หนังสือพระจริยวัตรด้านการทรงงานของ พ.อ.หญิง สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา ประจำปี ๒๕๖๓ – ๒๕๖๔ (ฉบับภาษาไทย)

45 พระดาริปรับปรุงคู่มอื วชิ าการขมี่ ้า เม่ือปลายปี ๒๕๖๑ พันเอกหญิง สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา มีพระประสงค์ให้ครูข่ีม้าทหาร และครูขี่ม้าจากหน่วยงานภายนอกผู้ซ่ึงทาหน้าที่เป็นผู้ฝึกสอน มีพัฒนาการเพิ่มพูนความรู้ ประสบการณ์ท่ีทันสมัย และเป็นการพัฒนาสมรรถนะขีดความสามารถ ดา้ นการทาหน้าที่ ผู้ฝกึ สอน (CORE COMPETENCY) และนาประสบการณ์จากการทาหน้าที่อยู่ในปัจจุบัน มาแลกเปล่ยี นซง่ึ กันและกนั ระหวา่ งผฝู้ กึ สอน โดยทรงพระราชทานการสอนในเรื่อง ท่านั่งม้าท่ีถูกต้อง การวางแผนการสอน (การทาแผนบทเรียน) เทคนคิ การตั้งเครื่อง และการกระโดดข้ามเครื่องกีดขวาง รวมทั้งเน้นย้าข้อกาหนดในการดูแลม้าที่ถูกต้อง ด้วยการสอนทางทฤษฎีในห้องเรียนและการปฏิบัติ ในสนามฝึกให้กบั ครขู มี่ า้ ทหารรนุ่ ท่ี ๑ ได้นาไปถา่ ยทอดให้กบั ผ้เู ขา้ รบั การฝึกขม่ี า้ ในสโมสรและชมรม ท่ีอยูใ่ นประเทศ

46 ในปี ๒๕๖๓ พันเอกหญิง สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา มีพระประสงค์ใหป้ รับปรุงค่มู อื วิชาการข่มี ้าของโรงเรียนทหารม้า ศนู ยก์ ารทหารม้า เพ่ือสนองพระประสงค์ โรงเรียนทหารม้า ศูนย์การทหารม้า ได้ดาเนินการรวบรวมข้อมูล จากเอกสารตารา ผู้ที่มคี วามรู้ ความเชยี่ วชาญจากคณะครู อาจารย์ของโรงเรียนทหารม้า ศูนย์การทหารม้า แผนกสัตวรักษ์ ศูนย์การทหารม้า รวมถึงสมาคมกีฬาข่ีม้าแห่งประเทศไทย ซ่ึงมีเนื้อหาเก่ียวกับ การปรนนิบัติบารุงม้า การข่ีม้าเบ้ืองต้น วิชา Coach Education Level 1 การบรรทุกต่าง และ การฝกึ มา้ ใหม่ โดยมคี วามมุ่งหมายเพ่ือใช้เป็นคู่มือในการจัดการเรียนการสอนของแผนกวิชาการข่ีม้า กองการศึกษา โรงเรียนทหารม้า ศูนย์การทหารม้า สาหรับหลักสูตรต่าง ๆ ที่เข้ามารับการศึกษา ในโรงเรียนทหารม้า ศูนย์การทหารม้า ตามเนื้อหารายละเอียดวิชาที่กล่าวมาแล้ว รวมทั้งได้สอดแทรก เนอ้ื หาดา้ นการกีฬาข่ีม้าเบ้ืองต้น เพ่ือเป็นพื้นฐาน และยกระดับสู่สากลต่อไป และที่สาคัญยิ่ง เป็นการรักษา สืบทอด และธารงไวใ้ นความเป็นเหล่าทหารม้า ตามอัตลักษณ์ของโรงเรียนทหารม้า ศูนย์การทหารม้า ทก่ี ล่าวไวว้ ่า “เดน่ สง่าบนหลังมา้ เก่งกลา้ บนยานรบ”

47 พระประสงคใ์ หผ้ เู้ ข้ารับการศึกษาในหลักสูตรของโรงเรยี นทหารมา้ ศนู ยก์ ารทหารมา้ เข้าทาการฝกึ ศกึ ษาดงู านและปฏิบัตงิ านจริงทีห่ นว่ ยม้าทรงประจาพระองคฯ์ พนั เอกหญงิ สมเด็จพระเจา้ ลูกเธอ เจา้ ฟา้ สริ ิวัณณวรี นารรี ัตนราชกญั ญา พระอาจารย์หัวหน้า แผนกวิชาการข่ีม้า กองการศึกษา โรงเรียนทหารม้า ศูนย์การทหารม้า มีพระประสงค์ให้ผู้เข้ารับ การศกึ ษาในหลักสูตรของโรงเรยี นทหารมา้ ศนู ยก์ ารทหารมา้ เขา้ ทาการฝึกศกึ ษาดูงาน และปฏิบัติงานจริง ท่ีหน่วยม้าทรงประจาพระองค์ฯ และกองพลทหารม้าที่ ๒ รักษาพระองค์ฯ เพื่อยกระดับผู้เข้ารับ การศึกษาในวิชาการข่ีม้า และถ่ายทอดจากการศึกษาในขั้นพื้นฐานที่ผ่านมา คือ การข่ีม้าเบ้ืองต้น ให้สามารถทาการข่ีม้ากระโดดข้ามเครื่องกีดขวางได้ ตลอดจนการเรียนรู้ใน กฎ กติกา สาหรับการ แขง่ ขนั กีฬาขีม่ า้ ในระดับสากล โรงเรยี นทหารมา้ ศูนย์การทหารม้าจึงได้สนองพระประสงค์ โดยการนานายสิบนักเรียน และ นายทหารนักเรียน ในปีงบประมาณ ๒๕๖๓ เข้าฝึกศึกษาดูงาน และปฏิบัติงานจริงท่ี หน่วยม้าทรง ประจาพระองค์ฯ และกองพันทหารม้าท่ี ๒๙ รักษาพระองค์ฯ กองพลทหารม้าที่ ๒ รักษาพระองค์ฯ จานวน ๓ หลกั สูตร ดังนี้ หลักสตู รครกู ารขม่ี า้ รุ่นที่ ๑๐ ประจาปี ๒๕๖๓ พันเอกหญิง สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา มีพระประสงค์ให้ โรงเรียนทหารมา้ ศนู ยก์ ารทหารม้า เปิดการศกึ ษาเพิ่มเติม ประจาปี ๒๕๖๓ สาหรับหลักสูตรครูการข่ีม้า รุ่นที่ ๑๐ เพื่อเป็นการยกระดับมาตรฐานการเรียนการสอนให้สูงข้ึนโดยการบรรจุเนื้อหาหลักสูตร ด้านการแข่งขนั กฬี าข่มี า้ ทเ่ี ปน็ สากลของสมาคมกีฬาขี่ม้าแห่งประเทศไทย ให้กับผู้เข้ารับการศึกษาได้ มีความรู้และสามารถในจัดการแข่งขันกีฬาข่ีม้าได้เป็นอย่างดี ตลอดจนสามารถพัฒ นากาลังพล ของกองทัพบกให้มีขีดความสามารถในการเข้าร่วมแข่งขันกีฬาข่ีม้าในรายการต่าง ๆ ของประเทศ และเป็นตัวแทนนกั กฬี าของประเทศไทยได้ในโอกาสต่อไป

48 ต่อมา พันเอกหญิง สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา มีพระประสงค์ ให้การจัดการเรียนการสอนของหลักสูตรครูการขี่ม้า ได้เข้าทาการฝึกศึกษาดูงานและปฏิบัติงานจริง ท่ีหน่วยม้าทรงประจาพระองค์ฯ และกองพันทหารม้าท่ี ๒๙ รักษาพระองค์ฯ กองพลทหารม้าที่ ๒ รกั ษาพระองค์ฯ ห้วงวันท่ี ๒๑ - ๒๔ กรกฎาคม ๒๕๖๓ พร้อมท้ังเชิญ นายธารา เกตุสิงห์ เลขานุการ สมาคมกีฬาขี่ม้าแห่งประเทศไทย วิทยากรพิเศษจากสมาคมกีฬาขี่ม้าแห่งประเทศไทย มาบรรยาย ให้ความรู้ดา้ นกฬี าขมี่ ้าในระดับสากลของ FEI ให้กับครอู าจารย์ นายทหารนักเรียน และนายสิบนักเรียน หลกั สตู รครูการขม่ี า้ เพื่อยกระดับมาตรฐานการศึกษาของโรงเรียนทหารม้า ศูนย์การทหารม้า รวมท้ัง ได้ให้ผู้มีความสามารถ เชี่ยวชาญ และประสบการณ์ด้านกีฬาขี่ม้าจากหน่วยม้าทรงประจาพระองค์ฯ จานวน ๒ นาย คือ ร้อยโท สมใจ แสนหอม และจ่าสิบเอก ปรีชา ขุนจัน นักกีฬาข่ีม้าจาก หน่วยม้าทรงประจาพระองค์ฯ มาทาการบรรยาย แนะนา สาธิตการปฏิบัติ ตลอดจนร่วมเป็น คณะกรรมการควบคุมการสอบภาคปฏิบัติ ศิลปะการบังคับม้า (Dressage) และการข่ีม้ากระโดด ข้ามเคร่ืองกีดขวาง (Jumping) ซึ่งทาให้การจัดการเรียนการสอนและการประเมินผล สาหรับหลักสูตร ครกู ารข่ีมา้ ร่นุ ท่ี ๑๐ ประจาปี ๒๕๖๓ เปน็ ไปด้วยความเรียบร้อย และมีคณุ ภาพเป็นอยา่ งยิง่

49 หลักสตู รชน้ั นายพนั และหลักสูตรชนั้ นายร้อย เหลา่ ทหารมา้ ประจาปี ๒๕๖๓ หลักสูตรชั้นนายพัน และหลักสูตรช้ันนายร้อย เหล่าทหารม้า เป็นหลักสูตรตามแนวทาง รับราชการของโรงเรียนทหารม้า ศูนย์การทหารม้า สาหรับนายทหารสัญญาบัตร ซึ่งเป็นการศึกษา ในระดบั สงู สุดของโรงเรยี นทหารม้า ศูนย์การทหารมา้ พันเอกหญิง สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา ทรงเล็งเห็น ความสาคัญของหลักสูตรดังกล่าว จึงมีพระประสงค์ให้นายทหารนักเรียนที่เข้ารับการศึกษาในวิชา การข่ีม้าเบ้ืองต้น โดยการเพ่ิมทักษะให้สามารถทาการข่ีม้ากระโดดข้ามเคร่ืองกีดขวางได้ ตลอดจน การเรียนรู้ในกฎ กติกา สาหรับการแข่งขันกีฬาข่ีม้าในระดับสากล ซึ่งในการนี้ โรงเรียนทหารม้า ศูนย์การทหารม้า ได้นานายทหารนักเรียนเข้าศึกษาดูงานในภารกิจ และการปฏิบัติงาน ของหน่วยม้าทรงประจาพระองค์ฯ และกองพันทหารม้าท่ี ๒๙ รักษาพระองค์ฯ กองพลทหารม้าที่ ๒ รักษาพระองค์ฯ เพ่ือเปิดวิสัยทัศน์ด้านการขี่ม้าในพิธีต่าง ๆ รวมถึงด้านการแข่งขันกีฬาขี่ม้า ให้นายทหารนักเรียนได้รับทราบ เข้าใจ เพื่อยกระดับมาตรฐานการศึกษาของโรงเรียนทหารม้า ศนู ยก์ ารทหารม้า

50 หลกั สตู รครูสอนขี่มา้ คร้ังที่ ๒ (EQUESTRIAN COACHING COURSE #2) พนั เอกหญงิ สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟา้ สิริวณั ณวรี นารรี ัตนราชกัญญา พระอาจารย์หัวหน้า แผนกวิชาการข่ีม้า กองการศึกษา โรงเรียนทหารม้า ศูนย์การทหารม้า มีพระประสงค์ให้ เปิดการศึกษาหลักสูตรครูสอนข่ีม้า คร้ังท่ี ๒ (EQUESTRIAN COACHING COURSE #2) ระหว่าง วันท่ี ๒๓ – ๒๔ ตลุ าคม ๒๕๖๓ ณ หน่วยม้าทรงประจาพระองคฯ์ โดยมวี ัตถุประสงค์เพื่อให้ครูสอน ข่ีม้าในประเทศไทย มีการเพิ่มพูนความรู้ ประสบการณ์ที่ทันสมัย และเป็นการพัฒนาสมรรถนะ ขีดความสามารถด้านการทาหน้าท่ีผู้ฝึกสอน รวมทั้งนาประสบการณ์จากการทาหน้าที่อยู่ในปัจจุบัน มาแลกเปลีย่ นซง่ึ กันและกนั ระหวา่ งผู้ฝกึ สอน

51 พันเอกหญิง สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา ทรงพระราชทาน การสอนเร่ือง การดูแลม้า (GROOMING) การขึ้นม้า-ลงม้า และการบังคับม้าที่ถูกต้อง ท้ังภาคทฤษฎี ในห้องเรียนและภาคปฏิบัติในสนามฝึก นับเป็นพระกรุณาธิคุณแก่ผู้เข้ารับการฝึกอบรมในหลักสูตร ได้นาความรู้ และประสบการณ์ท่ีได้รับไปพัฒนาวงการกีฬาขี่ม้าในประเทศไทย ให้มีความก้าวหน้า ทนั สมัยทดั เทียมนานาประเทศ วนั ท่ี ๒๔ ตลุ าคม ๒๕๖๓ พันเอกหญิง สมเดจ็ พระเจา้ ลูกเธอ เจ้าฟา้ สิรวิ ณั ณวรี นารีรตั นราชกญั ญา ทรงพระราชทานประกาศนียบัตร และฉายพระรปู ร่วมกบั ผู้ผา่ นการฝกึ อบรม



กรมการสัตวท หารบก

54 การสง่ กาลังพลเขา้ ศกึ ษาหลักสตู รชา่ งเกือก ณ ตา่ งประเทศ และการปรับปรงุ หลักสตู รช่างเกอื ก พนั เอกหญิง สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา ทรงให้ความสาคัญ ในการดูแลม้าเป็นอย่างยิ่ง โดยเฉพาะปัญหาสุขภาพกีบม้าท่ีสามารถพบได้บ่อยครั้งในม้าทุกประเภท และทกุ ช่วงอายุ พระองค์ทรงเลง็ เห็นว่างานด้านชา่ งเกือกม้าน้ันมีความสาคัญเป็นอย่างมาก เนื่องจาก เปน็ งานท่ดี แู ลและรักษากบี มา้ ใหม้ ีสขุ ภาพดี จากการท่ีพระองค์ทรงเป็นนักกีฬาขี่ม้า จึงให้ความสนพระทัยในเร่ืองช่างเกือกม้ามากยิ่งขึ้น เนอ่ื งจากทรงมีความเข้าใจถึงความสาเร็จของการแข่งขันกีฬาข่ีม้านั้นว่ามีองค์ประกอบหลาย ๆ ด้าน และชา่ งเกือกมา้ ก็เป็นปจั จยั หน่ึงทีม่ คี วามสาคัญต่อความสาเรจ็ ดังกล่าว พระองค์ทรงรับส่ังอยู่เสมอว่า ชา่ งเกือกมา้ ก็เปรยี บเสมือนผู้ปดิ ทองหลงั พระอยู่เบื้องหลงั ของความสาเรจ็ ของนกั กฬี าขมี่ า้

55 เนื่องจากประเทศไทยเป็นประเทศที่มีอากาศร้อนชื้น สภาพอากาศมีความเหมาะต่อการ เจริญเติบโตของเช้ือโรคหลากชนิด ม้าส่วนใหญ่ที่เป็นม้ากีฬานาเข้ามาจากต่างประเทศท่ีมีอากาศ หนาวเย็น พระองค์ทรงเล็งเห็นว่า การจะดูแลให้ม้ามีสุขภาพดี จึงต้องมีความเอาใจใส่อย่างจริงจัง และทรงเขา้ ใจปญั หาสุขภาพกีบม้าก็ยังคงเปน็ ปัญหาท่ีแกไ้ ขได้ยากในปจั จุบนั กีบม้าเป็นเสมือนโครงสร้างท่ีมีชีวิ ต เน่ืองจากกีบม้ามีการงอกตลอดเวลา การปรับตัว มีการเปลี่ยนแปลง ให้เข้ากับน้าหนัก แรงกระแทก แรงกระทาที่ส่งไปยังกีบ ลักษณะของพื้นผิวที่ม้า ต้องเคล่ือนท่ีไป ความสะอาดหรือสกปรกท่ีกีบต้องเผชิญ ความสมดุลของการตัดแต่งกีบ หรือใส่เกือก เป็นต้น หากกีบม้าได้รับการดูแลเป็นอย่างดี ความเส่ียงที่ม้าจะมีปัญหาต่าง ๆ ตามมา เช่น ปัญหา ม้าขาเจ็บ ปัญหาเส้นเอ็นฉีกขาด น่องยาน เอ็นหย่อน ปัญหากล้ามเน้ือ และข้ออักเสบต่าง ๆ ก็จะลดลง การตัดแต่งกีบม้ามีความสาคัญมาก หากได้ช่างเกือกท่ีดี มีความรู้ ความเข้าใจก็สามาร ถ ช่วยป้องกันปัญหาเร่อื งกบี ในระยะยาวได้ การตัดแต่งกีบ และใส่เกือกเป็นท้ังศาสตร์ และศิลป์ท่ีมี รายละเอียดปลีกย่อยอีกมากในต่างประเทศ กว่าจะเป็น ช่างเกือกได้ ต้องใช้เวลานานพอสมควร มีการเรียนการสอนเป็น ระบบ มกี ารจัดสอบเพ่ือรบั ประกาศนยี บัตร ที่จะเป็นการรับรอง ได้ว่าช่างเกือกคนนั้น มีความรู้ความเข้าใจในเรื่องน้ีเป็นอย่างดี ดงั จะเห็นไดจ้ ากวลีท่กี ลา่ วว่า “No Hoof No Horse”

56 พนั เอกหญงิ สมเดจ็ พระเจา้ ลกู เธอ เจา้ ฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา ทรงรับทราบปัญหา สุขภาพกีบม้าเป็นเรื่องสาคัญ เม่ือวันที่ ๒๙ ตุลาคม ๒๕๖๒ พระองค์มีรับส่ังให้ส่วนท่ีเก่ียวข้อง กับงานด้านช่างเกือกม้า ณ อาคารท่ีประทับในพ้ืนท่ีกองพลทหารม้าท่ี ๒ รักษาพระองค์ฯ โดยกองทัพบกคัดเลือกนายทหารสัญญาบัตรท่ีมีใจรักด้านงานตอกเกือกสัตว์และมีสุขภาพร่างกาย ที่แข็งแรงมีคุณวุฒิด้านการใช้ภาษาอังกฤษขั้นสูงเข้ารับทุนการศึกษาหลักสูตรช่างเกือกสัตว์ชั้นสูง หลักสูตร ๔ ปี ณ สหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี โดยสมาคมกีฬาข่ีม้าแห่งประเทศไทยเป็นผู้สนับสนุน งบประมาณในการศกึ ษา ซงึ่ ปจั จุบันอยใู่ นระหวา่ งที่กรมการสัตว์ทหารบก ดาเนินการคัดเลือกนายทหารสัญญาบัตรท่ีมี คุณสมบัติเหมาะสมเพื่อเข้ารับการศึกษาต่อไป นับเป็นสายพระเนตรที่ยาวไกล และเป็นขั้นเป็นตอน ที่พระองค์ได้ทรงวางแผนไว้ให้กับหน่วยใช้ม้าของกองทัพบกต้ังแต่เริ่มแรก โดยให้ มีการพัฒนา และยกระดับของขดี ความสามารถงานดา้ นชา่ งเกอื กม้ามาอย่างตอ่ เนอื่ ง และเมอ่ื นายทหารสัญญาบัตร ที่ได้รับการศึกษาหลักสูตรช่างเกือกช้ันสูง จากสหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนีจบการศึกษาแล้ว สามารถนาความรู้และประสบการณ์ มาถ่ายทอด และต่อยอดองค์ความรู้ด้านช่างเกือกสัต ว์ ของกองทพั บกใหม้ ีการพัฒนาใหด้ ียงิ่ ขึ้นได้ในโอกาสต่อไป

57 ปัจจุบันสมาคมกีฬาข่ีม้าแห่งประเทศไทยอยู่ระหว่างประสานและคัดเลือกสถาน ศึกษา หลักสตู รช่างเกือกชัน้ สูงจากสหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี และกรมการสัตว์ทหารบกได้คัดเลือกกาลังพล เพ่อื เตรยี มความพร้อมในการเขา้ รบั การศกึ ษาในลาดับต่อไป นอกจากน้ีพระองค์มีพระประสงค์ท่ีจะพัฒนาการผลิตช่างเกือกม้าให้กับหน่วยใช้ม้าใน กองทัพบก ให้เป็นมาตรฐานเทียบเท่ากับสากลตามนานาประเทศ โดยมีรับสั่งให้ส่วนที่เก่ียวข้องกับ การดาเนินการชา่ งเกอื กม้าของหน่วยใชม้ า้ ในกองทพั บก ดังน้ี พระองคม์ ีพระดาริให้มีการบรรจุการแข่งขันสุดยอดช่างเกือก ในการแข่งขันกีฬาข่ีม้ารายการ Princess’s Cup Thailand ตง้ั แต่ปี ๒๐๑๖ เปน็ ตน้ มาจนถงึ ปัจจุบนั โดยพระองค์ทรงมอบหมายให้ กรมการสัตว์ทหารบกเป็นหน่วยรับผิดชอบในการจัดการแข่งขัน และเชิญผู้ท่ีมีความเชี่ยวชาญ ช่างเกือกสัตว์จากตา่ งประเทศ มารว่ มเป็นกรรมการตัดสินในทุก ๆ ปี โดยทีมที่ชนะเลิศในการแข่งขัน สุดยอดช่างเกือก จะได้รับถ้วยรางวัลพระราชทานของพระองค์อีกด้วย นับได้ว่าพระองค์ ทรงใหค้ วามสาคญั ดา้ นช่างเกือกมา้ เป็นอย่างมาก และทรงเป็นผู้ริเริ่มให้มีการพัฒนาด้านช่างเกือกม้า ขึ้นในประเทศไทยได้อย่างเป็นรูปธรรม เพื่อเป็นการพัฒนาประสบการณ์และทักษะของช่างเกือก ภายในประเทศได้อยา่ งแทจ้ ริง

58 พระองค์มีพระดาริให้กาลังพลของหน่วยม้าทรงประจาพระองค์ฯ ที่ตามเสด็จถวายงาน ด้านการทรงม้า ณ สาธารณรัฐฝรั่งเศส ไปศึกษาดูงาน และฝึกปฏิบัติงานช่างเกือก ณ ศูนย์ฝึกขี่ม้า Le Cadre Noir เมือง Saumur เป็นประจาทุกปี เพ่ือให้กาลังพลของหน่วยมีความรู้และความเข้าใจ ในการทาเกือกม้ามากยิ่งขนึ้ และใหน้ ามาถา่ ยทอดใหก้ บั หน่วยใชม้ ้าในกองทัพบกได้ตอ่ ไป

59 พระองค์มีพระดาริให้จัดการฝึกอบรมคลินิกช่างเกือกม้า ในการแข่งขันกีฬาข่ีม้ารายการ Princess’s Cup Thailand 2018 ขึ้นในห้วงวันที่ ๒๔ - ๒๕ พฤศจิกายน ๒๕๖๑ โดยทรงมอบหมายให้ กรมการสัตว์ทหารบกเป็นหน่วยรับผิดชอบในการจัดการฝึกอบรม และมีรับส่ังให้ นายโคล้ด อองโดแรง (Mr.Andorin Claude) วิทยากร จากโรงเรียนขี่ม้า Le Cadre Noir de Saumur สาธารณรัฐฝร่ังเศส ซึ่งเป็นหัวหน้าช่างเกือกผู้เชี่ยวชาญการแก้ไขกีบม้าที่มีปัญหา มาทา การสอนทั้งภาคทฤษฎี และภาคปฏิบัติ โดยมีช่างเกือกเข้ารับการ อบรม จานวน ๑๕ คน เพ่ือเป็นการขยายผลจากการฝึกอบรมคลินิก ช่างเกือกมา้ พระองคม์ ีพระดารใิ หก้ รมการสัตวท์ หารบก รวบรวมความรทู้ ่ีได้จากการถ่ายทอดจากวิทยากร ในการฝึกอบรมคลินิกช่างเกือกม้า มาจัดทาเป็นตาราช่างเกือกสัตว์ ประกอบการเรียนการสอน ในหลักสูตรชา่ งเกือกสตั วข์ องโรงเรยี นทหารการสัตว์ กรมการสตั ว์ทหารบก ซึ่งปัจจุบัน โรงเรียนทหารการสัตว์ กรมการสัตว์ทหารบก ได้สนองพระดาริโดยดาเนินการ ปรับปรุงตารา และปรับปรุงหลักสูตรช่างเกือกสัตว์ของหน่วยให้สอดคล้องกับแนวทางของการ ฝกึ อบรมคลินกิ ชา่ งเกือกม้าเรียบร้อยแล้ว

60 ด้วยพระกรณุ าธคิ ณุ ที่ พนั เอกหญงิ สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา พระราชทานแก่กาลังพลและหนว่ ยใชม้ า้ ของกองทพั บกจะเป็นแรงผลักดันให้กาลังพลของหน่วยใช้ม้า ของกองทัพบกมุ่งมั่นที่จะปฏิบัติหน้าที่ด้วยความมุ่งม่ัน วิริยะ อุตสาหะ เพ่ือให้หน่วยใช้ม้า ของกองทัพบกมีแนวทางในด้านช่างเกือกม้าที่ได้มาตรฐานและสากล ซึ่งจะเป็นผลดีต่อการปฏิ บัติ ภารกจิ ของหน่วยใช้มา้ และกองทัพบกตอ่ ไป

61 โครงการปรบั ปรุงบ้านพักม้าชรา ความเป็นมาของโครงการ เมื่อปลายปี ๒๕๕๖ พันตรีหญิง พระเจ้าหลานเธอ พระองค์เจ้าสิริวัณณวรีนารีรัตน์ (พระอิสริยยศในขณะนั้น) มีพระประสงค์ให้กองทัพบก ดาเนินการจัดทาบ้านพักม้าชรา ภายใต้ช่ือ “โครงการบ้านพักม้าชรา ในพระอปุ ถมั ภ์ พระเจา้ หลานเธอ พระองค์เจ้าสิรวิ ัณณวรนี ารรี ตั น์” ปจั จุบันเปลยี่ นชอื่ เปน็ “โครงการ บา้ นพักม้าชราในพระอุปถมั ภ์ สมเด็จพระเจา้ ลกู เธอ เจ้าฟา้ สริ ิวณั ณวรี นารรี ตั นราชกญั ญา” โดยมีวัตถุประสงค์เพ่ือปฏิบัติบารุงเล้ียงดูม้าท่ีชราภาพของกองทัพบกท่ีปลดประจาการ นอกจากน้ียังมีพระกรุณาให้ม้าชราของภาคส่วนอ่ืน ๆ เข้าร่วมโครงการฯ ได้แก่ องค์กรภาครัฐ ภาคเอกชน และประชาชนทั่วไปที่มีความประสงค์จะเข้าร่วมโครงการฯ ให้ม้ามีความเป็นอยู่ที่ดี มีสขุ ภาพร่างกายท่สี มบรู ณแ์ ข็งแรงตามอัตภาพ พระองค์ทรงเลง็ เหน็ ถึงม้าท่ีมีความชราภาพตามวัยนั้น ควรได้รับการดูแลเป็นพิเศษ พระองค์ทรงออกแบบให้มีส่วนต่าง ๆ ภายในพ้ืนท่ีโครงการฯ ประกอบดว้ ย อาคารสานักงานสาหรับเจ้าหน้าที่และที่พักรับรอง คอกม้า อาคารเก็บหญ้า อาหารม้า และเวชภณั ฑ์ แหล่งน้า และพืน้ ทพี่ ักผอ่ นสาหรับม้าชราเพอ่ื เป็นสถานท่ีบารงุ เลี้ยงม้ากลุ่มนี้โดยเฉพาะ

62 โครงการบ้านพกั มา้ ชราในพระอุปถัมภฯ์ ต้ังอยู่ในพื้นทข่ี องกองการสตั วแ์ ละเกษตรกรรมที่ ๒ กรมการสัตว์ทหารบก ตาบลหนองสาหร่าย อาเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมา นับตั้งแต่การก่อตั้ง โครงการฯ ปัจจุบันได้มีการปรับปรุงโครงการฯ มาอย่างต่อเน่ือง เพื่อให้สอดคล้องกับสถานการณ์ และเป็นการต่อยอดการพฒั นาโครงการฯ ให้เปน็ ไปตามพระประสงค์ โดยในปี ๒๕๖๒ – ๒๕๖๓ โครงการบ้านพักม้าชราในพระอุปถัมภ์ฯ ได้รับงบประมาณจากกองทุน โครงการบ้านพักม้าชราในพระอุปถัมภ์ฯ ซึ่ง พันเอกหญิง สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกญั ญา ทรงมอบเงินไวเ้ ป็นทนุ เริม่ ต้น เพื่อดาเนินการจัดหาส่ิงอุปกรณ์สาหรับดูแลรักษาม้า ในโครงการและปรับปรงุ อาคารโรงเรือนม้าชรา ให้ม้าภายในโครงการบ้านพักม้าชราในพระอุปถัมภ์ฯ มีสภาพชีวิตความเป็นอยู่ที่เหมาะสม รวมทั้งสิ่งอานวยความสะดวกในการปฏิบัติงานของเจ้าหน้าท่ี ตลอดจนความสวยงามของสถานที่ ท้ังน้ี กรมการสตั วท์ หารบก ได้จัดกิจกรรมการแขง่ ขันม้ารายการ VRD Cup และกิจกรรมการ วิ่งการกุศล เนินนุ่มฮาล์ฟ มาราธอน ๒๐๑๙ โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อนารายได้มาสมทบกองทุน โครงการบ้านพักม้าชราในพระอุปถัมภ์ฯ เพื่อให้มีงบประมาณในการดาเนินงานโครงการได้อย่าง ตอ่ เนอื่ ง

63 สาหรับแผนงานในปี ๒๕๖๔ กองการสัตว์และเกษตรกรรมท่ี ๒ กรมการสัตว์ทหารบก จะได้รับการสนับสนุนงบประมาณจากองค์การบริหารส่วนจังหวัดนครราชสีมา เพื่อดาเนินการจัดทา ปา้ ยชอื่ โครงการบา้ นพกั ม้าชราในพระอปุ ถมั ภฯ์ และปรับภูมิทัศน์ ตลอดจนการก่อสร้างถนนลาดยาง แอสฟัลท์ติกคอนกรีต บริเวณเส้นทางเข้าโครงการบ้านพักม้าชราในพระอุปถัมภ์ฯ พัฒนาโครงการ บ้านพกั มา้ ชราในพระอุปถมั ภ์ฯ เมื่อเดือนมีนาคม ๒๕๖๓ เกิดการระบาดของโรค “กาฬโรคแอฟริกาในม้า” (African Horse Sickness – AHS) โครงการบ้านพักม้าชราในพระอุปถัมภ์ฯ ได้ดาเนินการตามมาตราการ ป้องกันโรคฯ อยา่ งเคร่งครัด โดยมีรายละเอยี ดดังนี้ ๑. ป้องกันและกาจัดแมลงดูดเลือดภายในคอกโดยการใช้ยาฆ่าแมลงกลุ่ม Pyrethroid, Alphacypermethrin, Etofenprox หรือยาอื่น ๆ ในชนิดเดียวกัน รมควันหรือพ่นยาบริเวณ โดยรอบคอกมา้ และภายในมงุ้ ในเวลาเช้ามดื และพลบค่า

64 ๒. ตดิ ตง้ั มุ้งเพอื่ ปอ้ งกนั แมลงพาหะดดู เลอื ดใหแ้ กค่ อกม้า โดยมุ้งตอ้ งมคี วามถมี่ ากกวา่ ๓๒ ตา ตอ่ ตารางนิว้ ข้ึนไปในบริเวณคอกมา้ ควรพ่นยากาจัดยุง แมลงดูดเลอื ดและทาลายแหลง่ เพาะพันธแ์ุ มลง เชน่ อุจจาระม้า พงหญา้ แหล่งนา้ ขัง กองขยะและสงิ่ ปฏิกูลตา่ ง ๆ ๓. เพ่อื ลดการแพร่กระจายของเช้อื โรคและสิ่งสกปรกต้องหมั่นรักษาความสะอาดคอกม้าและ บริเวณโดยรอบ ที่สาคญั คอกม้าควรแห้งและสะอาดอยเู่ สมอ

65 ๔. ในการออกกาลังกายมา้ หรอื นามา้ ออกจากคอก ควรให้พาม้าเดินในวันท่ีแสงแดดจัด ต้ังแต่ ๐๘.๐๐ น. ถงึ ๑๖.๐๐ น. หรือช่วงเวลาท่ไี ม่มแี มลงชุกชมุ ๕. หม่ันทาความสะอาดเครื่องมือที่ใช้กับม้า เช่น ภาชนะใส่อาหาร กราด แปรง ท่ีแคะกีบ รวมไปถึงการแยกคนเล้ยี งและอปุ กรณ์ใช้งานต่าง ๆ ระหว่างมา้ ปว่ ยและมา้ รวมฝูง

66 ๖. ทาความสะอาด ทาลายเชอ้ื โรคและแมลงที่เป็นพาหะนาโรค คนเลี้ยงม้า สัตว์เลี้ยง รวมถึง ยานพาหนะต่าง ๆ ทเ่ี ขา้ –ออก บรเิ วณคอกมา้ ๗. ตรวจวัดอุณหภูมิร่างกายม้าเป็นประจาทุกวัน ช่วงเช้าและเย็น หากพบว่ามีอาการไข้ หรือมีอุณหภูมิสูงกว่า ๓๘.๕ องศาเซลเซียส ให้ติดต่อนายทหารสัตวแพทย์ เพ่ือเข้าตรวจอาการม้า ทาการคดั แยกม้าปกติและม้าป่วยให้ห่างออกจากกันมากกว่า ๑๐๐ เมตร โดยให้อยู่ในคอกที่มีมุ้งปิด อย่างมิดชดิ

67 ๘. หลกี เลี่ยงการนาหญา้ หรือวัสดปุ ูนอนมาจากพืน้ ที่ ท่ีมีการระบาดของโรค ควรทาความสะอาด ด้วยการล้างหญา้ และผง่ึ แสงแดดก่อนนามาเล้ียงม้าเสมอ ๙. ทาวคั ซีนเพือ่ สร้างภมู ิคุม้ กันโรค กาฬโรคแอฟรกิ าในม้า ปัจจุบันม้าชราในโครงการบ้านพักม้าชราในพระอุปถัมภ์ฯ ทั้ง ๑๘ ตัว ไม่ได้รับผลกระทบ การแพร่การระบาดของโรค “กาฬโรคแอฟริกาในม้า” (African Horse Sickness–AHS) แต่อยา่ งใด ท้ังทีอ่ าเภอปากชอ่ ง จงั หวดั นครราชสีมา เปน็ จุดกาเนิดของการพบเช้อื ดังกล่าวก็ตาม

68 พันเอกหญิง สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา ทรงห่วงใย สุขภาพของม้า โดยเฉพาะอย่างย่ิงม้าชราที่ปลดจากการใช้งาน นับเป็นพระกรุณาธิคุณอย่างหาที่สุดมิได้ กรมการสตั ว์ทหารบก จงึ ได้จดั กาลงั พลปฏบิ ตั หิ นา้ ที่ในโครงการบ้านพักม้าชราในพระอุปถัมภ์ฯ อย่าง สุดกาลังความสามารถ เพื่อสนองตามพระประสงค์ให้ม้าชรามีชีวิตความเป็นอยู่ในบั้นปลายอย่าง เหมาะสม ถกู ตอ้ งตามหลักการจดั การสขุ ภาพม้าชรา

69 กากรกกาดาารแูรรดดดลูแแููแฟลทลลฟนั ใ่ีฟทฟแันชททก่ใีันนัลแง้ช่ใีา่ีใกแแะาชลชรกง้กาสนลล้งทะา้งาารขุะาขะสานรันรทสนสนภอทุขทขตนั ขุขุขาขงภนัอนักตภกพอภอางตรตกอางกพาภงรกกรกพงกพอมารภรรทออภยงมรภรางพัทงมใามา้ยามทนทยัพบมยมใ้าพัชัพนใ้าใกบา้ นนอ่บชบกชงชกอ่กป่ออ่งงาปงปกปามากาก้ากมมม้า้า้า

70 พันเอกหญิง สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา ทรงให้ความสาคัญด้านสุขภาพของม้าที่ใช้งาน ของกองทัพบก และมีพระดาริให้กองทัพบก โดยกรมการสัตว์ทหารบกและกรมการขนส่ง ทหารบก ดาเนินการจัดหารถทันตกรรมม้า เคล่ือ น ท่ี พร้อ มเครื่อ งมือ ตะไบ ฟัน ม้า สนับสนุนการปฏิบัติงานของชุดทันตกรรมม้า เคล่ือนที่ของโรงพยาบาลสัตว์ทหารบก เพื่อ บรกิ ารด้านทนั ตกรรมใหก้ ับมา้ ของหน่วยใช้ม้า ภายในกองทัพบกได้อย่างมีประสิทธิภาพและ เป็นการป้องกันปัญหาทางช่องปากท่ีอาจจะ เกิดขึ้นได้ ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อสุขภาพของ ม้าใช้งาน โดยในปีงบประมาณ ๒๕๖๓ กองทัพบก โดยกรมการสัตว์ทหารบก ได้ดาเนินการจัดหา รถทันตกรรมม้าเคลื่อนที่ จานวน ๑ คัน พร้อมเคร่ืองมือตะไบฟันม้าประจารถ และได้ดาเนินการ การทันตกรรมมา้ส่งมอบใหก้ ับโรงพยาบาลสัตว์ทหารบก เพื่อใช้สาหรับบริการด้านทันตกรรมให้กับม้าของหน่วยใช้ม้า ภายในกองทกพั บากเรพื่อดใหูแเ้ ปลน็ ไปฟตานัมพแระดลาระิต่อสไปขุ ภาพภายในช่องปากม้า ทใ่ี ชง้ านของกองทัพบก

71 ม้ามีลักษณะของฟันท่ีต่างจากคนเรา ฟันของม้าจะมีการงอกตลอดจนกระท่ังหมดอายุขัย ของมา้ ลกั ษณะการเค้ียวของมา้ จะเป็นแบบการบดจากด้านข้างเข้าหาด้านใน ทาให้เกิดการแหลมคม ของแนวฟันบนด้านนอกและแนวฟันด้านล่างด้านใน การแหลมคมของฟันท่ีเกิดขึ้นน้ีอาจก่อให้เกิด ความเจ็บปวดจากแผลในชอ่ งปากได้ ในธรรมชาติมา้ เป็นสัตว์ท่มี ีการแทะเล็มหญ้าเป็นเวลา ๑๒ – ๑๖ ช่วั โมงตอ่ วัน ซ่ึงการเค้ียวหญ้านที้ าให้เกิดการสึกหรอของฟันตามธรรมชาติ การทนั ตกรรมมา้แต่ในการเลี้ยงม้าแบบโรงเรอื น โดยใหอ้ าหารเมด็ เป็นหลัก การเค้ียวจะลดลงทาให้การสึกหรอ ของฟันม้าไม่มีมากเท่าท่ีควรมี จึงก่อให้เกิดการแหลมคมของฟันม้า นอกจากน้ีการสบฟันท่ีไม่ดี การดูแลฟันและสขุ ภาพภายในชอ่ งปากม้าจากการเค้ียวที่ไม่สมดุลนี้ ยังก่อให้เกิดการขัดขวางการกินของม้า ทาให้ม้าไม่ได้รับสารอาหาร ในปรมิ าณทีค่ วรจะได้ และอาจก่อให้เกิดภาวะต่าง ๆ ท่ีเกี่ยวข้องกับระบบทางเดินอาหาร เช่น ภาวะ ที่ใช้งานของกองทพั บกขาดสารอาหาร ภาวะเสียด ซึ่งพระองค์ทรงเล็งเห็นปัญหาสุขภาพม้าท่ีส่งผลมาจากฟันม้าท่ีผิดปกติ และเปน็ ตน้ เหตสุ าคญั ทีอ่ าจนาไปสู่การสูญเสยี มา้ ในเวลาตอ่ มา

72 โรงพยาบาลสัตว์ทหารบกได้น้อมนา พระดาริในการดูแลและให้ความสาคัญกับ ช่องปากและการทันตกรรมในม้า โดยได้จัด นายทหารสัตวแพทย์และผู้ช่วยนายทหาร สั ต ว แ พ ท ย์ ฝึ ก ฝ น เ พ่ื อ เ พ่ิ ม ทั ก ษ ะ แ ล ะ ขีดความสามารถในการปฏิบัติงานเป็นชุด ทันตกรรมม้าเคลื่อนท่ีได้อย่างมีประสิทธิภาพ ก่อนที่จะนารถทันตกรรมม้าเคล่ือนท่ีออก ให้บริการด้านทันตกรรมให้กับม้าของหน่วย ใช้มา้ ภายในกองทพั บกได้ตามพระดาริ โดยในข้นั ต้นนน้ั ทางโรงพยาบาลสัตว์ทหารบก การทันตกรรมมา้ได้นาม้าป่วยท่ีเข้ารับการรักษาพยาบาลอยู่ภายใน โรงพยาบาลสัตว์ทหารบกมาทาการฝึกให้นายทหาร การดแู ลฟนั และสขุ ภาพภายในชอ่ งปากม้าสัตวแพทย์และผู้ช่วยนายทหารสัตวแพทย์ได้ทาการ ฝกึ ซ้อมการทาทันตกรรมม้า ซงึ่ ผลของการฝึกซ้อมการ ท่ีใชง้ านของกองทพั บกทาทันตกรรมม้า โดยใช้ม้าป่วยภายในโรงพยาบาล สัตวท์ หารบกเองน้ัน ทาให้มา้ แต่ละตัวซึ่งส่วนใหญ่แล้ว มีอายุมากและมีสุขภาพช่องปากเส่ือมโทรม มีสภาพ ฟั น ท่ี สึ ก ก ร่ อ น แ ล ะ ข บ บ ด อ า ห า ร ไ ม่ ล ะ เ อี ย ด นั้ น สามารถกลบั มาเคย้ี วขบบดอาหารไดด้ ีขน้ึ กวา่ เดมิ

73 เ ม่ื อ น า ย ท ห า ร สั ต ว แ พ ท ย์ แ ล ะ ผู้ ช่ ว ย นายทหารสัตวแพทย์มีความชานาญในการ ปฏิบัติงานทนั ตกรรมม้าโดยใช้รถทันตกรรมม้า เคล่ือนที่แล้ว โอกาสต่อไปนั้นจะเป็นการออก ให้บริการในรูปแบบชุดทันตกรรมม้าเคล่ือนที่ ไปยังหน่วยใช้ม้าของกองทัพบก เพื่อเป็น การดูแลและให้ความสาคัญเรื่อง สุขภาพ สวัสดิภาพสัตว์ตามสิทธิที่ควรจะได้รับ ม้ามี ค ว า ม เ ป็ น อ ยู่ ที่ ดี ยิ่ ง ข้ึ น แ ล ะ ส า ม า ร ถ ป ฏิ บั ติ ภารกิจของกองทัพบกได้อย่างมีประสิทธิภาพ และสงา่ งาม โดยมีแผนการปฏิบัติท่ีหมุนเวียนการดูแล การทนั ตกรรมม้าสุขภาพฟันม้าควรทาทุกวงรอบ ๖ - ๑๒ เดือน เพ่ือเป็นการป้องกันปัญหาทางช่องปากที่อาจ การดแู ลฟนั และสุขภาพภายในชอ่ งปากม้าเกิดขึ้นได้ การดูแลฟันม้าประกอบไปด้วย การตรวจลักษณะของฟันเบื้องต้น การจัดการ ท่ใี ช้งานของกองทัพบกลบคมของฟันม้า เพ่ือให้ม้าสามารถเค้ียวอาหาร ได้อย่างเต็มท่ี การถอนฟัน สาหรับซ่ีที่มีปัญหา และการแก้ไขภาวะการสบฟันท่ีผิดปกติต่าง ๆ ของม้า

74 ด้วยพระกรุณาธิคุณของ พันเอกหญิง สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรตั นราชกัญญา พระราชทานแกห่ นว่ ยใช้ม้าในกองทัพบก จงึ ทาใหเ้ กิดแรงผลักดันใหก้ รมการสัตว์ ทหารบก โดยโรงพยาบาลสัตว์ทหารบกมีความตระหนักถึงสุขภาพช่องปากและฟันของม้าใช้งาน ภายในกองทัพบก จึงได้มุ่งมั่นที่จะพัฒนาองค์ความรู้และความสามารถในการทาทันตกรรมม้าอย่างเต็มกาลัง เพ่อื ให้ม้าของหน่วยใช้ม้าภายในกองทัพบกมีสุขภาพช่องปากและฟันที่ดียิ่งขึ้น ซ่ึงจะเป็นผลดีต่อการ ปฏบิ ตั ภิ ารกิจของหนว่ ยใชม้ า้ และกองทัพบกต่อไป