ธ.ค.62 ภูมิปัญญาท้องถิ่น ต.ทุ่งหลวง อ.ปากท่อจ.ราชบุรี

ทำเนียบภมู ิปญั ญำทอ้ งถ่ิน ตำบลทุง่ หลวง อำเภอปำกทอ่ จงั หวดั รำชบุรี ประจำเดือน ธนั วำคม 2562

คำนำ ภูมิปัญญา คือ ความรู้ความเช่ือ ความสามารถของคนในท้องถิ่นท่ีได้จากการสั่งสม ประสบการณ์ และการเรียนรู้มาเป็นระยะเวลายาวนาน โดยอาศัยความสัมพันธ์ระหว่างคนกับคน คนกับ ธรรมชาติผ่านกระบวนการทางจารีตประเพณี วถิ ีชีวิต การทามาหากินและพิธีกรรมตา่ ง ๆ เพื่อให้เกดิ ความ สมดลุ ระหว่างความสมั พนั ธ์เหลา่ นี้ และมคี ณุ คา่ ทางวฒั นธรรม ตลอดจนเปน็ เอกลกั ษณป์ ระจาท้องถน่ิ กศน. ตาบลทุ่งหลวง จึงได้เลง็ เห็นถงึ ความสาคัญของผู้ทาคุณประโยชน์ เสียสละ และปฏิบัตติ นเป็น แบบอย่างท่ีดี ต่อคนในชุมชน จึงได้จัดทาทาเนียบภูมิปัญญาท้องถิ่นขึ้นเพื่อยกย่อง อนุรักษ์และเผยแพร่ ภูมิปัญญาใน ตาบลทุ่งหลวงให้ชนรุ่นหลังได้ถือเป็นแบบอย่างท่ีดีในการดารงชีวิตต่อไป ในการน้ี กศน.ตาบลทุ่งหลวง ขอขอบคุณเจ้าของภูมิปัญญา ผู้นาชุมชน ภาคีเครือข่าย และนักศึกษา ที่ให้การช่วยเหลือ สนับสนุนและ แนะนาข้อมูลเก่ียวกับการจัดทาทาเนียบภูมิปัญญาของตาบล จนประสบผลสาเร็จ หวังเป็นอย่างย่ิงกว่า ทาเนียบภูมปิ ัญญาฉบับน้ีจะมีประโยชนไ์ ม่มากน็ อ้ ยสาหรบั ผูท้ ตี่ ้องการ ศึกษาหาความรู้เพอ่ื การพฒั นาตนเอง กศน.ตาบลทุ่งหลวง ธนั วาคม 2562

สำรบัญ หนา้ 1 คานา 3 สารบัญ 6 ภูมปิ ญั ญาท้องถนิ่ นางประภารัตน์ อัมรนิ ทรักษา ภมู ปิ ัญญาท้องถิ่น นางประภารัตน์ อัมรินทรักษา ภมู ปิ ัญญาท้องถน่ิ นายอบุ ล แช่มชอ้ ย คณะผจู้ ดั ทา

1 แบบบนั ทกึ ชุดข้อมูลคลังปญั ญำ-ภมู ปิ ญั ญำทอ้ งถนิ่ ตำบลทุ่งหลวง อำเภอปำกทอ่ จังหวัดรำชบุรี ชอ่ื ภมู ิปัญญำ การทาหนอ่ ไม้ต้มและหน่อไม้ดอง ช่อื นางประภารตั น์ นำมสกุล อมั รินทรกั ษา วนั เดอื นปีเกิด 18 มกราคม พ.ศ.2506 ทอ่ี ยู่ปัจจบุ นั ( ทส่ี ำมำรถตดิ ต่อได้ ) บ้านเลขท่ี 171หมู่ที่ 8 ตาบลทงุ่ หลวง อาเภอปากท่อ จังหวดั ราชบรุ ี รหสั ไปรษณีย์ 70140 โทรศพั ท์ 085-2124548 Line ID 0852124548 Facebook ประภารตั น์ อมั รนิ ทรักษา ควำมเป็นมำของบคุ คลคลังปัญญำ คุณประภารัตน์ อัมรินทรักษา เริ่มทาหน่อไม้ต้มและหน่อไม้ดองเม่ือปี พ.ศ.2556 สืบเนื่อง จากมีการทาสวนไผ่และได้ตัดหน่อไม้มาแปรรูป ได้แก่หน่อไม้ต้ม และหน่อไม้ดอง ไว้เพ่ือรับประทานและ สรา้ งรายไดใ้ หแ้ ก่ครอบครัว เน่ืองจากมอี าชีพค้าขายอยแู่ ล้ว คณุ ประภารัตนจ์ ึงได้ทาหน่อไมต้ ม้ และหน่อไม้ ดองมาเร่ือยๆ มีลกู คา้ ช่นื ชอบการทาหนอ่ ไมด้ อง และไดถ้ ่ายทอดความรใู้ ห้แก่บุตรหลาน จดุ เด่นของภมู ิปัญญำท้องถิ่น หน่อไมส้ ามารถนาไปแปรรูปใหเ้ ปน็ อาหารได้หลายชนิด เช่น หนอ่ ไมส้ ด ๆ ตม้ กับกระดูกหมู แกงคัว่ หนอ่ ไม้ หรอื จะต้มเอาไวจ้ มิ้ น้าพริก ทาซปุ หน่อไม้ สว่ นความขมของหนอ่ ไมต้ อ้ งดบั ดว้ ยน้าค้นั ใบ ย่านาง แลว้ หน่อไมก้ จ็ ะหวาน สามารถนาไปจ้ิมนา้ พริกหรอื ทาซุปก็ไดร้ สกลมกล่อม ถา้ อยากเก็บหนอ่ ไม้ ไวก้ นิ นอกฤดูกาล ก็ต้องดองหน่อไมใ้ ห้เป็นหน่อไมเ้ ปรีย้ วเอาไวท้ าแกงสม้ แกงค่ัวได้ วัตถดุ ิบท่ีใชป้ ระโยชน์ในผลิตภัณฑท์ เ่ี กดิ จำกภูมิปัญญำ ซ่ึงพื้นท่ีอืน่ ไม่มี ได้แก่ หนอ่ ไม้ รำยละเอียดของภูมปิ ัญญำท้องถน่ิ ผลผลติ ที่ไดส้ ามารถนาไปใช้ประโยชนไ์ ดจ้ รงิ สามารถสร้างรายได้หลักและรายได้เสริมใหแ้ ก่ ครอบครวั รปู แบบและลกั ษณะกำรถำ่ ยทอด กำรประชำสมั พนั ธ์ เผยแพร่ภูมิปัญญำท้องถิ่น  ยังไม่เคยมีการเผยแพร/่ ใชเ้ ฉพาะบุคคล  เคยเผยแพรเ่ ฉพาะในชุมชน  มีการเผยแพรผ่ ่านสื่อมวลชนและส่ืออ่นื อย่างแพรห่ ลาย  มีการดูงานจากบุคคลภายนอก จานวน ....... ครง้ั จานวน ........คน  มกี ารนาไปใช้ อื่นๆ (ระบุ) ลักษณะของภมู ิปัญญำท้องถ่ิน กำรพัฒนำต่อยอดภูมปิ ญั ญำใหเ้ ป็นนวัตกรรม คณุ ค่ำ (มูลค่ำ) และ ควำมภำคภูมิใจ  ภูมปิ ัญญาท้องถ่นิ /นวัตกรรมทคี่ ิดคน้ ข้ึนมาใหม่  ภมู ปิ ัญญาท้องถ่นิ ดั้งเดิมไดร้ ับการถ่ายทอดมาจาก  ภูมปิ ัญญาท้องถิ่นที่ไดพ้ ฒั นาและต่อยอด แบบเดิม ในอดตี การทาหน่อไมต้ ้มหน่อไมด้ องขายเพอ่ื เปน็ อาชีพ ยงั ไม่ค่อยแพรห่ ลาย สว่ นมากเปน็ การทาเพื่อใชบ้ ริโภคในครัวเรอื น กำรพัฒนำต่อยอด ปัจจุบนั ความต้องการหน่อไม้ต้มหนอ่ ไม้ดองมมี ากข้ึน คุณประภารตั น์ คือผู้ท่มี ีความรู้และมปี ระสบการณ์ในการทาหนอ่ ไมต้ ้มและหนอ่ ไม้ดอง ได้ทาเป็นอาชีพหลักเพื่อเปน็ การ สรา้ งรายได้ใหแ้ กค่ รอบครัว ไดใ้ ห้ความร้กู ารทาหนอ่ ไมต้ ้มและหนอ่ ไมด้ อง ในพื้นทหี่ มทู่ ี่ 8 ตาบลทุง่ หลวง และพื้นท่ใี กล้เคียง สาหรับผู้ที่สนใจ และประกอบเป็นอาชีพ

รปู ภำพเจ้ำของภมู ิปญั ญำ 2 ช่ือนำงประภำรตั น์ อัมรนิ ทรกั ษำ ( เจ้ำของภูมปิ ญั ญำกำรทำหนอ่ ไมต้ ้มและหน่อไมด้ อง) รปู ภำพภมู ิปญั ญำกำรทำหน่อไมต้ ้มและหน่อไมด้ อง

3 แบบบันทึกชุดขอ้ มูลคลังปัญญำ-ภูมิปญั ญำท้องถนิ่ ตำบลทงุ่ หลวง อำเภอปำกท่อ จงั หวัดรำชบุรี ช่ือภมู ปิ ัญญำ การทามะม่วงกวน ชอื่ นางประภารตั น์ นำมสกุล อัมรนิ ทรักษา วนั เดือนปีเกิด 18 มกราคม พ.ศ.2506 ที่อยู่ปจั จบุ นั ( ทสี่ ำมำรถตดิ ตอ่ ได้ ) บ้านเลขท่ี 171 หมู่ที่ 8 ตาบลทุง่ หลวง อาเภอปากท่อ จังหวดั ราชบุรี รหัสไปรษณีย์ 70140 โทรศัพท์ 085-2124548 Line ID 0852124548 Facebook ประภารัตน์ อัมรินทรกั ษา ควำมเป็นมำของบคุ คลคลงั ปัญญำ ในอดีตคุณประภารตั น์ จะทามะม่วงกวนเมอื่ ผลผลิตมะมว่ งในสวน มเี หลือจานวนมาก เป็นการแปรรูปชนิดหน่ึงท่ีสามารถเก็บไว้รับประทานได้นาน แต่ปัจจุบันเมื่อมะม่วงกวนกลายเป็นการค้า คุณประภารัตน์ จะเริ่มกวนมะม่วงเม่ือผลผลิตเร่ิมออกราวปลายเดือนมีนาคม หรือต้นเดือนเมษายน โดย ปกตมิ ะม่วงในฤดูจะนามาใชท้ ามะม่วงกวนและหมดปลายเดือนพฤษภาคม หากบา้ นไหนต้องการทามะม่วง กวนขายต่อ ก็ต้องสั่งซ้ือจากพ่อค้าคนกลาง ท่ีปัจจุบันจะเข้าไปยังจังหวัดต่างๆ ท่ีรับซ้ือมะม่วง หรือตลาด กลางสินค้าเกษตรจังหวัดต่างๆ แต่ละปี คุณประภารัตน์ จะทามะม่วงกวนจากผลผลิตในสวนของตนเอง ประมาณ 700 กิโลกรัม แต่บางบา้ นทีท่ ามะม่วงกวนเป็นอาชพี อาจสั่งผ่านพ่อคา้ คนกลางให้ซ้ือมะม่วงมาส่ง มากกวา่ จานวนนี้ จดุ เดน่ ของภมู ปิ ัญญำท้องถ่ิน มะมว่ งกวน เปน็ ภมู ิปญั ญาชาวบ้านแตด่ ัง้ เดิม แต่ละพื้นทที่ ่ัวประเทศไทยเชอื่ วา่ หากมีการ ถ่ายทอดมายงั รุน่ ลูกรุน่ หลาน การทามะมว่ งกวน เดก็ ร่นุ ใหมจ่ ะสามารถทาได้โดยการเรยี นรจู้ ากภูมิปญั ญา เวน้ เสยี แต่สญู หายไปตามกาลเวลา ทาใหภ้ ูมปิ ัญญาในการทามะมว่ งกวนเลอื นหายไป วตั ถุดิบท่ีใชป้ ระโยชน์ในผลิตภัณฑ์ทีเ่ กดิ จำกภูมิปัญญำ ซ่ึงพืน้ ทีอ่ นื่ ไม่มี ได้แก่ มะม่วงชนดิ ต่างๆ เชน่ นา้ ดอกไม้ ฟา้ ลน่ั หนองแซง โชคอนนั ต์ แกว้ เป็นต้น รำยละเอียดของภูมิปัญญำท้องถิน่ การกวนมะมว่ งให้รสชาตดิ คี วรใช้มะม่วงอย่างน้อย 3 ชนดิ และควรมมี ะมว่ งนา้ ดอกไมเ้ ป็น มะม่วงหลกั ทุกการกวน เพราะเป็นพนั ธุท์ ่ีใหน้ า้ ขณะกวนมากกวา่ พนั ธุ์อ่ืน หากไม่มีมะมว่ งน้าดอกไม้ เนื้อ มะม่วงกวนจะเข้มข้นเกินไป กรณีท่ีไม่มีมะมว่ งน้าดอกไมเ้ ลย อาจใช้มะมว่ งเพชรบา้ นลาดแทนได้ เพราะ ให้น้ามากขณะกวนเช่นเดยี วกัน หรอื มะม่วงฟา้ ล่นั เป็นมะม่วงทีใ่ หเ้ นื้อเปน็ แปง้ มากขณะกวน ขึน้ อยูว่ ่า ตอ้ งการให้เนอ้ื มะมว่ งกวนมลี ักษณะอย่างไร ถ้าตอ้ งการให้มรี สชาตหิ วาน ควรใชม้ ะม่วงแกจ่ ดั ถา้ ต้อง การใหเ้ น้อื มะม่วงกวนตกทราย ใหใ้ ชม้ ะม่วงงอมจนเละกับมะม่วงทว่ั ไปผสม หรือ ใช้มะมว่ งอกร่องทาจะ ได้เนือ้ ตกทรายทุกครัง้ ถา้ ไม่ต้องการใหแ้ มลงมาตอม ข้นึ อยู่กับการกวน หากกวนให้ส่วนผสมรัดเขา้ กนั ทกุ อย่างแล้วพ้ืนผวิ ดา้ นหน้าจะมะมว่ งกวนจะตงึ แมลงจะไมม่ ากวน ยกเว้น ตวั มม้ิ กับตัวตอ่ ท่ีจะมาอาศัย ดดู เอาน้าหวานไปเท่านัน้ หากเกบ็ มะมว่ งกวนไวน้ านเกนิ 2 เดือน มะมว่ งกวนจะเปลยี่ นสีคลา้ มากกวา่ เดมิ แตร่ สชาติไม่เปลี่ยน แต่สิ่งทไี่ ด้กับผบู้ ริโภค คอื ได้รบั ประทานสินคา้ ท่ไี มม่ สี ว่ นประกอบของสารใดๆ เจือปน และรสชาตไิ ด้ตามความอ่อนแก่ของมะม่วงที่ใชเ้ ป็นวตั ถดุ ิบ

4 รปู แบบและลกั ษณะกำรถ่ำยทอด กำรประชำสมั พนั ธ์ เผยแพรภ่ มู ปิ ัญญำทอ้ งถิ่น  ยงั ไม่เคยมกี ารเผยแพร/่ ใช้เฉพาะบุคคล  เคยเผยแพรเ่ ฉพาะในชุมชน  มีการเผยแพร่ผา่ นส่ือมวลชนและส่อื อื่นอย่างแพรห่ ลาย  มีการดงู านจากบคุ คลภายนอก จานวน ....... คร้งั จานวน ........คน  มีการนาไปใช้ อน่ื ๆ (ระบ)ุ ลักษณะของภมู ิปัญญำทอ้ งถ่ิน กำรพฒั นำต่อยอดภูมปิ ัญญำให้เป็นนวตั กรรม คณุ คำ่ (มูลคำ่ ) และ ควำมภำคภูมใิ จ  ภูมิปญั ญาท้องถิ่น/นวตั กรรมท่ีคิดค้นข้นึ มาใหม่  ภมู ปิ ญั ญาทอ้ งถิ่นด้ังเดิมได้รบั การถา่ ยทอดมาจาก  ภมู ิปัญญาทอ้ งถิ่นท่ีไดพ้ ัฒนาและต่อยอด แบบเดิม ไดร้ บั การถ่ายทอดมาจากบรรพบุรุษพอ่ แม่เคยทามาในอดีต กำรพฒั นำตอ่ ยอด มีการตอ่ ยอดผลิตภัณฑใ์ ห้รสชาตดิ ีถูกปากผบู้ รโิ ภคมากยิ่งข้ีน บรรจุภัณฑส์ ะอาด ปลอดภัย มีหลายขนาด

5 ชื่อเจำ้ ของภมู ิปญั ญำ ชอ่ื นำงประภำรตั น์ อัมรนิ ทรักษำ ( เจ้ำของภูมิปญั ญำกำรทำมะม่วงกวน ) รูปภำพภูมิปญั ญำกำรทำมะมว่ งกวน

6 แบบบนั ทึกชุดข้อมูลคลังปญั ญำ-ภูมปิ ญั ญำท้องถนิ่ ตำบลทงุ่ หลวง อำเภอปำกทอ่ จังหวัดรำชบรุ ี ชอ่ื ภมู ิปัญญำ ปราชญ์ชาวบา้ นศูนย์เครือข่ายปราชญช์ าวบา้ น กลุ่มเกษตรอนิ ทรยี ์ บา้ นเหล่ามะละกอ ช่ือ นายอุบล นำมสกุล แช่มช้อย วนั เดอื นปีเกดิ 12 มีนาคม พ.ศ. 2493 ทอี่ ยู่ปจั จุบัน ( ทสี่ ำมำรถติดต่อได้ ) บา้ นเลขที่ 43 หมู่ที่15 ตาบลท่งุ หลวง อาเภอปากท่อ จงั หวดั ราชบุรี รหสั ไปรษณยี ์ 70140 โทรศัพท์ 081-7564231 Line ID 0817564231 Facebook- ควำมเป็นมำของบคุ คลคลงั ปญั ญำ นายอุบล แช่มช้อย เกิดที่ตาบลห้วยไผ่ อาเภอเมือง จังหวัดราชบุรี เม่ือ พ.ศ.2491 ปัจจุบันอายุ 71 ปี สถานท่ีทางานปัจจุบัน ศูนย์เครือข่ายปราชญ์ชาวบ้าน กลุ่มเกษตรอินทรีย์ บ้านเหล่า มะละกอ ตาแหนง่ หวั หน้าศูนย์ปราชญ์ สมรสกับนางเสย แช่มชอ้ ย มีธิดา 2 คน ปจั จุบันเป็นขา้ ราชการ บานาญ มีทาอาชีพรองด้านการเกษตรกรรม ทั้งน้ีครอบครัวได้ดาเนินชีวิตตามแนวทางของปรัชญา เศรษฐกิจพอเพียง ด้วยการปฏิบัติตนโดยศึกษาสภาพปัญหา ศึกษาสาเหตุของปัญหาภายในครอบครัว วิเคราะห์ศักยภาพของครอบครัวและสภาพแวดล้อม แล้วนามาวางแผนชีวิต หาแนวทางการพึ่งตนเอง การประกอบสัมมาอาชีพตามความเหมาะสมของครอบครัว โดยพิจารณาทั้งทุนทรัพย์ ความรู้ ความสามารถ การผลิตและการบริโภค โดยไม่เบียดเบียนตนเองและผูอ้ ่ืน นอกจากนี้ยงั ไดร้ ่วมกิจกรรมกับ ชุมชนในการพฒั นาคุณภาพของคนในชมุ ชนอยเู่ ป็นนิจ จดุ เด่นของภมู ิปัญญำท้องถิ่น การทาปุ๋ยหมักชวี ภาพ การทาปยุ๋ อินทรยี น์ ้า ฮอร์โมน การทาสมุนไพรไล่แมลง สมนุ ไพร ป้องกันโรคพืชการทาน้าสม้ ควันไม้ป้องกนั แมลง การบรหิ ารจัดการกล่มุ การทาสบู่ ผงซักฟอก การดาเนิน ชวี ิตแนวเศรษฐกิจพอเพียง วัตถุดิบท่ใี ชป้ ระโยชนใ์ นผลิตภัณฑท์ ีเ่ กดิ จำกภูมปิ ญั ญำ ซ่ึงพนื้ ทอ่ี ่ืนไม่มี ได้แก่ มลู สตั ว์ (ข้ีววั ขหี้ ม)ู สาหรับทาปยุ๋ หมัก รำยละเอียดของภูมิปัญญำท้องถิ่น เป็นความสามารถเฉพาะบุคคล สามารถฝึกฝนจนเกดิ ความชานาญได้ ผลติ ภณั ฑท์ ่ีได้ สามารถนาไปใชป้ ระโยชนไ์ ด้จรงิ สามารถสร้างรายไดห้ ลักและรายไดเ้ สริมใหแ้ ก่ครอบครัว รูปแบบและลักษณะกำรถ่ำยทอด กำรประชำสัมพันธ์ เผยแพร่ภูมปิ ญั ญำท้องถ่ิน  ยังไม่เคยมีการเผยแพร/่ ใชเ้ ฉพาะบุคคล  เคยเผยแพรเ่ ฉพาะในชุมชน  มีการเผยแพร่ผ่านส่ือมวลชนและสอื่ อ่นื อย่างแพร่หลาย  มีการดูงานจากบุคคลภายนอก จานวน ....... คร้งั จานวน ........คน  มีการนาไปใช้ อื่นๆ (ระบ)ุ ลกั ษณะของภมู ิปญั ญำท้องถ่ิน กำรพัฒนำต่อยอดภูมปิ ัญญำใหเ้ ป็นนวตั กรรม คุณค่ำ (มูลค่ำ) และ ควำมภำคภมู ใิ จ  ภมู ปิ ญั ญาท้องถนิ่ /นวัตกรรมทค่ี ิดค้นขึ้นมาใหม่  ภมู ปิ ญั ญาทอ้ งถิน่ ดั้งเดิมไดร้ ับการถ่ายทอดมาจาก  ภมู ปิ ัญญาทอ้ งถ่นิ ที่ไดพ้ ัฒนาและต่อยอด

7 แบบเดิม ในอดีตศนู ย์เครอื ข่ายปราชญ์ชาวบ้าน กลมุ่ เกษตรอนิ ทรีย์ บ้านเหลา่ มะละกอยังเป็น ที่รู้ไม่กว้างมากนัก กำรพัฒนำต่อยอด นายอุบล แช่มช้อย ได้ดาเนินชีวิตตามแนวทางปรัชญาของเศรษฐกิจ พอเพียง มาต้ังแต่ปี 2542 จนสามารถเป็นแบบอย่างให้กับคนในชุมชน นอกจากนี้ยังได้รับการแต่งตั้งจาก ชุมชน ให้ทาหน้าท่ีต่างๆในชุมชน ได้แก่ กรรมการหมู่บ้าน ประธานคณะทางานโครงการ SML กรรมการ หมู่บ้านเข้มแข็งป้องกันยาเสพติด กรรมการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทของคนในชุมชน ประธานคณะกรรมการ สถานศึกษาโรงเรียนประถมศึกษาและกรรมการสถานศึกษาโรงเรียนมัธยมศึกษา โดยให้คาแนะนาปรึกษา และสนับสนุนงานการศึกษา รวมท้ังกรรมการวิทยาลัยการอาชีพปากท่อ ประธานกรรมการธนาคารต้นไม้ ทงุ่ หลวง สนบั สนนุ งานการศึกษา โดยจัดวิทยากรมาให้ความร้กู ับชมุ ชนและส่งเสริมให้เกิดการดาเนินงานใน การหาพนั ธ์ุกลา้ ไม้ ส่งเสริมการปลกู รวมท้ังการจดั สารวจและการจดั ทาบัญชธี นาคารต้นไม้ ทาใหช้ ุมชนเห็น ความสาคัญ และประโยชน์ของต้นไม้มากข้ึน และได้ให้ความรู้แก่ประชาชนที่มาอบรมที่ศูนย์เรียนรู้ปราชญ์ ชาวบ้าน บ้านเหล่ามะละกอ และได้รับการเชิญให้เป็นวิทยากรในการอบรม การสัมมนาของชุมชนและ หน่วยงานราชการ องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน ตั้งแต่ ปี 2549 จนถึงปัจจุบัน ปัจจุบันศูนย์เครือข่าย ปราชญ์ชาวบ้าน กลุ่มเกษตรอินทรีย์ บ้านเหลา่ มะละกอเป็นที่รู้จกั ของคนท่ัวไปและมีคนมาศกึ ษาดูงานเพ่ิม มากขน้ึ

8 รูปภำพเจ้ำของภูมิปัญญำ ช่อื นำยอุบล แช่มช้อย ( เจ้ำของภูมปิ ัญญำปรำชญ์ชำวบำ้ นศนู ย์เครือขำ่ ยปรำชญช์ ำวบ้ำน กลุ่มเกษ. ต08ร1อ-ิน75ท6ร4ีย2์ 3บ1้ำนเหล่ำมะละกอB)ack รูปภำพภมู ิปัญญำปรำชญช์ ำวบำ้ นศูนยเ์ ครอื ขำ่ ยปรำชญ์ชำวบำ้ น กลุ่มเกษตรอนิ ทรีย์ บำ้ นเหล่ำมะละกอ

ท่ีปรกึ ษำ คณะผู้จัดทำ 1.นางสาวดารตั น์ กาญจนาภา ผอู้ านวยการสานกั งาน กศน. จงั หวัดราชบุรี 2.นางศิริเพ็ญ สงั ขบรู ณ์ ผ้อู านวยการ กศน. อาเภอปากท่อ 3.นางสาวชาลนิ ี ดารา ครู รำ่ ง/เรยี บเรียงและจดั พิมพ์ ครู กศน.ตาบลทุ่งหลวง นางสาวรุ่งนภา ศลิ าวงศ์