EB45866_ตะเลงพ่าย

ตะเลงพา่ ย ส�านกั งานเลขาธิการสภาการศกึ ษา กระทรวงศกึ ษาธกิ าร

๘๙๕.๙๑๑ ข ส๖๙๑ต สำ� นักงำนเลขำธิกำรสภำกำรศกึ ษำ ตะเลงพำ่ ย กรุงเทพฯ : ๒๕๖๑ ๓๑๒ หนำ้ ISBN : 978-616-270-179-5 ๑. แบบเรยี นกวนี พิ นธ ์ ๒. ประวัตศิ ำสตร์ – อยธุ ยำ ๓. ชอ่ื เรอื่ ง ตะเลงพ่ำย อันดบั ท ่ี ๑ / ๒๕๖๒ สิ่งพมิ พ์ สกศ. พิมพ์คร้งั ที่ ๑ ตลุ ำคม ๒๕๖๑ จำ� นวนพมิ พ์ ๒,๐๐๐ เล่ม ISBN 978-616-270-179-5 จัดพิมพแ์ ละเผยแพร ่ สำ� นกั งำนเลขำธิกำรสภำกำรศกึ ษำ กระทรวงศกึ ษำธิกำร ถนนสุโขทัย เขตดุสติ กรงุ เทพฯ ๑๐๓๐๐ โทร. ๐-๒๖๖๘-๗๑๒๓ ต่อ ๒๔๕๙ โทรสำร ๐-๒๒๔๑-๕๑๕๒ Web Site : http://www.onec.go.th ดแู ลกำรจดั พิมพ ์ บรษิ ทั สำ� นกั พมิ พ์ต้นฉบบั จำ� กัด ๖/๑๔ ซอยวดั บัวขวญั ๑๘ ถนนงำมวงศ์วำน ๒๓ ตำ� บลบำงกระสอ อำ� เภอเมือง จังหวดั นนทบุร ี ๑๐๑๐๐ โทรศัพท์ ๐๒-๙๕๒-๙๒๐๓ พิมพ์ท ่ี โรงพมิ พ์พมิ พ์ดี ภำพปก สมเด็จพระนเรศวรมหำรำชทรงประชมุ ทัพ ณ บริเวณหน้ำ พระพุทธไสยำสน์ วัดป่ำโมกวรวหิ ำร กอ่ นเสดจ็ ไปทรงกระทำ� ยทุ ธหตั ถกี บั สมเด็จพระมหำอุปรำช ลขิ สทิ ธ์ิภำพ วดั ป่ำโมกวรวิหำร จังหวดั อำ่ งทอง

ค�ำนำ� ใน พ.ศ. ๒๕๖๑ สำ� นักงำนเลขำธิกำรสภำกำรศกึ ษำไดด้ ำ� เนิน โครงกำรศึกษำน�ำร่องระบบกำรสนับสนุนกำรจัดกำรเรียนรู้ของผู้สูงอำยุ เพื่อให้ผู้สูงอำยุได้รับกำรพัฒนำตนเองและทักษะต่ำงๆ ท่ีมี ควำมจำ� เป็นต่อกำรด�ำรงชวี ิต เกดิ ควำมมั่นคงและอยูร่ ่วมกนั ในสังคม อยำ่ งมคี วำมสุข สอดคล้องกับนโยบำยของรัฐบำลขอ้ ที่ ๔ นโยบำยด้ำน กำรศึกษำและกำรเรียนรู้ กำรทะนบุ �ำรุงศำสนำ ศลิ ปะและวฒั นธรรม ด้วยเล็งเห็นว่ำแบบเรียนกวีนิพนธ์ “ตะเลงพ่ำย” พร้อมค�ำ อธิบำยศัพท์ของกรมวิชชำธิกำร กระทรวงธรรมกำร พระนิพนธ์ใน สมเด็จพระมหำสมณะเจ้ำ กรมพระปรมำนุชติ ชโิ นรส เปน็ แบบเรยี นที่มี ควำมส�ำคัญทำงประวัติศำสตร์ชำติไทยมำอย่ำงยำวนำน เพ่ือเป็นกำร เฉลมิ ฉลองในวำระทีอ่ งคก์ ำรศกึ ษำ วทิ ยำศำสตร์ และวฒั นธรรมแหง่ สหประชำชำติ (ยูเนสโก) ประกำศยกย่องสมเด็จพระมหำสมณเจ้ำ กรมพระปรมำนชุ ติ ชโิ นรสเปน็ บคุ คลสำ� คญั ของโลก กอรปกบั สมเดจ็ พระ มหำสมณเจ้ำ กรมพระปรมำนุชิตชิโนรส ถือเป็นผู้สูงอำยุตัวอย่ำงและ เป็นกำรน�ำองค์ควำมรู้เกี่ยวกับลิลิต ซึ่งประกอบด้วยร่ำยสุภำพ โคลง สภุ ำพมำเปน็ แบบเรยี นเสรมิ กำรเรยี นรใู้ นกำรเรยี นกำรสอนในหลกั สตู รขน้ั พน้ื ฐำนรำยวชิ ำภำษำไทยและวรรณคดไี ทย ทั้งในด้ำนภำษำ วรรณศิลป์ และประวัติศำสตร์ ตลอดจนเป็นสื่อกำรเรียนกำรสอนให้แก่ครูผู้สอน ด้วย จึงน�ำแบบเรียนดังกล่ำวมำจัดพิมพ์เผยแพร่ควำมรู้ทำงวิชำกำรให้ แกน่ ักเรียน ครูอำจำรยแ์ ละผู้สนใจทัว่ ไป

ฆ หวังเป็นอย่างยิ่งว่าหนังสือตะเลงพ่ายเล่มนี้จะช่วยเป็น ประโยชน์ในการเรียนการสอนวิชาภาษาไทยและวรรณคดีไทยใน หลกั สตู รขั้นพน้ื ฐานในประเทศไทย ตลอดจนเปน็ ส่ือการเรยี นรูใ้ หแ้ ก่ครู ผู้สอนใช้ประโยชน์ในการเรียนการสอนต่อไป (ดร.ชยั พฤกษ์ เสรรี กั ษ์) เลขาธกิ ารสภาการศกึ ษา กนั ยายน ๒๕๖๑

สารบญั หนา้ ค�านา� ค แบบเรยี นกวนี ิพนธ ์ “ตะเลงพ่าย” ๑ สมเดจ็ พระมหาสมณะเจ้า กรมพระปรมานชุ ติ ชโิ นรส ๑๗๙ ค�าอธิบายศัพท์







3

4

5

6

7

8

9

10

11



13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

31

32

33

34

35

36

37

38

39

40

41

42