหารจากเนื้้�อสััตว์์ (1, 2) ขาว เมล็็ดแฟลกซ์์ เมล็็ด โนจำเป็น็ ลดคอเลสเตอรอล และสำหรัับผู้้�ใส่่ใจสุุขภาพมากขึ้�น สามารถสรรหาผลิิตภััณฑ์์อาหารที่่� กััญชง เมล็็ดงา เป็น็ ต้้น โอเมก้้า-3 ทำมาจากพืืชมาทานได้้ง่่ายขึ้�นและมีีเมนููใหม่่ๆ หลากหลายมากมายให้้ เลืือก ซึ่ง�่ ถููกพัฒั นาด้้วยเทคโนโลยีอี าหารและนวััตกรรมทางวิิทยาศาสตร์์ ตระกููลถั่่ว� อััลมอนด์์ พิิสทาชิิโอ เมล็ด็ โปรตีนี ไขมันั โอเมก้้า-3 จนเป็น็ ที่่ย� อมรับั และตอบสนองความต้้องการของผู้บ�้ ริิโภคได้้ ทำให้้ตลาด (Nuts) มะม่่วงหิิมพานต์์ วอลนัทั อาหารที่่ท� ำมาจากพืืชทั่่ว� โลก (3, 4, 5) รวมถึึงประเทศไทยมีแี นวโน้้มขยาย ถั่่�วลิิสง เติิบโตอย่่างต่อ่ เนื่่�อง เมล็็ดพืืชทานได้้ ควิินััว (Quinoa) ธััญพืืช โปรตีนี สููง ไขมันั ต่่ำ สารต้้าน “Plant-based foods” คืือ อาหารที่่�ใช้้วัตั ถุุดิิบจากพืืชผักั ผลไม้้ (Edible seeds) เทีียม (Pseudocereal) อนุุมููลอิิสระ แคลเซียี มสููง ธัญั พืืชพืืชตระกููลถั่่ว� หรืือเห็ด็ เป็น็ ต้้นและมีโี ปรตีนี สููง เป็น็ นวัตั กรรมอาหาร เช่น่ เมล็็ดเจียี โอเมก้้า-3 จากพืืชที่่�พััฒนาแปรรููปผลิิตออกมาให้้มีีรููปร่่าง หน้้าตา รสสััมผััสเสมืือน กิินเนื้�้อสััตว์์จริิงๆ อาจจะมาในรููปแบบอาหารทั่่�วไป เช่่น เนื้้�อเบอร์์เกอร์์ พืืชชนิิดหัวั มันั สำปะหลังั โปรตีีน คาร์์โบไฮเดรต ไส้้กรอก ลููกชิ้น� ปลา น้้ำสลัดั จากพืืช จนกระทั่่ง� อาหารที่่ไ� ม่ห่ ลงเหลืือหน้้าตา (Tubers) ของผัักล้้วนๆ ให้้เห็็นได้้เลย ตารางที่�่ 1 แสดงข้้อมููลแหล่่งที่่�มาและคุุณค่่าทางโภชนาการของวััตถุุดิิบ (7) โปรตีนี จากพืืชสำหรับั กลุ่่�มอาหาร Plant-based foods สามารถ สกััดแยกมาจากแหล่่งต่่างๆ รวมถึึงพืืชเศรษฐกิิจและผลผลิิตเหลืือทิ้้�ง ทางการเกษตรของอุุตสาหกรรมผลิิตน้้ำมัันได้้ จึึงมีีผลกระทบที่่�ดีีในการ ลดของเสีียจากอาหาร (6) ผู้้�เขียี นจะขอมานำเสนอแหล่ง่ โปรตีนี หลัักของ อาหารจากพืืชในบทความนี้้� ดังั แสดงข้้อมููลในตารางที่่� 1 12 HALAL INSIGHT | ISSUE 52 NOVEMBER 2021

ปัจั จุบุ ันั อาหารจากพืืชที่่ไ� ด้้รับั ความสนใจและเป็น็ ที่่ร�ู้จ�้ ักั ประกอบ HALAL HIGHLIGHT ด้้วย 3 กลุ่่�มหลักั ได้้แก่่ 1. Plant-based Protein หรืือ Plant-based Meat คืือ โปรตีีน ลงไปจึึงทำให้้เกิิดกลิ่น�่ และรสชาติเิ ฉพาะตัวั ที่่เ� หมืือนเป็น็ เนื้อ้� สัตั ว์์ จากพืืช หรืือเนื้้�อสััตว์์จากพืืช นำวััตถุุดิิบจากพืืชให้้โปรตีีนสููงและใช้้ (Meaty) ในขณะที่่�การใช้้สาหร่่าย (Algae และ microalgae) เทคโนโลยีดี ้้านอาหารมาพัฒั นารสชาติิ กลิ่่�น สีี ให้้เหมืือนเนื้�อ้ สััตว์์จริิง เช่น่ จะให้้เนื้อ�้ สัมั ผัสั และรสชาติิที่ม� ีคี วามเป็น็ เนื้อ้� ปลาหรืือผลิิตภัณั ฑ์์ เนื้�อ้ เบอร์เ์ กอร์์ เนื้�้อปลา เนื้�อ้ ไก่่ ไส้้กรอก นักั เก็็ต อาหารทะเล การใช้้โปรตีีนจากถั่�วเขีียวและน้้ำมัันคาโนลา 2. Plant-based Milk เช่น่ นมทำจากพืืชตะกููลถั่่ว� เช่น่ นมอัลั มอนด์์ เป็็นส่่วนผสมหลัักในผลิิตภััณฑ์์ไข่่จากพืืช ที่่�ช่่วยให้้มีีความ นมถั่่ว� พิิสทาชิิโอ น้้ำนมข้้าวโพด หรืือนมถั่่ว� เหลืือง ขุ่�น เนื้้�อสััมผััส และรสชาติิเหมืือนไข่่จริิง และยัังมีีการเติิมเอน 3. Plant-based Meal คืือ ผลิิตภััณฑ์์อาหารที่่�ผลิิตจากวััตถุุดิิบ ไซม์์ทรานส์์กลููตามิิเนส และสีีเหลืืองจากขมิ้้�นชัันเลีียนแบบ จากพืืช เช่น่ ชีีส ครีมี เทียี มจากถั่่�วเหลืือง ผลิิตภััณฑ์์ไข่่ เต้้าหู้้� ให้้เป็็นไข่่แดง นอกจากนี้้�มีีการใช้้นวััตกรรมและเทคโนโลยีี ทางอาหาร เช่่น เทคโนโลยีีการห่่อหุ้้�ม (Encapsulation technologies) ในส่่วนของการออกแบบเนื้�้อจากพืืชให้้มีีสาร อาหารและคุณุ ค่่าทางโภชนาการเทียี บเท่า่ อาหารจากเนื้้�อสััตว์์ อาหารจากพืืชนี้้�จึึงเป็็นทางเลืือกปััจจุุบัันที่่�มีีความ เป็็นไปได้้ที่่�จะตอบสนองความต้้องการของผู้้�บริิโภคและตลาด นอกเหนืือจากอาหารโปรตีีนจากแหล่่งทางเลืือกอื่ �น เช่่น แมลง สาหร่่าย จุุลิินทรีีย์์กลุ่่�มรา ในการนำมาประยุุกต์์ใช้้ในการผลิิต อาหารอนาคตที่่�ดีีได้้ เทคโนโลยีีและวิิทยาศาสตร์์ที่่�พบในการนำมาประยุุกต์์ใช้้ใน References การผลิิตผลิิตภัณั ฑ์์อาหารจากพืืชในปัจั จุบุ ันั (8) เช่น่ การใช้้สารสกัดั เม็็ดสีี [1] Poore, J., & Nemecek, T. Reducing food’s environmental betalain จากน้้ำบีีทรููทที่่�ให้้สีีชมพููแดงก่่อนนำไปปรุุงอาหารและสีีออก impacts through producers and consumers. Science, 2018;360(6392): น้้ำตาลเมื่่�อผ่่านการความร้้อนเหมืือนเนื้�้อสััตว์์จริิง สารสกััดโปรตีีน 987-992. leghemoglobin จากรากถั่ว� เหลืืองหรืือการหมักั ด้้วยจุลุ ิินทรียี ์์ เพื่่อ� ให้้สีแี ละ [2] Pojić, M., Mišan, A., & Tiwari, B. Eco-innovative technologies ลัักษณะภายนอกของเนื้้อ� จากพืืช การเติิมส่ว่ นผสมของโปรตีนี จากพืืชและ for extraction of proteins for human consumption from renewable โพลีีแซ็็กคาไรด์์ การเติิมสารละลายสร้้างเจล หรืือปรัับอุุณหภููมิิ (ร้้อน-เย็็น) protein sources of plant origin. Trends in Food Science & Technology, เพื่่�อสร้้างโครงสร้้างเส้้นใยคล้้ายเนื้้�อให้้มีีรสสััมผััสและความรู้�้สึึกกัับอาหาร 2018;75: 93-104. จากพืืช ส่่วนของรสชาติินั้�นขึ้�นกัับชนิิดของอาหารจากพืืชที่่�เลีียนแบบ [3] Perez-Cueto, F. J. . Sustainability, health, and consumer insights เนื้้�อ เช่่น การใช้้เหล็็กในรููปฮีีม (Heme iron) และโปรตีีน leghemoglobin for plant-based food innovation. International Journal of Food Design, จากรากถั่�วเหลืืองในเนื้้�อวััวหรืือเนื้�้อไก่่จากพืืช ซึ่่�งธาตุุเหล็็กในรููปฮีีมเป็็น 2020;5(1-2):139-148. โมเลกุุลขนาดเล็็กที่่�พบได้้ในอาหารทั่่�วไป และพบมากในเนื้�้อและกล้้าม [4] Aschemann-Witzel, J., Gantriis, R. F., Fraga, P., & Perez-Cueto, F. เนื้�้อของสััตว์์ เมื่่�อมีีการใส่่เหล็็กในรููปฮีีมและโปรตีีน leghemoglobin J. . Plant-based food and protein trend from a business perspective: markets, consumers, and the challenges and opportunities in the future. Critical Reviews in Food Science and Nutrition, 2021;61(18): 3119-3128. [5] New Food Magazine [Internet]. Is the plant-based sector set for an investment boom in 2022? [สืืบค้้นเมื่่อ� วันั ที่่� 4 พ.ย. 2564] จาก: https:// www.newfoodmagazine.com/news/158220/plant-based-investment/ [6] Sá, A. G. A., Moreno, Y. M. F., & Carciofi, B. A. M. . Plant proteins as high-quality nutritional source for human diet. Trends in Food Science & Technology, 2020;97:170-184. [7] Nasrabadi, M. N., Doost, A. S., & Mezzenga, R.. Modification approaches of plant-based proteins to improve their techno-functionality and use in food products. Food Hydrocolloids,2021;106789. [8] McClements, D. J., & Grossmann, L. . A brief review of the science behind the design of healthy and sustainable plant-based foods. npj Science of Food,2021;5(1):1-10. 13

HALAL HIGHLIGHT What is Inside Plant-based Food It might be a strange idea to turn plants sausages, “meat” balls, salad dressings, etc. We can hardly into meat. But this is the main challenge of scientists recognize that these foods are really from pure plants. and those who engage in functional future food and Protein in plant-based food can be extracted from alternative food production like plant-based food. various sources, such as economic crops and agricultural Their duty is to develop food from plants until it meets byproducts from the oil industry. Thus, this brings a positive consumers’ needs in terms of taste, texture, color, and effect in terms of food waste reduction. (6) In this article, the writer odor. would like to present the main sources of protein in plant-based Nowadays, the composition of food has been food. All the data can be seen in Table 1. transformed. Plant-based food is becoming a trend of new age consumers who are concerned about the Source Types of Plants Nutritional Values environment. Some research reveals that the production process of plant-based food reduces reforestation, Cereals Wheat, corn, oat, rice, Protein, carbohydrate, and the amount of greenhouse gas emission from Legumes barley essential amino acids. plant-based food production is less than meat production. Oil seeds [1, 2] For those who become more health concerned, Soybeans, string beans, Protein, fat, essential it is easier to find products of plant-based food today. Nuts mung beans, other amino acids, omega 3 There are new and various menus for consumers to beans, mushrooms enjoy. All of them have been developed through food technology and scientific innovation until they are widely Sunflower seeds, Protein, oil, fat, accepted and meet consumers’ needs. As a result, the pumpkin seeds, antioxidant, essential amino global market, including Thailand, of plant-based food rapeseeds, flaxseeds, acids, tends to expand continuously. [3, 4, 5] hemp seeds, sesame, reduce cholesterol, etc. omega 3 Almonds, pistachios, Protein, fat, omega 3 cashew nuts, walnuts, peanuts Edible seeds Quinoa, Pseudo cereal High protein, low fat, Tubers such as chia seed antioxidant, high calcium, omega 3 Potatoes Protein, carbohydrate Table 1 Source and Nutritional Values of Ingredients (7) Plant-based food is food in which all ingredients derived from plants, such as vegetables, fruits, grains, nuts, beans, and mushrooms. They are high in protein. The innovation of plant-based food today can transform all kinds of plants into products that look and feel like eating real meat, be it in the form of burger patties, 14 HALAL INSIGHT | ISSUE 52 NOVEMBER 2021

HALAL HIGHLIGHT Today, plant-based foods are being acknowledged and and leghemoglobin protein will induce meaty odor and widely welcomed. They can be categorized into 3 main groups: taste. Meanwhile, using algae and microalgae will provide 1. Plant-based protein or plant-based meat. This protein taste and texture like fish meat or seafood. Soybean protein or “meat” is made of high protein plants. They are designed to and canola oil are used as main ingredients in creating provide the taste, smell, and color closest to real meat by utilizing plant-based eggs. They provide turbidity which makes food technology. Examples of this group are burger patties, fish plant-based eggs taste and feel like real eggs. meat, chicken meat, sausage, and nuggets. Transglutaminase enzyme and yellow color from tur- 2. Plant-based milk. Examples of this are milk from nuts meric are used to create vegan egg yolks. Furthermore, such as almond milk, pistachio milk, corn milk, and soymilk. food innovation and technology such as encapsulation 3. Plant-based Meal. This includes other food products technologies are used in developing plant-based meat that made from plants such as cheese, creamer from soybean, vegan can deliver nutrients and nutritional values in the equivalent egg products, and tofu. amount to real meat. Technology and science that are applied in plant-based Plant-based food becomes today’s alternative that food production today (8) are such as utilizing betalain from is possible to meet the needs of consumers and markets. beetroot juice which provides pinkish red color before cooking This is just like protein from alternative sources like insects, and brownish color after being exposed to heat just like real seaweeds, fungal microorganisms that are well-applied in meat; extracting leghemoglobin from soybean root or microbial functional future food production. fermentation to provides meat-like color and exterior characteristic to plant-based meat; adding ingredients from plant 15 protein and polysaccharide, or adding gelling agent, or adjusting temperature (hot-cold) on plant-based food to form fiber structure that will make meaty texture and characteristics. As for the taste, it depends on the type of plant-based food that is being used to create plant-based meat. An example of technology in this matter is utilizing heme iron and leghemoglobin from soybean root to create plant-based beef or chicken meat. Heme iron is a small molecule that can be found in common food, especially in animal flesh and muscle. Thus, adding heme iron

TECHNOLOGY REVIEW เขีียนและเรียี บเรีียงโดย อมีีน มะหมัดั Written and Compiled by Ameen Mhamad Artificial Intelligence หรือื AI หรือื ปัญั ญาประดิษิ ฐ์์ คำนี้้ป� รากฏขึ้้น� ครั้้ง� แรกปีี 1955 หรืือกว่า่ 70 ปีมี าแล้้ว โดยจอร์น์ แมคคาร์ธ์ ีี (John McCarthy) นักั วิิทยาศาสตร์ค์ อมพิิวเตอร์ช์ าวอเมริิกันั ผู้ว�้ างรากฐานให้้ระบบ AI เป็น็ ศาสตร์ห์ นึ่ง�่ ในสาขาวิิทยาการคอมพิิวเตอร์ท์ ี่่เ� ข้้ามาเลียี นแบบ การคิิด การเรียี นรู้�ข้ องมนุุษย์์ เพื่่อ� เพิ่่ม� ประสิิทธิภิ าพในการแก้้ไขปััญหา การประยุุกต์ใ์ ช้้ AI กลับั มามีีบทบาทขึ้้น� มาในช่่วงศตวรรษที่่� 21 จากการ ที่่ค� อมพิิวเตอร์ไ์ ด้้พััฒนาประสิิทธิิภาพขึ้้น� อย่า่ งก้้าวกระโดด (Supercomputer) โดยเฉพาะในการตลาดออนไลน์ท์ ี่่�นำเทคโนโลยีี AI เข้้ามาเรีียนรู้�้ พฤติกิ รรมผู้ใ�้ ช้้งานแพลตฟอร์ม์ และออกแบบกลยุทุ ธ์ท์ างการตลาดให้้เหมาะสมกับั ผู้ใ้� ช้้งานแต่ล่ ะคนได้้อย่า่ งตรงใจ(PersonalizedMarketing) (1) ปัจั จุบุ ันั มีกี ารประยุกุ ต์์ AI ในศาสตร์ก์ ารแพทย์แ์ ละชีวี การแพทย์์ โดยนำความสามารถของ AI เข้้ามาสนับั สนุนุ การวิินิิจฉัยั โรค ประเมิิน ความเสี่่ย� งด้้านสุขุ ภาพ รวมไปถึึงช่ว่ ยสนับั สนุนุ การรักั ษาโรคให้้มีคี วามแม่น่ ยำมากขึ้น� (Precision medicine) อีกี ทั้้ง� วงการวัคั ซีนี และยาชนิิดใหม่่ ที่่ม� ีกี ารนำ AI เข้้ามาใช้้เพื่่อ� ลดระยะเวลาในการวิิจัยั และพัฒั นาวัคั ซีนี และยาซึ่ง�่ เห็น็ ได้้ชัดั ในสถานการณ์ก์ ารระบาดของโรคโควิิด-19 ไม่เ่ พียี งแค่่ นั้้�น ศาสตร์์ทางด้้านโภชนาการเอง AI ถููกนำมาประยุุกต์์ใช้้ในงานต่่างๆ ได้้อย่่างน่่าสนใจ (2) อาทิิเช่่น 1. โภชนศาสตร์์ชีีวการแพทย์์ (Biomedical Nutrition) มีีการนำ AI มาใช้้ในการเพิ่�่มประสิิทธิิภาพการสัังเคราะห์์สารอาหาร การวิิเคราะห์์ความ สัมั พันั ธ์ข์ ององค์ป์ ระกอบของสารอาหารและผลกระทบต่อ่ ร่า่ งกาย รวมไปถึึงการวิิเคราะห์์ จุลุ ิินทรียี ์์ในลำไส้้ ซึ่�ง่ มีีส่่วนสำคัญั ในระบบการย่่อยและดููดซึึมสารอาหาร 2. โภชนศาสตร์์คลิินิิก (Clinical Nutrition) AI เข้้ามาช่่วยตั้้�งแต่่กระบวนการการวิินิิจฉััยภาวะทางโภชนาการพร้้อมกำหนดปริิมาณ สารอาหารที่่�เหมาะสม เสริิมความแม่่นยำในการดููแลการบริิโภคอาหารของผู้�้ป่่วยเฉพาะ โรค ตลอดจนประเมิินความเสี่่ย� งของโรคเรื้อ้� รัังที่่เ� กิิดขึ้้น� จากการบริิโภค 3. โภชนศาสตร์ร์ ะบาดวิิทยา (Nutritional Epidemiology) ส่่วนนี้้�เป็็นการใช้้ประโยชน์์จาก AI ในการประเมิินการบริิโภคเพื่่�อค้้นหาความสััมพันั ธ์์ของ การบริิโภคกัับการเกิิดโรค ออกแบบและติิดตามกิิจกรรมทางกายให้้เหมาะสมในแต่่ละ บุุคคล รวมไปถึึงการตรวจสอบสารอาหารและสิ่�่งปนเปื้้�อนเพื่่�อการควบคุุมคุุณภาพและ ความปลอดภััยของผู้้บ� ริิโภค นอกจากนี้้� AI ยังั ถููกใช้้ในทุกุ ๆ ส่ว่ นของระบบอาหาร Food system เพื่่อ� การจัดั สรร ทรััพยากรให้้เหมาะสม ตั้้�งแต่่กระบวนการพััฒนาผลผลิิต การควบคุุมคุุณภาพ ตลอดทั้้�ง ห่่วงโซ่ก่ ารผลิิตอาหารไปจนถึึงมืือผู้บ�้ ริิโภค การเข้้ามาเป็็นลููกเล่น่ ใหม่่อย่า่ งเทคโนโลยีีโลกเสมืือนจริิง Metaverse ของสตาร์อ์ ัพั ชั้้�นนำระดับั โลก สามารถปลุกุ กระแสการพัฒั นาเทคโนโลยีี รวมไปถึึงเม็ด็ เงิินลงทุนุ ขนาดใหญ่ท่ ี่่จ� ะหลั่่ง� ไหลเข้้าจะเข้้ามาช่ว่ ยพัฒั นาวงการ AI ให้้ตื่่น� ขึ้น� และพัฒั นา อย่า่ งก้้าวกระโดด จะทำให้้ศาสตร์์ด้้านโภชนาการมีีการพััฒนาไปในรููปแบบและทิิศทางใดเป็น็ สิ่�่งที่่น� ่า่ ติิดตามอย่่างใกล้้ชิิดต่อ่ ไป 16 HALAL INSIGHT | ISSUE 52 NOVEMBER 2021

TECHNOLOGY REVIEW Artificial Intelligence (AI) and the Science of Nutrition in Metaverse Artificial Intelligence or AI emerged for the first time In addition, AI is engaged in every part of the food in 1955 or over 70 years ago. John McCarthy, an American system to create proper resource allocation, starting from the computer scientist, had founded AI systems as a subject in process of product development, quality control, and food computer science. AI was designed to mimic human learning production chain until food is served to consumers. The coming and numeration to increase effectiveness in problem solving. of metaverse from the world leading startup can prompt trends After the performance of computers was developed until it of technology development. And that might induce the flow of became a supercomputer, AI has been playing an important huge investment funds to AI development, which will even fast role in the 21st century, especially in online marketing. AI is forward the advancement of AI. But how will this help progress used to learn about users’ behaviors in each platform and to the science of nutrition? This requires us to follow further. plan marketing strategies that fit with each group of users. (Personalized Marketing). [1] References Today, AI is applied in medical and biomedical [1] ณัฐั พล ม่ว่ งทำ. Personalized Marketing การตลาดแบบรู้ใ�้ จ (ณัฐั พล ม่ว่ งทำ) science in diagnosis, health risk assessment, and precision (พิิมพ์์ครั้้�งที่่� 3) อััมริินทร์์พริ้้�นเตอร์แ์ อนด์พ์ ีีบลิิชชิ่ง่� ; 2563. medicine. Within the circle of vaccine development and new [2] Sak, J., & Suchodolska, M. Artificial Intelligence in Nutrients Science drugs, AI is used to reduce time used in vaccine development Research: A Review. Nutrients, 2021;13(2), 322. and medical research. This can be seen vividly in the spread of COVID-19 situation. Moreover, AI is used in many works related to the science of nutrition. [2] The following are some examples: Biomedical Nutrition: AI is used in biomedical nutrition to increase the effectiveness of nutrient synthesis, to analyze the relation of nutrient composition and effects on the body, and to examine gut microbiomes which play an important role in digestive system and nutrient absorption. Clinical Nutrition: AI assists in clinical nutrition since the process of nutrition diagnosis. At the same time, it helps determine suitable amounts of nutrients, increase precision in therapeutic diet, and assess risk of chronic diseases from food consumption. Nutritional Epidemiology: AI is used in consumption assessment to discover the relation of food consumption and disease emergence, in designing and tracking suitable physical activities for each individual, and in examining nutrients and contaminants for quality control and consumers’ safety. 17

GLOBAL UPDATE กฎหมาย Omnibus law ของ เขียี นและเรีียบเรีียงโดย อชิิรญาณ์์ ยะรังั วงษ์์ Written and Compiled by Achiraya Yarangwong อิินโดนีีเซีีย ส่ง่ ผลถึงึ การรัับรอง ฮาลาลในภาคธุรุ กิิจ อิินโดนีเี ซียี ได้้ออกกฎหมายการรับั รองฮาลาลฉบับั ใหม่่ตาม ข้้อบัังคัับของรััฐบาล ภายใต้้ระเบีียบ Government Regulation 39 of 2021 (GR 39/2021) ซึ่�ง่ จะส่่งผลกระทบต่่อธุรุ กิิจในอุตุ สาหกรรม ส่ว่ นใหญ่่ GR 39/2021 ระบุวุ ่า่ ผลิิตภัณั ฑ์ท์ ี่่เ� ข้้า หมุนุ เวียี น และซื้อ�้ ขาย ในอิินโดนีเี ซียี ต้้องได้้รับั การรับั รองฮาลาล เว้้นแต่จ่ ะมาจากวัสั ดุทุ ี่่ต� ้้อง ห้้ามภายใต้้ศาสนาอิิสลาม (Haram) GR39/2021เป็น็ หนึ่ง�่ ในกฎระเบียี บที่่บ� ังั คับั ใช้้ของกฎหมาย Omnibus Law ถููกประกาศใช้้ในเดืือนพฤศจิิกายน 2020 กฎหมาย Omnibus ได้้มีีการแก้้ไขกฎหมายและระเบีียบต่่างๆ เพื่่�อลดความ Product Assurance) การจดทะเบีียนและรัับรองหน่่วยงานตรวจสอบ ซ้้ำซ้้อนและเพิ่่�มประสิิทธิิภาพระบบราชการในการออกใบอนุุญาต มาตรฐานฮาลาล (Halal Inspection Agency - LPH) และผู้ต้� รวจสอบ การประกอบธุุรกิิจในอิินโดนีีเซีีย ซึ่ง่� เป้า้ หมายหลักั คืือ การเสริิมสร้้าง ฮาลาล (Halal Auditor) โดยรับั ถ่่ายโอนอำนาจมาจากสภาอิิสลามแห่่ง การดึึงดููดการลงทุุน จากต่า่ งประเทศ และยังั ส่่งเสริิมการแข่ง่ ขันั ของ ชาติิอินโดนีีเชีีย (Indonesia Council of Ulama - MU) ซึ่่�งจะทำให้้การ อิินโดนีีเซีียด้้วย ดำเนิินการขอใบอนุุญาตสำหรัับการประกอบธุุรกิิจในทุุกระดัับมีีความ ภายใต้้ GR39/2021 การประเมิินการรัับรองฮาลาล สะดวกและคล่่องตััวมากขึ้�น อย่่างไรก็็ดีี MUI ยัังคงทำหน้้าที่่�ตรวจสอบ ครอบคลุุมวััสดุุที่่ม� ีฮี าลาลและกระบวนการผลิิตที่่ม� ีฮี าลาล ซึ่ง่� รวมถึึง ว่่าผลิิตภััณฑ์์ที่่�ขอรัับการรัับรองมีีคุุณสมบััติิและตรงตามมาตรฐาน การจััดเก็็บ บรรจุุภัณั ฑ์์ การจัดั แสดง และการขายผลิิตภััณฑ์์ ฮาลาลของศาสนาอิิสลามหรืือไม่่ ในฐานะประเทศมุุสลิิมที่่�มีีประชากรมากที่่�สุุดในโลก 2.ปรัับกระบวนการขอรับั การรัับรองผลิิตภััณฑ์ฮ์ าลาล อิินโดนีเี ซียี จึึงเป็น็ ตลาดฮาลาลที่่ใ� หญ่ท่ ี่่ส� ุดุ ในโลก โดยเฉพาะอย่า่ งยิ่ง่� ให้รวดเร็วขึน้ และลดขน้ั ตอนและกระบวนการที่ไม่จ�ำเป็น สำหรับั ภาคอาหาร การท่อ่ งเที่่ย� ว เครื่่�องสำอาง และเภสััชกรรม ก่อ่ น 3.อนุุญาตให้้ธุุรกิิจ MSMES สามารถยื่ �นคำรัับรองผลิิตภััณฑ์์ เกิิดโรคระบาดของ COVID-19 การใช้้จ่า่ ยทั่่ว� โลกในผลิิตภัณั ฑ์ฮ์ าลาล ฮาลาลได้้ด้้วยตนเอง มีีมููลค่า่ กว่่า 2 ล้้านล้้านดอลลาร์์ โดยผู้้บ� ริิโภคชาวอิินโดนีีเซีียใช้้จ่่าย โดยต้องได้รับการตรวจสอบจาก BPJPH และ MUI ตามขนั้ ตอน แต่ไม่ ราว 10 เปอร์์เซ็็นต์์หรืือมากกว่่า 2 แสนล้้านดอลลาร์์ในผลิิตภััณฑ์์ ต้องให้ LPH และ Halal Auditor ตรวจสอบ และบริิการฮาลาล 4.เปิิดช่่องให้้มีีความร่่วมมืือด้้านการรัับรองผลิิตภััณฑ์์ฮาลาล GR 39/2021 เพิิกถอนข้้อบัังคัับก่่อนหน้้าของรััฐบาล กัับต่่างประเทศ (International Cooperation on Halal Product (GR31/2019) ว่า่ ด้้วยการรับั รองฮาลาล (1) Assurance) ในลัักษณะความตกลง/ความร่่วมมืือทวิิภาคีีโดย BPJPH ซึ่่�งผ่่านการหารืือกัับ MORA และกระทรวงการต่่างประเทศอิินโดนีีเซีีย สาระสำคัญั ของ GR 39/2021 แล้้ว โดยความตกลงความร่่วมมืือเหล่่านี้้� รวมถึึงการพััฒนาแนวทาง 1.ยกระดับั HalalProductAssuranceOrganizingAgency การรัับรองผลิิตภััณฑ์์ การแลกเปลี่่�ยนเรีียนรู้้�ด้้านเทคโนโลยีี การ (BPJPH) ซึ่�่งปััจจุุบัันอยู่่�ภายใต้้กระทรวงกิิจการศาสนา ให้้เป็็น พััฒนาบุุคลากร การรัับรองว่่าผลิิตภััณฑ์์ฮาลาลจากต่่างประเทศตรง หน่่วยงานหลัักในการออกและถอนใบรัับรองผลิิตภััณฑ์์ฮาลาล ตามมาตรฐานของอิินโดนีีเซีีย (conformity assessment) และการ (Halal Product Certification) และมีอี ำนาจออกนโยบาย มาตรฐาน ยอมรัับใบรัับรองผลิิตภััณฑ์์ฮาลาลของต่่างประเทศ (Halal Certificate กฎระเบีียบ และเกณฑ์์ในการรัับรองผลิิตภััณฑ์์ฮาลาล (Halal Recognition) (2) 18 HALAL INSIGHT | ISSUE 52 NOVEMBER 2021

สิินค้้าและบริิการที่ต่� ้้องได้ร้ ับั การรับั รองฮาลาล GLOBAL UPDATE ระเบียี บ GR 39/2021 ระบุุว่่า สิินค้้าและบริิการดังั ต่อ่ ไปนี้้�ต้้องได้้รัับ การรัับรองฮาลาล (1) spread of COVID-19, global spending on Halal products reached over 2 trillion USD. Indonesian consumers spend some 10 percent สินิ ค้้า บริกิ าร or over 200 billion USD of this total on Halal products and services. GR 39/2021 revokes the government’s previous regulation - อาหารและเครื่่อ� งดื่่ม� - พื้�น้ ที่่�จัดั เก็็บ (GR31/2019) on Halal certification.[1] - ยา - บรรจุภุ ััณฑ์์ - เครื่่�องสำอาง - การจัดั ส่่ง Conclusion of GR 39/2021 - ผลิิตภััณฑ์์เคมีี - การฆ่า่ สัตั ว์์ 1. Elevate the Status of Halal Product Assurance - ผลิิตภัณั ฑ์์ดัดั แปลงพัันธุุกรรม - การขาย Organizing Agency (BPJPH) - ผลิิตภัณั ฑ์ช์ ีีวภาพ - บริิการ Nowadays, BPJPH is under the Ministry of Religious - สิินค้้าอื่�นๆ ที่่�มนุษุ ย์ใ์ ช้้ - พื้น�้ ที่่จ� ัดั เก็็บ Affair. It is the main sector that grants and renounces Halal product - บรรจุภุ ััณฑ์์ certification. It is responsible for policies, standards, regulations, - การจัดั ส่ง่ and criteria relating to Halal Product assurance, and takes part - การฆ่่าสัตั ว์์ in registering and certifying Halal Inspection Agency (Lembaga - การขาย Pemeriksa Halal – LPH) and Halal Auditor. LPH obtains this authority from Indonesian Ulama Council (Majelis Ulama Indonesia’s Omnibus Law Indonesia – MUI). This will make the process of business license Affects Halal Assurance in registration more convenient and less complex. However, MUI Business Sector still assumes responsibility of inspecting products that request for certification whether they meet the Halal standard according Indonesia issued a new Halal certification law, under to Islamic principles or not. Government Regulation 39 of 2021 (GR 39/2021) that will 2. Reduce unnecessary steps and processes of Halal impact businesses in most industries. product assurance to provide faster service. GR 39/2021 states that products that enter, circulate, 3. MSMES businesses are permitted to disclose Halal and are traded in Indonesia must be Halal certified unless they product assurance by themselves after they are inspected by are originating from materials prohibited under Islam (Haram). BPJPH and MUI. Inspections from LPH and Halal Auditors are GR 39/2021 is one of several implementing regulations of the not required. Omnibus Law introduced in November 2020. 4. International cooperation on Halal product assurance is The Omnibus Law amends some laws to reduce encouraged in the form of mutual agreement/bilateral cooperation, repetition and increase effectiveness of the government under the care of BPJPH and International Affair of Indonesia. system in granting business licenses in Indonesia. The main The cooperative agreement covers product assurance guidelines objective is to boost foreign investments and promote business development, knowledge sharing relating to technology, staff competitions within Indonesia. development, conformity assessment for imported Halal products Under GR39/2021, the assessment for Halal in Indonesia, and Halal Certificate Recognition. [2] certification covers Halal-based materials and the Halal-based production process, which includes the storage, packaging, Goods and Services that Must Be Halal display, and sale of products. Certified: [1] Astheworld’smostpopulousMuslimcountry,Indonesia Goods - Food and beverages - Pharmaceuticals - Cosmetics is the world’s largest Halal market, especially for the food, - Chemical products - Genetically modified products tourism, cosmetic, and pharmaceutical sectors. Before the - Biological products and Other goods people utilize. Services - Processing - Storage - Packaging - Distribution - Animal slaughter and Sales. References 1. Ayman Falak Medina. Indonesia’s Omnibus Law: Halal Certification to Impact Businesses; 2021. [cited 2021 Oct 8]. Available from: https://www. aseanbriefing.com/news/indonesias-omnibus-law-halal-certification-to-impact-businesses/. 2, กระทรวงการต่า่ งประเทศ. พัฒั นาการเกี่ �ยวกับั กฎระเบีียบฮาลาลและอุตุ สาหกรรมด้้านอาหารและการประมงของอิินโดนีเี ซีีย. กรุงุ เทพมหานคร. 2564. 19

HALAL JOURNAL เขียี นโดย นููรีีซันั มะหะหมัดั . Written by Nureesun Mahamud ท่า่ มกลางสถานการณ์ก์ ารระบาดของโรคติิดเชื้อ้� ไวรัสั โควิิด 19 ยังั คงได้้รับั ความสนใจจากนักั วิิจัยั ในการค้้นหาวิิธีกี ารในการป้อ้ งกันั และ การรัักษาโรคดัังกล่่าว ทั้้�งการพััฒนาในเชิิงยา การใช้้สมุุนไพร หรืือสาร จากธรรมชาติิ เพื่่�อยัับยั้้�งและลดการแพร่่ระบาดให้้ได้้มากที่่�สุุดและเร็็ว ที่่�สุุด หนึ่่�งในสารจากธรรมชาติิที่�มีีการศึึกษาถึึงฤทธิ์์�ในการป้้องกัันและ ต้้านเชื้อ้� ไวรัสั โควิิด 19 นั่่�นก็ค็ ืือ ผลิิตภัณั ฑ์์จากผึ้้�ง ได้้แก่่ น้้ำผึ้้�ง (honey), กาวผึ้้�ง (propolis), พิิษผึ้้�ง (bee venom) เป็็นต้้น ซึ่่�งถืือเป็็นสารจาก ธรรมชาติิที่�อุุดมไปด้้วยประโยชน์์มากมาย ที่่�มีีฤทธิ์์�ในการต้้านเชื้้�อ แบคทีเี รียี เชื้อ้� ไวรัสั สารต้้านอนุมุ ููลอิิสระ และมีงี านวิิจัยั พบว่า่ ผลิิตภัณั ฑ์์ จากผึ้้ง� เหล่่านี้้�มีศี ัักยภาพในการป้้องกันั โรคไวรัสั โควิิด 19 ได้้ดัังนี้้� โพรพอลิิส (Propolis) เป็็นสารเรซิ่่�นธรรมชาติิที่� ผึ้้�งงานสร้้างขึ้�นมีีลัักษณะเป็็นยางเหนีียวข้้น สีีน้้ำตาลเข้้ม น้้ำผึ้้�ง (Honey) น้้ำผึ้้�งเป็็นน้้ำหวานที่่�ได้้จากดอกไม้้ โดยผึ้้ง� ใช้้ในการเคลืือบผิิวรังั ไม่ใ่ ห้้แตกร้้าวและอุดุ รููรั่ว� โพรพอลิิส มีีส่ว่ นประกอบหลัักเป็็นน้้ำตาลประมาณ 90-95% ประกอบด้้วยน้้ำตาล ประกอบด้้วยสารหลายชนิิดทั้้�งเรซิ่�่น ไขผึ้้�ง น้้ำมัันหอมระเหย ซููโครส กลููโคส และฟรุุคโตส มีีเอนไซม์์ glucose oxidase ที่่� จะเปลี่่ย� น รวมถึึงสารฟลาโวนอยและพอลีฟี ีนี อล [4] โดยพบว่า่ โพรพอลิิส กลููโคสไปเป็็นกรดกลููโคนิิค (gluconic acid) และ ไฮโดรเจนเปอร์์ มีีสาร Caffeic acid phenethyl ester (CAPE) จะช่่วยป้้องกันั ออกไซด์์ (hydrogen peroxide) [1] ไฮโดรเจนเปอร์์ออกไซด์์ที่่เ� กิิดขึ้้�นมีี เชื้อ้� ไวรัสั โควิิด 19 เข้้าสู่�เซลล์ไ์ ด้้โดยจะไปขัดั ขวางการจับั กันั ของ ฤทธิ์์�ต้้านเชื้อ้� แบคทีเี รียี และเชื้อ้� ไวรััสได้้ โดยจะเข้้าไปจับั และทำลายเชื้้�อ spike protein ที่่�อยู่่�บนผิิวของไวรััส กัับโปรตีีนที่่�เป็็นตััวรัับบน ที่่�เข้้ามาในร่่างกาย [2] รวมถึึงมีีสารฟีีนอลิิกและฟลาโวนอยด์์ โดยสาร เยื่่อ� หุ้้�มเซลล์์ของมนุุษย์์ ที่่�ชื่อ� ว่่า ACE2 ซึ่่ง� เป็็นเสมืือนแม่่กุญุ แจ ฟลาโวนอยด์์ที่่�มีีบทบาทสำคััญในการต้้านเชื้�้อไวรััสโควิิด-19 ได้้แก่่ ที่่�จะเข้้าสู่�เซลล์ม์ นุุษย์ไ์ ด้้ และยับั ยั้้ง� โปรตีนี TMPRSS2 ไม่่ให้้นำ chrysin, quercetin และ kaempferol โดยเข้้าไปยับั ยั้้ง� ไม่ใ่ ห้้ไวรัสั สามารถ ไวรััสเข้้าสู่�เซลล์์ได้้ [2,5] เข้้าร่่างกายได้้ และยัับยั้้�งการเพิ่�่มจำนวนของเชื้�้อไวรััสโควิิด-19 [3] พิิษผึ้้�ง (Bee venom) เป็็นสารประกอบโปรตีีนที่่�ผึ้้�ง ปล่่อยออกมาจากต่อ่ มสร้้างพิิษ ซึ่่ง� มีีสององค์ป์ ระกอบหลักั ทาง เคมีี ได้้แก่่ เมลลิิททิิน (melittin) มีีฤทธิ์์�ต้้านการอัักเสบ และ ฟอสโฟไลเปส เอสอง (phospholipase A2) มีคี ุุณสมบัตั ิใิ นการ ทำลาย phospholipids ที่่เ� ป็น็ องค์ป์ ระกอบหลักั ของเยื่อ� หุ้้ม� เซลล์์ [2,6] อย่า่ งไรก็ต็ าม ยัังต้้องมีีการศึึกษาวิิจัยั เพิ่่ม� เติิมถึึงฤทธิ์์� ต่่าง ๆ ของผลิิตภััณฑ์์จากผึ้้�ง รวมถึึงวิิธีีการหรืือรููปแบบการใช้้ เพื่่อ� ให้้สามารถนำมาใช้้ในการป้้องกันั และยัับยั้้�งเชื้�อ้ ไวรััสโควิิด 19 ได้้อย่า่ งมีปี ระสิิทธิิภาพ 20 HALAL INSIGHT | ISSUE 52 NOVEMBER 2021

HALAL JOURNAL Honeybee Products Protect Against Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) DuetothespreadofCOVID-19situation,researchers continue to discover ways to prevent and cure the disease, be it through drug development and herb or natural Propolis – Propolis is natural resin created by worker substance implementation. All attempts are hoped to cease bees. The characteristic of propolis is like thick rubber in dark and lessen the spread of disease as much and as fast as brown. Bees use it to coat their hive to prevent cracks and holes. possible. Among natural substances, ones that have been Propolis contains various substances such as resin, bee wax, studied about their characteristics on COVID-19 prevention essential oils, flavonoids, and polyphenols [4]. Caffeic acid are honeybee products such as honey, propolis, and bee phenethyl ester (CAPE) is also found in propolis. This substance venom. All of these are natural elements enriched with blocks COVID-19 virus to enter cells by preventing viral spike benefits. They have antibacterial, antiviruses, and antioxidant protein interaction with cellular receptor ACE2, which is like a key properties. Some research found that these honeybee to enter human cell, and TMPRSS2. [2,5] products are able to prevent COVID-19 virus as well. Bee venom – Bee venom is a mixture of proteins that bees release from a bee’s venom sac. It contains two main chemical components, the first one is melittin which possesses anti- inflammatory properties. The second is phospholipase A2 which breaks down phospholipids, the main components of cell membrane. [2,6] Nonetheless, bee products are required to study further about properties and application methods for COVID-19 virus prevention and suppression. References Honey – Bees produce honey from sugary secre- [1] Brudzynski K. A current perspective on hydrogen peroxide production tion of flowers. It contains 90-95% of sugar such as sucrose, in honey. A review. Food Chem. 2020;332:127229. glucose, and fructose. Glucose oxidases, which catalyze the [2] Al Naggar Y, Giesy JP, Abdel-Daim MM, Javed Ansari M, Al-Kahtani SN, oxidation of glucose to gluconic acid and hydrogen peroxide, Yahya G. Fighting against the second wave of COVID-19: Can honeybee is also found in honey [1]. Hydrogen peroxide is effective products help protect against the pandemic? Saudi J Biol Sci. 2021;28(3): against bacteria and viruses. It seizes and destroys diseases 1519-27. that intrude the body [2]. Honey also contains phenolics and [3] Abedi F, Ghasemi S, Farkhondeh T, Azimi-Nezhad M, Shakibaei M, flavonoids. Flavonoids that are effective against COVID-19 Samarghandian S. Possible Potential Effects of Honey and Its Main Components virus are such as chrysin, quercetin, and kaempferol. They Against Covid-19 Infection. Dose Response. 2021;19(1):1559325820982423. will block the virus from entering the body and prevent the [4] Rossi M, Marrazzo P. The Potential of Honeybee Products for Biomaterial expansion of COVID-19 virus [3]. Applications. Biomimetics (Basel). 2021;6(1). [5] Ali AM, Kunugi H. Propolis, Bee Honey, and Their Components Protect against Coronavirus Disease 2019 (COVID-19): A Review of In Silico, In Vitro, and Clinical Studies. Molecules. 2021;26(5). [6] Kasozi KI, Niedbala G, Alqarni M, Zirintunda G, Ssempijja F, Musinguzi SP, et al. Bee Venom-A Potential Complementary Medicine Candidate for SARS-CoV-2 Infections. Front Public Health. 2020;8:594458. 21

HALAL TALK แนวทางธุุรกิิจฉบัับ Q : นิิยามของ NUNUH เนี่ย�่ คือื ผู้�้หญิิงแบบไหนคะ A : อัันดัับแรกที่่�เราตั้้�งใจไว้้ตอนเริ่�มธุุรกิิจเลยคืือ ผู้้�หญิิงที่่�เป็็นมุุสลิิมะห์์ ในขณะ NUNUH เดีียวกัันก็็เป็็นผู้�้หญิิงที่่�ชื่�นชอบความสวยงาม ความประณีีต ชอบสิินค้้าพรีีเมี่่�ยม มีีความคล่่องตััว ขณะเดีียวกัันก็็เป็็นผู้้�หญิิงที่่�ชอบความทัันสมััย และมีีความเป็็น สัมั ภาษณ์์ คุณุ ภาณุมุ าศ ชนากานต์์ ตััวของตััวเอง เราพยายามโฟกััสให้้ตอบโจทย์์ผู้�้หญิิงกลุ่่�มนี้้ม� ากที่่�สุุด ผู้้�ก่่อตั้้�งบริิษััท Premier Heritage Q : สิินค้้าของ NUNUH มีีอะไรบ้้างคะ Halal Insight กัับคอลััมน์์ HALAL TALK ฉบัับนี้้� A : สิินค้้า Ready made ที่่�เน้้นความคล่่องตััว แต่่เป็็น Ready made ที่่�ใช้้เวลา เรามาพููดคุยุ ถึึงแรงบันั ดาลใจและแนวคิิดในการดำเนิินธุุรกิิจ การผลิิตค่่อนข้้างนาน บางชิ้�นใช้้เวลาเป็็นวััน ส่่วนชุุดเดรสจะมีีการเพิ่�่มงานปััก กัับคุณุ ภานุมุ าศ ชนากานต์์ ผู้ก�้ ่อ่ ตั้้�งแบรนด์์ NUNUH แบรนด์์ Accessories ต่า่ ง ๆ เข้้ามา ขณะเดียี วกันั เราตอบโจทย์์ความ Casual ที่่�มีคี วาม เสื้อ้� ผ้้าที่่ก� ำลังั ได้้รับั ความนิิยมในขณะนี้้�ค่ะ่ ทัันสมััย ดููดีีทุุกโอกาส ระยะหลัังมีีผ้้าพััน อิินเนอร์์ รวมถึึงชุุดละหมาดด้้วย เรา โฟกััสประเภทของสิินค้้าไม่่เยอะ แต่่เป็็นจุุดสำคััญที่่�ตอบโจทย์์ลููกค้้าในเรื่�องของ Q : แนะนำตััวให้้พวกเรารู้้�จัักหน่่อยค่่ะ ความพรีเี มี่่ย� มที่่ล� ููกค้้าอยากได้้ ลููกค้้าบางคนอาจมองว่า่ แพง แต่แ่ พงหรืือไม่แ่ พง A : ผมชื่่�อ ภานุุมาศ ชนากานต์์ ชื่อ� อาหรัับ ซููฮัยั มีี เป็น็ ผู้้�ก่่อตั้้�ง นั้้�นขึ้น� อยู่่�กับั ความพอใจ คนที่่�ได้้ซื้อ�้ แล้้วเนี่่�ย เค้้าจะรู้�ท้ ันั ทีีเลยว่า่ ไม่่แพง เราติิดต่อ่ บริิษััท Premier Heritage จบปริิญญาตรีีจาก University of กับั โรงงานทอผ้้าโดยตรง เราลงทุนุ ตั้้ง� แต่ว่ ัตั ถุดุ ิิบชั้้น� ดีที ี่่ไ� ม่เ่ หมืือนกับั ที่่อ�ื่น� ฝีมี ืือของ North Texas USA เรีียนจบกลัับมาทำงานบริิษััทเอกชนใน ช่่างตััดเย็็บที่่�มีปี ระสบการณ์์ สิินค้้าทุกุ ชิ้�นจึึงคง Concept ของความสวยงามและ กรุุงเทพฯมากกว่่า 10 ปีี แล้้วกลัับมาทำธุุรกิิจนำเข้้า-ส่่งออก ความประณีีต ที่่�นราธิิวาส ระหว่่างนั้้�นก็็ได้้เริ่่�มทำธุุรกิิจ NUNUH ไปด้้วย Q : มีีแนวทางในการดำเนิินธุุรกิิจอย่่างไร ปััจจุุบััน NUNUH มีี 6 สาขา คืือ นราธิิวาส ปััตตานีี ยะลา A : 1.เราเน้้นการทำงานอย่่างค่่อยเป็็นค่่อยไป ไม่่รีีบร้้อนขยายสาขา หรืือผลิิต Central festival หาดใหญ่่ The mall บางกะปิิ และสาขา จำนวนมาก แต่เ่ รามุ่�งมั่่น� ที่่จ� ะเป็น็ แบรนด์ท์ ี่่เ� ริ่ม่� จากการเป็น็ Local brand ที่่ก� ลาย ดิิจิิทัลั ในแพลตฟอร์์มต่่าง ๆ ด้้วย เป็็น Global brand ให้้ได้้ 2. เราเชื่อ� ในเรื่อ� ง Product hero สิินค้้าของเราจะต้้อง ตอบโจทย์ใ์ นเรื่อ� งความสวยงามและความพรีเี มี่่ย� ม มีกี ารตรวจสอบคุณุ ภาพอย่า่ ง เข้้มงวด แรงบัันดาลใจที่่�ผมมาทำธุรุ กิิจนี้้�คืือผมชอบซื้้�อเสื้้�อผ้้าให้้ภรรยาและลููก ๆ ซึ่่ง� เวลาซื้้�อมาใส่ไ่ ด้้ไม่ก่ ี่ ว� ันั เนี่่ย� ตะเข็บ็ หลุุดบ้้าง กระดุุมหลุุดบ้้าง ซึ่�่งผมมองว่่ามััน ไม่ต่ อบโจทย์์ เราก็เ็ ลยโฟกััสแต่่สิินค้้าที่่ม� ีีคุณุ ภาพเท่า่ นั้้น� 3. เรามีีแผนก CRM ซึ่่�ง มีคี วามสำคัญั มาก มาทำในเรื่อ� ง PR และบริิการลููกค้้า รวบรวมข้้อมููล Feedback 22 HALAL INSIGHT | ISSUE 52 NOVEMBER 2021

HALAL TALK ของลููกค้้า รายงานผู้บ้� ริิหาร เพื่่อ� เป็น็ แนวทางในการดำเนิิน เนี่่ย� ทำไมเค้้าถึึงอยู่่�ได้้ ในขณะที่่บ� างบริิษัทั ในประเทศไทยอยู่่�ไม่ไ่ ด้้ เนื่่อ� งจากเค้้า งานของเรา และ 4. Online เป็็นแผนกสำคััญที่่�เราโฟกััส มีกี ารรัักษา Image ที่่ด� ีี จึึงอยู่่�ได้้ยาว ผมเชื่�อเรื่อ� ง Image และ Quality product และขยายการบริิการมากขึ้น� เพื่่อ� เข้้าถึึงลููกค้้าที่่อ� ยู่่�ไกลจาก ซึ่�่งเป็็นแนวทางที่่�ผมอยากให้้นัักธุุรกิิจหนุ่่�มสาวรุ่่�นใหม่่โฟกััส ไม่่ว่่าจะเป็็นเสื้้�อผ้้า Offline ของเรา แต่่ในส่่วน Offline ก็็จะมีีความสำคััญตรง หรืือสิินค้้าอื่น� ๆ ก็ต็ าม ที่่�ให้้ลููกค้้าที่่�ยัังไม่่รู้้�จััก แบรนด์์ NUNUH ได้้เข้้ามาดููสิินค้้า และทำความรู้้�จััก The Secret Recipe of NUNUH: An Interview with Mr. Panumas Chanakan, Founder of Premier Heritage Company Q : เป้้าหมายต่่อไปของ NUNUH In Halal Talk this issue, we discussed the inspiration and mindset A : เราต้้องการสร้้าง Brand awareness มากขึ้�น เกิิด in performing business with Mr. Panumas Chanakan, founder of NUNUH, การซื้้�อซ้้ำและบอกต่่อมากขึ้�น และการจะเข้้าสู่� Global an outstanding clothing brand of today. brand ได้้นั้้น� จะต้้องมีกี ำลังั การผลิิตที่่ส� อดคล้้องกับั ความ ต้้องการของตลาดและคงคุณุ ภาพของสิินค้้าให้้เหมืือนเดิิม Q : Please kindly introduce yourself for our readers. Concept Conservative ยัังจำเป็็นอยู่่�ในเรื่�องการทำงาน A : I am Panumas Chanakan. My Arabic name is Suhaimee. I am the founder และการตลาดก็็ต้้องโตไปด้้วย ต้้องใช้้เวลา of Premier Heritage Company. I graduated with a bachelor’s degree from University of North Texas USA. After I graduated, I flew back and worked in private companies in Bangkok for more than 10 years. Then, I started my own export/import business in Narathiwas. Meanwhile, I also started NUNUH. Today, NUNUH has 6 branches: Naratiwas, Pattani, Yala, Central Festival Hat Yai, the Mall Bangkapi, and on digital platforms. Q : What is the definition of NUNUH? What kind of woman is NUNUH? A : Initially, our intention before we started this business, NUNUH is a Muslim woman. She loves beauty, delicacy, and premium products. She is an active modern woman with self-confidence. So, we try to focus on this group of women. Q : มีีอะไรฝากถึึงหนุ่่�มสาวมุสุ ลิิมที่อ่� ยากทำธุรุ กิิจบ้้าง มั้ �ยคะ A : สิ่ง�่ ที่่ผ� มอยากจะสื่่อ� ถึึงหนุ่่�มสาวหรืือนักั ธุรุ กิิจรุ่�นใหม่่ คืือ ผมมัักจะบอกลููกสาวทั้้�งสองคนของผมว่่า ความรู้้�ที่่�ได้้มา เป็น็ เรื่อ� งสำคัญั ที่่จ� ะนำมาใช้้กับั ธุรุ กิิจ ผมบอกเสมอว่า่ เรื่อ� ง Product hero เป็น็ เรื่อ� งที่่ส� ำคัญั มาก ให้้เค้้ารักั ษาความเป็น็ NUNUH ซึ่่�งลููกค้้าคาดหวังั ให้้เราตอบโจทย์์ในเรื่�องนี้้�ให้้ได้้ ฉะนั้้�นผมอยากจะเปลี่่�ยน Mindset ของคนที่่�ทำธุุรกิิจคืือ แทนที่่�จะโฟกััสไปที่่�ยอดขายหรืือผลิิตสิินค้้าให้้ได้้เยอะ ๆ อยากให้้ค่่อยเป็็นค่่อยไป และทำสิินค้้าที่่�มีีคุุณภาพ ดีีไซน์์ สิินค้้าที่่แ� ตกต่า่ ง การแข่ง่ ขันั ในโลกปัจั จุบุ ันั จะไม่ใ่ ช่ก่ ารทำ ปริิมาณเยอะ เราทำสิินค้้าน้้อยแต่ข่ ายได้้ในราคาที่่แ� พงขึ้น� ทำน้้อยแต่ไ่ ด้้มาก จะสังั เกตว่า่ ประเทศฝรั่�งเศส หรืืออิิตาลีี 23

HALAL TALK Q : What are NUNUH products? Q : What is the next goal of NUNUH? A : Ready-made activewear products, but it takes A : We want to create more brand awareness, re-purchasing, and word quite some time to make. Some pieces take one whole of mouth. In order to become a global brand, our capacity must match day. Our dresses are embroidered with accessories, with the market demand, and we need to preserve our product quality. but at the same time they look modern and casual. Conservative concepts are still necessary for our work. We will also Women can wear NUNUH and look good at any have to expand our marketing. And that takes some time. occasion. Lately, we have launched inner head scarfs and prayer outfits. We do not focus on the amount of product categories. But our products need to meet the needs of our customers who want to wear premium products. Some customers may think our products are expensive, but the value depends on one’s satisfaction. Those who already purchased our products knew right then that they are not high-priced at all. We contact weaving factories by ourselves. We invest in premium materials which makes us unique from other brands. Our tailors are experienced. Thus, every piece of NUNUH reflects the concept of beauty and delicacy. Q : What is your business strategy? Q : Do you have any words to say to young Muslims who want to A : 1. We focus on the slow process, step by step. become entrepreneurs? We are not in a hurry to have more branches or to A : What I want to say to young people or young businessmen is the engage in mass production. But we aim to start first same thing I always tell my 2 daughters. And that is the knowledge as a local brand that eventually becomes a global you gained is important in business. I always say that a product hero is brand. 2. We believe in the concept of a product really crucial. I want them to sustain the NUNUH identity. This is what hero. Our products must meet the standard of beauty customers expect from us. So, I want those who engage in business to and premium products. They are strictly checked for change their mindset a little bit. Instead of focusing on sales or mass quality. My inspiration behind this business was that I production, I want you to grow slowly and produce quality products that love to buy clothes for my wife and my children. But have a unique design. The competition in the world today is not about after wearing it for a few days, the seam unraveled, volume. We can make a few products and sell them at a higher price. the button disentangled. I think this is not okay. So, Do less, gain more. Look at France or Italy, why can their companies we only focus on creating quality products. 3. We survive while some companies in Thailand can’t? Because they preserve have a CRM team which is very crucial. They deal their brand image well. So, they live long. I believe in brand image and with PR and customer service. They collect customer quality products. This is what I want young entrepreneurs to focus on, feedback and report them to executives. We take no matter what they sell is clothing or other products. these feedbacks as a guide for our next performance. I believe in brand image and quality products. This is what I want And 4. We focus on online platforms. This is also very young entrepreneurs to focus on, no matter what they sell is clothing important. We plan to expand more service online to or other products. approach customers far from our offline stores. Offline channels are not less important. Because customers สััมภาษณ์แ์ ละเรีียบเรีียงโดย วิิลา มููเนาวาเราะห์์ who are not yet familiar with NUNUH can come to Interviewed by Wila Munaowaroh take a look at the stores and get to know more about our products there. 24 HALAL INSIGHT | ISSUE 52 NOVEMBER 2021

25

HALAL PAKTAI “บูดู ู”ู วัฒั นธรรมอาหาร เพื่่�อคุณุ ภาพชีวี ิิต ของคนในท้้องถิ่�น่ เขียี นโดย ฮาบิิลลาห์์ จะปะกีียา Written by Habilla Chapakiya บููดูู เป็น็ อาหารพื้น้� เมืืองที่่น� ิิยมบริิโภคในบริิเวณ 3 จังั หวัดั 2.น้� ำบูดูหวานหรือบูดูขา้ วยำ� ซึ่งน้� ำบูดูข้าวยำ� แปรรูปโดย ชายแดนภาคใต้้ของไทย นัับเป็็นภููมิิปััญญาท้้องถิ่่�นที่่�มีีมาแต่่ การน�ำบูดูธรรมดามาต้มแล้วจึงน�ำเค่ียวกับ น้� ำตาลปี๊บ พร้อมด้วย ดั้้ง� เดิิม บููดููมีีลักั ษณะคล้้ายน้้ำปลาแต่่ข้้นกว่า่ ทำโดยใช้้ปลาทะเล ใบมะกรูด ข่า ตะไคร้หวั หอมแดง และกระเทียม [1-4] มาผ่่านวิิธีีการแปรรููปอาหารให้้สามารถเก็็บไว้้บริิโภคได้้เป็็นเวลา ปััจจุุบัันยัังมีีการพััฒนาต่่อยอดไลน์์ผลิิตภััณฑ์์เพิ่�่มขึ้้�นให้้ นาน ทั้้ง� นี้้จ� ะนิิยมใช้้ปลาทะเลขนาดเล็ก็ คืือ ปลากระตักั ปลาไส้้ตันั มีีความก้้าวหน้้ามากยิ่่�งขึ้ �นโดยการพััฒนาทั้้�งตััวบรรจุุภััณฑ์์และ ปลาหลังั เขียี ว ปลาแดง และปลาทููแขก โดยผสมปลาคลุกุ กับั เกลืือ กระบวนการผลิิตมากมายจนปััจจุุบััน ได้้มีีรููปแบบการผลิิตที่่�เป็็น เกลืือทำหน้้าที่่�เป็็นตััวยัับยั้้�งไม่่ให้้ปลาเกิิดการเน่่าเสีียเนื้�้อปลาจะ ครัวั เรืือนตัักขายใส่ถ่ ุงุ จนไปถึึงรููปแบบที่่เ� ป็น็ โรงงานบรรจุขุ วดขาย ถููกย่่อยสลายโดยอาศัยั เอนไซม์จ์ ากจุุลิินทรียี ์์และจากเนื้้�อปลา ใช้้ อีกี ทั้้ง� ยังั มีบี ููดููแห้้งและชุดุ ข้้าวยำ ซึ่ง่� ประกอบด้้วยน้้ำบููดูู ปลาคั่่ว� และ ระยะเวลาในการหมัักโดยใช้้เวลาประมาณ 6 เดืือน ถึึง 1 ปีี [1,2] มะพร้้าวคั่่ว� ล้้วนเป็น็ วัตั ถุดุ ิิบสดใหม่ใ่ นท้้องถิ่น่� ทั้้ง� สิ้้น� ที่่ม� ีบี รรจุภุ ัณั ฑ์์ สวยงามและทัันสมััยง่่ายต่่อการพกพาและนำไปรัับประทาน ล่่าสุุดมีีผงโรยข้้าวรสบููดูู ในปััจจุุบััน มีีการส่่งออกไปขายนอกพื้�้นที่่� ออกงานเป็น็ สิินค้้าโอท็็อป ขึ้น� ห้้างสรรพสิินค้้า จนไปถึึงการส่่งออก โดยมีกี ารขอรับั รองมาตรฐาน อย. การรับั รองฮาลาล เป็็นการขยาย เศรษฐกิิจเพื่่�อคุุณภาพชีีวิิตของคนในท้้องถิ่�่น ไม่่จำเป็็นต้้องไปหา งานทำนอกพื้�้นที่่� [3,4] ส่่วนประเภทผลิิตภััณฑ์์บููดููจะมีีสองประเภทหลัักๆ คืือ References 1.บููดููเค็็มแบ่่งออกเป็็นอีีกสองชนิิดได้้แก่่ บููดููน้้ำข้้นและ บููดููใส บููดููน้้ำข้้น มีีลัักษณะที่่�สัังเกตได้้ชััด คืือ จะมีีส่่วนที่่�เป็็นเนื้�้อ [1] วิิภาดา มุุนิินทร์์นพมาศ, คอเละ มอละ, ทััมมีีซีี ตาเฮร์์(2552), คุุณภาพ ปลาที่่�ผสมอยู่่�กัับบููดูู ส่่วนบููดููใส มีีลัักษณะคล้้ายกัับน้้ำปลา แต่่มีี ของน้้ำบููดููบรรจุขุ วดจากแหล่ง่ ผลิิตในจังั หวัดั ปัตั ตานีแี ละนราธิิวาส , วารสาร สีอี อกน้้ำตาลแดงกว่า่ น้้ำปลา มีีหลายระดัับทั้้ง� น้้ำบููดููแท้้ คืือ ส่ว่ น มหาวิิทยาลัยั ราชภัฏั ยะลา: ปีีที่่� 4 ฉบัับที่่� 1 (2009): มกราคม-มิิถุนุ ายน ที่่�เป็็นของเหลว ที่่�อยู่่�ด้้านบนของภาชนะหมักั เรีียกว่่า น้้ำบููดููชั้้น� 1 [2] จริิยา สุุขจันั ทรา, กููรอซีียะห์์ ยามิิรูเู ด็ง็ , วิิภาดา มุุนิินทร์์นพมาศ, วิิไลวัลั ย์์ ไม่่ผสมอะไรเลย ได้้จากการกรองปลาที่่�หมัักได้้ที่่�ในครั้้�งแรก จะมีี อิินทรไชยมาศ(2552), สถานการณ์์การผลิิตบููดููในจัังหวััดปััตตานีี , วารสาร กลิ่�น่ รสที่่�ดีีกว่่า และมีีปริิมาณโปรตีีนมากกว่่า น้้ำบููดููชั้้น� 2 หรืือบููดูู มหาวิิทยาลัยั ราชภัฏั ยะลา: ปีที ี่่� 4 ฉบัับที่่� 1 (2009): มกราคม-มิิถุนุ ายน ปรุุงรส ได้้จากกากปลาหมัักที่่�กรองน้้ำบููดููชั้้�น 1 ออกไป นำมาบด [3] อทิิตา ชนะสิิทธิ์์� (2554), การพัฒั นาผงโรยข้้าวรสบููดููจากปลานิิลจิิตรลดา ละเอียี ดและเติิมน้้ำเกลืือกับั เครื่่�องปรุงุ อื่�นๆ นำไปกรองอีีกครั้้ง� จึึง รมควันั ร้้อน. จุุฬาลงกรณ์ม์ หาวิิทยาลัยั นำมาบรรจุุขาย [4] ศููนย์์ประสานการปฏิิบััติิที่� 5 กองอำนวยการรัักษาความมั่่�นคงภายใน ราชอาณาจัักร(2564). น้้ำบููดูู จากวััฒนธรรมอาหารสู่่�วิิถีีเศรษฐกิิจชุุมชน [อิินเตอร์์เน็็ต] [สืืบค้้น 2 พฤศจิิกายน 2564 ], จาก https://www.isoc5. net/articles/view/217/ 26 HALAL INSIGHT | ISSUE 52 NOVEMBER 2021

HALAL PAKTAI of fermented fish meat of grade-1 Budu. These bits of fishes are brought to grind until they become smooth paste. Salt and other seasonings will be added before the second sift and packing for sell. 2. Sweet Budu or Kao Yum Budu.ThisBuduisprocessed by boiling common Budu and season it with palm sugar, bergamot leaf, galanga, lemon grass, red onion, and garlic. [1-4] http://pattaniheritagecity.psu.ac.th/pattanistory/บููดููสายบุรุ ี-ี วิิถีชี ีวี ิิตชุ/ุ “Budu”, aTraditional Food that Elevates Life Quality of Local People “Budu” is a traditional food of the 3 southern border Today, Budu products has been developing further and provinces of Thailand. It is compressed with local wisdoms of further, both in terms of packaging and production processes. It old. Budu is similar to fish sauce but thicker. It is made of sea starts from household production in which Budu is put for sale fish that has been processed until it can be stored for a long in plastic bags, to factory production that serve Budu in bottles. time. Common fishes used for making Budu are stolephorus, There are also dried Budu and Kao Yum set which consists anchovy, herrings, whisker sheatfish, and horse mackerel. Salt of Budu, dried minced fish, and roasted coconut flakes. All is added to prevent fishes from being rotten. Fish meat will be ingredients are fresh from the local and stuffed in the beautiful slowly dissolved by enzymes from microbiome and from the and modern packaging that is convenient to carry and consume. meat itself. The duration for fermentation starts from 6 months Budu rice seasoning is another Budu product that has been to a year. [1,2] launched recently. Nowadays, Budu is an export product, lies Budu products can be divided into 2 categories. among OTOP products, and can be bought at department stores. 1. Salty Budu: This category can be divided into two It is certified by Thailand’s FDA and Halal standard. Budu helps sub-categories: thick Budu and thin Budu. Thick Budu, no- expand local economy and elevate life quality of local people. ticeably, contains fish meat. Thin Budu looks alike fish sauce, Because of Budu, people need not to search for a job afar from with more intensity of the reddish-brown color. Salty Budu has their hometown. [3,4] many grades. Genuine Budu refers to the liquid on top of the utensil used for fermentation. This is called grade-1 Budu, which is pure Budu without any additional seasoning. Sifted fish meat from the first fermentation becomes grade-1 Budu. It smells and tastes better than other grades and contains higher protein. Grade-2 Budu or seasoned Budu derives from scrap 27

HALAL LANNA เขียี นและเรียี บเรียี งโดย มาลาริิน ศรีีมููลคำ Written and Compiled by Malarin Srimoolkum จากที่่�สััญญากัันในคอลััมน์์ที่่�แล้้ว ได้้พููดถึึง 7) Cloud technology คืือ ระบบคอมพิิวเตอร์แ์ บบหมู่่� เรื่ �องของการเปลี่่�ยนแปลงครั้้�งสำคััญของการก้้าวเข้้าสู่ � เมฆ เป็็นการนำเอา Computer ทั้้�ง Hardware และ โลกของ Digital Technology อย่่างเต็็มตััว ในคอลััมน์์นี้้� Software มาใช้้งาน ผศ.ดร.ภราดร สุุรีีย์์พงษ์์ ผู้�้ช่่วยผู้�้อำนวยการศููนย์์ 8) Internet of things คืือ สามารถเชื่�อมต่่อกัับ วิิทยาศาสตร์์ฮาลาล จุุฬาลงกรณ์์มหาวิิทยาลััย ท่่าน โทรศััพท์์มืือถืือได้้เพื่่�อควบคุุมการทำงาน เช่่น หลอด ได้้พููดถึึงเรื่�อง เทคโนโลยีีดิิจิิทััลที่่�จะพลิิกโฉมธุุรกิิจ ไฟ แอร์์ สามารถสั่่�งเปิิด-ปิิดได้้ โดยใช้้อิินเทอร์์เน็็ต ฮาลาลในสััมมนาออนไลน์์ THA ACADEMY มาดููกัันว่่า นั่่น� เอง อนาคตของเศรษฐกิิจฮาลาลในยุุคเทคโนโลยีีดิิจิิทััลจะมีี 9) Automation of knowledge work คืือ ซอร์ฟ์ แวร์์ อะไรบ้้างมาดููกัันเลยค่่ะ สำหรัับเทคโนโลยีีในอนาคตที่่� หรืือ โปรแกรมอััจฉริิยะที่่�สามารถช่ว่ ยทำงาน ได้้มีีการคาดการณ์์ไว้้ของเทคโนโลยีีดิิจิิทััล ยกตััวอย่่าง 10) Global internet penetration คืือ จำนวนผู้ใ�้ ช้้งาน เช่่น 12 DISRUPTIVE TECHNOLOGIES ได้้แก่่ อิินเตอร์เ์ น็ต็ ทั่่ว� โลกที่่ม� ีปี ริิมาณสููงขึ้�นทุกุ ปีี 1) Artificial intelligence (AI) คืือ เป็น็ ระบบที่่ถ� ููกใช้้มากในจีนี เช่่น การกู้�้เงิิน การสั่่�ง 11) Renewable energy คืือ แหล่่งพลัังงาน กาแฟ การสั่่�งอาหาร ซึ่�่งในปััจจุุบััน Start-Up เริ่�่มใช้้ระบบ AI เป็็นหลัักเพื่่�อเอา Data 12) Advanced oil & gas exploration Artificial มาวิิเคราะห์์เพื่่อ� นำไปวางแผนธุุรกิิจต่อ่ ไปนั่่น� เอง intelligence and recovery คืือ เทคโนโลยีีสู่่�พลังั งาน 2) 3D printing คืือ สามารถสร้้างชิ้�นงานที่่�เป็็นวััตถุุจัับต้้องได้้ เป็็น 3 มิิติิ ไม่่เหมืือน หมุนุ เวีียน เครื่่�อง Printer แบบ 2D ที่่เ� ราใช้้โดยทั่่ว� ไป ทำให้้สะดวกและทำงานได้้รวดเร็็วมากขึ้น� สำหรัับ DISRUPTIVE TECHNOLOGIES 3) Virtual/augmented reality คืือ ตัวั นี้้ก� ็จ็ ะเป็น็ New normal ในการช้้อปปิ้้ง� ซื้อ้� สิินค้้า ที่่�จะเข้้ามาทั้้�งหมดนี้้�ก็็เป็็นแค่่เบื้�้องต้้น และเป็็นเรื่�อง ในรููปแบบ 3 มิิติิ ทั้้�งการเรีียน เกมส์์ ศิิลปะ การวาดรููปในพื้�น้ ที่่�แบบ 3 มิิติิ รวมไปถึึงรถ ที่่�ใกล้้ตััวมาก และจะเกิิดขึ้้�นในอนาคตอย่่างแน่่นอน ที่่�วิ่ง่� ได้้อััตโนมััติิ ก็จ็ ะเกิิดขึ้้�นในอนาคต ซึ่่�งจะเข้้ามาเปลี่่�ยนโฉมอุุตสาหกรรมฮาลาลและ 4) Next-generation genomics คืือ เทคโนโลยีีพันั ธุกุ รรม เศรษฐกิิจฮาลาลได้้เช่่นกััน 5) Autonomous and near-autonomous vehicles คืือ เทคโนโลยียี านพาหนะไร้้คนขับั 6) Advanced robotics คืือ เทคโนโลยีีหุ่�นยนต์์ขั้�นสููง ใช้้หุ่่�นยนต์์ในการทำงานได้้อย่า่ ง คล่่องแคล้้วและว่อ่ งไว 28 HALAL INSIGHT | ISSUE 52 NOVEMBER 2021

HALAL LANNA 12 Disruptive Technologies and the Digital Age In the previous issue, we talked about the great computer software at the same time. 8) Internet of things transformation that makes the world fully become the world of – This means using mobile phones to connect and control digital technology. In this column, we would like to share some electronic devices, such as turning the light or air-conditioner points from the interview with Asst. Prof. Dr. Paradon Sureepong, on and off, over the internet. 9) Automation of knowledge work Assistant Director of the Halal Science Center, Chulalongkorn – This is a software or smart program that assists humans to University, in the online seminar of THA ACADEMY about work. 10) Global internet penetration – This is the amount of digital technology that will transform Halal business. Let’s see internet users all over the world which increases every year. what is going to be the future of Halal economy in the age of 11) Renewable energy 12) Advanced oil & gas exploration digital technology. Artificial intelligence and recovery – This is to make use of Hereare12examplesoftechnologiesthatareexpected technology for renewable energy. to become disruptive technologies. 1) Artificial intelligence (AI) – AI is commonly used in China, be it in the lending system or the moment we want to order food or coffee. Today, startup companies begin to focus on using AI to collect data for the purpose of creating business plans further. 2) 3D printing – This helps us create 3-dimensional tangible objects, which is unlike the 2D printer that we all are familiar with. It is convenient and helps us to work faster. 3) Virtual/augmented reality – This will become the new normal to the world of shopping, studying, gaming, art, and drawing. All of these will happen in 3D platforms. Automated cars are also included in this technology. 4) Next-generation genomics 5) Autonomous and near-autonomous vehicles 6) Advanced robotics – This is utilizing robots to work for humans with precision and speed. 7) Cloud technology – This is utilizing both hardware and All of these trending disruptive technologies are just a few examples related closely to our daily lives. Eventually, they will emerge. And that will transform the Halal industry and Halal economy as well. 29

30 HALAL INSIGHT | ISSUE 52 NOVEMBER 2021

31

32 HALAL INSIGHT | ISSUE 52 NOVEMBER 2021