บทที่ 5 บทบาทของมัคคุเทศก์ต่อธุรกิจและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับมัคคุเทศก์

คำนำ เอกสารประกอบการสอนรายวิชางานมัคคุเทศก์ รหัสวิชา 307022005 จัดทำขึ้นเพื่อเสริมสร้าง ความรู้และความเข้าใจแก่นักเรียนสาขางานการท่องเที่ยว และผู้ที่สนใจ ได้ศึกษาข้อมูลเกี่ยวกับ 1) ความรู้ เบ้อื งต้นเก่ยี วกบั วชิ าชีพมัคคเุ ทศก์ และผ้นู ำเท่ียว 2) ประเภท คณุ สมบัติ บคุ ลิกลักษณะของมคั คเุ ทศก์ 3) การ วางแผนและการแก้ปัญหาในการนำเที่ยว 4) ระเบียบ ขั้นตอนและพิธีการเข้าออกประเทศ 5) บทบาทของ มคั คเุ ทศกต์ ่อธรุ กจิ และหนว่ ยงานท่ีเกย่ี วขอ้ งกับมัคคุเทศก์ เอกสารประกอบการสอนนี้ได้จัดทำขึ้นจากกการศึกษาข้อมูลจากหนังสือ ตำรา เอกสารและเว็บไซต์ ต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับงานมัคคุเทศก์ ประกอบกับการถ่ายทอดความรู้และประสบการณ์ของผู้จัดทำ เพื่อให้ได้ ข้อมูลที่ถูกต้อง ครบถ้วน หวังเป็นอย่างยิ่งว่า เอกสารประกอบการสอนนี้จะเป็นประโยชน์ต่อผู้เรียนและผู้ท่ี สนใจ และหากมีข้อตชิ มหรอื คำแนะนำประการใด ผจู้ ัดทำจัดขอบพระคณุ เปน็ อย่างยง่ิ นางวรณัน พงษ์จีน วทิ ยาลยั อาชีวศกึ ษานครศรธี รรมราช

บทท่ี 5 บทบาทของมคั คเุ ทศก์ต่อธุรกจิ และหนว่ ยงานท่เี กี่ยวข้องกบั มคั คเุ ทศก์ บทนำ มอบหมายนักศึกษา ได้ศึกษาความต้องการของมัคคุเทศก์ไทยต่อหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการปฏิบัติ หนา้ ที่มัคคเุ ทศก์ อตุ สาหกรรมท่องเทีย่ ว ประกอบด้วยธุรกิจต่างๆ มากมายท่เี กีย่ วข้องกับการรองรับกิจกรรมที่ เกิดขึ้นจากการเดินทางของนักท่องเที่ยว โดยส่วนใหญ่มุ่งหวังรายได้จากการเดินทางหรือการท่องเที่ยวของ บุคคล ไม่ว่าการท่องเที่ยวนั้นจะใกล้หรือไกล ภายในหรือภายนอกประเทศ ผู้ท่องเที่ยวจำเป็นต้องจับจ่ายใช้ สอยในเร่ืองการเดินทาง ค่าท่ีพัก อาหารการกนิ ของท่รี ะลึก ใช้จา่ ยเพื่อทอ่ งเท่ียวเพอื่ นันทนาการ ความบนั เทิง เริงรมย์และอื่นๆ อีกมากมาย อุตสาหกรรมเหล่านี้เกิดขึ้นเพ่ือรองรบั การทอ่ งเทีย่ ว แต่อุตสาหกรรมดังกล่าวไม่ อาจดำเนนิ กิจการหรือขับเคล่ือนไดโ้ ดยองค์กรหนึ่งองค์กรใดเพียงลำพัง แต่จำเป็นต้องแยกกันประกอบกิจการ ตามความถนัดของตน มที ้ังขนาดเล็ก ขนาดกลาง ขนาดใหญ่ ซ่งึ อาจจะมีเจ้าของกิจการเพียงคนเดียว หรือ เป็นห้างหุ้นส่วน หรือในรูปแบบของบริษัทก็ได้ เช่น ธุรกิจนำเที่ยว ธุรกิจที่พักแรม ธุรกิจขนส่ง ธุรกิจบริการ อาหารและบันเทิง ธุรกิจสินค้าที่ระลึก เป็นต้น ธุรกิจใดๆ ก็ตามที่ใช้เป็นฐานรองรับการท่องเที่ยว จะเรียก โดยรวมว่าอุตสาหกรรมท่องเที่ยว อุตสาหกรรมประเภทนี้จะประสบผลสำเร็จมากน้อยเพียงใดขึน้ อยู่กบั บคุ คล สำคัญประเภทหนึ่ง นั่นก็คือมัคคุเทศก์หรือผู้นำเที่ยวนั่นเอง หากบุคคลประเภทนี้ไม่นำนักท่องเที่ยวให้เข้าไป รู้จักหรือสัมผัสธุรกิจเหล่านั้นก็จะไม่สามารถดำเนินธุรกิจได้อย่างเต็มที่ ธุรกิจบางอย่างอาจต้องพึ่งพาอาศัย มัคคุเทศก์โดยตรง บางประเภทอาศัยอาศัยมัคคุเทศก์ในการช่วยประชาสัมพันธ์ธุรกิจ หรืออาศัยมัคคุเทศก์ทำ หน้าที่คอยแนะนำธุรกิจตนเสมือนเป็นพนักงานคนหนึ่ง ต่อไปนี้จะกล่าวถึงธุรกิจที่สำคัญในอุตสาหกรรม ท่องเที่ยว และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องที่มัคคุเทศก์จะต้องเข้าไปเกี่ยวข้องในการปฏิบัติหน้าที่อยู่เสมอธุรกิจนำ เทย่ี ว ตามความในพระราชบัญญัติธุรกิจนำเที่ยวและมัคคุเทศก์ พ.ศ.2535 ได้ให้ความหมายของธุรกิจนำ เท่ยี วไว้ว่า คือ “การประกอบธุรกจิ เกี่ยวกับการจดั หรือการให้บริการ หรอื การอำนวยความสะดวกเก่ียวกับการ เดินทาง สถานที่พักอาหาร ทัศนาจร และหรือมัคคุเทศก์ให้แกน่ ักทอ่ งเทีย่ ว” ทั้งนี้ธุรกิจนำเที่ยวจะมุ่งเนน้ การ นำเที่ยวในเชิงธุรกิจ มีการดำเนินการเป็นกิจการโดยมีผลตอบแทนในการดำเนินงาน ทางบริษัทนำเที่ยวอาจ ดำเนินการจดั บริการด้านต่าง ๆ ในการเดนิ ทางหรือจัดนำเท่ยี วเอง หรืออาจเปน็ ตวั กลางหรือตัวแทนให้บริการ ระหว่างนักท่องเที่ยวกับสถานประกอบต่างๆ ที่เกี่ยวข้องได้เช่นกัน เช่น เป็นตัวกลางหรือตัวแทนของโรงแรม แหล่งท่องเที่ยว แหล่งเขา้ ชมต่างๆ ฯลฯ ทง้ั น้ีธุรกิจนำเที่ยวอาจรวมถึง บรษิ ัทตวั แทนขนาดเล็กที่ทำหน้าที่ขาย บัตรโดยสารเครื่องบิน เป็นนายหน้าให้เช่ารถ หรือรับจองโรงแรม หรือติดต่อหามัคคุเทศก์ให้กับนักท่องเที่ยว ด้วยก็ได้ ตอ่ ไปนีค้ อื ความร้เู กีย่ วกับธุรกจิ นำเทย่ี วทมี่ ัคคเุ ทศก์ควรทราบ เพอื่ เป็นความร้รู อบตัวและนำไปปรับใช้ กบั หน้าทีข่ องตนในการปฏิบัตงิ านการเปน็ มคั คเุ ทศก์

บทบาทหน้าท่ขี องมคั คุเทศก์ทีม่ ีตอ่ ธรุ กิจนำเทย่ี ว 1. มัคคุเทศก์มีบทบาทหน้าที่ในการอำนวยความสะดวกในการนำเที่ยว แก้ไขปัญหาเฉพาะหน้าแทน บริษทั นำเที่ยว หากเปน็ ปัญหาเพียงเล็กน้อยมัคคุเทศก์กจ็ ะอาศัยประสบการณท์ ่ีผ่านมาในการแก้ไขปัญหา แต่ หากเป็นปัญหาใหญม่ ัคคุเทศก์อาจตอ้ งอาศัยคำแนะนำหรือรอคำสั่งจากบรษิ ัทนำเทีย่ ว 2. มัคคุเทศก์มีบทบาทหน้าที่เป็นผู้รักษาผลประโยชน์ในด้านต่างๆ แทนบริษัทนำเที่ยว เช่น เมื่อถูก สถานประกอบการไม่ว่าจะเป็นโรงแรม ร้านอาหารหรือสถานประกอบอื่นๆ เอารัดเอาเปรียบมัคคุเทศก์ก็ต้อง สอบถามความจริงนำเอกสารหลักฐานการเข้าใช้บริการต่างๆ มายืนยัน หากเห็นว่าถูกเอาเปรียบมัคคุเทศก์ก็ พร้อมทจ่ี ะรกั ษาผลประโยชนใ์ หท้ างบริษทั 3. มัคคุเทศก์มีบทบาทหน้าที่เป็นผู้ที่จะสร้างชื่อเสียง และคอยโฆษณาประชาสัมพันธ์เกี่ยวกับสินค้า บริการต่างๆ ของบริษัทนำเที่ยวที่ตนสังกัดหรือที่ตนรับงานให้นักท่องเที่ยวทราบ โดยเฉพาะเมื่อเวลา นักท่องเทีย่ วสอบถามหรือประชาสมั พันธส์ นิ ค้าบริการด้านการท่องเท่ยี วอ่นื ๆ วันสดุ ทา้ ยในการเดินทาง 4. มคั คุเทศก์มีบทบาทหน้าท่ีเสมือนเปน็ ตัวแทนของบริษทั นำเทยี่ ว ในการสรา้ งเครือข่ายสัมพันธภาพ อันดีกับสถานประกอบการที่เกี่ยวข้องไม่ว่าจะเป็นโรงแรม ร้านอาหาร แหล่งท่องเที่ยว ร้านสินค้าที่ระลึก บริษัทรถบรษิ ทั นำเที่ยวอ่นื ๆ 5. มัคคุเทศก์มีบทบาทหน้าที่เป็นผู้เก็บข้อมูลเกี่ยวกับนักท่องเที่ยว แหล่งท่องเที่ยวโรงแรมที่พัก ร้านอาหารตลอดจนข้อมูลสถานที่อื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง ข้อมูลที่เป็นปัญหา ข้อควรแก้ไข ข้อเสนอแนะในการนำ เที่ยวแต่ละครั้งมารายงานให้บริษัทนำเที่ยวทราบ เพื่อให้บริษัทนำข้อมูลที่ได้ไปปรับปรุงแก้ไขการบริการให้ดี ยิ่งขึ้นธุรกิจขนส่งการขนส่งผู้โดยสารแบ่งออกเป็น 5 ประเภท คือ การขนส่งผู้โดยสารทางรถยนต์ การขนส่ ง ผ้โู ดยสารทางรถไฟ การขนส่งผ้โู ดยสารทางเรอื และการขนส่งผโู้ ดยสารทางเคร่อื งบนิ การขนส่งผู้โดยสาร ทางรถไฟฟ้า ในส่วนของมัคคุเทศก์เองควรเปน็ ผ้มู ีความรอบร้ใู นธรุ กจิ ขนส่งทุกประเภท ดงั น้ี บทบาทหน้าที่ของมัคคุเทศกท์ ่ีมตี อ่ ธุรกิจขนสง่ มัคคุเทศก์ควรใส่ใจเรียนรู้จักธุรกิจขนส่ง เพื่อที่จะสามารถอำนวยความสะดวกในการรับส่งและดูแล การเดินทางในเส้นทางต่างๆ ให้นักท่องเที่ยวได้อย่างราบรื่น ซึ่งการที่มัคคุเทศก์จะต้องทราบรายละเอียด เกย่ี วกบั ธุรกจิ ขนส่งประเภทใดมากเปน็ พิเศษนนั้ ก็ขน้ึ อยู่กับวา่ ตนจะต้องนำนักท่องเท่ียวไปทอ่ งเที่ยวในสถานที่ ใดรายการนำเท่ยี วระบุยานพาหนะประเภทไหน ซงึ่ ในภาพรวมแลว้ มัคคเุ ทศกจ์ ะมบี ทบาทหนา้ ท่ตี ่อธุรกิจขนส่ง ดังน้ี 1. มัคคุเทศก์มีบทบาทหน้าท่ีชว่ ยประชาสัมพันธ์ให้ความรู้ในการใชบ้ ริการจากธุรกิจขนส่งและธุรกิจที่ เกยี่ วข้องต่อเนื่องจากการขนส่ง เชน่ ธุรกิจรา้ นอาหาร ธุรกจิ ในการท่าอากาศยาน ฯลฯ 2. มคั คเุ ทศก์มีบทบาทหนา้ ที่อำนวยความสะดวกแกผ่ ูเ้ ดนิ ทางหรอื นักท่องเทย่ี วแทนเจา้ หนา้ ที่ในธุรกิจ ขนส่งต่าง ๆ ไมว่ า่ จะเป็นการท าหนา้ ท่ีต้อนรบั การชว่ ยขนสัมภาระ การตดิ Tag สมั ภาระ การ Check in และ ซื้อบัตรโดยสารเป็นกลุ่มคณะ อันจะทำให้เป็นการลดภาระในการดูแลผู้โดยสารจากทางเจ้าหน้าที่ และทำให้ การทำงานของทางเจ้าหน้าท่ีในธุรกจิ ขนส่งต่างๆ เปน็ ไปดว้ ยความรวดเรว็

3. มัคคุเทศก์มีบทบาทหน้าทีเ่ ป็นคนกลางในการสือ่ สารหรือแก้ไขปัญหา หากเกิดกรณีนักท่องเทีย่ วมี ปญั หากบั ทางธรุ กิจด้านการขนส่งตา่ งๆ 4. มัคคุเทศก์มบี ทบาทผ่อนเบาภาระหน้าท่ี ดูแล ให้ความปลอดภัยนกั ท่องเที่ยว ปฏบิ ตั ิตนเปน็ ผ้นู ำใน การเขา้ ใช้บริการ ต้งั แตเ่ ริ่มตน้ เดนิ ทางจนถึงจดุ หมายปลายทางแทนเจ้าหนา้ ท่ใี นธุรกจิ ขนสง่ ธรุ กจิ ท่ีพักแรมตาม ความหมายในพระราชบัญญัติโรงแรม พ.ศ.2547 ได้ให้ความหมายของคำว่าโรงแรมไว้ว่าหมายถึงสถานที่พกั ที่จัดตั้งขึ้นโดยมีวัตถุประสงค์ในทางธุรกิจ เพื่อให้บริการที่พักชั่วคราวสำหรับคนเดินทางหรือบุคคลอื่นโดยมี ค่าตอบแทน ท้ังน้ไี ม่รวมถึง 1) สถานที่พักที่จัดตั้งขึ้นเพื่อให้บริการที่พักชั่วคราวซึ่งดำเนินการโดยส่วนราชการ รัฐวิสาหกิจ องค์การมหาชนหรือหน่วยงานอื่นของรัฐ หรือเพื่อการกุศล หรือการศึกษา ทั้งนี้ โดยมิใช่เป็นการ หาผลกำไรหรอื รายได้มาแบ่งปนั กนั 2) สถานทีพ่ ักทจี่ ดั ต้ังขึ้นโดยมวี ตั ถปุ ระสงคเ์ พ่ือให้บริการที่พักอาศยั โดยคิดค่าบริการเป็นราย เดอื นขึ้นไปเท่านน้ั 3) สถานที่พักอื่นใดตามที่กำหนดในกฎกระทรวงกฎหมายด้านโรงแรมของประเทศอังกฤษ ได้ให้คำจำกัดความ “โรงแรม” หรือ Hotel ว่าคือ “ที่ซึ่งให้บริการด้านอาหารและเครื่องดื่ม และที่พักหลับ นอนแก่ผู้เดินทาง ที่ต้องการ มีเงินและเต็มใจที่จะจ่ายเงินค่าบริการและสิ่งอำนวยความสะดวกต่างๆ ที่จัดหา ให้” ความเข้าใจของคนทั่วไป ที่พักแรมหมายถึงสถานท่ีที่มีไว้สำหรับให้ผู้เดินทางหรอื นักท่องเที่ยวได้พักผอ่ น ระหว่างการเดินทาง ไม่ว่าจะเดินทางมาเพื่อวัตถุประสงค์ใดก็ตาม ในกรณีเป็นการเดินทางท่องเที่ยว นักทอ่ งเท่ยี วจะได้พักแรมในสถานทพี่ ักที่ไดต้ กลงกนั กบั ผู้ประกอบการนำเทีย่ ว เมอ่ื ถึงเวลาก็จะมีมัคคุเทศก์เป็น ผ้ปู ระสานในการนำนักท่องเทยี่ วเข้าพักค้างแรม ดังนัน้ มัคคุเทศก์ควรมีความรูเ้ ก่ยี วกับเรอ่ื งโรงแรมดังนี้ บทบาทหนา้ ที่ของมคั คุเทศก์ทมี่ ีต่อธุรกจิ ทพ่ี ักแรม มคั คุเทศกค์ วรมีความรเู้ ก่ียวกบั ธุรกิจทพี่ ักแรม เน่อื งจากท่พี กั แรมจะเปน็ สถานที่ที่นักท่องเที่ยวจะต้อง ใช้เวลาพักอยู่ อย่างน้อยครึ่งหนึ่งของเวลาในการเดินทางท่องเที่ยวทั้งหมด บางครั้งนักท่องเที่ยวอาจต้องใช้ เวลาพกั อยู่ในสถานท่ีพักแรมมากกว่าการได้เดินทางท่องเทย่ี วดว้ ยซ้ำ ดงั นนั้ มคั คเุ ทศก์ควรทำความเข้าใจ และ ต้องพยายามเรียนรูท้ ำความรจู้ ักเก่ยี วกับธุรกจิ ที่พักแรมในดา้ นต่างๆ เช่น ประเภทของหอ้ งพัก การบริการและ สิ่งอำนวยความสะดวกภายในที่พัก การรับประทานอาหารมื้อต่างๆ เพื่อจะได้อธิบายแก่นักท่องเที่ยวทราบ โดยในภาพรวมมัคคุเทศก์จะมบี ทบาทต่อธุรกิจทีพ่ ักแรม ดงั น้ี 1. มัคคุเทศก์เป็นตัวแทนนกั ท่องเท่ียวในการที่จะทำการลงทะเบยี นผู้เขา้ พักแทนนักท่องเท่ียวทั้งหมด ทำให้สามารถลดขน้ั ตอนและความวุน่ วายยุ่งยากตา่ งๆ ทจ่ี ะเกิดขึ้นไปไดม้ าก 2. มัคคุเทศก์มีบทบาทหน้าที่เสมอื นพนักงานโรงแรมในการทีจ่ ะช่วยขนสัมภาระ ช่วยเปิดห้อง ช่วยดู ความเป็นระเบียบเรียบร้อย อธิบายวิธีการใช้ห้อง ช่วยย้ำเตือนเรื่องค่าใช้จ่ายส่วนตัว เรื่องการคืนกุญแจ ฯลฯ ให้นักท่องเท่ียวของตนทราบ 3. มัคคุเทศก์มีบทบาทหน้าที่ เป็นคนกลางในการแก้ไขปัญหาหากเกิดกรณีนักท่องเที่ยวมีปัญหากับ ทางท่ีพักแรม เชน่ ห้องพกั ไมเ่ ป็นทีพ่ อใจ ของหายในหอ้ งพัก

4. มัคคุเทศก์มีบทบาทหน้าที่คอยประชาสัมพันธ์เกี่ยวกับห้องพัก และสินค้าบริการอื่นๆ จากทาง โรงแรมท่ี พกั เนือ่ งจากบางครั้งโรงแรมอาจมสี ินค้าบริการส่ิงอำนวยความสะดวกแก่นกั ท่องเที่ยวมากมายแต่อาจขาดการ ประชาสัมพันธ์อย่างทั่วถึง ทางโรงแรมจึงต้องอาศัยมัคคุเทศก์ในการช่วยเหลือในเรื่องดังกล่าวอันจะทำให้ นกั ท่องเท่ียวมีความประทบั ใจสามารถเลอื กใช้บริการทางโรงแรมกจ็ ะมรี ายไดเ้ พ่ิมมากข้นึ ด้วย 5. มัคคุเทศก์มีบทบาทหน้าที่ในการให้ความคิดเห็นเกี่ยวกับการบริการจากทางโรงแรมที่พัก เพื่อให้ ทางโรงแรมได้นำไปปรบั ปรงุ คณุ ภาพในงานบริการต่อไป 6. มัคคุเทศก์มีบทบาทหน้าที่เป็นผู้เชื่อมความสัมพันธ์อันดีระหว่างธุรกิจนำเที่ยวที่ตนสังกัดกับทาง ธุรกิจโรงแรมทตี่ นนำพานกั ท่องเทยี่ วมาพกั ธุรกจิ บรกิ ารด้านอาหารและเครอื่ งดืม่ ธุรกิจอาหารและเครื่องดื่มเป็นธุรกิจบริการ “อาหารและเครื่องดื่ม” เป็นสินค้าบริโภคขั้นพื้นฐานท่ี จำเปน็ สำหรบั ทกุ คน และเป็นหน่ึงในปัจจยั สที่ ี่มนุษย์จะขาดเสยี ไมไ่ ด้ ธุรกิจอาหารและเครือ่ งดืม่ หมายถึง “ธุรกิจที่เกีย่ วกับการบรกิ ารอาหารและเครื่องดืม่ ทุกประเภท ซึ่ง อาจเป็นอาหารและเครื่องดื่มชนิดเดียวกันหรือหลายๆ ชนิดก็ได้ มีการประกอบอาหารและจำหน่ายอาหารท่ี สามารถรับประทานได้ทนั ที ทั้งนี้ไม่ว่าจะจัดสถานที่รบั ประทานไว้หรือไม่ก็ตาม” ในเชิงการนำเที่ยวมัคคุเทศก์ จำเป็นต้องเรียนรู้เกี่ยวกับธุรกิจประเภทนี้ อย่างน้อยก็ในเรื่องประเภทของอาหาร ลักษณะของการบริการ (พสิ มยั ปโชตกิ าร, 2527) บทบาทหนา้ ทีข่ องมคั คุเทศกท์ ม่ี ตี ่อธุรกจิ อาหารและเคร่ืองด่ืม มัคคุเทศก์จำเป็นต้องเรียนรู้เกี่ยวกับธุรกิจอาหารและเครื่องดื่มโดยเฉพาะร้านอาหารที่ต้องนำพา นักท่องเที่ยวของตนไปใช้บริการในมื้อตา่ งๆ เรื่องที่มัคคุเทศก์ควรทราบได้แก่ ประเภทของอาหาร รสชาติของ อาหาร ลักษณะการบริการ วิธีการรับประทานโดยเฉพาะการไปทานอาหารต่างถ่นิ ซ่ึงต่อไปน้ีคือบทบาทหน้าที่ เพ่มิ เติมของมคั คุเทศก์ทีม่ ตี ่อธรุ กจิ อาหารและเครื่องด่ืมในภาพรวม 1. มัคคเุ ทศกม์ บี ทบาทหนา้ ทเ่ี สมือนพนักงานบรกิ ารของทางรา้ นอาหาร ช่วยทางรา้ นในการดูแลลกู ค้า เช่นช่วยเสิร์ฟ ช่วยเร่งอาหาร ช่วยกวาดเชด็ โต๊ะอาหาร เป็นต้น 2. มคั คุเทศก์มีบทบาทหน้าที่คอยประชาสัมพันธ์เพิม่ เติมเกี่ยวกับรายการอาหาร หรอื สนิ ค้าอ่ืนๆ จาก ทางรา้ นอาหาร อนั จะทำให้ธุรกจิ ร้านอาหารและเครือ่ งดมื่ มรี ายไดเ้ พม่ิ มากขึ้น 3. มัคคุเทศก์มีบทบาทหน้าที่ ให้ความคิดเห็นเกี่ยวกับการบริการจากทางร้านอาหารเพื่อให้ทาง รา้ นอาหารไดน้ ำไปปรับปรงุ คณุ ภาพในงานบริการต่อไป 4. มัคคุเทศก์มีบทบาทหน้าที่เป็นผู้เชื่อมความสัมพันธ์อันดีให้เกิดขึ้นระหว่างรา้ นอาหารกับบริษัทนำ เทยี่ วที่ตนสงั กัดธุรกิจสนิ ค้าท่รี ะลึกสนิ ค้าที่ระลึกหมายถงึ สนิ ค้าท่ีนักท่องเที่ยวซ้ือกลับไปยังภูมิลำเนา เพ่ือเก็บ ไว้เป็นส่ิงเตือนใจว่าครั้งหนึ่งเคยเดินทางไปที่นั่นที่นี่ แต่ในปัจจุบันการเดินทางท่องเที่ยวขยายตัวอย่าง กว้างขวาง การคมนาคมขนส่งสะดวกรวดเร็ว การรับและเผยแพร่วัฒนธรรมวัตถุกระจายไปทั่วโลก

สิ่งของวัตถุอย่างเดียวกันมีผู้ซื้อไปใช้ทั่วโลก การซื้อสินค้ากลับบ้านจึงมิได้จำกัดอยู่เฉพาะของซึ่งจะนำไปเป็น ของที่ระลึกอีกต่อไป ดังนั้นคำจำกัดความของสินค้าที่ระลกึ จงึ น่าจะหมายถงึ สิ่งของใดก็ตามที่นักท่องเที่ยวซื้อ และนำสินค้านั้นกลับไปยังภูมิลำเนาของตน อาจจะมีวัตถุประสงค์เพื่อใช้สอยในชีวิตประจำวัน เป็นที่ระลึก หรือเปน็ ของฝากก็ได้ อีกนัยหน่ึงการซือ้ ของนบั วา่ เป็นส่วนหนง่ึ ของการท่องเทย่ี ว เพือ่ ความเพลดิ เพลิน นกั ทอ่ งเท่ยี วชอบซื้อ สนิ ค้าท่ีตัวเองชอบ หรือของทีร่ ะลึกแบบแปลกๆ เขาจะรสู้ ึกผดิ หวังถ้าในแหล่งท่องเทีย่ วไม่ค่อยมีสินค้าที่ระลึก ให้เลือกซื้อ สินค้าที่ระลึกจึงนับเป็นสิ่งจำเป็นท่ีต้องอยู่ควบคู่เป็นเอกลักษณ์กับแหล่งท่องเที่ยวนั้นๆ เสมอการ เดินทางท่องเที่ยวในสถานที่แห่งหนึ่ง นอกจากนักท่องเที่ยวจะนำความประทับใจในความสวยงามของสถานท่ี นั้นแล้ว สิ่งหนึ่งที่จะย้ำความทรงจำได้อย่างดี ก็คือสินค้าที่ระลึกในแหล่งท่องเที่ยว แรงจูงใจที่ทำให้ นักท่องเที่ยวตัดสินใจซื้อสินค้าที่ระลึกก็คือ ความคิดที่ว่าเป็นของที่เน้นราคาย่อมเยามีเอกลักษณ์ประจำถิ่น งานหัตถกรรมพ้นื บา้ นของแตล่ ะท้องถ่ินจึงเปน็ สนิ ค้าทร่ี ะลกึ ทางการท่องเทีย่ วที่มีบทบาทสำคัญ และกลายเป็น ค่านิยมสำหรับนักท่องเที่ยวทั้งชาวไทยและชาวต่างประเทศ ที่จะต้องซื้อสินค้าของที่ระลึกเป็นของฝากญาติ มิตรเป็นของฝากตนเอง ใหไ้ ดจ้ ดจำวา่ ครง้ั หน่งึ ในชีวิตเคยไปสถานทแ่ี ห่งนั้นมาแล้ว บทบาทหน้าท่ีของมัคคเุ ทศกท์ มี่ ตี อ่ ธรุ กจิ สินคา้ ทีร่ ะลกึ มัคคุเทศก์จำเป็นต้องมีความรู้เกี่ยวกับความสำคัญของสินค้าที่ระลึกในแต่ละท้องถิ่น ต้องทราบถึง ข้นั ตอนการผลิต ราคา วิธีการต่อรองราคา คณุ สมบตั ิเอกลกั ษณเ์ ฉพาะหรือประโยชน์ของสินค้าทีร่ ะลึก เพื่อจะ ได้เล่าเป็นความรู้แก่นักท่องเที่ยว เพื่อให้นักท่องเที่ยวเห็นถึงความสำคัญ ได้คิดพิจารณาก่อนการตัดสินใจซื้อ และตอ่ ไปน้คี ือบทบาทหน้าท่ีเพม่ิ เตมิ ของมัคคเุ ทศก์ทม่ี ีต่อธรุ กจิ สนิ คา้ ท่ีระลึกคอื 1. มัคคุเทศก์มีบทบาทหน้าที่นำพานักท่องเที่ยวมาใช้บริการจับจ่ายใช้สอยในร้านขายสินค้าที่ระลึก หากปราศจากการนำพามาของมคั คเุ ทศกท์ างรา้ นขายของท่รี ะลึกหลายแหง่ อาจไมส่ ามารถดำรงธุรกจิ อยู่ได้ 2. มัคคุเทศก์มีบทบาทหน้าที่ช่วยเหลือให้นักท่องเที่ยวหรือลูกค้าในเรื่องการต่อรองราคา หรือ ชว่ ยเหลอื ดา้ นภาษาพดู ในการซ้ือขายกับทางรา้ น 3. มัคคุเทศกม์ ีบทบาทหนา้ ทใี่ ห้ความรเู้ กี่ยวกบั สินคา้ ท่รี ะลึกแต่ละชนิดแทนเจ้าของหรือแทนพนักงาน จากทางร้าน 4. มคั คเุ ทศก์มีบทบาทหนา้ ท่ีคอยประชาสัมพันธ์ หรอื เปรียบเสมือนตวั แทนขายสินค้าที่ระลึก ของทาง รา้ น 5. มัคคุเทศก์มีส่วนกระตุ้นการผลิตสินค้าที่ระลึกทั้งทางตรงและทางอ้อมจากการนำพานักท่องเที่ยว ไปอุดหนนุ ซื้อส่งิ ของทำใหผ้ ู้ผลติ ซง่ึ อาจไดแ้ กเ่ จา้ ของธุรกจิ หรือคนในทอ้ งถ่ินทผ่ี ลติ สนิ ค้าเพมิ่ การผลิต 6. มัคคเุ ทศก์อาจเขา้ ไปมีสว่ นแนะนำรปู แบบความต้องการในตวั สนิ ค้าแก่ผผู้ ลิตหรอื ทางร้าน ธุรกิจนันทนาการในการทอ่ งเท่ียว (Commercial Recreation Tourism) หมายถึง ธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับกิจกรรมและการบริการเพื่อตอบสนองความต้องการ หรือวัตถุประสงค์ ในการเดนิ ทางของนกั ท่องเที่ยว ซ่ึงจะได้ผลกำไรจากการให้บรกิ าร การเขา้ รว่ มกิจกรรมหรอื ชมการแข่งขันกีฬา

การเข้าร่วมการแข่งขันและเล่นกีฬา การใช้บริการศูนย์สุขภาพ (Fitness Center) การฟื้นฟูสุขภาพจาก สถานที่แหล่งธรรมชาติ การเข้าร่วมกิจกรรมกีฬาผจญภัย รวมทั้งการจัดประชุม อบรม สัมมนาเกี่ยวกับการ กีฬา เป็นต้น ธุรกิจนันทนาการในการท่องเที่ยวเป็นธุรกิจอีกรูปแบบหนึ่งที่ให้ประโยชน์โดยตรงต่อตัวธุรกิจ นันทนาการเองกับเป็นการบริการเสริมสำหรับการให้บริการนักท่องเที่ยวให้ครบวงจรตลอดระยะเวลาสำหรบั การทอ่ งเทยี่ ว ในท่นี จ้ี ะสรปุ บทบาทหน้าทคี่ วามสำคญั ของมัคคเุ ทศก์ต่อธุรกจิ นันทนาการในการท่องเท่ียว ดังนี้ บทบาทหนา้ ท่ีของมคั คเุ ทศก์ที่มตี ่อธุรกจิ นนั ทนาการ ในปัจจุบันและอนาคตรูปแบบของการเดินทางท่องเที่ยวจะเปลี่ยนแปลงไปเรื่อยๆ เพื่อตอบสนอง ความต้องการใหม่ๆ ของนักเดินทาง เช่นเดียวกับธุรกิจนันทนาการที่นับวันก็ยิ่งมีความหลากหลายมากข้ึน มัคคุเทศก์จึงควรเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องทำความเข้าใจถึงธุรกิจนันทนาการ ในรูปแบบต่างๆ โดยเฉพาะธุรกิจที่ ต้องเข้าไปเกี่ยวข้องในการท าหน้าที่นำเที่ยว มัคคุเทศก์ต้องสามารถแนะนำนักท่องเที่ยวในการเข้าไปมีส่วน ร่วมในกิจกรรมนันทนาการ เช่นแนะนำจุดเด่นและสินค้าในการเดินห้างสรรพสินค้า แนะนำเครื่องเล่นและ วิธีการเล่นเครื่องเล่นในสวนสนุก แนะนำการปฏิบัติตนในการเข้าชมพิพิธภัณฑ์ และอื่นๆ เนื่องจากปัจจุบัน นักท่องเที่ยวมีความสนใจพิเศษเฉพาะกลุ่มมากขึ้น นักท่องเที่ยวคงไม่ได้มีจุดมุ่งหมายในการเดินทางเพื่อเที่ยว ชมธรรมชาติหรือโบราณสถานเพียงอย่างเดียว แหล่งนันทนาการสำหรับการท่องเที่ยวใหม่ๆ ที่เกิดขึ้นจึงมี ความสำคัญที่ทำให้เกิดสีสันในการเดินทางมัคคุเทศก์จึงควรเข้าไปศึกษาสัมผัสธุรกิ จนันทนาการที่หลากหลาย ขา้ งตน้ เพื่อจะได้บอกกล่าวแนะนำนักท่องเที่ยวใหท้ ่องเที่ยวได้อยา่ งถูกต้อง ไดค้ วามรู้ สะดวก ปลอดภัยในการ เดินทางในครง้ั นน้ั นอกเหนือจากธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับมัคคุเทศก์ดังกล่าวข้างต้น ยังมีธุรกิจประเภทอื่นๆ อีกมากมายที่มี ความสำคัญและเกี่ยวข้องกับมัคคุเทศก์ ไม่ว่าจะเป็นธุรกิจสถานีบริการปั๊มน้ำมัน ร้านค้าปลอดภาษี และยัง รวมถึงธุรกิจในรูปแบบ SMEs (ธุรกิจขนาดกลาง ขนาดย่อม) ของชาวบ้านชุมชนท้องถิ่น ฯลฯ อุตสาหกรรม ท่องเที่ยวจึงเปรียบ เสมือนเป็นอุตสาหกรรมศูนย์กลางที่หลายๆ อุตสาหกรรมต้องเข้ามาเกี่ยวข้อง มีการ หมนุ เวยี นของเงนิ ตราเปน็ จำนวนมหาศาลมากกว่าอตุ สาหกรรมใดๆ ทง้ั หมด ดงั นนั้ การส่งเสรมิ สนบั สนนุ ธรุ กจิ ใดธุรกิจหนึ่ง ดังกล่าวข้างต้น ก็เปรียบเสมือนการได้สนับสนุนอุตสาหกรรมท่องเที่ยวควบคู่ไปในตัวด้วย น่ัน หมายถงึ การส่งเสริมให้อาชพี มคั คุเทศก์อยูค่ ู่กับการท่องเทีย่ วไปอกี นานเทา่ นานเชน่ กัน มัคคุเทศก์เป็นบุคคลที่อยู่ในแวดวงอุตสาหกรรมท่องเที่ยว ซึ่งเป็นอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ที่มี หน่วยงานองค์กรต่างๆ ที่หลากหลายมารองรับการดำเนินกิจกรรมของอุตสาหกรรมนี้ แต่ละหน่วยงานล้วนมี วตั ถุประสงค์เพื่อสนับสนุนส่งเสรมิ อุตสาหกรรมท่องเที่ยว เพ่ือความเจรญิ กา้ วหน้าของอตุ สาหกรรมท่องเที่ยว และเพื่อให้เป็นไปตามวัตถุประสงค์ที่แต่ละหน่วยงานได้วางไว้ หลายโอกาสที่มัคคุเทศก์ต้องไปประสาน เกยี่ วข้องกบั หนว่ ยงานตา่ งๆ ในอุตสาหกรรมนี้เพือ่ ประโยชนข์ องตนเอง และเพอ่ื ประโยชน์ตอ่ การปฏบิ ัติงานใน การนำเที่ยว เช่น การติดต่อกับกรมการท่องเที่ยวเพื่อขอต่ออายุใบอนุญาตมัคคุเทศก์ ติดต่อสมาคมไทยธุรกิจ การท่องเที่ยวเพื่ออำนวยความสะดวกในการรับเขา้ นักท่องเที่ยว ติดต่อหน่วยงานต่างๆ ณ ท่าอากาศยานไทย เชน่ เคานเ์ ตอรส์ ายการบนิ กรมศุลกากร ส านักงานตรวจคนเขา้ เมือง เพอ่ื การผ่านเข้าออกประเทศ เป็น ต้น มัคคุเทศก์จึงไม่อาจมองข้ามบทบาทและหน้าที่การดำเนินงานของหน่วยงานเหล่านี้ได้ ซึ่งต่อไปนี้จะ

กล่าวถึงเรื่องหน่วยงานองค์กรด้านการท่องเที่ยวที่เกี่ยวข้องทั้งทางตรงและทางอ้อมต่อมัคคุเทศก์หน่วยงานที่ เกี่ยวข้องกับการท่องเที่ยวและมัคคุเทศก์ต่อไปนี้จะกล่าวถึงหน่วยงานที่อยู่ในภาคอุตสาหกรรมท่องเที่ยวท่ี สำคัญซึ่งผู้เป็นมัคคุเทศก์ควรทำความรู้จักเพื่อจะได้เอื้อประโยชน์ต่อการนำความรู้ที่ได้ไปใช้ประกอบในงาน การเปน็ มคั คเุ ทศก์ (การฝึกหัดครู, กรม., 2533) ดังนี้ 1. กระทรวงการท่องเท่ียวและกีฬา (Ministry Of Tourism and Sports) เป็นหน่วยงานราชการไทย ประเภทกระทรวง มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับการส่งเสริมสนับสนุน และพัฒนาอุตสาหกรรมการท่องเที่ยว การ กีฬา การศึกษาด้านกีฬา นันทนาการ และราชการอื่นตามที่กฎหมายกำหนด ให้อำนาจหน้าที่ของกระทรวง การท่องเที่ยวและกีฬาถือเป็นองค์การการท่องเที่ยวแห่งชาติ (National Tourism Organization) ของ ประเทศไทยเป็นหน่วยงานของภาครัฐมีฐานะเป็นกระทรวง ก่อตั้งขึ้นเป็นพระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม พ.ศ.2545 มีหน้าที่รับผิดชอบงานด้านการท่องเที่ยวและกีฬา โดยให้การท่องเที่ยวแห่งประเทศ ไทย (ททท.) โอนภาระงานด้านพัฒนาแหล่งท่องเที่ยว ด้านพัฒนาบริการท่องเที่ยว และด้านทะเบียนธุรกิจนำ เที่ยวให้กับกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา ฉะนั้นนับตั้งแต่ปี 2546 เป็นต้นไป การท่องเที่ยวแห่งประเทศ ไทย (ททท.) จะปรับบทบาทมาเป็นองค์กรที่มุ่งเน้นหนี้ที่ทางด้านการบริหารจัดการตลาดการท่องเที่ยวของ ประเทศไทยเป็นหลัก 2. กรมการท่องเที่ยว เป็นส่วนราชการระดับกรมสังกัดกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา ซึ่งจัดตั้งขึ้น ตามพระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม พ.ศ.2545 มาตรา 5 หมวด 5 ตั้งแต่วันที่ 3 ตุลาคม 2545 เปน็ หน่วยงานส่งเสริมสนับสนุนและพฒั นาอุตสาหกรรมการท่องเท่ียวของประเทศไทย มีอำนาจหน้าท่ี และความรับผดิ ชอบเกี่ยวกับการพัฒนามาตรฐานการบริการด้านการท่องเทีย่ วและแหล่งท่องเที่ยว รวมท้ังการ สนับสนุนการประกอบธุรกิจนำเที่ยวและมัคคุเทศก์ให้อยู่ในระดับมาตรฐาน เพื่อก่อให้เกิดการท่องเที่ยวแบบ ย่ังยืน ซึ่งจะเป็นหนว่ ยงานที่มัคคุเทศกต์ ้องไปเก่ยี วขอ้ งโดยตรง 3.การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (Tourism Authority of Thailand : TAT) เป็นหน่วยงานในภาค รัฐวิสาหกิจในสังกัดกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา เดิมในปี พ.ศ. 2492 ใช้ชื่อว่าองค์การส่งเสริมการ ท่องเท่ยี วแห่งประเทศไทย (อสท.) ตอ่ มาในปี พ.ศ.กข็ น้ึ เป็นหน่วยงานอิสระสงั กดั สำนกั นายกรัฐมนตรี และปี พ 2502.ศ. 2522 ได้รับการเปลี่ยนฐานะเป็นการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (Tourism Authority of Thailand : TAT หรือ ททท.) มีฐานะเป็นองค์การของรัฐการบริหารดำเนินไปตามระเบียบแบบแผนของทาง ราชการเป็นส่วนใหญ่ โดยเฉพาะอยา่ งยิ่งในด้านการเงินและงบประมาณ ตามพระราชบัญญตั กิ ารทอ่ งเท่ียวแห่ง ประเทศไทย พ ศ.2522ได้อำนวยความสะดวกให้การท่องเทีย่ วแหง่ ประเทศไทย มีอสิ ระในการปฏบิ ัติงานเป็น อันมาก ซึ่งนับว่าเป็นสิ่งที่จำเป็นอย่างยิ่งในการบริหารงานของการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย เพราะการ ส่งเสริมการท่องเที่ยวนั้นเป็นลักษณะงานระดับชาติ จำเป็นต้องอาศัยประสบการณ์ความสัมพันธ์ระหว่าง ประเทศ ความคล่องตัวและฉับไวในการดำเนินงานเป็นประการสำคัญ กระทั่งปี พ.ศ. 2545 รัฐบาลสมัย พ.ต.ท.ดร.ทักษิณ ชินวัตร ก็ได้เพิ่มกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬาขึ้นมา ตั้งแต่นั้นมาการท่องเที่ยวแห่ง ประเทศไทยก็ขึ้นตรงต่อกระทรวงดังกล่าวจนถึงปัจจุบัน การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทยมีหน้าที่ส่งเสริม กิจกรรมการท่องเที่ยวให้เกิดขึ้นอย่างกว้างขวางต่อเนื่อง ทำให้เกิดอาชีพและรายได้ รวมทั้งมีหน้าที่ในการ อนุรักษท์ รพั ยากรทอ่ งเทย่ี ว

4. สภาอุตสาหกรรมท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (Tourism Council of Thailand) จากการขยาย ตัวอย่างรวดเร็วของอุตสาหกรรมท่องเที่ยวส่งผลใหก้ ารท่องเที่ยวเป็นอุตสาหกรรมสำคัญอย่างหนึ่งที่ช่วยสร้าง รายได้ให้กับประเทศเป็นอย่างมาก ในขณะที่โครงสร้างและปัจจัยแวดล้อมที่เกีย่ วข้องมีความสลับซับซ้อนมาก ขึ้น ดังนน้ั ในปี พ.ศ. 2536 ภาคเอกชนผปู้ ระกอบอุตสาหกรรมท่องเท่ยี วจึงได้มีการรวมตัวกันเปน็ คร้ังแรกเพื่อ ผลักดันการจัดตั้ง “สภาอุตสาหกรรมท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย” ขึ้น เพื่อจะให้องค์กรนี้เป็นตัวแทนทีแ่ ท้จรงิ ของเอกชนในการส่งเสริม พัฒนา แก้ปัญหายกระดับมาตรฐานบริการท่องเที่ยว และประสานงานกับภาครัฐ เพื่อเสริมสร้างความแข็งแกร่งให้กับอุตสาหกรรมท่องเที่ยวของประเทศ โดย ๘ สมาคมหลักที่ดำเนินธุรกิจ เกี่ยวกับการท่องเที่ยวในยุคนั้นได้มีการรวมตัวกันครั้งแรกในรูปแบบ\"คณะกรรมการร่วมสถาบันอุตสาหกรรม ทอ่ งเท่ียว\" องคก์ รทอ่ งเท่ียวต่างๆ ของภาคเอกชนได้รว่ มมือกันอย่างแขง็ ขัน ดำเนินการยกร่างพระราชบัญญัติ สภาอตุ สาหกรรมท่องเท่ียวแห่งประเทศไทย ต้ังแต่เดือนตุลาคม ปี 2536 และพยายามผลักดันผ่านรัฐบาลมา หลายยุคหลายสมัย แต่เนื่องด้วยปัญหาความผันแปรทางการเมืองและปจั จัยแวดล้อมหลายประการทำให้ตอ้ ง ใช้เวลาดำเนินการยาวนานเกือบเก้าปีจึงสามารถผลักดันให้ผ่านการพิจารณาของสภาผู้แทนราษฎรจนเป็น ผลสำเรจ็ 5. บริษัทท่าอากาศยานไทย จำกัด หรือ ทอท. (มหาชน) Airports of Thailand Public Company Limited) เดิมดำเนินกิจการโดยใช้ชื่อว่าการท่าอากาศยานแห่งประเทศไทย (Airports Authority of Thailand) เป็นรัฐวิสาหกิจในความดูแลของกระทรวงคมนาคม จัดตั้งขึ้นตามพระราชบัญญัติการท่าอากาศ ยานแห่งประเทศไทย พ.ศ. 2522 มีหน้าที่บริหารงานท่าอากาศยานระหว่างประเทศที่สำคัญ แห่ง คือ ท่า อากาศยานกรุงเทพฯ ท่าอากาศยานเชียงใหม่ ท่าอากาศ 6 ยานเชียงราย ท่าอากาศยานภูเก็ต ท่าอากาศยาน หาดใหญ่ และทา่ อากาศยานสุวรรณภูมิ 6. สำนักงานตรวจคนเข้าเมือง เป็นหน่วยงานราชการระดับกองบัญชาการสังกัดสำนักงานตำรวจ แห่งชาติเป็นหน่วยงานที่ต้องทำงานประสานกันกับสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง มีหน้าที่ควบคุม ดูแลคนต่าง ด้าวที่เข้ามาอยูใ่ นหรอื ออกไปราชอาณาจักรของบุคคลและพาหนะ รวมทั้งควบคุม ดูแลคนต่างด้าวที่เขา้ มาอยู่ ในราชอาณาจักร ด้วยการจัดเจา้ หน้าที่ประจำอยู่ ณ จุดเข้าออกประเทศ เช่น ที่ท่าอากาศยานกรุงเทพฯ และ ด่านตรวจคนเข้าเมอื งตามจงั หวดั ชายแดนเพื่อทำหน้าที่ ณ จุดเข้าเมอื งในการตรวจหนังสอื เดนิ ทาง ) Visa on Arrivalsหรือเอกสารใช้แทนหนังสือเดินทางของคนต่างด้าวว่าเป็นเอกสารหนังสือเดินทางที่ถูกต้อง และผ่าน การตรวจลงตราจากสถานทูตหรือกงสุลไทยในต่างประเทศมาแล้วหรือได้รับการยกเว้นการตรวจลงตราเป็น กรณพี ิเศษ โดยประสานกับกองหนงั สอื เดนิ ทางกระทรวงการต่างประเทศ นอกจากนี้สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองยังรบั ผิดชอบ เรือ่ งการติดตง้ั เครื่องอ่านบาร์โค้ดหนังสือเดินทาง เพื่อเพ่มิ ความสะดวกรวดเร็ว จดั ใหม้ ีเจา้ หนา้ ทตี่ รวจหนงั สือเดนิ ทางทเ่ี พยี งพอกบั จำนวนนักทอ่ งเที่ยว จัดระบบ แยกตรวจหนังสือเดนิ ทางระหว่างนักท่องเท่ียวทีม่ ากับบริษัททวั ร์และผู้ที่มาเอง เพื่อลดขั้นตอนและเวลา และ ยงั ตอ้ งปฏิบตั ติ ามอำนาจหนา้ ท่ีท่มี ีในพระราชบัญญัติคนเขา้ เมอื ง พ.ศ.2522 7. กรมศุลกากร เปน็ หนว่ ยงานท่ดี ำเนนิ งานโดยภาครฐั บาล อยู่ในสงั กัดกระทรวงการ คลงั มีหน้าที่ใน การควบคมุ การนำเขา้ และการนำออกสนิ ค้าของประเทศ ทำหน้าท่จี ัดเกบ็ รายได้ในรูปของอากรขาเข้า และขา ออกระหว่างประเทศให้เป็นไปตามกฎหมายระเบียบข้อบังคับของศุลกากร และกฎหมายอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง มี

หนา้ ที่ป้องกนั ควบคุมปราบปรามการลักลอบ และหลีกเลยี่ งภาษีทง้ั ขาเข้าและขาออก รวมทัง้ กำหนดมาตรการ ทางภาษีอากรขึ้นเพื่อส่งเสริมการส่งออก ตลอดจนการจัดเก็บภาษีแทนหน่วยราชการอื่นๆ ด้วย เช่น กรมสรรพากร กรมสรรพสามิต และกระทรวงมหาดไทย โดยจะมีศลุ การักษป์ ระจำตามจุดเข้าออกประเทศ 8. กองบังคับการตำรวจท่องเที่ยว กองบังคับการตำรวจท่องเที่ยว เป็นส่วนราชการในสังกัด กองบัญชาการ ตำรวจสอบสวนกลางกรมตำรวจ ซง่ึ ภายหลังเปลี่ยนเปน็ สำนกั งานตำรวจแห่งชาติ จัดตัง้ ขน้ึ ตาม พระราชกฤษฎกี าแบง่ สว่ นราชการกรมตำรวจ กระทรวงมหาดไทย (17 ฉบบั ท)่ี พ.ศ. 2534 9. สมาคมไทยธุรกิจการท่องเทีย่ ว (Association of Thai Travel Agents : ATTA) สมาคมไทยธุรกิจ การท่องเที่ยวเกิดขึ้นจากการรวมตัวกันของบริษัทนำเที่ยวเมื่อปี พ.ศ.2511 เป็นหน่วยงานภาคเอกชนที่มี ความสำคัญต่อมัคคุเทศก์และธุรกิจนำเที่ยวที่เน้นนำเที่ยวหรือทำธุรกิจแบบ Inbound มีหน้าที่รณรงค์ให้ชาว ไทยเหน็ ความสำคัญของอุตสาหกรรมทอ่ งเทย่ี ว จัดกิจกรรมใหค้ วามรเู้ พื่อส่งเสรมิ การทอ่ งเทีย่ ว 10. สมาคมโรงแรมไทย (Thai Hotels Association : THA) เปน็ หน่วยงานของภาคเอกชน เริ่มก่อต้ัง และจดทะเบียนเป็นสมาคม เมื่อ กุมภาพันธ์ พ 6.ศ. 2506 ในชื่อแรกว่าสมาคมโรงแรมเพื่อนักทัศนาจรแหง่ ประเทศไทย (Thai Hotels Association For Tourist) ต่อมาจึงเปลี่ยนเป็นสมาคมโรงแรมไทย เมื่อ พ.ศ. 2511 เปน็ สมาคมการค้าจากกระทรวงพาณชิ ย์ โดยสมาคมจะมสี มาชกิ คอื นิติบคุ คลท่ีประกอบกิจการโรงแรม ซึง่ ไดจ้ ดทะเบียนถูกต้องตามกฎหมาย ทำหน้าทส่ี ง่ เสริมดำเนินกิจการโรงแรมอย่างมปี ระสิทธิภาพ 11. สมาคมมัคคุเทศก์อาชีพแห่งประเทศไทย หรือสมอ. (Professional Guide Association Thailand : PGA) เป็นหน่วยงานภาคเอกชน ก่อตั้งขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2518 จากการรวมตัวของผูป้ ระกอบวชิ าชพี โดยมีสมาชิก ได้แก่ บุคคลผู้มีอาชีพมัคคุเทศก์ และผ่านการอบรมหลักสูตรวิชาชีพมัคคุเทศก์ ซึ่งมีสมาคม มคั คเุ ทศกอ์ าชีพหรือการท่องเทยี่ วแห่งประเทศไทยรับรอง หนา้ ท่หี ลกั ของสมาคมเพ่อื ยกระดับอาชีพมัคคุเทศก์ ใหม้ ีชอื่ เสียง สนับสนนุ และสง่ เสริมการท่องเท่ียวและความสามัคคใี นหมูส่ มาชิก 11. สมาคมส่งเสริมการประชุมนานาชาติ (Thailand Incentive And Convention Association : TICA) เป็นหน่วยงานภาคเอกชน ก่อตัง้ ขน้ึ เม่ือวันท่ี 5 กนั ยาน พ.ศ.2527 มีสมาชกิ ประกอบดว้ ยธุรกิจเอกชน ที่เกี่ยวข้องทุกสาขาอาชีพรวมถึงการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย เพื่อเปิดโอกาสให้ธุรกิจเอกชนที่เกี่ยวข้องทุก สาขาอาชีพมีส่วนร่วมในการส่งเสรมิ การจัดประชุมนานาชาติเพื่อส่งเสริมความเข้าใจอันดีและการแลกเปล่ยี น ความรูใ้ นประเทศไทยเพม่ิ ขนึ้ 12. สำนักงานส่งเสริมการจัดการประชุมและนิทรรศการ (องค์การมหาชน) หรือ สสปน. (อังกฤษ : Thailand Convention & Exhibition Bureau ย่อวา่ TCEB) เปน็ หนว่ ยงานของภาครัฐที่จดั ตัง้ ขน้ึ เพื่อสง่ เสริม อุตสาหกรรม MICE (ไมซ์) ย่อมาจาก Meetings, Incentives, Conventions and Exhibitions ทั้งนี้เพื่อ อำนวยความสะดวกและพัฒนามาตรฐานการจัดงานให้สอดคล้องกับบทบาทของไทยท่มี ีความสำคัญมากข้ึนใน ฐานะเป็นประเทศที่สามารถเป็นที่จัดการประชุมและนิทรรศการระดับนานาชาติได้อย่างมีศักยภาพ และ มงุ่ หวงั ที่จะทำให้ประเทศไทยเป็นศนู ย์การจดั การประชุม การทอ่ งเที่ยวเพ่ือเปน็ รางวลั และการจัดนิทรรศการ ระดับโลกในภูมิภาคเอเชียอีกด้วย ทั้งนี้ก็เพื่อประโยชน์ในการเพิ่มรายได้ของประเทศไทย และสร้างศักยภาพ ทางการแข่งขันในอตุ สาหกรรมไมซ์ ให้แข่งขันไดใ้ นตลาดโลก

13. กระทรวงคมนาคม เป็นหน่วยงานภาครัฐ มีหน้าที่รับผิดชอบในระบบการขนส่ง การสื่อสาร คมนาคมของประเทศ แบ่งสว่ นราชการและรฐั วสิ าหกจิ ในความดูแลออกเป็นหลายส่วน 14. กรมศิลปากร ปัจจุบันเป็นหน่วยงานที่สังกัดกระทรวงวัฒนธรรม จัดตั้งตามพระราชบัญญัติ ปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม พุทธศักราช 2545 แบ่งส่วนราชการออกเป็นสำนักงานเลขานุการกรม สำนัก การสังคีต สำนกั โบราณคดี สำนักพพิ ธิ ภัณฑสถานแห่งชาติ สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ สำนักหอสมุด แห่งชาติ สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ สำนักสถาปัตยกรรม สำนักช่างสิบหมู่ และสำนักศิลปากรที่ 1-15 หน้าทหี่ ลักๆ ของกรมศลิ ปากรคอื คุ้มครอง อนรุ กั ษ์ ปกปอ้ ง บำรงุ รักษา ฟน้ื ฟู สง่ เสริม สร้างสรรค์ เผยแพร่ สืบ ทอดศิลปะและมรดกทางศิลปวัฒนธรรมของชาติในด้านศิลปกรรม โบราณคดี พิพิธภัณฑ์ นาฏศิลป์ ดุริยางค ศิลป์ คีตศิลป์ วรรณกรรม ประวัติศาสตร์ ขนบธรรมเนียม จารีตประเพณี เอกสาร หนังสือและจดหมายเหตุ เพอ่ื ธำรงคณุ คา่ และเอกลกั ษณ์ ของความเปน็ ชาตใิ ห้คงอยสู่ บื ไป 15. กระทรวงเกษตรและสหกรณม์ ีอำนาจและหนา้ ท่ีส่งเสริมและพัฒนาการเกษตรของประเทศ แบ่ง ส่วนราชการออกเป็นหลายหน่วยงาน แต่สว่ นที่เกี่ยวขอ้ งกบั การท่องเทยี่ วได้แก่ กรมป่าไม้ 16. สำนักพระราชวัง เป็นหน่วยงานอิสระ ตั้งอยู่ในพระบรมมหาราชวัง มีอำนาจหน้าที่จัดการ พระราชวังตลอดจนดูแลทรัพยส์ ินผลประโยชน์ของพระมหากษัตรยิ ์ นอกจากนี้ยังได้รบั พระบรมราชานุญาตให้ บุคคลทั่วไปเข้าเยี่ยมชมพระราชวัง พระตำหนัก และเขตพระราชฐานบางแห่งได้ รวมทั้งมีบริการวิทยากรนำ ชม โดยต้องเสยี คา่ ธรรมเนียมเข้าชมตามกำหนด และต้องแต่งกายสุภาพเรียบร้อย ตัวอย่างพระราชวังที่เปิดให้ เข้าชมไดแ้ ก่ พระบรม มหาราชวัง พระที่นง่ั วิมานเมฆ พระราชวงั บางปะอิน พระตำหนกั ภพู านราชนเิ วศน์ ฯลฯ บางแหง่ บริษทั นำเทยี่ วหรือมคั คุเทศก์ตอ้ งทำหนังสือตดิ ต่อขอเข้าชมไปยงั เลขาธิการสำนักพระราชวงั ก่อนจึงจะ สามารถเข้าชมได้ และระหว่างนำชมมัคคุเทศก์ต้องกำชับนักท่องเที่ยวเรื่องการรักษากฎระเบียบในเขต พระราชวังอย่างเคร่งครดั