เอกสารประกอบการสอน วชิ าการบญั ชีบรษิ ัทจากดั (2201-2003) 51 หนว่ ยที่ 1 ความรเู้ บ้ืองต้นเกี่ยวกบั บรษิ ทั
เอกสารประกอบการสอน วชิ าการบญั ชีบรษิ ัทจากดั (2201-2003) 52 หนว่ ยที่ 1 ความรเู้ บ้ืองต้นเกี่ยวกบั บรษิ ทั
เอกสารประกอบการสอน วชิ าการบัญชบี รษิ ทั จากดั (2201-2003) 53 2.พิมพ์แบบการจดทะเบียนจัดต้ังบริษัท หนว่ ยท่ี 1 ความรูเ้ บอ้ื งตน้ เกย่ี วกบั บรษิ ทั
เอกสารประกอบการสอน วชิ าการบญั ชีบรษิ ัทจากดั (2201-2003) 54 หนว่ ยที่ 1 ความรเู้ บ้ืองต้นเกี่ยวกบั บรษิ ทั
เอกสารประกอบการสอน วชิ าการบญั ชีบรษิ ัทจากดั (2201-2003) 55 หนว่ ยที่ 1 ความรเู้ บ้ืองต้นเกี่ยวกบั บรษิ ทั
เอกสารประกอบการสอน วชิ าการบญั ชีบรษิ ัทจากดั (2201-2003) 56 หนว่ ยที่ 1 ความรเู้ บ้ืองต้นเกี่ยวกบั บรษิ ทั
เอกสารประกอบการสอน วชิ าการบญั ชีบรษิ ัทจากดั (2201-2003) 57 หนว่ ยที่ 1 ความรเู้ บ้ืองต้นเกี่ยวกบั บรษิ ทั
เอกสารประกอบการสอน วชิ าการบญั ชีบรษิ ัทจากดั (2201-2003) 58 หนว่ ยที่ 1 ความรเู้ บ้ืองต้นเกี่ยวกบั บรษิ ทั
เอกสารประกอบการสอน วชิ าการบญั ชีบรษิ ัทจากดั (2201-2003) 59 หนว่ ยที่ 1 ความรเู้ บ้ืองต้นเกี่ยวกบั บรษิ ทั
เอกสารประกอบการสอน วชิ าการบญั ชีบรษิ ัทจากดั (2201-2003) 60 หนว่ ยที่ 1 ความรเู้ บ้ืองต้นเกี่ยวกบั บรษิ ทั
เอกสารประกอบการสอน วชิ าการบญั ชีบรษิ ัทจากดั (2201-2003) 61 หนว่ ยที่ 1 ความรเู้ บ้ืองต้นเกี่ยวกบั บรษิ ทั
เอกสารประกอบการสอน วชิ าการบญั ชีบรษิ ัทจากดั (2201-2003) 62 หนว่ ยที่ 1 ความรเู้ บ้ืองต้นเกี่ยวกบั บรษิ ทั
เอกสารประกอบการสอน วชิ าการบญั ชีบรษิ ัทจากดั (2201-2003) 63 หนว่ ยที่ 1 ความรเู้ บ้ืองต้นเกี่ยวกบั บรษิ ทั
เอกสารประกอบการสอน วชิ าการบญั ชีบรษิ ัทจากดั (2201-2003) 64 หนว่ ยที่ 1 ความรเู้ บ้ืองต้นเกี่ยวกบั บรษิ ทั
เอกสารประกอบการสอน วชิ าการบญั ชีบรษิ ัทจากดั (2201-2003) 65 หนว่ ยที่ 1 ความรเู้ บ้ืองต้นเกี่ยวกบั บรษิ ทั
เอกสารประกอบการสอน วชิ าการบญั ชีบริษทั จากัด (2201-2003) 66 4. การจัดตงั้ บริษัทมหาชนจากัด บริษัทมหาชนจากัด (Public Limited Company) ต้ังข้ึนตามพระราชบัญญัติบริษัท มหาชนจากัด พ.ศ.2535 มาตรา 15 ให้ความหมายว่า บริษัทประเภทซึ่งต้ังข้ึนด้วยความประสงค์ที่ จะเสนอขายหุ้นต่อประชาชน โดยผู้ถือหุ้นมีความรับผิดจากัดไม่เกินจานวนเงินค่าหุ้นที่ต้องชาระ และบริษัทได้ระบุความประสงค์เช่นน้ันไว้ในหนังสือบริคณห์สนธิ 1.ขั้นตอนในการจดทะเบียนจัดต้ังบริษัทมหาชนจากัด มีดังน้ี ข้ันตอนท่ี 1 จดทะเบียนหนังสือบริคณห์สนธิ 1. ผู้เร่ิมจัดต้ังบริษัทซ่ึงเป็นบุคคลธรรมดาอย่างน้อย 15 คนข้ึนไป จัดทา หนังสือบริคณห์สนธิ 2. หนังสือบริคณห์สนธิต้องมีรายการดังต่อไปนี้เปนอย่างน้อย 2.1 ช่ือบริษัทต้องมีคาว่า “บริษัท” นาหนา และมีคาว่า “จากัด (มหาชน)” ตอท้าย หรือจะใช้อักษรย่อว่า “บมจ.” แทนก็ได้ 2.2 ความประสงค์ของบริษัทที่จะเสนอขายหุ้นต่อประชาชน 2.3 ทุนจดทะเบียนตองแสดงชนิด จานวน และมูลคาของหุ้น 2.4 ที่ต้ังสานักงานใหญ่ต้องระบุวาจะตั้งอยู่ ณ ที่ใดในประเทศไทย 2.5 ชื่อ วัน เดือน ปีเกิด สัญชาติ ท่ีอยู่ของผู่เร่ิมจัดตั้งบริษัท และ จานวนหุ้นที่แต่ละคนจองไว้ และลายมือช่ือของผู้เริ่มจัดตั้งบริษัท 3. เอกสารที่ใช้ 3.1 คาขอจดทะเบียน (แบบ บมจ.101) 3.2 หนังสือบริคณห์สนธิ (แบบ บมจ.001) 3.3 วัตถุประสงค์ (แบบ บมจ.002) 3.4 แบบจองช่ือนิติบุคคล 3.5 หนังสือมอบอานาจ (ถามี) ขั้นตอนที่ 2 การเสนอขายหุ้น วิธีที่ 1 เสนอขายหุ้นท้ังหมดต่อผู้เร่ิมจัดตั้ง หรือ วิธีที่ 2 เสนอขายหุนต่อประชาชน (1) ตองขออนุญาตจาก สานักงาน ก.ล.ต. กอน (2) ส่งเอกสารเสนอขายหุ้นทีย่ ื่น สานักงาน ก.ล.ต. ให้นายทะเบียน ภายใน 15 วัน นับแต่วันท่ีสงให้แก่หน่วยงานดังกล่าว ขั้นตอนที่ 3 การนัดผู้จองหุ้นประชุมต้ังบริษัท 1. ผู้เร่ิมจัดตั้งบริษัทต้องเรียกประชุมจัดต้ังบริษัท ภายใน 2 เดือน นับแต่มี การจองซ้ือหุ้นครบจานวนท่ีกาหนดไว้ในหนังสือชี้ชวน และไม่เกิน 6 เดือน นับแต่วันท่ีนาย ทะเบียน รับจดทะเบียนหนังสือบริคณห์สนธิ หนว่ ยที่ 1 ความร้เู บ้ืองต้นเกยี่ วกบั บรษิ ทั
เอกสารประกอบการสอน วิชาการบัญชีบริษัทจากัด (2201-2003) 67 2. ถาไม่สามารถจัดประชุมผู้ถือหุนภายใน 2 เดือนได้ ผู้เริ่มจัดต้ังอาจทา หนังสือขอขยายกาหนดระยะเวลาต่อนายทะเบียนออกไปได้อีกไมนอยกวา 1 เดือน แต่ไม่เกิน 3 เดือน (ตองยื่นตอนายทะเบียนก่อนครบกาหนดไม่นอยกว่าเจ็ดวัน) 3. การนัดผู่จองซื้อหุ้นเพ่ือประชุมจัดตั้งบริษัท มีวิธีดาเนินการดังนี้ 3.1 ส่งหนังสือนัดประชุมให้ผู่จองซ้ือหุ้น ไม่นอยกวา 14 วัน กอนวัน ประชุม 3.2 ส่งหนังสือนัดประชุมไปยงั นายทะเบียนไมน้อยกว่า 7 วัน กอนวัน ประชุม 3.3 ต้องมีระเบียบวาระการประชุม ดังน้ี (1) การพิจารณาข้อบังคับ (2) ให้สัตยาบัน แก่กิจการท่ีผู้เร่ิมจัดตั้งบริษัทได้ทาไว้ และอนุมัติ คาใช้จายที่จ่ายไปใน การจัดต้ังบริษัท (3) กาหนดจานวนเงินที่จะให้แก่ผู้เริ่มจัดต้ังบริษัท (ถาระบุไว้ใน หนังสือชี้ชวน) (4) กาหนดลักษณะของหุนบุริมสิทธิ (ถามี) (5) กาหนดจานวนหุนสามัญ หรือหุ้นบุริมสิทธิ (6) เลือกตั้งกรรมการ /อานาจกรรมการ (7) เลือกต้ังผู้สอบบัญชี และกาหนดจานวนเงินค่าสอบบัญชี ข้ันตอนท่ี 4 จดทะเบียนจัดต้ังบริษัท 4.1 ผู้เร่ิมจัดต้ังบริษัท ตองมอบงานแก่คณะกรรมการท่ีได้รับเลือกตั้ง ภายใน 7 วัน นับแต่วันประชมุ จัดตั้งบริษัท 4.2 คณะกรรมการตองเรียกให้ผู้จองหุ้นชาระเงินค่าหุ้นเต็มจานวน 4.3 คณะกรรมการต้องยื่นจดทะเบียนจัดต้ังบริษัท ภายใน 3 เดือน นับแต่ วันประชุมจัดตั้งบริษัท 4.4 เอกสารท่ีต้องใช้ - คาขอจดทะเบียน (แบบ บมจ. 101) - รายการจดทะเบียนบริษัท (แบบ บมจ.005) - บัญชีรายชื่อผู้ถือหุนของบริษัท (แบบ บมจ.006) - ข้อบังคับของบริษัท - สาเนารายงานการประชุมต้ังบริษัท - หนังสือของธนาคารแสดงว่าได้รับชาระเงินค่าหุ้น - สาเนาหนังสือแจ้งให้โอนกรรมสิทธิทรัพย์สินให้บริษัท (ถามี) - หนังสือมอบอานาจ (ถ้ามี) หน่วยท่ี 1 ความรเู้ บอ้ื งต้นเกย่ี วกบั บรษิ ัท
เอกสารประกอบการสอน วชิ าการบญั ชีบรษิ ทั จากดั (2201-2003) 68 การจดทะเบียนจัดตง้ั บริษัทมหาชนจากดั ขั้นตอนที่ 1 ผู้เร่มิ ก่อการอยา่ งนอ้ ย 15 เอกสารทใ่ี ช้ในการจด คนจัดทาหนังสือบริคณหส์ นธิ ทะเบียนหนงั สอื บรคิ ณห์ สนธิ วิธที ่ี 1 เสนอขายหนุ้ ทง้ั หมดตอ่ ผ้เู ร่ิม ขั้นตอนที่ 2 เสนอขาย 1.แบบ บมจ.101 จดั ตงั้ หนุ้ 2.แบบ บมจ.001 3.แบบ บมจ.002 วธิ ที ่ี 2เสนอขายหนุ้ ตอ่ ประชาชน 4.แบบจองชอื่ นิติบุคคล 5.หนังสือมอบอานาจ(ถา้ มี) ขออนญุ าต ขั้นตอนท่ี 3 นัดผูจ้ องหุน้ ประชมุ ตง้ั บริษทั สานกั งาน วาระการประชมุ ก.ล.ต. ภายใน 15 จองซ้อื หุ้นครบ 1.พจิ ารณาขอ้ บงั คับ สง่ เอกสารเสนอขาย วนั จานวน 2.ให้สตั ยาบันแกกจิ การ หนุ้ ต่อนายทะเบียน 3.กาหนดจานวนเงนิ ที่ผเู้ รมิ่ จดั ตัง้ นดั ผู้จองซอ้ื ห้นุ ประชุมให้ผ้จู องห้นุ นาย ภายใน 2 เดอื น บริษัททาไว้ ภายใน 6 ทะเบียน เดือน 4.กาหนดลกั ษณะหนุ้ บุริมสทิ ธิ เดอื น (ก่อนประชมุ 14 วนั ) (ก่อนประชมุ 7 (ถา้ ม)ี 5.กาหนดจานวนหนุ้ สามัญ/ ประชมุ จดั ต้งั บริษัท บรุ ิมสิทธิ 6.เลอื กตงั้ กรรมการ ภายใน 3 เดือน จดทะเบียนจดั ต้งั 7.เลอื กต้งั ผ้สู อบบญั ชี บรษิ ทั เอกสารทีใ่ ชจ้ ดทะเบียนจัดต้งั บรษิ ัท 1.แบบ บมจ.101 2.แบบ บมจ.005 3.แบบ บมจ.006 4.ข้อบงั คบั บริษทั 5.สาเนารายงานการประชุมต้ัง บริษัท 6.หนงั สือแสดงการรับชาระคา่ หุน้ 7.สาเนาหนงั สอื แจ้งโอน กรรมสทิ ธิท์ รัพยส์ นิ (ถา้ มี) ภาพท่ี 1.5 แผนผังแสดงขั้นตอนการจดทะเบียนจัดต้ังบริษัทมหาชนจากัด ท่ีมา : กรมพัฒนาธุรกิจการค้า 9. หน้าท่ีของบริษัทมหาชนจากัด 9.1 บริษัทต้องย่ืนบัญชีรายช่ือผู้ถือหุ้น วันประชุมสามัญประจาปีต่อนาย ทะเบียนภายใน 1 เดือน นับแต่วันเสรจ็ การประชุม 9.2 บริษัทต้องจัดส่งรายงานประจาปี สาเนางบการเงิน สาเนารายงานการ ประชุมผู้ถือหุ้นเก่ียวกับ อนุมัติงบการเงิน การจัดสรรกาไร และการแบ่งเงินปันผลไปยัง หนว่ ยท่ี 1 ความรเู้ บ้อื งตน้ เกี่ยวกบั บรษิ ัท
เอกสารประกอบการสอน วิชาการบัญชีบรษิ ัทจากัด (2201-2003) 69 นายทะเบียนภายใน 1 เดือน นับแต่วันที่ ท่ีประชุมผู้ถือหุ้นอนุมัติงบการเงินน้ันและต้องโฆษณาทาง หนังสือพิมพ์อย่างน้อย 1 วัน 9.3 บริษัทต้องจัดทาป้ายชื่อไว้หน้าสานักงานแห่งใหญ่และสานักงานสาขา 9.4 บริษัทต้องแสดงชื่อ ที่ต้ังสานักงาน และเลขทะเบียนไว้ในจดหมายประกาศใบ แจ้งความ ใบส่งของและใบเสร็จรับเงิน 9.5 บริษัทต้องจัดทาใบหุ้นมอบแก่ผู้ถือหุ้นภายใน 2 เดือน นับแต่วันที่ได้รับจด ทะเบียนเป็น บริษัทมหาชนจากัด หรือนับแต่วันท่ีได้รับเงนิ ค่าหุ้นครบและได้จดทะเบียนเพ่ิมทุน แล้ว 9.6 บริษัทต้องจัดทาทะเบียนผู้ถือหุ้น ทะเบียนกรรมการ รายงาน การประชุม คณะกรรรมการ และรายงานการประชุมผู้ถือหุ้นของบริษัท เก็บไว้ ณ สานักงานแห่งใหญ่หรือเก็บ ไว้ท่ีบุคคลอื่นท่ีได้แจ้งให้นายทะเบียนทราบแล้ว 9.7 บริษัทต้องจัดทาและเก็บรักษา บัญชี งบดุล บัญชีกาไรขาดทุน รวมทั้งให้ ผู้สอบบัญชี ตรวจสอบ และนาเสนอต่อท่ีประชุมผู้ถือหุ้นเพื่อพิจารณาอนุมัติ 9.8 บริษัทต้องจัดส่งรายงานประจาปีของคณะกรรมการ งบดุล บัญชีกาไรขาดทุน ที่ผู้สอบบัญชี ตรวจสอบแล้ว ให้ผู้ถือหุ้นพร้อมหนังสือนัดประชุมสามัญประจาปี 9.9 บริษัทต้องโฆษณาทางหนังสือพิมพ์เกี่ยวกับเอกสารดังต่อไปน้ี 1) หนังสือนัดประชุมตั้งบริษัท 2) หนังสือนัดประชุมผู้ถือหุ้น 3) การจ่ายเงินปันผล 4) งบดุลท่ีผู้ถือหุ้นอนุมัติ 5) การเพ่ิมทุนและลดทุน ภายหลังได้รับจดทะเบียนแลว้ หน่วยที่ 1 ความร้เู บอื้ งต้นเกยี่ วกบั บริษทั
เอกสารประกอบการสอน วิชาการบญั ชีบริษัทจากดั (2201-2003) 70 แบบพิมพ์การจดทะเบียนหนังสือบริคณห์สนธิ หน่วยที่ 1 ความรู้เบือ้ งต้นเกย่ี วกบั บรษิ ทั
เอกสารประกอบการสอน วชิ าการบญั ชีบรษิ ัทจากดั (2201-2003) 71 หนว่ ยที่ 1 ความรเู้ บ้ืองต้นเกี่ยวกบั บรษิ ทั
เอกสารประกอบการสอน วชิ าการบัญชีบริษัทจากดั (2201-2003) 72 แบบ บมจ.001 หนว่ ยที่ 1 ความรเู้ บอ้ื งตน้ เกี่ยวกบั บรษิ ทั
เอกสารประกอบการสอน วชิ าการบญั ชบี ริษทั จากัด (2201-2003) 73 แบบพิมพ์การจดทะเบียนจัดต้ังบริษัท แบบ บมจ.101 หน่วยท่ี 1 ความร้เู บ้อื งต้นเกย่ี วกบั บรษิ ัท
เอกสารประกอบการสอน วิชาการบัญชีบริษัทจากดั (2201-2003) 74 หนังสือรับรอง หนว่ ยที่ 1 ความรเู้ บื้องตน้ เก่ยี วกบั บริษทั
เอกสารประกอบการสอน วชิ าการบัญชีบริษัทจากดั (2201-2003) 75 แบบ บมจ.005 หนว่ ยที่ 1 ความรเู้ บอ้ื งตน้ เกี่ยวกบั บรษิ ทั
เอกสารประกอบการสอน วชิ าการบญั ชีบรษิ ัทจากดั (2201-2003) 76 หนว่ ยที่ 1 ความรเู้ บ้ืองต้นเกี่ยวกบั บรษิ ทั
เอกสารประกอบการสอน วชิ าการบญั ชีบรษิ ัทจากดั (2201-2003) 77 หนว่ ยที่ 1 ความรเู้ บ้ืองต้นเกี่ยวกบั บรษิ ทั
เอกสารประกอบการสอน วชิ าการบญั ชีบรษิ ัทจากดั (2201-2003) 78 หนว่ ยที่ 1 ความรเู้ บ้ืองต้นเกี่ยวกบั บรษิ ทั
เอกสารประกอบการสอน วชิ าการบัญชีบริษัทจากดั (2201-2003) 79 แบบ บมจ.006 หนว่ ยที่ 1 ความรเู้ บอ้ื งตน้ เกี่ยวกบั บรษิ ทั
เอกสารประกอบการสอน วชิ าการบญั ชบี ริษัทจากดั (2201-2003) 80 5.ทุนของบริษัทจากัดและบริษัทมหาชนจากัด 1. ความหมายของทุน ทุนของบริษัท หมายถึง ทุนที่จดทะเบียนไว้กับกระทรวงพาณิชย์ซึ่งระบุไว้ในหนังสือ บริคณห์สนธิท่ีกาหนดจานวนไว้เหมาะสมเพียงพอต่อการใช้ดาเนินงานของกิจการทุนของบริษัทจะ กาหนดราคาแต่ละหุ้นไว้ เรียกว่า ราคาตามมูลค่า (Par Value) ซ่ึงบริษัทจากัดมีมูลค่าหุ้นหนึ่งไม่ตา่ กว่า 5 บาท แต่บริษัทมหาชนจากัดกฎหมายไม่ได้กาหนดมูลค่าไว้เพียงแต่กาหนดว่า หุ้นของบริษัท แต่ละหุ้นต้องมีมูลค่าเท่ากัน เงินทุนของบริษัทจากัดจึงได้มาจากการจาหน่ายหุ้นตามที่จดทะเบียน ไว้ เรียกว่า หุ้นทุน 2. ประเภทหุ้นของบริษัท หุ้นทุนของบริษัท สามารถแบ่งได้เป็น 2 ประเภท คือ 2.1 หุ้นสามัญ (Common Stock) หมายถึง หุ้นที่ผู้ถือหุ้นมีส่วนเป็นเจ้าของ กิจการ ผลตอบแทนท่ีผู้ถือหุ้นได้รับจากกิจการจะอยู่ในรูปเงินปันผลตามจานวนหุ้นที่ถือจากผล กาไรสุทธิของกิจการนั้น ผู้ถือหุ้นสามัญมีสิทธิดังน้ี 1) สิทธิในการออกเสียงลงคะแนนในท่ีประชุมผู้ถือหุ้น เพื่อเลือกต้ังคณะ กรรมการบริหารบริษัท 2) สิทธิในการได้รับเงินปันผลเมื่อมีการประกาศจ่ายเงินปันผล 3) สิทธิในการซื้อหุ้นออกใหม่ตามส่วนและชนิดท่ีตนถืออยู่ 4) สิทธิในส่วนแบ่งทรัพย์สินของบริษัทเม่ือเลิกกิจการ 5) สิทธิในการขายหรือโอนหุ้นตนให้ผู้อื่นได้ 6) สิทธิในการเข้าตรวจสอบการดาเนินงานของคณะกรรมการบริหารงานของ บริษัท 2.2 หุ้นบุริมสิทธิ( Preferred Stock) หมายถึง ตราสารประเภทหุ้นทุน คล้ายกับ หุ้นสามัญ เพียงแต่ว่าไม่มีสิทธิออกเสียงในการบริหาร ผู้ถือหุ้นบุริมสิทธิจะได้รับสิทธิในการชาระคืน เงินทุนก่อนผู้ถือหุ้นสามัญในกรณีท่ีบริษัทเลิกกิจการ 2.2.1 ประเภทของหุ้นบุริมสทิ ธิมีดังนี้ 1) หุ้นบุริมสิทธชิ นิดสะสม (Cumulative Preferred Stock) คือ หุ้น บุริมสิทธิชนิดที่ผู้ถือหุ้นมีสิทธิได้รับเงินปันผลในปีท่ีประกาศจ่ายเงินปันผลพร้อมท้ังสามารถรับเงิน ปันผลย้อนหลังในปีที่ไม่ประกาศจ่าย 2) หุ้นบุริมสิทธชิ นิดไม่สะสม (Non – Cumulative Preferred Stock) คือ หุ้นบุริมสิทธิชนิดที่ผู้ถือหุ้นไม่มีสิทธิรับเงินปันผลในปีย้อนหลังที่ไม่ได้ประกาศจ่ายเงิน ปันผล แตจ่ ะมีสิทธิได้รับเงินปันผลเฉพาะปีท่ีประกาศจ่ายเท่าน้ัน หน่วยที่ 1 ความรู้เบอ้ื งตน้ เก่ยี วกบั บรษิ ัท
เอกสารประกอบการสอน วชิ าการบญั ชบี รษิ ทั จากดั (2201-2003) 81 3) หุ้นบุริมสิทธิชนิดรว่ มรับ (Participating Preferred Stock) คือ หุ้น บุริมสิทธิที่ผู้ถือหุ้นมีสิทธิได้รบั เงินปันผลร่วมกับผู้ถือหุ้นสามัญในส่วนของเงินปันผลท่ีเหลือจากผู้ถือ หุ้นสามัญได้รับเงินปันผลในอัตราเดียวกับผู้ถือหุ้นบุริมสิทธแิ ล้ว ร่วมรับในอัตราสว่ นทุนของหุ้นทั้ง สองชนิดที่ได้รับชาระครบ 4) หุ้นบุริมสิทธิชนิดไม่ร่วมรบั (Non – Participating Preferred Stock) คือ หุ้นบุริมสิทธิท่ีผู้ถือหุ้นมีสิทธิได้รับเงินปันผลในอัตราท่ีกาหนดไว้ในปีท่ีประกาศจ่ายเงิน ปันผล ส่วนที่เหลือจะเป็นของผู้ถือหุ้นสามัญท้ังหมด 5) หุ้นบุริมสิทธชิ นิดแปลงสภาพ (Convertible Preferred Stock) คือ หุ้นบุริมสิทธชิ นิดท่ีบริษัทให้สิทธิในการแปลงสภาพเป็นหลักทรัพย์ชนิดอื่นของบริษัทได้โดย ส่วนใหญ่มักให้สิทธิในการแปลงเป็นหุ้นสามัญตามอัตรา และระยะเวลาท่ีกาหนด เพื่อกระตุ้นให้นัก ลงทุนสนใจในหุ้นบุริมสิทธิมากขึ้น แม้ว่าหุ้นบุริมสิทธิมีสิทธไิ ด้รับเงินปันผลก่อนหุ้นสามัญ แต่ก็ถูก จากัดเพียงไม่เกินอัตราท่ีกาหนดไว้เพื่อให้โอกาสแก่หุ้นบุริมสิทธิได้รับส่วนแบ่งกาไรมากข้ึนในระยะ ที่ บริษัทมีกาไรสูง บริษัทจึงให้สิทธิแก่ผู้ถือหุ้นบุริมสิทธิในการแปลงเป็นหุ้นสามัญได้ 6) หุ้นบุริมสิทธชิ นิดเรียกไถ่คืนได้ (Redeemable Preferred stock) คือ หุ้นบุริมสิทธิที่มี ข้อกาหนดไว้ว่า บริษัทมีสิทธิขอไถ่ถอนคืนได้ภายในระยะเวลาและจานวนเงินท่ี กาหนดไว้ตอนจดทะเบียนขายหุ้น โดยราคาไถ่ถอนคืนนั้นบริษัทจะจ่ายในราคาที่สูงกวา่ มูลค่าหุ้น หรือสูงกว่าราคาเดิมที่ออกจาหน่ายเพื่อเป็นการตอบแทนผู้ถือหุ้น กรณี บริษัทไม่ต้องการใช้เงินทุน จานวนน้ีต่อไป 2.2.2 สิทธิของผู้ถือหุ้นบุริมสิทธิ 1) สิทธิในการได้รับเงินปันผลท่ีประกาศจ่ายก่อนหุ้นสามัญ 2) สิทธิในการได้รับเงินคืนทนุ ก่อนหุ้นสามัญเมื่อบริษัทเลิกกิจการ 3) สิทธิในแปลงสภาพหุ้นบุริมสิทธิ (Convertible Preferred Stock) ต้อง ระบุอัตราส่วนแปลงสภาพเปน็ หุ้นสามัญไว้ด้วย 4) สิทธิในการไถ่ถอนหุ้นบุริมสิทธิ (Redeemable Preferred Stock) ต้อง ระบุไว้ในใบหุ้นเป็นการซื้อหุ้นคืน เพื่อยกเลิกหุ้นชนิดนี้ หนว่ ยที่ 1 ความร้เู บอ้ื งตน้ เกีย่ วกบั บริษทั
เอกสารประกอบการสอน วชิ าการบญั ชีบริษทั จากดั (2201-2003) 82 6.ข้อแตกต่างระหว่างบริษัทจากัดกับบริษทั มหาชนจากัด ตารางท่ี 1.1 แสดงข้อแตกต่างระหว่างบริษัทจากัดกับบริษัทมหาชนจากัด บริษัทเอกชนจากัด บริษัทมหาชนจากัด 1. มีผู้เริ่มก่อการ 3 คนขึ้นไป 1. มีผู้เริ่มก่อการ 15 คนข้ึนไป 2. มีฐานะเป็นนิติบุคคลตามประมวลกฎหมาย 2. มีฐานะเป็นนิติบุคคลตามพระราชบัญญัติ แพ่งและพาณิชย์ บริษัทมหาชนจากัด พ.ศ. 2535 3. ผู้ถือหุ้นสามารถโอนหุ้นใหแ้ ก่บุคคลอื่นได้ 3. ผู้ถือหุ้นสามารถโอนหุ้นให้แก่บุคคลอื่นได้ 4. ออกหนังสือชี้ชวนให้ประชาชนซ้ือหุ้นไม่ได้ 4. ต้องเสนอขายให้แก่ประชาชน โดยออก 5. ออกหุ้นกู้ไม่ได้เว้นแต่มีคุณสมบัติตามท่ี หนังสือช้ีชวน คณะกรรมการ ก.ล.ต. ประกาศกาหนด 5. สามารถกู้ยืมเงินโดยการออกหุ้นกู้ได้ ตาม 6. จาหน่ายหุ้นในราคาตา่ กวา่ มูลค่าไม่ได้ มติที่ประชุมของบริษัท 7. ไม่สามารถซ้ือหุ้นกลับคืนมาได้ 6. จาหน่ายหุ้นในราคาต่ากว่ามูลค่าได้ ถ้า 8. ผู้ถือหุ้นรับผิดไม่เกินจานวนเงินค่าหุ้นท่ียังส่ง ดาเนินการมาแล้ว 1 ปี และบริษัทมีขาดทุน ใช้ไม่ครบมูลค่าที่ตนถือ ต้องได้รับความเห็นชอบจากท่ีประชุมผู้ถือหุ้น 9. หุ้นของบริษัทแต่ละหุ้นมีมูลค่าเท่าๆ กัน และ 7. ซ้ือหุ้นของตนเองกลับคืนมาได้ ไม่ตา่ กว่า 5 บาท 8. ผู้ถือหุ้นรับผิดจากัดไม่เกินจานวนเงินค่า 10.การเรียกช่ือบริษัท ต้องมีคาว่า “บริษัท หุ้นท่ีต้องชาระ นาหน้า และคาว่า “จากัด”ต่อท้ายเสมอ 9. หุ้นของบริษัทแต่ละหุ้นต้องมีมูลค่าเท่าๆ กัน 10. การเรียกชื่อบริษัท ต้องมีคาว่า “บริษัท” นาหน้า และคาว่า “จากัด (มหาชน)” ต่อท้ายเสมอ หรือใช้อักษรย่อว่า “บมจ.” หนว่ ยท่ี 1 ความรู้เบอื้ งต้นเกย่ี วกบั บรษิ ทั
เอกสารประกอบการสอน วชิ าการบญั ชบี ริษทั จากดั (2201-2003) 83 สรุปเนื้อหา บริษัทจากัด จัดตั้งข้ึนตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มีผู้เร่ิมก่อการ 3 คนขึ้นไป สามารถจัดตั้งบริษัทจากัดได้ 2 วิธี คือ วิธีท่ี 1 การจดทะเบียนจัดตั้งบริษัทจากัด 2 ขั้นตอน 1) การจดทะเบียนหนังสือบริคณห์สนธิ 2) การจดทะเบียนจัดตั้งบริษัทจากัด วิธีที่ 2 การจดทะเบียนจัดต้ังบริษัทภายในวันเดียว บริษัทมหาชนจากัด จัดตั้งข้ึนตามพระราชบัญญัติมหาชนจากัด มีผู้เร่ิมก่อการ 15 คนข้ึน ไป สามารถจัดตั้งบริษัทได้ 4 ข้ัน คือ ข้ันตอนท่ี 1 จดทะเบียนหนังสือบริคณห์สนธิ ข้ันตอนท่ี 2 การเสนอขายหุ้น ข้ันตอนท่ี 3 การนัดผู้จองหุ้นประชุมต้ังบริษัท ขั้นตอนที่ 4 จดทะเบียนจัดต้งั บริษัท หุ้นทุนของบริษัท มี 2 ประเภท ได้แก่ หุ้นสามัญ และหุ้นบรุ ิมสิทธิ หน่วยที่ 1 ความร้เู บ้อื งตน้ เก่ียวกบั บรษิ ัท
เอกสารประกอบการสอน วิชาการบัญชบี รษิ ทั จากัด (2201-2003) 84 คาศัพท์ท่ีควรรู้ หน่วยที่ 1 ศัพท์บัญชี ความหมาย Company บริษัท Company Limited บริษัทจากัด Public Company Limited บริษัทมหาชนจากัด Common Stock หุ้นสามัญ Preferred Stock หุ้นบุริมสิทธิ Cumulative Preferred Stock หุ้นบุริมสิทธิชนิดสะสม Non – Cumulative Preferred Stock หุ้นบุริมสิทธิชนิดไม่สะสม Participating Preferred Stock หุ้นบุริมสิทธิชนิดรว่ มรับ Non – Participating Preferred Stock หุ้นบุริมสิทธิชนิดไม่ร่วมรับ Convertible Preferred Stock หุ้นบุริมสิทธชิ นิดแปลงสภาพ Redeemable Preferred stock หุ้นบุริมสิทธิชนิดเรียดไถ่คืนได้ หนว่ ยที่ 1 ความรู้เบื้องตน้ เกย่ี วกบั บริษทั
เอกสารประกอบการสอน วิชาการบญั ชบี รษิ ัทจากดั (2201-2003) 85 แบบฝึกหัดท่ี 1.1 วิชา การบัญชีบริษัทจากัด รหัสวิชา 2201 – 2003 ระดับ ปวช. หน่วยท่ี 1 ความรู้เบื้องต้นเก่ียวกับบริษัท เร่ือง การจัดต้ังบริษัทจากัด คาช้ีแจง ให้นักเรียนตอบคาถามต่อไปนี้ให้ถูกต้องสมบูรณ์ 1. จงบอกความหมายและประเภทของของบริษัท (1 คะแนน) ............................................................................................................................. .................... ............................................................................................................................. .................... ............................................................................................................................. .................... .............................................................................................................. ................................... 2.จงอธิบายข้ันตอนการจัดต้ังบริษัทจากัดภายในวันเดียว (2 คะแนน) ............................................................................................................................. .................... ............................................................................................................................. .................... .............................................................................................................. ................................... ............................................................................................................................. .................... .......................................................................... ....................................................................... ............................................................................................................................. .................... ................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. .................... ............................................................................................................................... .................. ................................................................................................................ ................................. ............................................................................................................................. .................... ............................................................................ ..................................................................... ............................................................................................................................. .................... ............................................................................................................................. .................... .............................................................................................................. ................................... ............................................................................................................................. .................... .......................................................................... ....................................................................... ............................................................................................................................. .................... ................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. .................... ............................................................................................................................... .................. ................................................................................................................ ................................. หน่วยท่ี 1 ความรเู้ บอื้ งต้นเกย่ี วกบั บรษิ ัท
เอกสารประกอบการสอน วชิ าการบัญชีบริษัทจากดั (2201-2003) 86 แบบฝึกหัดที่ 1.2 วิชา การบัญชีบริษัทจากัด รหัสวิชา 2201 – 2003 ระดับ ปวช. หน่วยที่ 1 ความรู้เบ้ืองต้นเก่ียวกับบริษัท เร่ือง การจัดตั้งบริษัทมหาชนจากัด คาช้ีแจง ให้นักเรียนตอบคาถามต่อไปน้ีให้ถูกต้องสมบูรณ์ 1. จงอธิบายความหมายของบริษัทมหาชนจากัด (1 คะแนน) ............................................................................................................................. .................... ................................................................ ............................................................................. .... ............................................................................................................................. .................... ............................................................................................................................. .................... 2.จงอธิบายข้ันตอนการจัดต้ังบริษัทมหาชนจากัด ( 2 คะแนน) ................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. .................... ............................................................................................................................. .................... .............................................................................................................. ................................... ............................................................................................................................. .................... .......................................................................... ....................................................................... ............................................................................................................................. .................... ............................................................................................................................................... .. ............................................................................................................................. .................... ............................................................................................................................... .................. ................................................................................................................ ................................. ............................................................................................................................. .................... ............................................................................ ..................................................................... ............................................................................................................................. .................... ................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. .................... ................................................................................................................................. ................ ............................................................................................................................. .................... .............................................................................................................. ................................... ............................................................................................................................. .................... .......................................................................... ....................................................................... ............................................................................................................................. .................... ................................................................................................................................................. หนว่ ยท่ี 1 ความร้เู บ้ืองต้นเกีย่ วกบั บรษิ ทั
เอกสารประกอบการสอน วชิ าการบัญชีบรษิ ัทจากดั (2201-2003) 87 แบบฝึกหัดท่ี 1.3 วิชา การบัญชีบริษัทจากัด รหัสวิชา 2201 – 2003 ระดับ ปวช. หน่วยท่ี 1 ความรู้เบ้ืองต้นเกี่ยวกับบริษัท เร่ือง ประเภทหุ้นทุน คาช้ีแจง ให้นักเรียนตอบคาถามต่อไปนี้ให้ถูกต้องสมบูรณ์ 1. จงบอกประเภทหุ้นทุนของบริษัท พร้อมอธิบายพอสังเขป (1 คะแนน) ............................................................................................................................. ................ .................................................................................................................. ........................... ............................................................................................................................. ................ ...................................................................................... ....................................................... ............................................................................................................................. ................ .......................................................... ................................................................................... ............................................................................................................................. ................ 2. จงบอกสิทธิของหุ้นทุนของบริษัท พร้อมอธิบายพอสังเขป (1 คะแนน) ............................................................................................................................. ................ ............................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................ ............................................................................................................................................. 3.ให้ระบุข้อแตกต่างระหว่างบริษัทจากัดและบริษัทมหาชนจากัด (2 คะแนน) บริษัทเอกชนจากัด บริษัทมหาชนจากัด หน่วยท่ี 1 ความรเู้ บอ้ื งตน้ เกี่ยวกบั บริษทั
เอกสารประกอบการสอน วชิ าการบญั ชบี รษิ ทั จากดั (2201-2003) 88 ใบมอบหมายงานที่ 1 หน่วยท่ี 1 ความรู้เบ้ืองต้นเก่ียวกับบริษัท เครื่องมือ/วัสดุ/อุปกรณ์ 1. โจทย์ฝึกทักษะรายกลุ่ม 2. เคร่ืองคอมพิวเตอร์ 3. กระดาษสีขาว เอ 4 4. สันรูด ลาดับข้ันการปฏิบัติ 1. นักเรียนแบ่งกลุ่มตามความสมัครใจ กลุ่มละ 4 คน 2. นักเรียนคิดโจทย์ข้ึนเองเกี่ยวกับการจัดพิมพ์แบบการจดทะเบียนหนังสือบริคณห์สนธิ และการจดทะเบียนจัดตั้งบรษิ ัทจากัด โดยดูแนวทางโจทยไ์ ด้จากเอกสารประกอบการสอนวิชาการ บัญชีบริษัทจากัด รหัสวิชา 2201-2003 หน่วยที่ 1 เร่ืองความรู้เบ้ืองต้นเก่ียวกับบริษัท ตัวอย่างท่ี 1.1 3. สมาชิกภายในกลุ่มจัดพิมพ์แบบ 4. นักเรียนทุกกลุ่มนาผลงานส่งครูเพื่อประเมินผล การประเมินผล ผลงานมีความถูกต้องตามหลักการและทฤษฎี หน่วยท่ี 1 ความร้เู บอ้ื งตน้ เกยี่ วกบั บริษทั
เอกสารประกอบการสอน วิชาการบัญชบี ริษทั จากดั (2201-2003) 89 แบบทดสอบหลังเรียน หน่วยที่ 1 เรื่องความรู้เบื้องต้นเก่ียวกับบริษัท คาช้ีแจง 1.แบบทดสอบเป็นแบบปรนยั มีทั้งหมด 10 ข้อๆ ละ 1 คะแนน รวมคะแนนเต็ม 10 คะแนน ใช้เวลาทาสอบ 10 นาที 2. ห้ามขีดเขียนข้อความใดลงในแบบทดสอบ คาสั่ง ให้ผู้เรียนเลือกกากบาท (X) ทับข้อท่ีเห็นว่าถูกที่สุดเพียงข้อเดียว 1.“กิจการท่ีตั้งขึ้นด้วยการแบง่ ทุนเป็นหุ้นมีมูลค่าเท่าๆ กัน โดยมีผู้ถือหุ้นต่างรับผิดจากัดเพียงไม่ เกินจานวนเงินที่ตนยังส่งไม่ครบมูลค่าของหุ้นที่ตนถือ ” จากข้อความดังกล่าวนี้ เป็นความหมายใน ข้อใด ก. บริษัทจากัดตามพระราชบัญญัติมหาชนจากัด พ.ศ.2535 ข. บริษัทมหาชนจากัดตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 1096 ค. บริษัทจากัดตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 1096 ง. บริษัทมหาชนจากัดตามพระราชบัญญัติมหาชนจากัด พ.ศ. 2535 2. การยื่นจดทะเบียนหนังสือบริคณห์สนธิต่อนายทะเบียนต้องทาภายในกี่วัน นับแต่วันที่อนุญาต ให้จองช่ือนิติบุคคล ก. 10 วัน ข. 20 วัน ค. 30 วัน ง. 40 วัน 3.กฎหมายกาหนดให้มูลค่าหุ้นของบริษัทจากัด มีมูลค่าไม่ตา่ กว่ากี่บาท ก. 100 บาท ข. 50 บาท ค. . 10 บาท ง. 5 บาท 4.กลุ่มบุคคลท่ีดาเนินการจัดต้ังบริษัทจากัด เรียกว่าอะไร ก. ผู้เริ่มจัดต้ังบริษัทจากัด ข. ผู้เริ่มก่อการ ค. ผู้ริเร่ิมก่อการ ง. ผู้จัดตั้ง หนว่ ยท่ี 1 ความรเู้ บอื้ งต้นเกีย่ วกบั บรษิ ัท
เอกสารประกอบการสอน วชิ าการบัญชีบริษัทจากัด (2201-2003) 90 5.“บริษัทประเภทจัดตั้งข้ึนด้วยความประสงค์ที่จะเสนอขายหุ้นต่อประชาชน โดยผู้ถือหุ้นมี ความรับผิดจากัดไม่เกินจานวนเงินค่าหุ้นท่ีต้องการชาระ” จากข้อความดังกล่าวคือความหมาย ในข้อใด ก. บริษัทมหาชนจากัดตามพระราชบัญญัติมหาชนจากัด พ.ศ. 2535 มาตรา 15 ข. บริษัทจากัดตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ 1096 ค. บริษัทจากัดตามพระราชบัญญัติมหาชนจากัด พ.ศ. 2535 ง. บริษัทมหาชนจากัดตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 15 6. คณะกรรมการบริษัทมหาชนจากัด จะต้องดาเนินการขอจดทะเบียนบริษัทภายในเวลาใดนับแต่ วันประชุมจัดต้ังบริษัทเสร็จ ก. 20 วัน ข. 2 เดือน ค. 3 เดือน ง. ไม่ได้กาหนด 7. ผู้เร่ิมจัดตั้งบริษัทมหาชนจากัดจะต้องมีก่ีคน ก. 3 คน ข. ต้ังแต่ 7 คนข้ึนไป ค. 15 คน ง. ตั้งแต่ 15 คนข้ึนไป 8. ข้อใดไม่ใช่สิทธิท่ีผู้ถือหุ้นสามัญจะได้รับ ก. สิทธิในการออกเสียงเลือกต้ังกรรมการบริหารงานบริษัท ข. สิทธิได้รับเงินปันผล ค. สิทธิในการรับคืนทุนก่อนหุ้นบุริมสิทธิกรณีบริษัทเลิกกิจการ ง. สิทธิในการเข้าตรวจดูการดาเนินงานของคณะกรรมการการเงิน และรับรู้ข้อมูล ข่าวสารท่ีเก่ียวข้องกับกิจการของบริษัท 9. ข้อใดไม่ใช่ข้อแตกต่างระหว่างบริษัทจากัดและบริษัทมหาชนจากัด ก. บริษัทจากัดมีผู้เริ่มก่อการ 15 คนขึ้นไป แต่บริษัทมหาชนมี 3 คนข้ึนไป ข. บริษัทจากัดเสนอขายหุ้นให้ประชาชนไม่ได้แต่บริษัทมหาชนจากัดเสนอขายได้ ค. มูลค่าหุ้นของบริษัทจากัดต้องไม่ต่ากว่า 5 บาท แต่บริษัทมหาชนจากัดไม่ได้กาหนด ง. บริษัทจากัดจาหน่ายหุ้นในราคาตา่ กว่ามูลค่าไม่ได้แต่บริษัทมหาชนจากัดจาหน่ายได้ 10. ทุนของบริษัทจากัดและบริษัทมหาชนจากัดมีกี่ประเภท ก. 1 ประเภท ข. 2 ประเภท ค. 3 ประเภท ง. 4 ประเภท หนว่ ยที่ 1 ความรู้เบ้ืองต้นเกยี่ วกบั บริษัท
Search