สมุนไพรไทย 2

สมนุ ไพรใกลต้ ัว เลม่ ท่ี 2 รวบรวมโดย นางกิตตยิ า ดผี าย บรรณารกั ษ์ปฏิบตั ิการ หอ้ งสมดุ ประชาชนอาเภอเลิงนกทา กศน.อาเภอเลงิ นกทา สานักงาน กศน. จังหวดั ยโสธร 1

บัวบก Gotu kola สมุนไพร ต้นบวั บก สรรพคุณของบวั บก เป็นแผล ใบ บวั บกช่วยได้ ประโยชนแ์ ละข้อควรระวงั ในการใชใ้ บ บัวบก ใบบัวบก ลดความร้อนในร่างกาย มีฤทธิ์เปน็ ยา เยน็ บัวบก (Gotu kola) สมุนไพร คนุ้ หู มาทาความรูจ้ ักกับ ต้นบัวบก และ สรรพคุณของบวั บก เป็นแผล ให้ใบบัวบกช่วยใหห้ ายได้เร็วข้ึน ประโยชน์และขอ้ ควรระวังในการใชใ้ บบวั บกในการรกั ษาโรคมอี ะไรบา้ ง ใบ บวั บกเหมาะสาหรบั คนทขี่ ี้ร้อน มีภาวะแกร่ง หรอื มคี วามร้อนชื้น เพราะเป็น สมนุ ไพรท่ีมีฤทธเ์ิ ป็นยาเยน็ ตน้ บวั บก พืชสมนุ ไพร ท่มี ตี น้ กาเนดิ ในแถบเอเชีย เปน็ พืชล้มลุก มขี นาดเล็ก มีกลน่ิ ฉนุ รสขมอมหวาน สามารถใช้รกั ษาโรคมากมาย บัวบก ทาให้แผลให้หายได้เร็วข้ึน และ ลดอาการอักเสบของแผล สรรพคุณของบัวบก -ช่วยชะลดวัย ลดการเหย่ี วยน่ ของผวิ พรรณ -ใบบวั บกเปน็ ยาอายุวฒั นะ -ใบบัวบกชว่ ยเสรมิ สรา้ ง และกระต้นุ การสรา้ งคอลลาเจนและอีลาสติน -ใบบัวบกช่วยป้องกันการเกิดโรคมะเรง็ ในรา่ งกาย มสี ารยบั ยง้ั หรอื ชะลอการขยายตัวของเซลลม์ ะเร็ง -ใบบัวบกช่วยบารุงและรักษาสายตา รวมถึงฟ้นื ฟูโดยรอบของดวงตาช่วยรกั ษาอาการอักเสบและบวม แดงของตา -ใบบกช่วยบารงุ ระบบประสาทและสมอง ช่วยให้ความจาดีขนึ้ ทาใหม้ ปี ฏภิ าณไหวพริบดี ชว่ ยเพิม่ ความจาสาหรับผู้สงู วัย ป้องกันโรคอลั ไซเมอร์ และสมองเส่ือม ช่วยเพิม่ การมีสมาธิ แก้ปัญหาสมาธสิ ัน้ ได้ ชว่ ยแกอ้ าการปวดหัว รกั ษาอาการไมเกรน แก้ปวดหวั ข้างเดยี ว ลดอาการเวียนหวั - ชว่ ยใหผ้ ่อนคลาย ลดความเครยี ด ใหน้ อนหลบั สบาย ชว่ ยแกอ้ าการออ่ นเพลยี เม่ือยลา้ ชว่ ยบารุงเลอื ด ชว่ ยทาให้เลอื ดระบบเลอื ดทางานไดด้ ขี ึน้ ชว่ ยกระตนุ้ การสร้างเนือ้ เยื่อของรา่ งกาย เปน็ ยา บารุง - ชว่ ยบารุงหวั ใจ ระบบการทางานของหัวใจสมดุลย์ ช่วยรกั ษาโรคความดนั โลหติ สูง -ชว่ ยฟน้ื ฟสู ภาพรา่ งกายสาหรับคนปว่ ย -ชว่ ยใหค้ วามชุ่มช่นื ของลาคอ บารงุ เสียง ชว่ ยรกั ษาอาการเจ็บคอ ช่วยแกก้ ระหายนา้ ชว่ ยแก้อาการ ร้อนใน ช่วยลดไข้ ช่วยรักษาโรคหลอดลมอกั เสบ -ชว่ ยลดระดับนา้ ตาลในเลอื ด รักษาโรคเบาหวานได้ รกั ษาโรคดซี า่ น รักษาโรคโลหติ จาง ช่วยรักษา อาการหอบหดื ช่วยรกั ษาโรคลมชัก รักษาอาการเต้านมอกั เสบ ทเี่ ป็นหนองในระยะแรก -ชว่ ยเจรญิ อาหาร ปอ้ งกันอาการทอ้ งเสีย ชว่ ยรกั ษาโรคกระเพาะอาหารเป็นแผล - ใบบวั บกใช้เปน็ ยาระบาย ช่วยระบายทอ้ ง แกล้ ม ท่ีมา : http://beezab.com/บวั บก-สมุนไพร-สรรพคุณ/ รวบรวม/จดั พิมพ์ : ห้องสมดุ ประชาชนอาเภอเลิงนกทา 2

ผักแพว หรอื ผกั ไผ่ ผกั พ้ืนบา้ น ใบมีกลิน่ หอม นิยม รับประทาน เป็น ผักสด ลักษณะทางพฤษศาสตรข์ อง ผกั แพว สรรพคุณของผักแพว ช่วยขบั ลมชว่ ยขับ เหงื่อ ช่วยเจรญิ อาหาร ผักแพว หรือ ผักไผ่ เปน็ ผักพื้นบ้านที่รู้จักกันดี ใบมกี ล่ินหอม สรรพคณุ ชว่ ยขบั ลมในกระเพาะอาหาร ชว่ ยขบั เหงอ่ื ช่วยเจริญอาหาร ช่วยยอ่ ยอาหาร แกอ้ าการท้องผูก แกอ้ าการท้องเสีย รกั ษาไข้หวดั ช่วยกระตุ้นการ สร้างภมู คิ า้ นทานของรา่ งกาย ใชร้ ักษาโรคผวิ หนงั รักษากลากเกล้ือน รักษาผนื่ ลดอาการบวมแดง รกั ษาแผล อักเสบ ปอ้ งกันการติดเชือ้ โรคของแผล มีสารตา้ นอนมุ ูลอิสระ ชว่ ยชะลอการเสอ่ื มของผิว บารุงตับ บารุงไต บารงุ ผิวพรรณ ชว่ ยบารุงสายตา ชว่ ยบารงุ กระดกู ชว่ ยดับกลิ่นปาก รักษาแผลในช่องปาก ระงับการ เจรญิ เตบิ โตของแบคทีเรีย รักษาโรคเบาหวาน ปอ้ งกนั โรคมะเรง็ กระเพาะอาหาร ป้องกันมะเรง็ ลาไส้ ปอ้ งกนั มะเร็งผวิ หนัง ป้องกันมะเรง็ เตา้ นม ปอ้ งกนั มะเร็งปากมดลูก บารุงเลือด ป้องกนั โรคหวั ใจและหลอดเลือด ลด การเกิดโรคหวั ใจวาย ปอ้ งกนั โรคหัวใจขาดเลือด ป้องกันโรคตอ้ กระจก จาก สรรพคุณของผกั แพว ขา้ งตน้ ทาให้ผกั แพวเป็น ผักสมุนไพร ท่นี ่าทาความรจู้ ักกนั อย่างละเอียด ผกั แพว นิยมรบั ประทานในกลุ่ม คนภาคเหนือและอีสาน เปน็ ผักทีใ่ หร้ สเผ็ดรอ้ น ทานคู่กับลาบ ซุปหนอ่ ไม้ หรือนา้ พริก ทาให้รสชาตติ ัดกนั เข้ากันได้อย่างดี สรรพคุณทางสมุนไพรของผักแพว ผกั แพว สามารถใชป้ ระโยชนท์ างสมนุ ไพรไดท้ ุกสว่ น ท้ัง ลาต้น ใบ และราก รายละเอียด ดังนี้ ลาตน้ และใบของผกั แพว ช่วยขบั ลมในกระเพาะอาหาร ช่วยขบั เหง่ือ ช่วยเจริญอาหาร ชว่ ยย่อยอาหาร แก้ อาการท้องผูก แก้อาการท้องเสีย รักษาไข้หวดั ชว่ ยกระต้นุ การสร้างภมู คิ า้ นทานของรา่ งกาย ใชร้ ักษาโรค ผวิ หนงั รักษากลากเกลอ้ื น รกั ษาผ่ืน ลดอาการบวมแดง รักษาแผลอักเสบ ปอ้ งกันการติดเชื้อโรคของแผล มีสารต้านอนมุ ูลอิสระ ช่วยชะลอการเส่ือมของผิว บารงุ ตับ บารุงไต บารุงผิวพรรณ ช่วยบารุงสายตา ช่วยบารุง กระดูก ชว่ ยดบั กลน่ิ ปาก รกั ษาแผลในช่องปาก ระงับการเจรญิ เติบโตของแบคทีเรยี รกั ษาโรคเบาหวาน ปอ้ งกันโรคมะเร็งกระเพาะอาหาร ป้องกนั มะเรง็ ลาไส้ ป้องกันมะเร็งผวิ หนงั ป้องกนั มะเร็งเตา้ นม ป้องกัน มะเรง็ ปากมดลูก บารุงเลือด ปอ้ งกนั โรคหัวใจและหลอดเลือด ลดการเกดิ โรคหัวใจวาย ปอ้ งกนั โรคหัวใจขาด เลือด ป้องกันโรคตอ้ กระจก รากของผักแพว ใช้รักษาแผลติดเชือ้ รกั ษาโรคผวิ หนงั ทมี่ า : http://beezab.com/ผักแพรว-สมนุ ไพร-สรรพคณุ / รวบรวม/จดั พมิ พ์ : หอ้ งสมุดประชาชนอาเภอเลิงนกทา 3

กระทอ้ น ผลไม้ ช่ือเรยี กของกระท้อน ประโยชนแ์ ละสรรพคุณ กระท้อนใช้รกั ษาโรค สมุนไพร คนรักสวยรกั งาม ป้องกนั สวิ กระชบั ผวิ ลดหน้ามนั สรรพคณุ ของกระท้อน การ รักษาโรค กระท้อน เปน็ ชื่อ ผลไม้ ทีค่ นุ้ หูคนไทยเป็นอยา่ งดี ตาบกั ตอ้ ง หรือ ตากระทอ้ น เมนูบ้านๆ แตก่ ระท้อนมีสรรพคุณ สาหรับ คนรักสวยรักงาม กระทอ้ นป้องกนั สวิ กระชับผวิ ลดหนา้ มนั ได้ สนใจใน กระท้อน แล้วซิ มาทาความรจู้ ักกบั กระท้อนกัน ว่าผลไม้ชนดิ นี้ เป็นอย่างไร มสี รรพคณุ การรกั ษาโรคอะไรบ้าง กระทอ้ นเป็นผลไม้ มาจากอินโดนเี ซยี และมาเลเซีย แต่คนไทยรู้จักกระท้อน นานมาก ผลกระท้อน มวี ิตามนิ เอ วติ ามินซีสูง และยังมสี ารต้านอนุมูลอิสระ ชว่ ยบารุงสายตา บารงุ ผิว ดตี อ่ ระบบขับถา่ ย เปน็ ยาระบายอ่อนๆ กระท้อนช่วยเผาผลาญคารโ์ บไฮเดรต โปรตนี และไขมัน ไดด้ ี ส่วนใบช่วย ขบั เหง่อื ขับของเสียออกทางผวิ หนัง เปลอื กใชร้ ักษาโรคผวิ หนังไดด้ ี เนอื่ งจากมีสรรพคุณยบั ยงั้ การเจริญเติบโต ของเช้ือแบคทีเรีย สรรพคุณของกระทอ้ น คณุ คา่ ทางสมุนไพร สาหรบั การรักษาโรคของกระทอ้ นสามารถนามาใชป้ ระโยชน์ไดห้ ลายส่วน ประกอบด้วย ผล ใบ เปลือกและเนอ้ื ไม้ รายละเอยี ดดังนี้ ผลของกระท้อน ใช้บารุงรา่ งกาย บารุงสายตา บารงุ ผวิ สร้างภูมต้านทานโรค ช่วยกระตุ้นนา้ ย่อย ชว่ ย เจริญอาหาร ป้องกนั มะเร็ง ลดน้าหนกั ควบคมุ น้าตาลในเลือด และลดคอเรสเตอรอล เปลือกของกระท้อน มีสรรพคุณตา้ นเชอ้ื จุลนิ ทรยี ์ ยับยัง้ การเจริญเติบโตของเชื้อแบคทเี รีย รักษาการ อักเสบ รักษาแผลในปาก ปอ้ งกนั ฟนั ผุ แกอ้ าการท้องเสยี รักษาอาการคนั ตามผวิ หนงั ใบของกระท้อน ช่วยในการขับเหงอ่ื ขับของเสียออกจากร่างกาย สาหรบั สตรีหลังคลอด ชว่ ยลดไข้ ลด อาการหนาวส่ัน รกั ษากลากเกลื้อน และรักษาโรคผิวหนัง รากของกระท้อน ช่วยดบั พิษร้อน ชว่ ยขบั ลม แกท้ ้องเสยี ชว่ ยลดอาการเกร็งของกล้ามเนื้อ ทีม่ า : http://beezab.com/กระท้อน-สมนุ ไพร-สรรพคุณ/ รวบรวม/จัดพิมพ์ : หอ้ งสมดุ ประชาชนอาเภอเลิงนกทา 4

ถวั่ เหลือง ประโยชน์และโทษ สรรพคุณมอี ะไรบา้ ง ภาษาองั กฤษ Soybean พืชเศรษฐกจิ สาหรบั ปลูกสลบั กบั ขา้ ว ทา ความรู้จักกบั ตน้ ถ่วั เหลอื ง การรกั ษาโรค ถั่วเหลือง ประโยชน์และโทษถวั่ เหลอื ง สรรพคุณถ่วั เหลอื ง ถั่วเหลือง ภาษาองั กฤษ Soybean นา้ มันถ่วั เหลอื ง สารสกัดจากถัว่ เหลอื ง นมถั่วเหลือง โปรตีนถั่ว เหลือง เป็นพืชเศรษฐกิจที่เหมาะสาหรบั ปลูกสลบั กับการปลกู ขา้ ว อนั ตรายจากถ่ัวเหลือง ในนา้ นมถว่ั เหลือง มี สารไฟโตเอสโตรเจน ช่วยทาให้ระบบเลือดดีขนึ้ แลว้ ยังช่วยทาให้สิวลดลงด้วย ถว่ั เหลอื ง น้นั เป็นธญั พืช เปน็ ท่ีรู้จกั กันดีในสงั คมไทย และชาวจีน อย่าง นมถวั่ เหลอื ง นา้ เต้าหู้ นา้ มนั ถ่วั เหลอื ง หรอื แมแ้ ต่ขนมหวาน จะมถี วั่ เหลอื งเปน็ ส่วนประกอบ วันน้เี รามาทาความร้จู ักกบั ถัว่ เหลือง เปน็ อยา่ งไร มี สรรพคณุ อะไรบา้ ง มีคณุ ค่าทางอาหารอยา่ งไร ขอ้ ควรระวังในการกินถั่วเหลอื ง บทความนี้เราจะใหร้ ู้จักกับถ่วั เหลอื งอยา่ งละเอยี ด สรรพคุณของถ่ัวเหลือง การใชถ้ ่วั เหลืองนั้นจะใชเ้ มลด็ ซง่ึ ใชท้ ้งั กากเมลด็ เปลอื กเมลด็ และเนอื้ ของเมลด็ ซง่ึ เราจะแยกเปน็ รายละเอยี ดของสรรพคุณดา้ นสมนุ ไพรของถวั่ เหลอื ง มดี ังน้ี ใช้บารุงโลหติ ช่วยป้องกนั ไขมนั อุดตนั ในเส้น เลอื ด ป้องกนั มะเร็ง ชว่ ยลดโอกาสเกดิ โรคมะเร็งต่อมลูกหมาก ลดการเกิดมะเรง็ เต้านม ช่วยลดระดบั คอเลสเตอรอล ชว่ ยปอ้ งกันโรคหัวใจขาดเลอื ด ชว่ ยลดระดับนา้ ตาลในเลอื ด รกั ษาเบาหวานได้ ช่วยรกั ษา ระดบั นา้ ตาลในเลือด ช่วยบารงุ กระดูก ชว่ ยใหเ้ ลอื ดลมเดินสะดวก ชว่ ยถอนพิษ ชว่ ยปอ้ งกันโรคโลหติ จาง แก้ อาการปวดหวั ชว่ ยเจริญอาหาร ช่วยบารงุ ระบบยอ่ ยอาหาร ช่วยแก้โรคบดิ เปน็ ยาระบาย ชว่ ยขับ ปสั สาวะ ชว่ ยปรับฮอร์โมนในสตรี บารุงมา้ ม ทดแทนโปรตนี จากเนอ้ื สตั วไ์ ด้ ชว่ ยรกั ษาแผลเปื่อย รักษาแผล เน่าเปือ่ ย ใช้หา้ มเลือด ช่วยแก้ปวด ใชเ้ ป็นยารกั ษาต้อกระจก ท่มี า : http://beezab.com/ถวั่ เหลือง-สมนุ ไพร-สรรพคณุ / รวบรวม/จดั พมิ พ์ : หอ้ งสมุดประชาชนอาเภอเลงิ นกทา 5

พริก พชื สวนครวั พริกใหร้ สเผ็ดร้อน นยิ มนามาปรงุ อาหาร ลักษณะทางพฤษศาสตร์ของพรกิ ประโยชน์ สรรพคุณ ของพรกิ ข้อควรระวงั ในการใชป้ ระโยชน์จากพริก เปน็ อยา่ งไร พริก หากกลา่ วถึงพรกิ เป็นพืชสวนครวั ทีร่ ูจ้ กั กนั ทั่วโลก พรกิ ใหร้ สเผ็ดรอ้ น นิยมนามาปรงุ อาหารให้รสเผ็ด เรามาทาความรู้จักกับพริก ว่าลกั ษณะทางพฤษศาสตร์ของพรกิ ประโยชน์ สรรพคุณของพรกิ และขอ้ ควรระวัง ในการใช้ประโยชน์จากพริก เปน็ อยา่ งไร พะแนงเนื้อ แกงเลียง สรรพคณุ ของพริกข้ีหนู พรกิ ข้ีหนูมีการนาเอาพริกมาใชป้ ระโยชนใ์ นการรกั ษาโรค ในทุกส่วนของพริก ทัง้ ต้น ผล ใบ ซ่ึงเราได้ แยกสรรพคุณขอพริกตามสว่ นต่างๆ ของพริกมาให้ ดังนี้ ใบของพริก ชว่ ยเจรญิ อาหาร ชว่ ยขับลม ช่วยบรรเทาอาการเจบ็ ปวด ช่วยผ่อนคลาย รกั ษาไข้หวัด แก้อาการปวดหัว ชว่ ยแกอ้ าการคนั ใชร้ ักษาแผลสดและแผลเป่ือย ใชร้ กั ษาอาการบวม ฟกชา้ ดาเขียว ปวด ตามข้อ เคล็ดขดั ยอก ผลพรกิ ชว่ ยเจรญิ อาหาร ชว่ ยกระตนุ้ นา้ ย่อย ชว่ ยบารงุ รา่ งกาย รักษาโรคพยาธิในลาไส้ ช่วยลด นา้ ตาลในเลือด ชว่ ยลดน้าหนกั ลดไขมันในเสน้ ลือด ช่วยบารงุ เลอื ด ชว่ ยรกั ษาโรคความดนั ชว่ ยสลายล่มิ เลือด ชว่ ยลดการอดุ ตันของหลอดเลือด ชว่ ยขบั เสมหะ ลดนา้ มกู บรรเทาอาการไอ รกั ษาการอาเจยี น ใชข้ ับ น้าคาวปลาของสตรหี ลงั คลอด สมุนไพรสาหรบั สตรหี ลงั คลอด ช่วยรกั ษาโรคหิด รกั ษากลากเกลอื้ น แกพ้ ิษ แมลงสตั ว์กัดต่อย ช่วยกระตุ้นใหผ้ มงอก รากของพริก ชว่ ยบารุงเลอื ด ชว้ ยฟอกเลือด เป็นยารักษาโรคเกา๊ ท์ ช่วบลดอาการปวด ลาต้นพริก นามาทายาแก้กระษยั เปน็ ยาขบั ปสั สาวะ แก้เท้าแตก ขอ้ ควรระวังในการรบั ประทานพรกิ ขหี้ นู สาหรับผู้ท่มี ปี ญั หาสขุ ภาพเก่ียวกับกระเพราะอาหารและลาไส้ ไม่ควรกินพริก เนื่องจากพรกิ จะทาใหร้ ะคาย เคืองมากขึ้น หากเดก็ กินพริกเขา้ ไป จะมีอาการแสบร้อนมากกว่าผู้ใหญ่ ให้แกด้ ว้ ยการใหด้ ่มื นมตา ในนา้ นมจะมีสาร Casein ชว่ ยใหอ้ าการเผด็ แสบร้อนลดลงได้ พรกิ ทาให้ให้เกิดสวิ ได้ เนอ่ื งจากพริกมฤี ทธ์ให้ขบั ของเสยี ออกจากร่างกาย และของเสียจะถกู ขบั ออกมาทาง ผิวหนัง ซ่ึงทาใหผ้ วิ หนงั มีอาการอกั เสบมากขนึ้ สาหรบั ผทู้ ่ีไมเ่ คยกนิ เผด็ ความเผ็ดของพริกจากมากกว่าปรกติ ใหร้ ะมัดระวังในการรบั ประทาน ท่ีมา : http://beezab.com/พรกิ -สมุนไพร-สรรพคุณ/ รวบรวม/จดั พมิ พ์ : ห้องสมุดประชาชนอาเภอเลงิ นกทา 6

ชิงชนั ต้นชิงชัน พืชเศรษฐกิจ พืชตระกลูเดยี วกบั ต้นประดู่ ประโยชน์ของชงิ ชนั สรรพคุณของตน้ ชงิ ชัน ใช้สมาน แผล พบตามปา่ ดิบแลง้ ปา่ เบญจพรรณ ข้นึ ไดด้ ีใน ดินทุกประเภท ตน้ ชงิ ชนั ต้นไม้ประจาจังหวัดหนองคาย เปน็ ไมย้ ืนต้น ขนาดกลาง เปน็ ไม้ทม่ี คี ุณคา่ ทางเศรษฐกจิ เป็น พชื ตระกลเู ดียวกับต้นประดู่ สรรพคุณของตน้ ชงิ ชนั ใช้สมานแผล ชว่ ยบารุงเลอื ด เหมาะกับสตรหี ลงั คลอดลกู ชิงชัน สามารถ ขยายพันธุโ์ ดยทางเมลด็ พบไดม้ ากตาม ปา่ ดิบแล้ง และ ป่าเบญจพรรณ สามารถขนึ้ ได้ดใี น ดนิ ทุกประเภท จะพบ ชงิ ชนั ใน พื้นความสงู จากระดบั นา้ ทะเลประมาณ 500 เมตร ชิงชนั ภาษาองั กฤษ เรียก Tamalin หรอื Rosewood หรือ Black-wood ชิงชนั มชี ่อื วทิ ยาศาสตร์ ว่า Dalbergia oliveri Gamble ช่ือเรียกอื่นๆของชิงชนั อาทเิ ชน่ ประดูช่ ิงชนั ดสู่ ะแดน เกด็ แดง อีเมง็ พยุง แกลบ กะซกิ กะซิบ หมากพลตู ัก๊ แตน เปน็ ต้น ลกั ษณะของตน้ ชินชนั ตน้ ชนิ ชนั เป็น พชื ยืนต้น ขนาดกลางถึงใหญ่ ลาตน้ มีความสงู ประมาณ 25 เมตร มเี ปลือกหนา สี นา้ ตาล กระเทาะล่อน เปน็ แผ่นขนาดเล็ก ด้านในของเปลือกเปน็ สีเหลือง สว่ ย ยอด และ ใบอ่อนของต้นชงิ ชัน เปน็ สแี ดง มขี นบางๆ ใบของตน้ ชนิ ชัน ออกเป็นชอ่ ยาวรี รปู หอก ใบมนกลม ปลายใบมนทแู่ ละหยกั เล็กนอ้ ย ดอกของชิงชนั ออกเปน็ ชอ่ ดอก มีสขี าวอมมว่ ง ออกตามปลายกิง่ ฝักของต้นชงิ ชนั ลักษณะแบน เป็นแผ่น ผิว เรยี บ มเี มลด็ ภายในฝกั ลกั ษณะเมลด็ นูน สรรพคณุ ของชิงชัน สาหรับ การใช้ ชงิ ชนั ทาง สมุนไพร เพ่ือการรกั ษาโรค นัน้ จะใช้ แกน่ ไม้ และ เปลือก ซ่ึงรายละเอียด ดังนี้ แก่นของชงิ ชัน จะมรี สฝาด สามารถนามาใช้ บารงุ เลอื ด เหมาะกบั สตรีหลังคลอด เปลือกของ ชงิ ชัน สามารถนามาใชใ้ น การสมานแผล รักษาแผลเร้อื รังได้ สว่ น ประโยชน์อน่ื ๆของตน้ ชิงชัน นน้ั นยิ มนาไม้ มาใช้ประโยชน์ เช่น สร้างบา้ น ทาเฟอรน์ ิเจอร์ เปน็ ต้น สาหรบั ต้นชงิ ชัน น้นั จดั วา่ เป็น พืชท่หี ายาก พบมากในป่า เปน็ สมนุ ไพรพนื้ บา้ น ท่ีถูกถา่ ยทอด ภูมิ ปัญญา การใช้ ต้นชิงชนั ใน การรักษาโรคต่างๆ เราจึงมีความจาเปน้ ที่จะต้อง บนั ทึก เร่ือง ตน้ ชิงชนั ในเชิง สมนุ ไพร เพื่อการนาไปใช้ ประโยชนต์ อ่ ทางการแพทย์ ไว้ ท่มี า : http://beezab.com/ชงิ ชัน-สมนุ ไพร-สรรพคณุ / รวบรวม/จดั พิมพ์ : หอ้ งสมดุ ประชาชนอาเภอเลงิ นกทา 7

วา่ นโด่ไม่ร้ลู ้ม เปน็ สมุนไพร มีช่ือภาษาอังกฤษว่า Prickly-leaved elephant’s foot มีชือ่ วทิ ยาศาสตร์ ว่า Elephantopus scaber L. โดไ่ ม่ร้ลู ้ม มีชื่อ อน่ื ๆ เชน่ ขีไ้ ฟนกคุ่ม คงิ ไฟนกคุม่ หนาดมแี คลน ตะชี โกวะ ติ๊ซิเควาะด๊ะ โน๊ะกะชอยอ่ ตะ กาว่ะ เนาะ ดากวอะ เคยโป้ หนาดผา หญ้าปราบ หญา้ ไก่นกคุ่ม หญ้าไฟนกคุ้ม หญ้าสามสิบสองหาบ ก้อมทะ เกดสะดดุ ยาอัดลม จอ่ เก๋ เป็นต้น โด่ไม่รู้ลม้ มฤี ทธช์ิ ว่ ยยบั ยง้ั เช้ือ แบคทเี รยี ยับยัง้ เช้ือไวรัส ชว่ ยลดไข้ ลดอาการอกั เสบ ช่วยตา้ นความเป็นพิษต่อตับ ช่วยลดความดันโลหติ ช่วย ยบั ยั้งการเคล่ือนไหวของลาไส้เลก็ และช่วยกระตนุ้ มดลกู สมุนไพรโด่ไมร่ ูล้ ม้ เพิ่มความตอ้ งการและการกระตนุ้ ทางเพศ(libido นอกจาก ยังสามารถยับยงั้ เชอ้ื แบคทีเรยี เช้ือไวรสั ตา้ นความเป็นพษิ ต่อตับ ลดไข้ ลดการอักเสบ ลดความดนั กระตุ้นมดลูก ชว่ ยขับปัสสาวะ ขับนา้ เหลอื งเสยี แก้บิด แก้ท้องเสีย แก้ไอ แกว้ ณั โรค บารงุ หัวใจ ขบั เหงื่อ ขับพยาธติ ัวกลม แกป้ สั สาวะพิการ แก้กระษัย รักษาโรคดซี ่าน รักษาฝี รักษาแผลแมลงกัดต่อย รักษาแผลในกระเพาะอาหาร รักษาแผลในช่อง ปาก สรรพคุณของว่านโด่ไม่รู้ลม้ หากแยกสรรพคุณของว่านโด่ไม่รลู้ ม้ สามารถแบ่งได้ ดงั น้ี รากของว่านโดไ่ ม่รู้ล้ม สามารถชว่ ย แก้กระหายน้า แก้ไอ ลดไข้ แกอ้ าเจยี น แก้ท้องเสีย แกบ้ ดิ รกั ษา แผลในกระเพาะอาหาร ขับพยาธิ ชว่ ยขับระดขู าวของสตรี ช่วยบีบมดลกู ช่วยขบั ปสั สาวะ บารุงสมรรถภาพ ทางเพศ แกป้ วด แกเ้ มื่อย ใบของว่านโด่ไม่รู้ลม้ ใช้ ชว่ ยเจรญิ อาหาร บารงุ รา่ งกาย แก้ไอ แก้บดิ รักษาแผลในกระเพาะอาหาร ขบั พยาธิ ช่วยขับปัสสาวะ บารุงสมรรถภาพทางเพศ รกั ษาโรคผิวหนัง ทงั้ ต้น ของวา่ นโด่ไม่ร้ลู ้ม สามารถนามาใช้ บารงุ หัวใจ ช่วยเจรญิ อาหาร แก้กษัย ขับเหงอ่ื ขับของเสยี ในร่างกาย ลดไข้ แก้ไอ รกั ษาวัณโรค รักษาหลอดลมอังเสบ รกั ษาตาแดง รกั ษาตม่ ทอนซิลอักเสบ รกั ษาแผล ในชอ่ งปาก บารุงเหงอื กและฟนั แกท้ ้องเสีย แกบ้ ดิ รักษาแผลในกระเพาะอาหาร ขบั พยาธิ ช่วยขับระดขู าว ของสตรี ชว่ ยขบั ปสั สาวะ บารุงสมรรถภาพทางเพศ ช่วยแก้ต่อมน้าเหลืองอักเสบ ชว่ ยแก้พษิ จากแมลงสัตวก์ ัด ตอ่ ย ทม่ี า : http://beezab.com/หว่านโด่ไมร่ ูล้ ้ม-สมุนไพร-สรรพคุณ/ รวบรวม/จัดพิมพ์ : หอ้ งสมุดประชาชนอาเภอเลงิ นกทา 8

ถัว่ เขียว พชื ตระกลูถ่วั สรรพคุณสงู สาหรับลดความอ้วน ถ่ัว เขียวช่วยลดคอเรสเตอรัล บารงุ ผิวพรรณ พชื เศรษฐกจิ ประโยชน์ของถั่วเขยี ว ขอ้ ควรระวังในการกนิ ถว่ั เขยี ว ถว่ั เขียว เปน็ พืชตระกลถู ่ัว มสี รรพคุณสงู เหมาะ สาหรบั การลดความอว้ น ถวั่ เขียวช่วยลดคอเรสเตอรลั บารงุ หัวใจ ช่วยกาจัดสารพิษ บารงุ ผิวพรรณ ถวั่ เขยี วจดั วา่ เปน็ พชื เศรษฐกิจชนดิ หนึ่ง ประโยชนข์ องถวั่ เขียว มากมาย แตม่ ขี ้อควรระวงั ในการบรโิ ภคถั่วเขียวอยบู่ า้ ง วนั น้เี รามาทาความร้จู ักกับถั่วเขียวอยา่ งละเอียด วา่ เป็นอย่างไร ใช้รักษาอะไรได้บ้าง ถัว่ เขยี ว ภาษาอังกฤษ เรียก Green Bean ถว่ั เขยี ว มชี ื่อวิทยาศาสตร์ ว่า Vigna radiata (L.) R.Wilczek สาหรบั ชือ่ เรยี กอ่ืนๆของถ่ัวเขียว เช่น ถ่วั จิม, ถ่ัวมมุ , ถั่วเขยี ว ถ่วั ทอง เปน็ ต้น สรรพคุณของถั่วเขยี ว ในการใช้ ประโยชนจ์ ากถวั่ เขียว นนั้ นิยมใช้ประโยชนจ์ ากเมล็ดถั่วเขยี ว โดยเฉพาะการกินทง้ั แบบสด และแบบต้ม หรอื กินต้นออ่ น ท่ีเรารู้จกั กนั ใน ถว่ั งอก รายละเอียดของสรรพคุณของถวั่ เขียวมี ดงั น้ี สรรพคุณของถ่ัวเขียว ชว่ ยเสรมิ สร้างกล้ามเน้ือให้แข็งแรง ปอ้ งกันมะเร็ง ช่วยบารงุ รา่ งกาย ช่วยบารงุ กาลัง รักษาไข้หวดั ช่วยลดความดันโลหิต ชว่ ยทาใหเ้ จรญิ อาหาร ชว่ ยลดระดับไขมนั ช่วยคอเลสเตอรอล ช่วย ควบคุมระดับไขมนั ในเลือด ช่วยควบคมุ น้าหนกั ลดความเส่ยี งของการเกิดโรคหวั ใจ ช่วยสร้างเม็ดเลือดแดง ชว่ ยลดระดับน้าตาลในเลือด รกั ษาโรคเบาหวานได้ บารุงกระดูก ป้องกันโรคกระดูกพรนุ ช่วยขบั รอ้ น แก้ อาการร้อนใน รักษาโรคเลือดออกตามไรฟนั ช่วยถอนพิษ ชว่ ยกระตุ้นประสาท ทาให้ช่วยสมองทางานได้ฉบั ไว ช่วยบารงุ เซลลป์ ระสาทและสมอง ช่วยบารุงสายตา ช่วยแกอ้ าการตาพร่า รกั ษาตาอกั เสบ ช่วยรักษาคาง ทมู ช่วยแก้อาการอาเจยี น ชว่ ยขับของเหลวในรา่ งกาย ช่วยในการขับถ่าย เป็นยาขับปสั สาวะ ชว่ ยแกล้ าไส้ อักเสบ ช่วยบารงุ ตบั ชว่ ยแก้อาการไตอกั เสบ ชว่ ยแก้ผดผื่นคนั ช่วยลดบวม ชว่ ยรกั ษาโรคขอ้ ต่าง ๆ ชว่ ยรกั ษาฝี ชว่ ยแกพ้ ษิ จากพชื แก้พษิ จากสารหนู ชว่ ยปอ้ งกันการพิการแต่กาเนิดของ ทารก ข้อควรระวังในการบรโิ ภคถ่ัวเขียว ถ่วั เขียว มีฤทธทิ์ าให้ทอ้ งอดื ผู้ท่ีมีอาการท้องอดื อยู่แลว้ ควรหลกี เลี่ยงการกินถัว่ เขยี ว เพราะจะทาใหท้ ้องอดื มากขึน้ ถั่วเขียว จะทาให้ระบบการยอ่ ยอาหารทางานหนักขน้ึ สาหรบั ผ้ทู ี่ระบบกระเพราะอาหารอ่อนแอ ใน ชว่ ยเวลานัน้ ๆ ควรหลกี เลย่ี งการกินถ่วั เขียว ถ่วั เขียว เปน็ คารโ์ บไฮเดรต ซึ่งจะถูกเปล่ยี นเปน็ ไขมันเม่ือร่างกายมนุษยร์ บั ประทานเขา้ ไป การกินถ่วั เขียวมาก เกนิ ไป อาจทาใหเ้ กดิ ไขมันสะสมมากเกินไปได้ ดงั น้นั การกินถ่วั เขยี ว ต้องกินใหอ้ ยู่ในริมาณทีพ่ อดีต่อความ ตอ้ งการของรา่ งกาย ใน ถั่วเขียว มีสารชนดิ หนึ่ง ชอื่ พวิ รนี (Purine) มีผลการสะสมกรดยูริกในรา่ งกาย ทาให้ เกดิ เก๊าทไ์ ด้ ผูท้ เี่ ป็นเกา๊ ท์อย่แู ลว้ ควรหลกี เลีย่ ง หรือควบคุมปรมิ าณการกินถัว่ เขียว ท่มี า : http://beezab.com/ถั่วเขียว-สมนุ ไพร-สรรพคณุ / รวบรวม/จัดพิมพ์ : ห้องสมุดประชาชนอาเภอเลงิ นกทา 9

ขไ้ี กย่ ่าน สมนุ ไพร รกั ษาแผล รักษาโรคหิด พบตามป่าเขตร้อน พชื ตระกลู ตน้ ทานตะวัน ต้นข้ีไกย่ ่าน ชือ่ เรยี กอนื่ ๆ ข้ีเหลก็ ย่าน สาลาปตุ๊ โู งะ ประโยชน์ของขีไ้ ก่ย่าน ตน้ ขี้ไกย่ ่าน เปน็ สมนุ ไพร ใชร้ กั ษาแผล รกั ษาโรค หิด ไมล้ ม้ ลุก สามารถ พบได้ตามป่า ในประเทศเขต ร้อน ขี้ไก่ยา่ น ภาษาอังกฤษ เรียก Mile a minute ขไ้ี กย่ ่านมชี อื่ ทางวิทยาศาสตร์วา่ Mikania cordata (Burm.f.) B.L.Rob. เป็น พืชตระกลู เดียวกันกับ ต้น ทานตะวัน สาหรับ ต้นขีไ้ ก่ย่าน มชี ่ือเรยี กอน่ื ๆ เช่น ขี้เหลก็ ย่าน สาลาปุ๊ตูโงะ เปน็ ต้น ลกั ษณะทางพนั ธุศาสตร์ของตน้ ขีไ้ กย่ า่ น ลักษณะของ ต้นข้ีไกย่ ่าน พชื ในเขตร้อน พบไดต้ ามป่า เป็น วชั พืช คลุมดิน ลักษณะ ลาตน้ เป็นพุ่ม มี ความสงู ไม่เกนิ 7 เมตร ทตี่ น้ มขี นเล็กๆ ใบของข้ีไกย่ า่ น เป็น ใบเด่ยี ว ผวิ ใบเกลย้ี ง มขี นนุม่ เรยี กตวั ตามก้าน ใบของขไ้ี ก่ย่าน เปน็ รูปไข่ ออกไปทางสามเหลี่ยม มีปลายใบแหลม เหมอื นรูปหัวใจ ขนาดของใบกว้าง ประมาณไมเ่ กิน 6 เซนติเมตร และยาวไม่เกนิ 10 เซนตเิ มตร ดอกของตน้ ขี้ไกย่ า่ น ออกเป็นชอ่ กระจุกอยตู่ าม ซอกของใบ กลบี ดอกเปน็ สีขาวแกมเขยี ว ปลายแยกออกเป็นแฉกประมาณ 5 แฉก อับเรณเู ป็นสีเทา เกสรตวั เมยี เปน็ สขี าว ตน้ ขไี้ ก่ยา่ น จะออกดอกชว่ งกลางปี ประมาณเดอื นพฤษภาคมและมิถนุ ายน ของทุกปี ผลขไี้ ก่ ย่าน ผลอ่อน เป็นสีขาว และ ผลแหง้ เป็นสสี นี า้ ตาลเข้ม สรรพคุณของข้ไี ก่ยา่ น สาหรับการใช้ ประโยชน์จากต้นขีเ้ หล็กยา่ น หรอื ต้นข้ีไก่ย่าน นั้นจะใช้ ใบ มาใช้ ประโยชน์ ซึ่ง ใบของ ตน้ ขี้ไกย่ ่าน ช่วยรกั ษาแผล และ รกั ษาแผลบวมอักเสบ ได้ดี โดยท่วั ไปแลว้ เรานา ตน้ ข้ีเหลก็ ย่าน มา ใชร้ กั ษา แผล แผลบวม รวมถงึ รักษาโรคหิด วธิ นี า สมนุ ไพรข้ไี ก่ยา่ น มา รักษาบาดแผล และ แผลบวม คอื นา ใบข้ีไก่ย่าย มาบด และนามา พอก ท่ีแผล วธิ กี ารรกั ษาโรคหิด โดยการ สมนุ ไพร ขี้ไกย่ ่าน คือ นา ใบของข้ีไกย่ า่ น มาบด และ พอกแผลหิด สมนุ ไพรรักษาแผลอนื่ ๆ ที่มา : http://beezab.com/ขไ้ี ก่ย่าน-สมุนไพร-สรรพคุณ/ รวบรวม/จดั พมิ พ์ : ห้องสมุดประชาชนอาเภอเลงิ นกทา 10

ออ้ ย พืชเศรษฐกิจ ใช้ทาน้าตาล ให้ความหวาน สรรพคุณ ของออ้ ย ช่วยบารงุ ร่างกาย ต้นอ้อย เป็นอยา่ งไร ประโยชนข์ องออ้ ย สมนุ ไพร ลกั ษณะของตน้ อ้อย การปลกู อ้อย อ้อยสรรพคณุ เปน็ อย่างไร ตน้ ออ้ ย เปน็ พืชลม้ ลุก พชื เศรษฐกจิ ใชท้ านา้ ตาล รวมถงึ เปน็ วตั ถดุ บิ ในการทาเอทานอล อ้อยมสี รรพคุณเดน่ คือ ให้ความหวาน นยิ มนมาทาเป็นเครื่องปรุง อาหารใหค้ วามหวาน เรียกวา่ นา้ ตาล แต่ออ้ ยนน้ั ไม่ใชแ่ ค่ใหว้ คามหวานเพียงอย่างเดียว ออ้ ยยงั มีประโยชน์ ดา้ นยารักษาโรค สมนุ ไพรไทย ดว้ ย เราจะมานาเสนอ เรื่อง อ้อย วา่ อ้อยเปน็ อยา่ ไร ลกั ษณะของต้นอ้อย การ ปลูกอ้อย และการนาอ้อยมาใช้ประโยชนด์ า้ นการรกั ษาโรคต่างๆ เป็นอยา่ งไร สรรพคณุ ทางสมุนไพรของอ้อย สาหรบั ตาราแพทย์แผนไทยน้ัน จะใช้ อ้อยเป็นยาขบั ปสั สาวะ แกไ้ ตพิการ รกั ษาหนองใน ขับน่ิว ใช้ ขบั เสมหะ ออ้ ย นน้ั สามารถใช้ประโยชนท์ างยาได้ตั้งแต่ ราก และลาต้น ซงึ่ รายละเอียด ดังนี้ รากอ้อย ใช้นามาเปน็ ยาขบั ปัสสาวะ ช่วยขับเสมหะ ชว่ ยแกห้ ดื แก้ไอ ชว่ ยแก้ไข้ ชว่ ยรกั ษาเลอื ด ลม ช่วยบารงุ โลหติ ช่วยบารุงร่างกาย รักษาอาการอาการอ่อนเพลีย รักษาอาการผอมแห้งหวิ และหอบไมม่ ี เร่ยี วแรง ช่วยบารงุ โลหิตระดขู องสตรี ลาตน้ ออ้ น ใชน้ ามาชว่ ยรกั ษาแผลพพุ อง เป็นยาขบั ปสั สาวะ ช่วยแกอ้ าการท้องผกู ช่วยบารุงกระเพาะ อาหาร ชว่ ยแก้อาการเจบ็ คอ ช่วยขบั เสมหะ ช่วยรกั ษาโรคไซนัส ชว่ ยแก้หดื แกไ้ อ ช่วยแก้ไข้ ชว่ ยทาให้เจรญิ อาหาร ช่วยบารงุ หวั ใจ ช่วยรกั ษาเลือดลม ช่วยบารงุ ร่างกาย รักษาอาการอาการอ่อนเพลยี รักษาอาการผอม แหง้ หวิ และหอบไม่มีเรยี่ วแรง ชว่ ยบารุงโลหิตระดูของสตรี ชว่ ยรกั ษาโรคงสู วัด เปลอื กของต้นอ้อย ช่วยแกต้ านขโมย รกั ษาโรคปากเป็นแผล ทมี่ า : http://beezab.com/ออ้ ย-สมนุ ไพร-สรรพคุณ/ รวบรวม/จัดพมิ พ์ : ห้องสมดุ ประชาชนอาเภอเลงิ นกทา 11

หอมแดง สมุนไพร นามาทาอาหาร ประโยชน์ของหอมหวั แดง ต้นหอมแดง เป็นอยา่ งไร ลักษณะของต้นหอมแดง การปลกู หอมแดง คุณค่าทางอาหารของหอมแดง สรรพคณุ ของ หอมแดง หอมหัวแดง ความรู้เกย่ี วกับหอมแดง สรรพคณุ ของหอมแดง สาหรับการใช้ประโยชนข์ องหอมแดง นน้ั จะใช้ประโยชนจ์ ากหัวและใบของหอมแดง ซง่ึ ประโยชนข์ อง สว่ นต่างๆของหอมแดง มีดังน้ี คือ ช่วยใหร้ า่ งกายอบอุ่น ช่วยทาให้เจริญอาหาร ชว่ ยบารงุ รา่ งกาย ช่วยบารุง สมอง บารุงความจา ช่วยบารงุ โลหิต ช่วยบารงุ หวั ใจ ชว่ ยตอ่ ตา้ นอนุมลู อิสระ ป้องกนั มะเรง็ ปรับสมดุลยข์ อง ความดนั เลอื ด ชว่ ยลดอาการเวยี นหัว ชว่ ยลดคอเลสเตอรอลในเลือด ชว่ ยกาจัดไขมนั เลวส่วนเกิน ชว่ ยลด ไขมนั ในเสน้ เลอื ด ช่วยลดระดับน้าตาลในเลือด แก้หวดั แก้คดั จมกู ได้ ชว่ ยขับเสมหะ รกั ษาโรคในชอ่ งปาก แก้ อาการปวดหู ชว่ ยทาให้อาเจียน แกอ้ าการท้องเสีย แกอ้ าการทอ้ งอดื ท้องเฟอ้ ใช้เปน็ ยาถ่าย ชว่ ยย่อย อาหาร ช่วยขบั ลมในลาไส้ ชว่ ยขับปสั สาวะ ช่วยขบั พยาธิ ช่วยรักษาแผล ช่วยบรรเทาอาการคนั ชว่ ยแก้พิษ แมงมมุ กดั รักษาแมลงสัตว์กดั ต่อย ชว่ ยยบั ยั้งเชอ้ื แบคทีเรีย หอมแดงรักษาสิว ฝา้ กระ จดุ ดา่ งดา บารุง ผิวพรรณ แกผ้ มรว่ ง ชว่ ยบารงุ เส้นผม ชว่ ยเพิ่มสมรรถภาพทางเพศ การปลกู หอมแดง สาหรับการปลูกหอมแดง น้ัน มี 4 ข้นั ตอนหลักๆ คือ การเตรยี มดิน การปลูก การดแู ลรกั ษาและการ เก็บเกีย่ ว ซึ่งรายละเอียด มีดงั นี้ การเตรียมปลูกหอมแดง หอมแดงชอบดนิ ร่วนซุย ตอ้ งการความชน้ื ในดินสูง ชอบแสงแดด อุณหภมู ทิ ่ี เหมาะสมสาหรับการเจรญิ เติบโตของหอมแดงอยู่ท่ี 12 ถงึ 23 องศาเซลเซียส ในการเตรียมดินสาหรบั ปลกู ให้ ทาการยกแปลง สงู ประมาณ 20 เซนตเิ มตร วธิ ีการปลูกหอมแดง ใหน้ าหัวหอมแดง กดลงดินในแปลงปลกู ระยะหา่ ง หัวละ 15 ถงึ 20 เซ็นติเมตร กอ่ นนาหวั หอมลงไปดาในแปลงปลูก ควรทาใหด้ นิ ช้ืนก่อน หญา้ แหง้ หรอื ฟางคลุม เพ่ือชว่ ยรกั ษาความช้ืน และ ไม่ให้มวี ัชพืชมาแยง่ อาหารของหอมหัวแดง วธิ กี ารดูแลรกั ษาหอมแดง หลงั จากปลกู ได้ 2 สัปดาห์ จะชว่ ยให้การเจรญิ เตบิ โตของหอมแดง ดีข้นึ ให้ นา้ อย่างสม่าเสมอ หมน่ั ทาให้ดนิ รว่ นซยุ อยา่ ปลอ่ ยให้หนา้ ดนิ แห้ง การใหน้ า้ นัน้ ต้องให้หลังจากการปลูกอย่าง สม่าเสมอ และงดการใหน้ า้ เม่ือหอมแดงเร่ิมแก่ ท่มี า : http://beezab.com/หอมแดง-สมนุ ไพร-สรรพคุณ/ รวบรวม/จัดพิมพ์ : หอ้ งสมุดประชาชนอาเภอเลงิ นกทา 12

ขา่ สมุนไพร ประโยชน์ของขา่ นยิ มนามาปรงุ อาหาร ชว่ ยดับคาว ต้นข้า เปน็ อย่างไร สรรพคณุ ของขา่ คุณค่าทางโภชนาการของข่า ช่วยลดน้าตาลในเลอื ด ตน้ ขา่ เปน็ อยา่ งไร ต้นข่า สาหรับข่า เป็นพชื พนื้ เมอื ง มถี ่นิ กาเนดิ ในแถบประเทศเขตรอ้ น สามารถพบไดต้ ามประเทศ ศรีลังกา อินโดนีเซีย ฟิลิปปนิ ส์ อินเดยี และ ไทย เป็นต้น คนไทยมคี วามคนุ้ เคยกบั ข่าเป็นอยา่ งดี ข่าสาหรบั คนไทย นิยมนามาเปน็ ส่วนประกอบในการปรุงอาหาร ชว่ ยดับความอาหารไดเ้ ป็นอยา่ งดี แตข่ า่ มีประโยชนด์ ้านสมุนไพร มากมาย บทความน้ีเรามาทาความรู้จกั กบั ข่ากนั ว่า ข่าเป็นอย่างไร ประโยชน์ด้านยาของขา่ การ ปลกู ขา่ คณุ ค่าทางโภชนาการของข่า และเร่ืองราวมากมายเกี่ยวกับ สรรพคุณทางสมนุ ไพรของข่า สาหรับการใช้ ประโยชน์ขา่ ดา้ นการรักษาโรค และใช้ทาสมุนไพร นน้ั นิยมใช้ หน่อ เหง้า ราก ดอก ผล และใบ เรียกไดว้ า่ ทกุ สว่ นของขา่ สามารถใช้ประโยชนไ์ ด้ทั้งหมด รายละเอยี ด ดงั ตอ่ ไปน้ี เหงา้ ของขา่ สามารถนามาชว่ ยบารุงรา่ งกาย ชว่ ยป้องกันมะเร็ง ช่วยช่วยลดระดบั นา้ ตาลใน เลอื ด ชว่ ยรกั ษาโรคหลอดลมอกั เสบ ช่วยขบั เสมหะ ชว่ ยแกอ้ าการคลื่นไสอ้ าเจียน แก้ท้องอดื ทอ้ งเฟอ้ ช่วยขับลมในลาไส้ ชว่ ยแกบ้ ิด แก้อาหารเป็นพิษ ชว่ ยย่อยอาหาร เป็นยาระบายออ่ น ๆ ชว่ ยยับย้ังแผลในกระเพาะอาหาร ช่วยลดการบบี ตัวของลาไส้ ช่วยขบั น้าดี ช่วยขบั เลอื ด ขับ น้าคาวปลา เป็นยารกั ษาแผลสด ชว่ ยลดอาการอักเสบ ช่วยแกพ้ ษิ จากแมลงสัตวก์ ดั ต่อย ใชร้ กั ษา โรคผิวหนงั ชว่ ยฆ่าเชื้อแบคทีเรียและเชื้อรา ชว่ ยรกั ษากลากเกลอ้ื น ชว่ ยแกโ้ รคนา้ กดั ชว่ ยแกฟ้ ก ชา้ ช่วยแก้เหนบ็ ชา ชว่ ยบรรเทาอาการปวดเม่อื ยตามกล้ามเนือ้ ชว่ ยบารงุ สมรรถภาพทาง เพศ ชว่ ยไลแ่ มลง ทม่ี า : http://beezab.com/ข่า-สมุนไพร-สรรพคณุ / รวบรวม/จัดพมิ พ์ : ห้องสมดุ ประชาชนอาเภอเลงิ นกทา 13

ถ่ัวแดง สมุนไพร ต้นถ่วั แดง มีโปรตนี สงู การปลูกถั่ว แดง ปลกู มากในเขตภาคเหนอื ประโยชนข์ อง ถ่ัวแดง สรรพคณุ ของถว่ั แดง ช่วยลดน้าตาลใน เลอื ด ขบั ของเสีย ลดความอว้ น ตน้ ถั่วแดง เป็นพืชตระกูลถวั่ นนิ มนามา ทาอาหาร ซึ่งถ่ัวแดง เปน็ พชื ที่มีโปรตนี และมีคุณค่าทางอาหารสูง สามารถนาไปใชเ้ ป็นอาหารแทน โปรตีนจากเนื้อสตั ว์ได้ดี สาหรับประเทศไทยปลูกถั่วแดง มากในเขตภาคเหนือ จังหวัดเชยี งใหม่ เชยี งราย น่าน และแม่ฮ่องสอน เปน็ ตน้ สรรพคุณของถ่ัวแดง สาหรับ การใช้ประโยชนข์ องถัว่ แดง ด้านการรกั ษาโรคน้นั จะใช้การรับประทานเมลด็ ถ่ัวแดง ซ่งึ สรรพคณุ ของถวั่ แดง ช่วยขับพษิ ในร่างกาย ช่วยล้างสารพษิ ในลาไส้ ชว่ ยบารงุ ระบบทางเดนิ อาหาร ช่วยขบั ถ่าย ช่วยย่อยอาหาร ปอ้ งกันท้องผูก ลดความเสย่ี งมะเรง็ ลาไส้ใหญ่ ชว่ ยขับ ปัสสาวะ ช่วยรักษาอาการประจาเดอื นมาไมป่ กติ ช่วยลดอาการบวมน้า ช่วยกาจัดหนอง ช่วยลดคันตามผิวหนงั ป้องกันอาการเหนบ็ ชา บรรเทาอาการปวดขอ้ ช่วยบารงุ ชอ่ งคลอด รักษามดลูก ใหพ้ ลงั งานแกร่ ่างกาย ช่วยสร้างภูมกิ ันร่างกาย ช่วยบารุงโลหิต ชว่ ยปรบั สภาพเลอื ดในร่างกาย ชว่ ยบารงุ หัวใจ ลดความเส่ียงโรคหวั ใจ ชว่ ยบารุงระบบประสาทและสมอง ช่วยบารุงกระดูกและฟนั ป้องกนั ภาวะกระดูกเสอื่ ม ปอ้ งกนั โรคกระดูกพรุน ควบคุมระดบั น้าตาล ในเลือด ควบคมุ อุณหภูมิในรา่ งกาย ชว่ ยลดระดับคอเลสเตอรอล ชว่ ยลดน้าหนักตัว ชว่ ยดูดซับน้า ในร่างกาย ช่วยลดความเสี่ยงการคลอดบตุ รก่อนกาหนด ท่ีมา : http://beezab.com/ถัว่ แดง-สมุนไพร-สรรพคณุ / รวบรวม/จดั พิมพ์ : หอ้ งสมดุ ประชาชนอาเภอเลิงนกทา 14

ฟักเขียว สมนุ ไพร สรรพคณุ ของฟักเขียว ตน้ ฟกั เขยี ว สรรพคุณ ของฟกั เขยี ว ลดความอ้วน ลดนา้ ตาลในเลอื ด ลด ไขมันในเสน้ เลือด ป้องกันมะเรง็ บารุงผิวพรรณ ทา ความรู้จกั กบั ฟักเขยี ว ฟกั เขยี ว พืชสมนุ ไพรรมิ รั่ว สรรพคุณสุดน่าท่งึ ฟัก เขยี วสามารถช่วยลดความอว้ น ลดน้าตาลในเลือด ลดไขมันในเสน้ เลอื ด ป้องกันเมร็ง บารุงผวิ พรรณ บารุงปอด และบารุงเลอื ด แตป่ ระโยชน์ของฟักเขยี วยงั มีมากกว่าน้ีมาก สาหรับฟกั เขียว เปน็ อย่างไร การนาเอาฟกั เขยี ว มาใชป้ ระโยชน์ทางยา การรักษาโรค ทาอยา่ งไร วันน้ี เรามาทาความรจู้ ักกบั ฟกั เขียวอย่างละเอียด ต้นฟักเขียว หรอื ต้นฟักแฟง ซ่ึงคนไทยเรียกสน้ั ๆว่า “ฟกั ” ภาษาองั กฤษเรียกวา่ Winter Melon มีช่อื วทิ ยาศาสตร์ วา่ Benincasa hispida (Thunb.) Cogn. ฟกั เขียวถกู จัดให้เป็นพืชอยูใ่ นตระกลู แตง สาหรับชื่อ เรยี กอืน่ ๆ ของฟักเขยี ว มมี ากมาย เรยี กตา่ งกนั ตามท้องถนิ่ อาทิ เชน่ ฟกั ขีห้ มู ฟักจงิ มะฟกั ขม มะฟักหมน่ มะ ฟักหม่นขม สรรพคุณของฟกั เขยี ว สาหรับ การนาเอาฟักเขียวมาใชป้ ระโยชน์ ด้านยา และการรักษาโรคนนั้ เราจะแยก สรรพคุณของฟักเขียว ตามส่วนต่างๆของตน้ ฟัก ซึ่งนิยมนาฟักมาใชป้ ระโยชนใ์ นสว่ น ผล เมล็ด ใบ เถา รากและเปลอื ก รากของฟัก สามารถนามาใช้ประโยชน์ ชว่ ยลดไข้ ช่วยแกก้ ระหายน้า รกั ษาโรคหนองใน เปลือกของฟกั สามารถนามาใช้ประโยชน์ ชว่ ยลดน้าหนกั ลดไขมันในเส้นเลือด ชว่ ยป้องกนั โรคหลอด เลอื ด ช่วยขบั ปสั สาวะ ชว่ ยรกั ษาบาดแผล ใบของฟัก สามารถนามาใชป้ ระโยชน์ ช่วยแกอ้ าการร้อนใน ช่วยแก้กระหายนา้ ช่วยแกท้ ้องเสยี ช่วยแก้โรค บิด ช่วยแก้อาการฟกชา้ ช่วยรักษาบาดแผล ชว่ ยแก้พิษจากการถูกผงึ้ ต่อย เมลด็ ของฟัก สามารถนามาใช้ประโยชน์ บารงุ กาลงั บารุงผิว ชว่ ยปอ้ งกนั โรคหลอดเลอื ด ชว่ ยลดการแบ่งตัว ของเซลล์ ชว่ ยรักษาวัณโรค ช่วยบารุงปอด ช่วยลดไข้ ชว่ ยขบั เสมหะ ชว่ ยแก้กระหายน้า ช่วยรักษาลาไว้ อักเสบ เปน็ ยา ระบาย ช่วยขบั พยาธิ ช่วยรักษารดิ สดี วงทวาร ชว่ ยรกั ษาโรคทางเดนิ ปสั สาวะ ชว่ ยขับ ปสั สาวะ รกั ษาโรคหนองใน ชว่ ยลดอาการอักเสบ เถาของฟัก สามารถนามาใชป้ ระโยชน์ ชว่ ยลดไข้ ชว่ ยรักษาริดสีดวงทวาร ผลของฟัก สามารถนามาใชป้ ระโยชน์ ช่วยลดน้าหนัก ลดไขมนั ในเส้นเลอื ด ป้องกนั มะเร็ง ช่วยเพิ่มพลังทาง เพศ รกั ษาเบาหวาน บารุงกาลัง บารุงระบบประสาท ช่วยปอ้ งกนั โรคหลอดเลอื ด ช่วยรกั ษาโรคหลอดลม อักเสบ ชว่ ยแกโ้ ลหติ เปน็ พษิ ช่วยบารุงปอด ช่วยรักษาโรคหอบหดื ช่วยขับเสมหะ ช่วยแก้อาการรอ้ นใน ชว่ ย แกก้ ระหายน้า ชว่ ยแกท้ อ้ งเสีย ช่วยแก้โรคบดิ แกท้ ้องอืด เปน็ ยาระบาย ช่วยขับปสั สาวะ รักษาโรคหนองใน การเลอื กซื้อฟักเขียว ท่ีมา : http://beezab.com/ฟกั เขยี ว-สมนุ ไพร-สรรพคณุ / รวบรวม/จดั พมิ พ์ : หอ้ งสมดุ ประชาชนอาเภอเลงิ นกทา 15

มะเขอื พวง สมนุ ไพร สรรพคุณมะเขอื พวง ชว่ ยเจรญิ อาหาร ยอ่ ยอาหาร ช่วยระบบขบั ถ่าย ช่วย บารุงเลือด ชว่ ยลดเบาหวาน ช่วยเผาผลาญ ไขมนั ผกั พน้ื บา้ น ประโยชนข์ องมะเขือพวง ต้นมะเขอื พวง สมุนไพร คู่ครวั ไทย เป็น สมนุ ไพรชว่ ยบารุงสขุ ภาพ มากมาย สรรพคุณมะเขอื พวง ชว่ ยเจรญิ อาหาร ยอ่ ยอาหาร ช่วยระบบ ขับถ่าย บารุงธาตุ ขับเสมหะ แกไ้ อ ช่วยบารงุ เลือด ช่วยลดเบาหวาน ช่วยเผาผลาญไขมัน มะเขอื พวง เป็นพชื ผกั สมนุ ไพร และนิยมปลูกจนกลายเป็นพชื ผกั สวน นิยมนาผลมาประกอบอาหาร ผัก พนื้ บา้ นของไทย สรรพคุณของมะเขือพวง สาหรับการใช้ ประโยชน์ของมะเขือพวง ด้านสมนุ ไพร นน้ั สามารถใช้ประโยชน์ไดท้ กุ สว่ น ตง้ั แต่ทง้ั ต้น เมลด็ ผล ใบ และราก ประโยชน์ของมะเขอื พวง มีรายละเอียด ดังน้ี เมลด็ ของมะเขอื พวง ชว่ ยแก้ปวดฟัน ผลของมะเขอื พวง ชว่ ยบารงุ ไต ชว่ ยขับปัสสาวะ รักษาแผลกระเพาะอาหาร รักษาท้องผกู ช่วยกระตนุ้ การขบั ถ่าย ช่วยย่อยอาหาร ช่วยเจรญิ อาหาร แกไ้ อ บารงุ สายตา บารุงเลอื ด ชว่ ยให้ นอนหลับสบาย รักษาความดันโลหติ สงู ลดคอเลสเตอรอล ชว่ ยดดู ซับไขมัน ช่วยขับเสมหะ ป้องกันมะเรง็ ท้ังตน้ มะเขอื พวง ช่วยรักษาโรคผวิ หนงั รักษากลากเกลื้อน รกั ษาฝี รกั ษาพิษแมลงสัตวก์ ดั ต่อย ใบของมะเขือพวง ชว่ ยรกั ษาการตดิ เช้ือแบคทเี รีย ใช้หา้ มเลอื ด รักษาโรคผิวหนัง แก้ฟกช้า แก้ปวดตามขอ้ และกระดกู ชว่ ยขบั ปัสสาวะ ชว่ ยลดไข้ ขบั เหงอื่ ขับของเสียออกจากร่างกาย รากของมะเขอื พวง ช่วยรักษาแผล รกั ษาตาปลา รักษาเทา้ แตก ท่มี า : http://beezab.com/มะเขือพวง-สมุนไพร-สรรพคณุ / รวบรวม/จดั พมิ พ์ : หอ้ งสมุดประชาชนอาเภอเลงิ นกทา 16

กวาวเครือขาว เพิ่มขนาดหนา้ อก ทาใหน้ มโต เพม่ิ กาลงั วังชา สาหรับ ผ้ชู าย สมุนไพรเพ่ิมสมรรถภาพทางเพศ ข้อห้ามการใช้ กวาวเครอื รู้จกั กบั กวาวเครือ สรรพคณุ ของกวาวเครอื ต้นกวาวเครือขาว สมนุ ไพร ขึ้นชอ่ื เรื่อง เพมิ่ ขนาด หนา้ อก ทาใหน้ มโต และ เพ่ิมกาลังวงั ชา สาหรับผ้ชู าย เรียกวา่ เปน็ สมนุ ไพรเพิม่ สมรรถภาพทางเพศ เลยก็วา่ ได้ แตส่ าหรบั การใช้ กวาวเครือ นั้น มขี อ้ หา้ อยู่ ในเรื่อง ของปริมาณการบรโิ ภค ใหใ้ ช้ไดเ้ พยี งวนั ละเท่าเมด็ พรกิ ไทย ดังน้นั วนั นเี้ รามา ทาความร้จู ักกบั กวาวเครือ กัน วา่ คอื อะไร สรรพคณุ ของกวาวเครอื การใช้กวาวเครือ สรรพคณุ ของกวาวเครอื ขาว สาหรบั การใช้ ประโยชน์ของกวาวเครอื น้ันเราจะนาเอาสว่ นหัวมาใช้ประโยชน์ ซ่ึง หวั ของกวาวเครือ มีประโยชน์ ดงั น้ี เปน็ ยาอายุวฒั นะ ช่วยบารุงกาลงั สาหรับผ้ทู ่ีมอี ายุมาก สามารถรับประทานไดท้ ง้ั ชายและ หญงิ ช่วยให้กระชมุ่ กระชวย บารงุ ผวิ พรรณ ให้เตง่ ตึง มีนา้ มีนวล ลดการเกิดสิว กระ ฝา้ ช่วยชะลอผิวเห่ียวย่น รวิ้ รอยต่างๆตามผิวหนัง ช่วยลาไขมนั บนใบหน้า รกั ษาสวิ และ รขู ุมขนอักเสบ ช่วยใหห้ นา้ อกขยายตัว และเตง่ ตึง ช่วยบารุงเสน้ ผม ใหด้ กดา และรากผมแขง็ แรง ช่วยบารงุ สมอง ให้ ความจาดี ชว่ ยรกั ษาโรคตาฟาง และ โรคต้อกระจก ชว่ ยบารงุ ไต ชว่ ยเพ่มิ รสชาตขิ องอาหาร ชว่ ยเจรญิ อาหาร ช่วยบารุงโลหิต ให้เลือดลมไหลเวยี นดี บารงุ กระดูก ชว่ ยปอ้ งกันโรคกระดูกพรนุ ช่วยเพ่ิมสมรรถภาพทางเพศ ช่วยบารุงอวัยวะสบื พันธุ์ใหเ้ จรญิ ใชเ้ พิ่มฮอร์โมนเพศหญิง สาหรบั ผูห้ ญงิ วัยหมดประจาเดือนมี ปอ้ งกนั โรคมะเร็งเตา้ นม และ โรคมะเร็ง มดลกู ชว่ ยบรรเทาอาการปวดประจาเดอื น จากปัญหาประจาเดอื นมาไม่ปรกติ ชว่ ยบรรเทาอาการปวดเม่ือยตามรา่ งกาย ช่วยใหช้ อ่ งคลอดกระชับ ท่มี า : http://beezab.com/กวาวเครอื ขาว-สมนุ ไพร-สรรพคณุ / รวบรวม/จดั พมิ พ์ : หอ้ งสมุดประชาชนอาเภอเลงิ นกทา 17

มะเขอื เทศ สมนุ ไพร คุณค่าทางอาหารสูง ชว่ ยยบั ย้ังการ เจริญเตบิ โตของเชื้อรา ปอ้ งกันมะเร็งลาไส้ ช่วยใหผ้ ิว นุ่มเนยี น รักษาสิว สรรพคุณ ประโยชน์ของมะเขอื เทศ สรรพคณุ ทางสมนุ ไพรของมะเขือเทศ ใน ผลของมะเขือเทศ มีสารสาคัญตวั หน่ึง ทชี่ ่วยยบั ย้งั การเจริญเตบิ โตของเช้ือรา ป้องกันมะเรง็ ลาไส้ และมะเรง็ ต่อมลูกหมากได้ ในมะเขือเทศ มีกรดอะมีโน ท่เี ปน็ สารชนดิ เดยี วกันกับผงชูรส และที่สาคญั ชว่ ย บารุงผิวพรรณ รกั ษาสวิ ได้ดี เราขอนาเสนอ ประโยชน์ของมะเขือเทศ มีดงั น้ี ในมะเขอื เทศชว่ ยเพมิ่ ความชุ่มชน้ื ของใบหน้า ทาให้ใบหน้าไม่แหง้ กรา้ น โดยนามะเขือเทศมาฝานและวางบน หนา้ มะเขือเทศ มีสารตา้ นอนมุ ูลอิสระ ช่วยชะลอการเหีย่ วยน่ ของผวิ พรรณ มะเขือเทศ มีน้าและน้าตาล ช่วยเพม่ิ ความสดชื่นให้กบั รา่ งกาย มะเขือเทศ ช่วยสร้างภมู ิคุม้ กันร่างกาย มะเขือเทศ ช่วยบารุงสายตา เนอื่ งจากในมะเขือเทศ มีวิตามินเอสงู มะเขือเทศ ชว่ ยในการรกั ษาสิว โดยการนานา้ มะเขือเทศมาพอกใบหน้า หรอื ฝานผลมะเขือเทศบาง ๆ วางบน ใบหนา้ มะเขือเทศ ช่วยให้ผิวพรรณแตง่ ตึง ด้วยวิธเี ดียวกับการรกั ษาสิวดว้ ยมะเขือเทศ ชว่ ยปอ้ งกนั โรคอัลไซเมอรห์ รือโรคสมองเส่อื ม มะเขือเทศ ใชร้ กั ษาโรคในชอ่ งปาก โรคเลอื ดออกตามไรฟัน มะเขือเทศบารุงเลือด ชว่ ยปอ้ งกันหลอดเลือดแข็งตวั ชว่ ยปรบั สมดุลยข์ องความดนั เลอื ด ลดความเส่ยี งของ การเกดิ โรคหวั ใจวาย โรคหลอดเลือดหัวใจตบี ช่วยบารงุ หัวใจ มะเขือเทศ ช่วยขบั ปสั สาวะ รักษาโรคปัสสาวะขัด หรอื นว่ิ รวมถึงชว่ ยขบั ของเสยี ทางปสั สาวะ มะเขือเทศ ช่วยบารงุ ระบบขับถา่ ย ชว่ ยในการยอ่ ยอาหารและให้ขบั ถ่ายอุจจาระไดส้ ะดวก มะเขือเทศ ช่วยลดกล่ินปาก เนอื่ งจากมะเขือเทศมีสารช่วยยบั ย้งั การเจรญิ เติบโตของเชื้อรา มะเขือเทศ ช่วยบารงุ เสน้ ผม ให้ผมมีความชุ่มชนื่ ปอ้ งกันผมแหง้ ไมม่ นี ้าหนัก มะเขือเทศชว่ ยบรรเทาอาการเจบ็ และปวดจากการฟกช้าได้ ท่มี า : http://beezab.com/มะเขือเทศ-สมุนไพร-สรรพคณุ / รวบรวม/จดั พิมพ์ : หอ้ งสมุดประชาชนอาเภอเลงิ นกทา 18

ขนุน ไม้มงคล นิยมปลูกหลังบ้าน เชือ่ ว่าจะหนุนนา ความเจริญ ประโยชนข์ องขนุน ลกั ษณะทาง พันธศุ์ าสตร์ของขนนุ สรรพคุณของขนนุ คุณคา่ ทางอาหารของขนุนมอี ะไรบ้าง สรรพคุณของขนุน สาหรบั ขนุน น้ันนิยมรบั ประทานผลสกุ เนือ่ งจากมีรสหวาน กลนิ่ หอม รสหวานช่วยให้ ร่างกายมกี าลงั วังชา แตป่ ระโยชนข์ องขนุนมีมากมายหลายส่วน ตงั้ แต่รากของขนนุ เนอ้ื ไม้ ผล เมลด็ เปลือก ยางของขนุน เป็นต้น โดยรายละเอียดของประโยชน์ด้านการรกั ษาโรคของขนุน มี ดังนี้ เปลือกผลขนุน ช่วยปอ้ งกันมะเร็ง ผลขนุน ใชเ้ ปน็ ยาระบายอ่อนๆ แก้กระหายนา้ บารุงร่างกาย เป็นยาชูกาลัง ชว่ ยแก้อาการ เมาสุรา รากขนนุ ช่วยแก้ท้องเสีย เมล็ดของขนุน ชว่ ยบารงุ ระบบทางเดนิ อาหาร ป้องกันมะเร็ง รักษาอาการปวดท้อง บารุง ร่างกาย เป็นยาชกู าลัง ช่วยบารงุ น้านม ขับนา้ นม ทาใหน้ ้านมของแมเ่ พม่ิ มากข้ึน ไสใ้ นของผลขนนุ ช่วยลดอาการตกเลอื ด รากของขนนุ ช่วยรกั ษาโรคผวิ หนงั ช่วยขบั พยาธิ ชว่ ยบารุงเลือด ใบของขนนุ ช่วยป้องกนั แผลเปน็ หนอง รักษาโรคผวิ หนงั แก้ทอ้ งเสีย รักษาอาการปวดหู รักษาหูน้าหนวก ช่วยระงับประสาท แก้โรคลมชัก ลดระดบั นา้ ตาลในเลือด รกั ษาโรคเบาหวาน แกน่ ไม้ต้นขนนุ ช่วยสมานแผล รกั ษากามโรค รกั ษาแผลในกระเพาะอาหาร บารุงเลือด ยางของต้นขนนุ ช่วยลดอาการบวมอักเสบของแผล ปอ้ งกนั แผลเปน็ หนอง ลดนา้ ตาลใน เลอื ด รักษาเบาหวาน บารุงเลือด กระตุน้ การสร้างเม็ดเลอื ดขาว ทม่ี า : http://beezab.com/ขนุน-สมุนไพร-สรรพคุณ/ รวบรวม/จดั พมิ พ์ : หอ้ งสมดุ ประชาชนอาเภอเลิงนกทา 19

กยุ ช่าย สมนุ ไพร ผกั สวนครวั ต้นกุยชา่ ย เปน็ อยา่ งไร สรรพคุณของกุยช่าย ประโยชน์ของกุยชา่ ย เช่น บารงุ ไต กระตุน้ ความรู้สึกทางเพศ กุยช่าย ขาว กุยช่ายเขยี ว กยุ ช่าย เป็นพืชสมุนไพร ในครวั เรอื น นยิ มนาใบและ ดอกกยุ ช่ายมาทาอาหาร สรรพคณุ ของกยุ ช่าย เช่น รกั ษาหวดั บารุงกระดูก แก้ลมพิษ แกท้ ้องอดื บารงุ ไต บารงุ กาหนัด กระต้นุ ความรสู้ ึกทางเพศ กยุ ชา่ ยท่ีรู้จกั กันในทอ้ งตลาด มี กยุ ช่ายขาว และกุยชา่ ยเขยี ว ซงึ่ คือ พชื ชนิดเดียวกนั แต่เทคนิคดา้ นการผลิตพืช ทาให้ใบกยุ ช่ายสามารถเป็นสขี าวได้ ซึ่งมีสารตา้ นอนุมูลอสิ ระ ชว่ ย ป้องกนั มะเรง็ ได้ วันนเ้ี ราจะมาทาความรจู้ กั กับสมนุ ไพร ช่อื กุยช่าย กัน สรรพคณุ ของกุยชา่ ย ใบกุยช่าย ช่วยบารุงกระดูก กระตุน้ ความรู้สึกทางเพศ แกป้ ัญหาการหล่งั เรว็ ในเพศชาย เพ่มิ สมรรถภาพทางเพศ ชว่ ยลดระดบั คอเลสเตอรอล ช่วยป้องกนั มะเร็ง ชว่ ยลดความดัน รกั ษาโรคความดนั โลหติ สูง รกั ษาโรคเบาหวาน ชว่ ยรกั ษาโรคหนู า้ หนวก เปน็ ยาแก้หวดั แก้อาเจยี น แกท้ ้องอดื ท้องเฟ้อ ขบั ลมใน กระเพาะอาหาร ชว่ ยรักษาแผลรดิ สีดวงทวาร ช่วยแกโ้ รคน่วิ รกั ษาหนองในได้ บารงุ ไต แก้พิษแมลงกัดต่อย รกั ษาหอ้ เลือด รักษาอาการฟกช้า รักษาแผลเปน็ หนอง บารงุ น้านม ชว่ ยลดอกั เสบ รากกุยช่าย ชว่ ยแกอ้ าการเลอื ดกาเดาไหล แกอ้ าการอาเจยี น มีฤทธ์ิในการชว่ ยห้ามเหง่ือ ชว่ ยแก้ อาการแน่นหนา้ อก ชว่ ยแก้อาการปสั สาวะขัด เมลด็ ของกยุ ชา่ ย ช่วยอดุ ฟนั ปอ้ งกนั ฟนั ผุ ช่วยขับพยาธิ ชว่ ยขับปสั สาวะ เป็นยาฆา่ แมลง ชว่ ยแก้อาเจยี น ดว้ ยการใชต้ ้นกยุ ชา่ ยนามาค้ันเอาแตน่ ้าผสมกับเกลือเล็กน้อย หรือจะผสมกบั นา้ ขิงสักเลก็ น้อย อ่นุ ให้ ตน้ กุยช่าย ชว่ ยรกั ษาอาการท้องเสยี ช่วยแกโ้ รคน่ิว ช่วยแก้อาการตกขาวของสตรี รักษาโรคหนองใน บารงุ น้านม ลดอาการอักเสบ ขอ้ ควรระวงั ในการบริโภคกยุ ช่าย -กุยชา่ ยมสี รรพคุณให้ความอบอุ่นแกร่ า่ งกาย หากรับประทานมากเกนิ ไปจะทาให้ตวั ร้อน และร้อนในได้ ไม่ควรดื่มสุรา รว่ มกับกุยช่าย เนอื่ งจากกุยช่ายทาให้รา่ งกายร้อนขึน้ และสุรากม็ ีฤทธ์ริ อ้ นเช่นกัน อาจเป็นพิษ ต่อรา่ งกายได้ -กุยช่ายกระตุ้นการทางานของระบบลาไส้ หากมีอาการท้องเสีย หรือเปน็ โรคเกย่ี วกบั ระบบทางเดนิ อาหาร ไม่ ควรกินกุยช่าย -กุยช่ายแก่ จะมีกากใยอาหารมาก ในการรบั ประทานกยุ ชา่ ย จะทาใหร้ ะบบลาไส้ ทางานหนกั มากขน้ึ ทีม่ า : http://beezab.com/กยุ ชา่ ย-สมุนไพร-สรรพคุณ/ รวบรวม/จัดพมิ พ์ : ห้องสมุดประชาชนอาเภอเลิงนกทา 20

ยหี่ รา่ สมุนไพร รสเผ็ดรอ้ น สรรพคุณของย่ีหรา่ ประโยชน์ของยหี่ รา่ ชว่ ยขับลม บารุงระบบ ประสาท บารุงผิวพรรณ ต้นย่หี ร่าเปน็ อย่างไร ชอ่ื อน่ื ๆของยี่หร่า วนั นีเ้ ราจะมาทาความรู้จัก กบั ยหี่ รา่ ต้นย่ีหร่า เปน็ อกี หนึง่ สมุนไพร ท่นี ยิ มนามาใช้ทาอาหารรบั ประทาน สรรพคุณเดน่ ของยี่หร่า ช่วย ขับลม แกท้ อ้ งอดื ทอ้ งเฟ้อ บารงุ ระบบประสาท บารุงผวิ พรรณ ช่วยย่อยอาหาร ขับเสมหะ มีฤทธ์ิ เผด็ รอ้ น วันนี้เราจะมาทาความรจู้ กั กับยหี่ รา่ กัน ยี่หรา่ เป็น พืชที่มีความผกู พนั กบั สงั คมไทยมาช้านาน ในกาบเห่เรือ ยังมบี ทหน่ึง “มสั มน่ั หอม ย่หี ร่า รสร้อนแรง ชายใดไดก้ ลืนแกง แรงอยากใหใ้ ฝ่ฝนั หา” ยห่ี ร่าเปน็ พชื ล้มลุก มกี ลิน่ แรง รสเผด็ รอ้ น ซ่งึ ในใบของย่ีหร่า จะมีน้ามนั หอมระเหยชนดิ หนง่ึ เรียกวา่ น้ามันยหี่ ร่า นามาเป็นวัตถุดบิ สาหรับอุตสาหกรรมความงาม ทาเครือ่ งหอม น้าหอม ทาเครอื่ งดื่ม สรรพคุณของยห่ี รา่ ในการใช้ยี่หรา่ ในทางสมุนไพรและการรักษาโรคนั้น สามารถใช้ไดท้ ุกส่วน ของยหี่ ร่า ตงั้ แต่ ตน้ ใบ ราก ผล ซ่ึงรายละเอียดของสรรพคุณของยีห่ ร่า มดี ังน้ี รากยหี่ ร่า สามารถชว่ ยกระตนุ้ ระบบยอ่ ยอาหาร ชว่ ยแก้อาการท้องอดื ท้องเฟ้อ อาการ ปวดทอ้ ง ชว่ ยขับลมในลาไส้ ตน้ ย่หี รา่ สามารถชว่ ยกระตนุ้ ระบบย่อยอาหาร ช่วยแก้อาการทอ้ งอดื ท้องเฟ้อ อาการ ปวดท้อง ชว่ ยขับลมในลาไส้ ผลของยห่ี ร่า สามารถช่วยฆา่ เชอ้ื จุลนิ ทรีย์ ใบยี่หร่า สามารถชว่ ยปอ้ งกันมะเร็ง ชว่ ยขบั เหงื่อ ชว่ ยขัยของเสียออกจากรา่ งกาย แก้ คลน่ื ไสอ้ าเจยี น แกท้ ้องอดื ขบั ลม ช่วยเจรญิ อาหาร ช่วยลดอาการปวดประจาเดือน ทีม่ า : http://beezab.com/ยห่ี ร่า-สมุนไพร-สรรพคณุ / รวบรวม/จัดพมิ พ์ : ห้องสมดุ ประชาชนอาเภอเลิงนกทา 21

แครอท ผัก สมนุ ไพร ตน้ แครอท นิยมรบั ประทานหวั แครอท สรรพคณุ ของแครอท อุดมไปด้วยวติ ามินและแร่ธาตุ ประโยชน์ของการกนิ แครอทมอี ะไรบา้ ง คุณค่าทาง อาหารของแครอท ต้นแครอท หากจะพดู ถงึ แครอท เพื่อนคิดถึงอะไร กระตา่ ย ชอบกนิ แครอท ซ่ึงแครอท เปน็ ผกั ชนดิ หน่งึ ทน่ี ยิ มรบั ประทานหัวของแครอท เป็นพืชตา่ งแดน มี สรรพคุณด้านสุขภาพมากมาย แครอทอดุ มไปด้วยวติ ามินและแร่ธาตตุ า่ งๆมากมาย อาทิ เชน่ เบตา้ แคโรทีน วติ ามนิ เอ วติ ามนิ บี1 วติ ามนิ บี2 วติ ามนิ ซี วติ ามินอี ธาตแุ คลเซียม ธาตุโพแทสเซยี ม ธาตฟุ อสฟอรสั ธาตุเหลก็ สรรพคณุ ของแครอท การใชแ้ ครอทในการรักษาโรคนิยมใชห้ วั แครอทมาใช้ประโยชน์ ซ่ึง สรรพคณุ ของแครอทประกอบดว้ ย บารุงสายตา แครอทมสี ารเบต้าแคโรทีน ท่มี ปี ระโยชนต์ ่อสายตา การรบั ประทานแครอทอย่างสมา่ เสมอจะชว่ ย ถนอมดวงตา ช่วยปอ้ งกันมะเรง็ แครอทมีประสทิ ธภิ าพ ชว่ ยป้องกนั โรคมะเรง็ ปอด ในแครอทมสี ารตา้ นอนมุ ลู อสิ ระ มฤี ทธิ์ ตา้ นการเจริยเตบิ โตของเซลล์มะเร็ง บารุงเลือด แครอทสามารถช่วยให้ระบบไหลเวียนของเลือดดี ในแครอทช่วยลดนา้ ตาลในเลือดและลดไขมนั ใน เลือด ทาให้เลือดสามารถไหลเวียนได้ดี การกินแครอทชว่ ยรกั ษาระดบั น้าตาลในเสน้ เลือด เนือ่ งจากในแครอท มีสารทีช่ ื่อวา่ แคโรทนี อยด์ เป็นสารทีช่ ว่ ยรกั ษาสมดลุ ของน้าตาลในเลอื ด บารุงระบบทางเดนิ อาหาร แครอทชว่ ยปรับระบบย่อยอาหาร ทาใหร้ ่างกายเผาผลาญพลังงานไดด้ ี แครอทจะ เพิ่มประสทิ ธิภาพการทางานของระบบย่อยอาหาร บารุงผวิ พรรณ แครอทมีวิตามนิ หลายชนดิ ทม่ี ผี ลดีตอ่ ผวิ และยังมีน้า ทาให้ผิวเปล่งปลั่งอยู่เสมอ ลดรอยเหีย่ ว ยน่ บารงุ เส้นผม ในแครอทมีน้าและวติ ามนิ หลายชนดิ ที่ชว่ ยใหเ้ สน้ ผมแขง็ แรง แครอทชว่ ยเสริมสร้างภมู ิตา้ นทานโรค ในแครอทเด่นอยา่ งหน่ึง คือ มฤี ทธิใ์ นการฆ่าเชอ้ื แบคทเี รียทาให้แผล หายเปน็ ปกติรวดเร็วมากขนึ้ ชว่ ยสมานแผล ขบั พยาธิ แครอทมฤี ทธิ์ชว่ ยในการขับถ่ายพยาธิได้ ชว่ ยบารงุ กระดูก ฟนั เหงือก เล็บ ให้แข็งแรง ชว่ ยในการชะลอวยั และลดร้ิวรอยตามผิวหนัง นอกจากน้ัน แครอทยัง ชว่ ยลดคอเลสเตอรอล รักษาโรคความดันโลหติ สงู ป้องกันโรคหลอดเลอื ด รักษา โรคหัวใจ เป็นยาขบั ปัสสาวะ ชว่ ยรกั ษาฝี รกั ษาแผลหนอง ท่มี า : http://beezab.com/แครอท-สมุนไพร-สรรพคุณ/ รวบรวม/จดั พมิ พ์ : หอ้ งสมดุ ประชาชนอาเภอเลงิ นกทา 22

จาปา สมุนไพร ไม้ยืนตน้ ดอกมีกล่ินหอม ดอกสวย ประโยชนข์ องจาปา ชว่ ยบารงุ เลอื ด บารุงประสาท บารงุ หัวใจ ขับเสมหะ แกเ้ วียนหวั ต้นจาปา เป็น อย่างไร สรรพคุณของจาปา ต้นจาปา สมุนไพร ไม้ยนื ตน้ เป็นดอกไม้ที่มกี ลิน่ หอม ดอกสวย สรรพคุณ ช่วยบารงุ เลอื ด บารงุ ระบบประสาท บารุงหัวใจ ขับเสมหะ ขบั ปสั าวะ เปน็ ยาระบาย แกเ้ วยี นหวั แกอ้ าเจียน ต้นจาปา เป็นพืชท่ีมีถิ่นกาเนิดท่ี ประเทศจีน อินเดีย ไทย มาเลเซยี และ อนิ โดนเี ซีย เป็นไม้ยืนตน้ ขนาดใหญ่ สามารถนามาใชป้ ระโยชน์จากไม้ ได้ ประโยชน์ของตน้ จาปา  ดอกจาปา มกี ลน่ิ หอมนามาแตง่ กล่นิ ของอาหาร  ดอกจาปามีสสี วยและมีกล่นิ หอม นิยมนามาประดับตกแต่ง เพ่มิ ความสวยงามฅ  ตน้ จาปาเปน็ ตน้ ไมข้ นาดใหญ่ สามารถใช่ใหร้ ่มเงาได้ดี  ดอกจาปามีกลิน่ หอม สามารถนามาสกัดน้ามนั ดอกจาปา เพอื่ เปน็ สว่ นผสมของเครื่องสาอางคต์ ่างๆ  เน้ือไมต้ ้นจาปา สามารถนามาทาบ้าน เฟอรน์ เิ จอร์ หีบ ห่อ เรือ เป็นตน้ สรรพคณุ ของต้นจาปา ตน้ จาปา สามารถนามาใชป้ ระโยชนืทางสมุนไพร ทุกสว่ น ต้งั แต่ ใบ ดอก เปลือก ราก ไม้ ซ่ึงรายละเอยี ดของ สรรพคณุ ของจาปา ด้านสมนุ ไพร และการรักษาโรค มดี ังนี้  ใบของต้นจาปา แก้โรคเสน้ ประสาทพิการ แก้ป่วงของทารก แก้ไอ รักษาโรคลาไสใ้ หญอ่ ักเสบ  ดอกของต้นจาปา ชว่ ยบารุงธาตุ ช่วยบารุงประสาท แก้วงิ เวยี นศีรษะ ลดอาการออ่ นเพลีย รักษา อาการหนา้ มดื บารุงหวั ใจ กระจายโลหิต ชว่ ยแกอ้ าการปวดศีรษะ รักษาอาการคลนื้ ไส้ บรรเทา อาการอกั เสบ ชว่ ยขบั ลม ช่วยขับปสั สาวะ ชว่ ยแก้โรคไต ชว่ ยรกั ษาโรคเรื้อน ช่วยรกั ษาโรคปวดตาม ขอ้ ชว่ ยระงับอาการเกรง็  เปลอื กตน้ ของต้นจาปา ช่วยแกค้ อแห้ง ฝาดสมาน ลดไข้  รากของต้นจาปา เป็นยาถา่ ย ทาใหป้ ระจาเดือนมาปกติ รักษาโรคปวดตามข้อ ขบั นา้ คาวปลา ช่วย ขบั เลอื ดเนา่ เสยี  ผลของตน้ จาปา ชว่ ยบารุงธาตุ รกั ษาอาการคลืน้ ไส้ ขับปัสสาวะ ชว่ ยรักษาแผลทเ่ี ทา้  เมลด็ ของต้นจาปา ช่วยบารุงธาตุ รกั ษาอาการคลนื้ ไส้ ขบั ปัสสาวะ ช่วยรักษาแผลท่เี ท้า  เนื้อไมข้ องต้นจาปา บารุงโลหิต ชว่ ยรักษาโรคเร้ือน ช่วยบารงุ ประจาเดือนของสตรี  เปลอื กของรากต้นจาปา เปน็ ยาระบาย ชว่ ยขับพยาธิ ที่มา : http://beezab.com/จาปา-สมนุ ไพร-สรรพคณุ / รวบรวม/จัดพิมพ์ : ห้องสมดุ ประชาชนอาเภอเลงิ นกทา 23

ข่อย สมุนไพรพ้ืนบ้าน ไม้ประดับ ก่ิงของต้นข่อย สรรพคุณ ใชแ้ ทนยาสฟี นั ยางของข่อย ทายาฆ่าแมลง เนอื้ ไม้ ขอ่ ย นามาทากระดาษ เปน็ พืชมงคล ชว่ ยไลส่ ิ่งชวั่ รา้ ย ออกจากบ้าน ข่อย สมุนไพรพืน้ บ้าน ร้จู กั กันดใี นสังคมไทย เปน็ ไม้ดดั ไม้ประดบั ก่ิงของตน้ ข่อยมสี รรพคุณใชแ้ ทนยาสีฟันได้ ยางของข่อยนามาทาเป็นยาฆ่าแมลงได้ เน้ือไมข้ ่อย ก็นิยมนามาทากระดาษ สาหรบั สงั คมไทยมีความเชอ่ื วา่ ต้น ขอ่ ย เป็นพืชศิริมงคล สามารถช่วยไลส่ ง่ิ ช่วั รา้ ยอัปมงคลออกจากบ้านได้ สาหรับวนั น้ี เราจะมาทาความรจู้ กั กบั ขอ่ ย สมุนไพรชนิดน้ี เปน็ อย่างไร มีสรรพคุณดา้ นสมุนไพรอย่างไร บ้าง ต้นข่อย เป็นพชื ยืนต้น ชนิดหนงึ่ มชี ่อื ภาษาอังกฤษ ว่า Tooth brush tree ชอ่ื วิทยาศาสตร์ของตน้ ขอ่ ย คือ Streblus asper Lour ช่อื เรียกอืน่ ๆของตน้ ข่อยอาทเิ ช่น กกั ไม้ฝอย, ตองขะแหน่ , ส้มพอ , ซะโยเส่ , สะนาย , สมนาย เปน็ ต้น ข่อยจดั อยู่ในพชื ตระกลูเดียวกันกบั ขนนุ สรรพคุณของต้นข่อย สาหรับประโยชน์ของตน้ ข่อย สามารถใช้ประโยชน์ได้ทกุ สว่ นของตน้ ตั้งแต่ ราก เปลือก กิ่ง เน้อื ไม้ และเมล็ด รายละเอียด ดงั น้ี  กิ่งของต้นข่อย นามาใชแ้ ทนแปรงสีฟัน ชว่ ยทาใหฟ้ นั แข็งแรง ฟนั ไมผ่ ุ ไม่ปวดฟนั  เปลอื กของตน้ ข่อย มรี สฝาดและขม สามารถชว่ ยรกั ษาแผล แก้ท้องรว่ ง ใชร้ กั ษาโรคผวิ หนงั ชว่ ย บารงุ ธาตุในร่างกาย บารุงหวั ใจ ชว่ ยลดไข้ ช่วยฆ่าเชอ้ื จลุ ินทรยี ์ รักษาพยาธิท่ผี วิ หนัง  ยางของต้นข่อย มสี รรพคุณช่วยยอ่ ยน้านม  รากของต้นข่อย มรี สฝาดและขม สามารถนามารกั ษาแผล เปน็ ยาบารุงหวั ใจ แก้โรคคอตีบ รกั ษาโรค กระดูก แก้ปวดเส้นประสาท แกป้ วดเสน้ เอ็น ใชฆ้ า่ พยาธิได้ รกั ษาอาการไอ ขับเสมหะ แกเ้ จบ็ คอ รักษาเหงือก แกป้ วดฟนั เนอ้ื ไม้ของข่อย สามารถนามารกั ษารดิ สีดวงจมูก  ใบของขอ่ ย มรี สฝาดและมีฤทธท์ าใหเ้ มาได้ เปน็ ยาระบายอ่อนๆ ช่วยบรรเทาอาการปวดประจาเดือน แกโ้ รคไต ขับนา้ นม แกบ้ ดิ ช่วยขับลม แกท้ ้องอดื ท้องเฟอ้ รักษาอาการไอ ขับเสมหะ แก้เจบ็ คอ รักษา เหงอื ก แก้ปวดฟนั  เมล็ดของข่อย มีรสมัน มฤี ทธิ์ทาให้เมา สรรพคุณช่วยเจรญิ อาหาร เปน็ ยาอายวุ ฒั นะ ชว่ ยฆา่ เชอ้ื ใน ชอ่ งปากและทางเดินอาหาร ชว่ ยขับลม แก้ทอ้ งอืดท้องเฟ้อ รักษาอาการไอ ขับเสมหะ แก้เจบ็ คอ รกั ษาเหงือก แกป้ วดฟนั  ผลของตน้ ข่อย มีรสหวาน มฤี ทธิ์ทาให้เมาและร้อน สรรพคุณชว่ ยบารงุ ธาตุ แกก้ ระษัย ขับลม เปน็ ยา อายุวัฒนะ ทมี่ า : http://beezab.com/ขอ่ ย-สมนุ ไพร-สรรพคณุ / รวบรวม/จัดพิมพ์ : หอ้ งสมุดประชาชนอาเภอเลิงนกทา 24

ผักคะนา้ พืชสวนครัว นิยมนามาทาอาหาร เหมาะสาหรับ สตรตี ้ังครรถ์ มีโฟเลตสงู ผักคะนา้ มีถิ่นกาเนิด จากจีน ประโยชน์ของผักคะน้า มวี ติ ามินหลาย ชนดิ แคลเซียมสูง ผกั คะนา้ ชือ่ ของพชื ชนดิ น้ี คนุ้ หูคนไทยเปน็ อย่างดี คะนา้ เปน็ ผกั สวนครัว ท่นี ิยมนามาทาอาหาร ไดห้ ลากหลายชนิด เหมาะสาหรบั สตรี ตงั้ ครรถ์ เนื่องจากมโี ฟเลต ชว่ ยสร้างสมองทารกใรครรถ์ ผกั คะนา้ มถี ิน่ กาเนิดจากจีน คนจีนนามา ปลูกและนยิ มนามาทาอาหารทัง้ เมนตู ม้ ผัด แกง ทอด ประโยชนข์ องผักคะนา้ คือ มวี ิตามนิ หลาย ชนิด และแคลเซยี มสูง สรรพคุณของผักคะน้า การรับประทานผกั คะนา้ ในปรมิ าณทเี่ หมาะสม จะช่วยใหม้ สี รรพคณุ ทางสมุนไพร ดังน้ี มี สารต่อต้านอนมุ ลู อสิ ระ ช่วยป้องกันมะเร็ง ช่วยเสรมิ สรา้ งภูมิตา้ นทานให้ร่างกาย ชว่ ยบารุง ผิวพรรณ ป้องกันการติดเชื้อ ช่วยเสริมสร้างเน้ือเยือ่ ใหช้ ุ่มชื้น ช่วยบารงุ สายตา ลดความเส่ยี งของ การเกิดโรคต้อกระจก ปอ้ งกันจอประสาทตาเส่ือม ช่วยบารุงโลหติ ช่วยเพ่ิมการไหลเวยี นของ โลหิต ชว่ ยเสรมิ สรา้ งกระดูกและฟนั ช่วยป้องกนั การเกดิ โรคกระดูกพรนุ ช่วยลดระดบั คอเลสเตอรอล ช่วยลดอาการไมเกรน ช่วยชะลอความจาเสื่อม ช่วยลดความเส่ยี งโรคกระเพาะ อาหาร ป้องกนั มะเร็งลาไส้ ปอ้ งกันมะเร็งกระเพาะปัสสาวะ ป้องกันมะเร็งปอด ป้องกนั มะเรง็ เต้า นม ช่วยป้องกันโรคโลหติ จาง ช่วยรักษาโรคหอบหดื ช่วยขยายหลอดลม ช่วยรักษาโรค ภูมิแพ้ ปอ้ งกนั การเกดิ ตะคริว รักษาสมดลุ ฮอร์โมนเอสโตรเจน ควบคุมน้าตาลในเลือดช่วยลด ความเสย่ี งต่อการท่ีเด็กทารกพกิ ารแตก่ าเนิด ทม่ี า : http://beezab.com/คะน้า-สมุนไพร-สรรพคณุ / รวบรวม/จัดพิมพ์ : ห้องสมดุ ประชาชนอาเภอเลงิ นกทา 25

เหด็ หอม สมนุ ไพร ในแถบประเทศจีน ญป่ี นุ่ เกาหลี เห็ดหอม อาหารช้นั เลิศ สรรพคณุ ทางยาสงู มี ประโยชนต์ อ่ ร่างกาย เหด็ หอม นามาทาอาหาร อรอ่ ย เปน็ ยาบารุงกาลงั ช้ันยอด ตน้ เหด็ หอม เป็น สมุนไพร ในแถบประเทศทม่ี ี อากาศเย็น อย่าง ประเทศจนี ญ่ีปุน่ เกาหลี ซึ่ง เห็ดหอม ถอื เปน็ อาหารช้ันเลิศ ทีม่ ี สรรพคณุ ทาง ยาสูง มีประโยชน์ตอ่ ร่างกาย ดตี ่อสขุ ภาพ เห็ดหอม นนั้ นามาทาอาหาร ก็แสนอร่อย คณุ ค่าทาง อาหาร และ สรรพคุณ เป็นยาบารุงกาลงั ช้นั ยอด เป็น ยาอายวุ ฒั นะ ช่วยตา้ นมะเร็ง ชะลอวัย วนั น้เี รามา ทาความรู้จักกับเหด็ หอม กนั ใหม้ ากขึน้ สรรพคุณทางสมนุ ไพรของเหด็ หอม สาหรบั การรับประทานเห็ดหอม ช่วยปอ้ งกันมะเรง็ ช่วยป้องกนั โรคหวัด ช่วยลดระดบั น้าตาลใน เลอื ด ช่วยลดไขมนั ในเส้นเลือด ชว่ ยปอ้ งกนั โรคความดนั โลหิตสงู ช่วยบารงุ ระบบหวั ใจ ชว่ ย ปอ้ งกันโรคเก่ียวกับเลอื ด ชว่ ยบารุงร่างกาย ช่วยบารงุ กลา้ มเนอื้ ให้แข็งแรง ชว่ ยบารงุ กระดูก ชว่ ย ให้เลอื ดลมไหลเวียนดี ชว่ ยสร้างภูมติ า้ นทานโรค ชว่ ยบารุงระบบสมอง ชว่ ยบารงุ ระบบ ประสาท ชว่ ยชะลอวัย ช่วยให้นอนหลบั สบาย ท่มี า : http://beezab.com/เหด็ หอม-สมนุ ไพร-สรรพคณุ / รวบรวม/จัดพมิ พ์ : หอ้ งสมุดประชาชนอาเภอเลงิ นกทา 26

เดอื ย เปน็ ธัญพชื ทพ่ี บได้ในประเทศแถบเอเชียใตแ้ ละเอเชีย ตะวนั ออกเฉียงใต้ เดือย ภาษาองั กฤษ เรยี ก Adlay เดอื ย ชื่อวิทยาศาสตร์ เรยี ก Coix lacryma-jobi L สรรพคุณของลูกเดือย เป็นยาอายวุ ัฒนะ ชว่ ยบารงุ ผวิ พรรณ ช่วยบารงุ สายตา ช่วยบารุงเสน้ ผม ช่วยบารุง สมอง ช่วยแกอ้ าการนอนไมห่ ลบั ชว่ ยลด คอเลสเตอรอลในเสน้ เลือด ช่วยปอ้ งกันโรคเบาหวาน ช่วยปอ้ งกนั มะเรง็ ชว่ ยบารุงกระดูก แกร้ ้อนใน แก้ คลื่นไส้อาเจียน ช่วยบารงุ เลอื ด สาหรบั สตรีหลงั คลอด ช่วยบารุงปอด ชว่ ยยอ่ ยอาหาร แก้ท้องรว่ ง แก้ ทอ้ งเสยี ชว่ ยขบั ปัสสาวะ ชว่ ยบารงุ มดลกู ช่วยบารงุ ไต ชว่ ยต้านเชือ้ แบคทเี รยี เชอ้ื รา และยสี ต์ ช่วยขับพยาธิ ในเดก็ ประโยชน์ของลกู เดือย ช่วยป้องกันรกั ษาโรค ดว้ ยสารอาหารหลายชนิดท่มี ใี นลูกเดือย ทาใหล้ ูกเดอื ยนั้นนอกจากจะทาอาหาร หวานรบั ประทานเพือ่ ความอร่อย แล้วยังมปี ระโยชน์ในแง่การรักษาสุขภาพ ป้องกนั โรคภยั ไขเ้ จบ็ ได้อกี ดว้ ย แกอ้ าการร้อนใน คลืน่ ไส้อาเจียน แก้โรคนอนไม่หลับ และช่วยให้หายออ่ นเพลีย ลดสภาวะไขมนั ในเลือดสงู ยับย้งั สารก่อมะเรง็ ลดความเสย่ี งจากการเกดิ โรคมะเร็ง ช่วยต้านเชอื้ โรค โดยเฉพาะแบคทเี รียและเชื้อรา เหมาะที่คนเป็นโรคกระเพาะ ลาไส้จะรับประทาน บารุงร่างกายผูป้ ว่ ย ระหว่างพักฟืน้ เพราะมคี ุณคา่ อาหารสูง บารงุ สมองบารุงผิวพรรณให้ผ่องใส ไม่เป็นกระ บารุงสายตา เน่ืองจากมีวิตามิน A สูง ปอ้ งกนั โรคเหนบ็ ชา เน่ืองจากมวี ิตามนิ B บารงุ เส้นผมใหด้ กดาเปน็ เงางาม ป้องกันโรคเบาหวาน เน่อื งจากเป็นอาหารทมี่ ีรสจดื สามารถรับประทานโดยไม่ใส่นา้ ตาลกอ็ ร่อยอีก แบบ หรือจะต้มรวมในการหงุ ข้าวกไ็ ด้ รับประทานเป็นประจา สร้างภูมคิ มุ้ กันโรคได้ดี ใช้บารุงเลือด เหมาะกับสตรีหลงั คลอดบุตร ปอ้ งกันโรคกระดูกพรุน และทาให้มีกระดูกแขง็ แรง ท่มี า : http://beezab.com/ลูกเดือย-สมนุ ไพร-สรรพคณุ / รวบรวม/จดั พมิ พ์ : หอ้ งสมดุ ประชาชนอาเภอเลงิ นกทา 27

มะนาว เปน็ สมนุ ไพร ทีอ่ ยู่คูค่ รัวไทย นยิ มนามะนาวมะปรุงรส เพราะมะนาวใหร้ สเปรี้ยว เพิม่ ความอร่อย ใหก้ ับอาหาร เช่น ต้มยา ส้มตา ลาบ และอาหารอกี มากมายใชม้ ะนาวปรุงรส สรรพคณุ ของมะนาว ประกอบด้วย ชว่ ยบรรเทาอาการปวดศรี ษะ ช่วยแก้อาเจยี น ช่วยรักษาสมดลุ โรคความดนั โลหติ ช่วยเจรญิ อาหาร แกโ้ รคตาแดง แกไ้ ข้ บารุงเลือด รกั ษาโรคเลอื ดออกตามไรฟนั ได้ ชว่ ยขบั เสมหะ ชว่ ยแก้ไอ ช่วยบรรเทาอาการเสียบแหบแหง้ บารุงเหงอื ก ช่วยรกั ษาท้องอืด ท้องเฟ้อ แก้ อาการทอ้ งรว่ ง ช่วยการขับพยาธไิ ส้เดือน เปน็ ยา ระบายออ่ นๆ ช่วยรักษาโรคกระเพาะ แกอ้ าการ บดิ ช่วยขับปัสสาวะ รกั ษาโรคนว่ิ ช่วยบารุง โลหติ รกั ษาโรคผวิ หนงั ใช้รักษาแผลไฟไหม้ น้า รอ้ นลวก สรรพคุณของมะนาว สรรพคณุ ของมะนาว ประกอบด้วย เราไดร้ วบรวมประโยชนท์ างสมุนไพรของมะนาว ดังน้ี ช่วย บรรเทาอาการปวดศรี ษะ ช่วยแก้อาเจยี น ช่วยรักษาสมดุลโรคความดันโลหิต ชว่ ยในการเจรญิ อาหาร แก้โรคตาแดง แก้ไข้ บารงุ เลือด รักษาโรคเลือดออกตามไรฟนั ได้ ช่วยขับเสมหะ ชว่ ยแก้ ไอ ช่วยบรรเทาอาการเสียบแหบแหง้ บารงุ เหงือก ชว่ ยรักษาทอ้ งอืด ทอ้ งเฟอ้ แกอ้ าการ ทอ้ งรว่ ง ชว่ ยการขับพยาธิไส้เดือน เป็นยาระบายออ่ นๆ ชว่ ยรกั ษาโรคกระเพาะ แก้อาการบิด ชว่ ย ขบั ปัสสาวะ รกั ษาโรคนิ่ว ช่วยบารุงโลหติ รักษาโรคผวิ หนัง ใช้รกั ษาแผลไฟไหม้ น้าร้อนลวก การนามะนาวมาใชป้ ระโยชนท์ างความงาม ช่วยบารุงผิวพรรณใหเ้ ปล่งปล่ังสดใส ช่วยบารุง ตา นา้ มันหอมระเหยที่ให้กล่นิ หอมสดชน่ื (Aromatherapy) ช่วยเร่งการผลัดเซลล์ผวิ ทเ่ี สอื่ มสภาพ ออกไป ชว่ ยผิวบรเิ วณเหล่าน้มี ีความนมุ่ นวลเพิม่ มากขนึ้ ชว่ ยรกั ษาสิวของคุณให้ลดนอ้ ยลง ได้ แกป้ ัญหาผวิ แตก แกป้ ญั หาสน้ เท้าแตก ทมี่ า : http://beezab.com/มะนาว-สมุนไพร-สรรพคณุ / รวบรวม/จัดพิมพ์ : ห้องสมุดประชาชนอาเภอเลงิ นกทา 28

มงั คุด ผลไม้ สมนุ ไพร สรรพคณุ ช่วยสมานแผล แก้ท้องเสยี ทอ้ งรว่ ง ลดอาการอักเสบ ตา้ นเช้ือ แบคทีเรีย มงั คุด ภาษาองั กฤษ เรยี ก Mangosteen มี ชอ่ื วทิ ยาศาสตร์วา่ Garcinia mangostana Linn. ชือ่ อ่ืนของมังคุด เชน่ แมงคุด เมงค็อฟ เป็นตน้ มังคุด เป็นพันธ์ุไม้ไมผ่ ลดั ใบเขตร้อนชนิดหนง่ึ เชอื่ กัน วา่ มถี ิน่ กาเนิดอย่ทู หี่ มูเ่ กาะซุนดาและหมเู่ กาะโมลุกกะ แพร่กระจายพันธ์ุไปสู่หมู่เกาะอินดีสตะวนั ตกเมื่อราว พุทธศตวรรษท่ี 24 แล้วจึงไปสู่ กัวเตมาลา ฮอนดรู สั ปานามา เอกวาดอร์ ไปจนถงึ ฮาวาย ในประเทศไทยมกี าร ปลูกมังคดุ มานานแล้วเช่นกัน เพราะมกี ล่าวถึงในพระราชนิพนธเ์ รื่องรามเกียรติใ์ นสมัยรชั กาลที่ 1 นอกจากนัน้ ในบริเวณโรงพยาบาลศิรริ าชยังเคยเป็นทีต่ ้งั ของวงั ท่ีมีช่ือวา่ “วงั สวนมังคดุ ” ในจดหมายเหตุของราชทูตจากศรี ลังกาที่เข้ามาขอพระสงฆ์ไทย ได้กลา่ ววา่ มังคุดเป็นหน่งึ ในผลไม้ท่นี าออกมารับรองคณะทูต ประโยชน์ของมงั คดุ รบั ประทานสดเปน็ ผลไมห้ รอื ทาเป็นน้าผลไม้อยา่ ง น้ามังคุดและน้าเปลือกมังคดุ มีสารต่อตา้ นอนุมลู อสิ ระซ่ึงมีสว่ นช่วยในการชะลอวยั และการเกดิ รว้ิ รอยมฤี ทธิ์ในการจับอนุมลู อิสระต่าง ๆ ได้มากกว่าผลไม้ชนดิ อื่น ๆ ช่วยบารุงผวิ พรรณให้เปล่งปลั่งสดใส แข็งแรง ชว่ ยเสรมิ สร้างระบบภมู ติ า้ นทานใหแ้ ขง็ แรง ชว่ ยลด กล่นิ ปากอนั ไม่พงึ ประสงค์ เปลอื กมังคดุ มสี ารช่วยป้องกันเชอ้ื ราจงึ เหมาะแก่การหมักป๋ยุ นามาประกอบอาหารทั้งคาวและหวาน เชน่ แกง ยา มังคดุ ลอยแกว้ ซอสมังคดุ เป็นต้น นามาแปรรูปเปน็ ผลิตภัณฑ์ต่าง ๆ อย่าง มงั คุดกวน แยมมงั คดุ มังคดุ แชอ่ ม่ิ ทอฟฟี่มังคดุ มังคุดมสี ารจีเอม็ -1 ซงึ่ ใช้เป็นส่วนประกอบในเคร่ืองสาอาง สาหรับผมู้ ีปญั หาสภาพผวิ เรื้อรังจากสวิ และอาการ แพ้ นามาแปรรปู เป็นสบูเ่ ปลือกมงั คุด ซ่ึงมีคุณสมบตั ิชว่ ยดับกลิ่นเต่า รกั ษาสิวฝา้ บรรเทาอาการของโรค ผวิ หนงั โทษของมังคุด ในมังคดุ มีสารแซนโทน (Xanthone) ในปริมาณมาก แมจ้ ะมสี ่วนช่วยตอ่ ต้านอนมุ ูลอสิ ระ ช่วยลดการอกั เสบ ลดความดนั โลหติ ช่วยต่อต้านการเกดิ โรคมะเร็ง และอาการแพต้ ่าง ๆ แต่กย็ ังขาดข้อมูลในการสนับสนนุ วา่ มงั คุดจะสามารถรักษาอาการตา่ ง ๆ เหล่าน้ีไดจ้ ริง ถึงแมย้ ังไม่มรี ายงานการศึกษาความเปน็ พษิ ในมนุษย์ แต่ก็ พบอาการไมพ่ ึงประสงค์หลายอยา่ งในแต่ละบุคคล เช่น มีอาการผิวหนังบวมแดง เป็นผน่ื คันขน้ึ ตามตวั ปวด ศรี ษะ ปวดบริเวณขอ้ ปวดกล้ามเนอ้ื ท้องเสีย ถา่ ยเหลว ลาไส้แปรปรวน เป็นต้น นอกจากน้มี ังคุดยงั มีสารแทนนนิ (Tannin) ท่อี ยูใ่ นเปลือกของมงั คุด หากบรโิ ภคมากเกินไปและต่อเน่ือง อาจจะทาให้เกิดเปน็ พิษต่อตับ ไต การเกิดมะเรง็ ในร่องแก้ม ในทางเดินอาหารส่วนบน และยังไปลดจานวน ของเมด็ เลอื ดขาวจนทาใหภ้ ูมิคุ้มกนั ของร่างกายลดต่าลงจากปกติ ท่มี า : http://beezab.com/มงั คุด-สมนุ ไพร-สรรพคณุ / รวบรวม/จัดพิมพ์ : หอ้ งสมุดประชาชนอาเภอเลิงนกทา 29

สุวรรณพฤกษ์ ทองนพคณุ ข้เี หลก็ อเมริกัน สมุนไพร พืชยนื ต้น สรรพคณุ รกั ษาอาการตัวเหลอื ง รกั ษาดี ซา่ น เป็นยาระบาย สมนุ ไพรตระกุลถว่ั ลกั ษณะทางพฤษศาสตร์ ตน้ สวุ รรณพฤกษ์ หรอื ต้นข้เี หล็ก อเมริกนั หรือ ทองนพคุณ เป็น พืชยนื ต้น เขตรอ้ น มีถิน่ กาเนิดท่ที วีปอเมริกา เจรญิ เตบิ โตไดด้ ใี น ดนิ รว่ น ชอบอากาศเย็น น้าปานกลางและ ชอบแสงแดดจัด สรรพคณุ ใช้รักษาอาการตัวเหลอื ง รักษาดีซา่ น รกั ษาการติดฝิ่น ช่วยขบั เสมหะ เปน็ ยาระบาย เป็นยาถ่ายโลหติ ระดขู องสตรี แก้ อาการปวดตามข้อ สุวรรณพฤกษ์ สมุนไพร ภาษาอังกฤษ เรียก American Cassia สุวรรณพฤกษ์ มีช่อื วทิ ยาศาสตร์ วา่ Senna spectabilis ( DC. ) H.S.Irwin & Barneby เปน็ สมุนไพรตระกลุ ถว่ั ช่อื อืน่ ๆ ของ สุวรรณพฤกษ์ คือ ขเ้ี หลก็ อเมรกิ า ทองนพคุณ เป็นต้น ต้นสุวรรณพฤกษ์ เป็น ไม้ยืนตน้ ความสูงไมเ่ กิน 10 เมตร เปน็ ต้นไม้ทรงพุ่ม มีเปลือกสนี า้ ตาล ใบ ของสุวรรณพฤกษ์ เปน็ ใบประกอบ แบบขนนกปลายค่ี ออกเรียงสลบั ใบเปน็ รูปวงรปี ลายแหลม ดอกออกเปน็ ช่อทปี่ ลายก่ิง มดี อกมากสเี หลอื งสด สามารถออกดอกได้ตลอดทง้ั ปี ผลของสวุ รรณ พฤกษ์ มลี กั ษณะเป็นฝกั ทรงกระบอก ฝักอ่อนมสี ีเขียว ส่วนฝักสุกจะมีสีน้าตาล และฝักจะแตก ออกเม่ือแก่ ฝักของสุวรรณพฤกษ์ ออกทัง้ ปี สรรพคณุ ของสุวรรณพฤกษ์ สามารถนา สุวรรณพฤกษ์ มาใชป้ ระโยชนไ์ ด้ท้งั ใบ ดอก ราก โดย รายละเอียดของ การนาสุวรรณพฤกษม์ าใช้ประโยชน์ มี ดังนี้ ใบของ สุวรรณพฤกษ์ สามารถ รกั ษาอาการตวั เหลือง รกั ษาดซี ่าน รกั ษาการติดฝน่ิ ช่วยขบั เสมหะ เปน็ ยาระบาย เป็นยาถา่ ยโลหติ ระดูของสตรี ดอกของ สวุ รรณพฤกษ์ สามารถ ชว่ ยขบั เสมหะ เป็นยาระบาย เป็นยาถา่ ยโลหิตระดูของสตรี รากของ สวุ รรณพฤกษ์ สามารถ แก้อาการปวดตามขอ้ นอกจาก การใชป้ ระโยชน์ทางยา แล้ว ดอก และ ใบของสวุ รรณพฤกษ์ สามารถ นามาทาอาหารได้ เนือ้ ไม้ของ สวุ รรณพฤกษ์ นามา ทาเครื่องใช้ตา่ งๆ ทาครก ทาสาก ทาเครอ่ื งมอื ต่างๆ ท่มี า : http://beezab.com/ขเ้ี หล็กอเมรกิ ัน-สมุนไพร-สรรพคณุ / รวบรวม/จดั พิมพ์ : ห้องสมุดประชาชนอาเภอเลงิ นกทา 30

ทบั ทมิ เปน็ ผลไม้ สมุนไพร ทมี่ ีประโยชน์ สรรพคุณ รกั ษาแผล ชว่ ยเจรญิ อาหาร แกท้ อ้ งร่วง เป็น ยาถ่ายพยาธิ แก้ท้องอดื ท้องเฟ้อ ช่วยขับลม รกั ษาโรคกระเพาะ รกั ษาลาไสอ้ กั เสบ แก้ ท้องเสีย แก้ท้องร่วง ทับทิม สรรพคุณ ผวิ สรรพคณุ นา้ ทับทมิ ทับทิม ช่ือ วทิ ยาศาสตร์ ตน้ ทับทิม วิธีปลูก ใบทบั ทมิ ลักษณะของแรท่ ับทิม การขยายพนั ธุ์ ทับทิม ดอก ทบั ทมิ สรรพคุณของทบั ทิม สามารถใชท้ ัง้ ส่วน เปลือกของลาตน้ ใบ ดอก เปลือกผล เมล็ดและ เปลอื กราก รายละเอยี ด ดังน้ี ใบของทบั ทิม นาใบสดมาต้ม และกรองเอาน้าใช้ล้างแผล ท่มี หี นองเรอ้ื รงั บนหัว หรอื นาใบ สอมาตาและพอกแผล เปลือกของต้นทับทิม ใช้เป็นยาถา่ ยพยาธิได้ดี เมลด็ ของทบั ทมิ นามาบดให้ละเอยี ด กนิ เปน็ ยา รกั ษาโรคกระเพาะอาหาร บารุงกระเพาะ อาหาร ทาใหเ้ จริญอาหาร และแกท้ ้องรว่ ง เปลอื กรากของทบั ทิม ใช้เปลือกรากแหง้ มาตม้ กิน เปน็ ยา แกร้ ะดขู าว ตกเลอื ด ถ่ายพยาธิ หลอ่ ล่ืนลาไส้ แกท้ อ้ งเสีย และโรคบดิ เรอื้ รงั ดอกของทับทิม ใชด้ อกแห้งมาต้มกรองเอาน้า ดมื่ เป็นยา แกห้ ูอักเสบ หรอื ใช้ทาแผลทม่ี ี เลือด ช่วยห้ามเลอื ดได้ดี เปลอื กของผลทับทมิ นาเปลอื กแหง้ มาบดใหล้ ะเอยี ดหรือต้มนา้ กิน ใช้เปน็ ยา แก้ทอ้ งเสยี บดิ เรอ้ื รงั ถ่ายเปน็ เลอื ด ถ่ายพยาธิตกขาว ทับทมิ ยังถอื ว่าเป็นผลไม้เพือ่ สขุ ภาพ โดยประโยชน์ของทับทิมและสรรพคุณของทับทิมน้นั มมี ากมาย ด้วยทับทิมน้นั เปน็ ผลไมท้ ี่มรี สหวานออกเปรย้ี ว น้าทับทมิ จงึ มีวติ ามินซสี งู และยัง ประกอบด้วยเกลือแรต่ า่ ง ๆ ทม่ี ีประโยชน์ต่อรา่ งกาย จึงชว่ ยต่อต้านอนุมูลอสิ ระไดเ้ ปน็ อย่างดี และนอกจากนี้ยังมีสรรพคุณเปน็ ยารกั ษาโรคได้อกี ด้วย อย่างเชน่ บรรเทาอาการของโรคหวั ใจ รกั ษาความดันโลหติ สูง ช่วยลดสภาวะการแข็งตวั ขอเลอื ด รกั ษาโรคท้องเดนิ โรคบิด เป็นต้น ท่ีมา : http://beezab.com/ทับทิม-สมนุ ไพร-สรรพคุณ/ รวบรวม/จดั พมิ พ์ : ห้องสมดุ ประชาชนอาเภอเลงิ นกทา 31

สะระแหน่ ภาษาอังกฤษ เรยี กว่า Mint สมนุ ไพร แหล่งกาเนิดมาจากแถบยโุ รปตอนใต้และแถบ ทะเลเมดิเตอร์เรเนียน สะระแหน่สรรพคณุ ดแู ลช่องปาก เหงือกและฟัน แก้ท้องอืด ต้นสะระแหน่ มแี หลง่ กาเนิดในแถบทวปี ยโุ รป ตอนใตแ้ ละในแถบทะเลเมดเิ ตอร์เรเนียน ซ่งึ ลักษณะของใบสะระแหน่จะคล้ายกับพืชตระกูลมน้ิ ต์ มีกล่ินหอมคล้ายมะนาว รสชาติคล้ายตะไคร้ สามารถใช้ แก้ท้องเฟอ้ ช่วยขับลม แก้ท้องเสยี แก้ ทอ้ งรว่ ง แก้ปวดเมอ่ื ย แก้แมงสัตวก์ ดั ตอ่ ย นยิ มนามาทาอาหาร เพราะใหก้ ลิ่นหอม สามารถสกดั เพอื่ ใช้ประโยชนใ์ นอตุ สาหกรรมอาหาร และอตุ สาหกรรมยา ประโยชน์ของสะระแหน่ สะระแหน่นิยมนามาใชเ้ ป็นส่วนผสมของการทาอาหาร และนามาทาเปน็ ยา ตามตาราของ แพทย์แผนไทย นามาใช้รักษาโรคตา่ งๆ เชน่ แกป้ วดท้อง แกจ้ กุ เสยี ด ขับผายลม แก้แนน่ แก้ไอ ขบั เสมหะ ขยที้ าขมบั แกป้ วดศีรษะ ดมแกล้ ม ทาแก้ฟกบวม ทอ้ งเฟ้อ นาสะระแหน่มาใชร้ ักษาอาการปวดศรษี ะ ปวดฟัน เจ็บคอ เจ็บปาก เจบ็ ลิน้ รกั ษาทอ้ งรว่ ง หรือ อุจจาระเปน็ เลอื ด โดยนา ใบสะระแหน่ มาตม้ น้าด่มื ผสมเกลอื นาสะระแหนม่ ารกั ษา อาการโดนแมลงสตั วก์ ัดต่อย โดย บดใบสะระแหน่ และนามาพอกบริเวณที่ โดนกดั นาสะระแหนม่ า ช่วยหา้ มเลือดกาเดา โดยนาใบสะระแหน่มาค้ันนา้ และนาหยอดท่รี จู มูกใชห้ ้าม เลือดได้ แก้ปวดหโู ดย นานา้ คนั้ ใบสะระแหน่มาหยอดหู ทมี่ า : http://beezab.com/สะระแหน-่ สมุนไพร-สรรพคณุ / รวบรวม/จดั พมิ พ์ : หอ้ งสมุดประชาชนอาเภอเลงิ นกทา 32

กล้วยนา้ วา้ เปน็ ผลไมช้ นิดหนง่ึ เป็นพชื เศษฐกจิ มีสรรพคุณทางสมุนไพร เช่น ชว่ ยสมานแผล ยาระบาย รักษาเบาหวาน รกั ษาโรคกระเพาะ ลาไส้อกั เสบ แกท้ ้องเสยี ท้องร่วง กลว้ ยนา้ ว้ามชี ่อื วทิ ยาศาสตรว์ ่า Musa sapientum Linn. กลว้ ยเป็นพชื สารพดั ประโยชน์ ปลกู ง่าย สามารถใช้ประโยชน์ไดท้ กุ ส่วน ตามบ้านเรอื นของไทย จงึ พบ เหน็ การปลูกกล้วยอยู่มากมาย กลว้ ยน้าวา้ เป็นไมล้ ม้ ลุก จะมีลาตน้ ขนาดใหญ่ ความสูงประมาณ 3-4 เมตร ใบใหญเ่ ปน็ แผน่ ยาว มสี ีเขยี ว เส้นของใบจะขนานกัน แกนใบจะ เห็นชดั เจน ดอกกลว้ ยนา้ วา้ มี ลกั ษณะห้อยย้อยลงมายาวประมาณ 60 เซ็นตเิ มตร เรียกว่า หัวปลี ผล กลว้ ย เป็นหวี เครอื หนึ่งจะมีประมาณ 7-8 หวี เมื่อออกผลใหมจ่ ะมสี เี ขยี ว และเม่ือสุกจะเป็นสีเหลือง กลว้ ย หนงึ่ ต้นจะใหผ้ ลคร้งั เดยี วจากนัน้ จะตาย การขยายพนั ธุข์ องกลว้ ย ใช้การแยกหน่อ สรรพคณุ ของกล้วยนา้ วา้ กลว้ ยนา้ วา้ เมอื่ เทียบกับกลว้ ยหอมและกลว้ ยไข่ กลว้ ยน้าวา้ จะใหพ้ ลังงานมากท่สี ุด กลว้ ยนา้ วา้ หา่ ม และสกุ มีธาตเุ หล็กในปริมาณสงู ชว่ ยสร้างเมด็ เลอื ดแดง ป้องกนั โรคโลหติ จาง มีแคลเซียม ฟอสฟอรสั และ วิตามินซีช่วยบารงุ กระดูก ฟนั และเหงือกใหแ้ ขง็ แรง ช่วยให้ผิวพรรณดี มีเบต้าแคโรทีน ไนอาซนี และใยอาหาร ช่วยให้ระบบขับถา่ ยคล่องขึ้น กินกลว้ ยนา้ ว้าสุก จะช่วยระบายทอ้ งและสามารถรักษาโรคเลือดออกตามไรฟนั ในเดก็ เลก็ ได้ ช่วยลดอาการเจ็บคอ เจ็บหนา้ อกท่ีมีอาการไอแหง้ รว่ มดว้ ย โดยกนิ วนั ละ 4-6 ลูก แบ่งกนิ กี่ครงั้ ก็ ได้ กินกลว้ ยก่อนแปรงฟนั ทุกวันจะทาให้ไม่มีกลิ่นปาก และผิวพรรณดี เห็นผลไดใ้ น 1 สัปดาห์ กลว้ ยนา้ วา้ ดบิ และหา่ มมสี ารแทนนิน เพคตินมฤี ทธ์ิฝาดสมาน รกั ษา อาการท้องเสยี ท่ีไมร่ ุนแรงได้ โดยกินคร้งั ละครง่ึ ผล หรอื 1 ผล อาการท้องเสียจะทุเลาลง นอกจากน้ีจากการศึกษาวิจยั ยังพบวา่ มผี ลในการรักษาโรคกระเพาะได้อกี ด้วย การนากล้วยนา้ ว้ามาใช้ประโยนท์ างสมนุ ไพร สามารถนา ผล หวั ปลี และหยวกกลว้ ย มาใชไ้ ด้ ดงั น้ี ผลดิบของกล้วยน้าวา้ นามารับประทาน แกท้ ้องเสีย ผลสกุ ของกลว้ ยนา้ วา้ นามารับประทาน เป็นยาระบาย ยางของกลว้ ยน่าว้า สามารถทามาทาแผล ใช้เปน็ ยาสมานแผลห้ามเลือดได้ดี หัวปลี นามารับประทาน ใช้รักษาโรคเก่ียวกับลาไส้ แกโ้ รคโลหิตจาง ลดนา้ ตาลในเส้นเลอื ด รักษาเบาหวานได้ ท่มี า : http://beezab.com/กลว้ ยนา้ หว้า-สมุนไพร-สรรพคณุ / รวบรวม/จดั พิมพ์ : หอ้ งสมดุ ประชาชนอาเภอเลิงนกทา 33

ฝรงั่ ผลไม้ ทีค่ นไทยรูจ้ กั เป็นอย่างดี สรรพคุณทาง สมุนไพร ใช้แกท้ ้องเสีย แกท้ อ้ งร่วง แกท้ ้องเดนิ ใชห้ ้ามเลือดในแผลสด ระงบั กล่ินปาก รักษาฝี เป็นยาล้างแผล ใช้ดูดหนอง และถอนพิษ บาดแผล บรรเทาอาการเหงอื กบวม แกพ้ ิษ เรื้อรัง แก้ปวด รักษาอาการเลอื ดออกตามไรฟัน บารงุ เหงอื กและฟัน บารุงผวิ พรรณ เป็นยาระบาย รักษาฝี รักษาแผลพพุ อง แก้เลือดกาเดาไหล ตน้ ฝรั่ง เป็นไม้ผลชนดิ หนึ่ง ท่ีคนไทยรู้จกั กนั ดี ภาษาอังกฤษ เรยี ก Guava มชี ่ือ วิทยาศาสตร์ว่า psidium guajawa L ฝร่งั มีช่ือเรียก อืน่ ๆ เชน่ จุ่มโป มะแกว มะกา มะมนั่ มะปุ่น มะก้วย สดี า ชมพู่ ฝรงั่ เป็นพชื ท่ีมถี ิ่นกาเนิดที่ทวปี อเมริกากลาง คาดว่าเข้าส่ปู ระเทศไทยโดย พ่อค้าชาวโปรตุเกตและสเปน สรรพคุณของฝรั่ง เราสามารถนาฝรั่งมาใช้ประโยชน์ทางสมุนไพร ต้งั แต่ ใบ ผล ราก รายละเอยี ด ดงั นี้ ใบของฝร่งั ใชใ้ นการ แก้ท้องเสยี แกท้ อ้ งรว่ ง แก้ทอ้ งเดิน ใชห้ ้ามเลอื ดในแผลสด ระงบั กล่ินปาก รกั ษาฝี เป็นยาล้างแผล ดูดหนอง และถอนพิษบาดแผล บรเทาอาการเหงอื กบวม แก้พิษเร้อื รัง แก้ ปวด ผลออ่ นของฝรั่ง ใชใ้ นการแกท้ อ้ งเสีย แกท้ อ้ งร่วง แก้ทอ้ งเดนิ ระงับกลนิ่ ปาก รกั ษาอาการ บดิ รกั ษาอาการเลือดออกตามไรฟนั บารงุ เหงือกและฟัน บารงุ ผวิ พรรณ ผลสกุ สามารถใชเ้ ป็นยาระบายได้ดี รากของฝรัง่ สามารถใช้ รักษาฝี รกั ษาแผลพพุ อง แก้เลอื ดกาเดาไหล ทีม่ า : http://beezab.com/ฝร่ัง-สมุนไพร-สรรพคุณ/ รวบรวม/จัดพมิ พ์ : หอ้ งสมุดประชาชนอาเภอเลงิ นกทา 34