E-book ประโยชน์ สรรพคุณของผัก ผลไม้ และสมุนไพร

ประโยชน์ สรรพคุณของผักผลไม้และสมนุ ไพร พนิ จิ จันทรและคณะ (2554 : 62-65) พชื ผกั และผลไมท้ ีเ่ ปน็ สมนุ ไพร (herbs) โดยมีคณุ คา่ ทางโภชนาการ แรธ่ าตุต่างๆ และมสี รรพคณุ ทางยาเปน็ จำนวนมากนน้ั หากแบ่งตามหลักวชิ าการ แลว้ มี 2 สาขา คอื สาขาที่ 1 สมุนไพรแผนโบราณ ได้แก่ พืช สัตว์หรือแร่ธาตุ ที่เภสัชกร หรือแพทย์แผนโบราณ และ ประชาชนนำมาใช้เป็นอาหาร เครื่องดื่ม หรือเครื่องสำอาง สำหรับป้องกัน รักษาโรค บำรุงสุขภาพ หรือเสริมสวย ตามหลักวิชาของแพทย์และเภสัชกรไทยแผนโบราณ หรือจากความรู้และประสบการณ์ที่บรรพบุรุษในอดีตเคยใช้ สืบตอ่ กันมา นอกจากนี้แล้วสมุนไพรแผนโบราณในประเทศไทยแบ่งออกเป็น 2 ประเภท คือ สมุนไพร ไทยแผนโบราณ และสมนุ ไพรจีนแผนโบราณ 1.1 สมุนไพรไทยแผนโบราณ คือ สมุนไพรท่ีมีอยู่ในประเทศไทยและบางชนิดกต็ ้องนำเขา้ มาจากประเทศ ซึ่งแพทย์และเภสัชกรไทยแผนโบราณนำมาปรุงเป็นอาหาร เครื่องดื่ม ยา เครื่องสำอาง สำหรับป้องกันรักษาโรค บำรงุ สขุ ภาพ หรอื เสรมิ สวย ตามทฤษฎี หรอื หลกั วิชาการ ของการแพทย์และเภสชั กรไทยแผนโบราณ 1.2 สมุนไพรจีนแผนโบราณ คือ สมุนไพรที่มีอยู่ในประเทศจีนที่แพทย์และเภสัชกรจีน แผนโบราณนำมา ปรุงอาหาร เครื่องดื่ม ยา หรือเครื่องสำอาง สำหรับป้องกันรักษาโรค บำรุงสุขภาพ หรือเสริมสวย ตามทฤษฎีหรือ หลักวิชาของแพทย์และเภสัชกรรมของจีนแผนโบราณ เภสัชวัตถุ คือ วัตถุที่ใช้เป็นสมุนไพรไทยแผนโบราณมี 3 ประเภท คอื ประเภทท่ี 1 ได้แก่พืช แบง่ ออกเปน็ 5 ประเภทคือ ประเภทตน้ เช่น ตนพิกุล ตนขเี หลก็ ตนมะตูม ประเภทเถา เครอื เช่น เถาบอระเพดื เถาคัน แดง ประเภทหวั เหง้า เชน่ หัวแหว้ หมู เหงา้ ขา่ เหงา้ ขิง ประเภทผัก เชน่ ผักบงุ้ ผกั หนอก ผกั ชี ผักกาดนาํ้ ประเภทหญ้า เชน่ หญา้ แพรก หญา้ คา หญ้าใต้ใบ ประเภทท่ี 2 ไดแ้ ก่สตั วแ์ บ,งอออกเป็น 3 ประเภท คือ ประเภทสัตวบ์ ก เช่น ควายเผอื ก หมี งูเหลอื ม ประเภทนำ้ เช่น ปลาหมึก หอยสงั ข์ เตา่ ประเภทสัตว์ อากาศ เชน่ นกนางแอน่ ผงึ้ ประเภทท่ี 3 ได้แก่แรธ่ าตุ แบง่ ออกเปน็ 2 ประเภท คอื ประเภทแร่ธาตุที่สลายตัวยาก เชน่ เหล็ก ทองคำ เงนิ ประเภทแร่ธาตทุ ีส่ ลายตัวเรว็ หรือ สลายตวั อยู่ แลว้ เช่น สารล้ม พมิ เสน เกลือ สาขาที่ 2 สมุนไพรแผนปัจจุบนั ได้แก่ พืช สัตว์ หรือแร่ธาตุ ที่ล้นควา้ ทดลอง วิจัย แล้ว สกัดเอาสารบาง ชนิดจากพืช สัตว์ หรือแร่ธาตุออกมาใช้เป็นอาหาร เครื่องดื่ม ยา หรือเครื่องสำอาง สำหรับป้องกัน รักษาโรคบำรุง สุขภาพ หรือเสริมสวย ตามหลักและกรรมวิธีทางวิทยาศาสตร์ โดยอาศัยข้อมูลความรู้พื้นฐาน หรือประสบการณ์ เดิมของแพทย์และเภสัชกรแผนโบราณหรือประชาชน ที่เคยรู้และเคยใช้กันมาตั้งแต่อดีตเป็นแนวทางในการ

ศึกษาวิจัยวา่ ในพืช สัตว์หรือแร่ธาตุน้ันๆ มี สารเคมีอะไรจึงมีสรรพคุณตามทีค่ นโบราณกล่าวไว้โดยนำมาทดลองท้ัง ด้านเภสชั วทิ ยาและทางคลินคิ คอื ทดลองใช้กบั สตั วแ์ ละคนที่เจบ็ ปว่ ย สรรพคณุ สมุนไพรไทย สมนุ ไพรไทยจะแสดงสรรพคณุ ตามรสดังต่อไปน้ี รส ฝาด ใช้สมาน แผล แก้บดิ คมุ ธาตุ แกท้ อ้ ง เสยี รสหวาน ซมึ ซาบไปตามเนอ้ื ทำใหร้ า่ งกาย ชมุ่ ชนื่ บำรุงกำลงั แก้ออ่ นเพลีย ทำให้ชุ่มคอ แกไ้ อ รสเมาเบอื่ แกพ้ ษิ แก้พยาธิ แก้สตั วก์ ดั ตอ่ ย ขับพยาธิ แก้โรคผิวหนัง รสขม แกท้ างโลหติ และดี แกไ้ ข้ เจ็บคอ ร้อนใน กระหายนำ้ เจริญอาหาร รสเผ็ดรอ้ น แก้ลม บำรงุ ธาตุ ขับลมในกระเพาะอาหาร และสำไล้ชว่ ยย่อยอาหาร รสมนั แกเ้ ส้นเอ็น แกป้ วดเบ่อื ยรา่ งกาย แกไ้ ข้พิการ แก้ปวดเขา่ ปวดข้อ รส หอมเยน็ ทำให้ช่นื ใจ บำรุงหวั ใจ ชกู ำลัง แกอ้ ่อนเพลีย แกไ้ ข้ แกร้ อ้ นใน กระหายน้ำ รสเคม็ ซม่ึ ซาบไปตามผวิ หนงั รกั ษาโรคผวิ หนัง รักษาเนอ้ื ไมใ่ หเ้ นา่ แกป้ ระดงลมพษิ รสเปรี้ยว กัดเสมหะ แก้เสมหะพิการ แก้ไอ ช่วยให้ระบายขับถ่ายเมือกมัน แก้ เลือดออกตาม ไรฟัน ฟอกโลหิต ทำใหโ้ ลหติ ไหลเวียนดีขึ้น สรรพคณุ และประโยชน์ของ ผักผลไม้ สมุนไพร แต่ละชนิด 1. กระชาย สรรพคุณและประโยชน์ ในเง้ากระชายมีสาระสำคัญคือ น้ำมันหอมระเหย ในการทดลอง พบว่าสารจากเง้า กระชายมีประสิทธิภาพยับยั้ง การเจริญเติบโตของเชื้อแบคทีเรียที่ได้ผลคือ BACILLUS SUBTILIS แบคทีเรียในสำ ไล้และแบคทีเรียที่ทำให้เกิดหนอง นั้ามันหอมระเหย ช่วยขับลมในกระเพาะและสำไห้ช่วยให้เจริญอาหารอีกด้วย กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์วิจัยว่าไม,มีพิษ เฉียบพลันช่วยคลายเครียด ขยายหลอดเลือดทำให้สมองโปร่งใส อารมณ์ดีขึ้น แก้อาการอ่อนเพลีย เนื่องจากนอนดึกหรือพักผ่อนไม,เพียงพอ ปรับสมดุลของความคันโลหิตและ ฮอรโ์ มน ทง้ั ยงั กระดนุ้ สมรรถนะร่างกาย และกระชบั กลา้ มเนือ้ แต่กระชายอาจไม,เหมาะคับผูท้ ีม่ คี วามคันโลหิตสูง คณุ ค่าทางอาหาร กระชายมรี สเผ็ดพอสมควร จงึ ช่วยคับกลน๋ึ คาวได้ นำไปปรงุ กับอาหาร ได้หลายอยา่ ง โดยเฉพาะ อาหารไทยเราเชน่ แกงเลียง แกงขเ้ี หล็ก ผดั เผด็ ปลาดุก ในรากเหงา้ ของ กระชายมแี คลเซยี มเหล็กมากนอกจากน้ัน ยงั มเี กลอื แรต่ ่างๆ และวติ ามนิ เอวติ ามนิ ชอี กี ด้วย

2. กะเพราแดง สรรพคุณและประโยชน์ ใบ มีนำมันหอมระเหย(Essential oil) และประกอบกับสารอื่นอีก เช่น Apigenm, Ocimol, Phenols, Chavibetol, Linalool, Organic Acid มีฤทธ์ิยับยังการเจริญเติบโตของ แบคทเี รยี และชว่ ยขบั ลม (เกบ็ ใบทีส่ มบรู ณ์เต็มที่ ไม่แก่หรอื ไม่ออ่ นเกนิ ไป) คุณคา่ ทางอาหาร ใบกระเพรามีวติ ามิน เอและฟอสฟอรสั ค่อนขา้ งมากวิตามินซีกไ็ มน่ อ้ ย นอกจากนัน้ ยังมีเกลอื แร่และวติ ามินอน่ื ๆ อกี 3. กาฝากมะม่วง สรรพคุณและประโยชน์ มีสรรพคุณแก้ปวดศีรษะ รักษาโรคความดันสูง เบาหวาน การ ทดสอบด้านพิษใน สุนัข และหนูโดยให้ยาในขนาดสูงๆไม่พบพิษทั้งต้น ต้มน้ำดื่มเป็นยาลดความ ดันโลหิต (ดื่มน้ำกาฝากสัก 10 วัน) แกไ้ อ พอกแผล ปรุงยา ตม้ สำหรบั สตรหี ลงั คลอด 4. กุหลาบ สรรพคุณและประโยชน์ ดอก มีสรรพคุณบำรุงหัวใจ ขับนํ้าดี ผล มีวิตามินซีมาก กลีบ ดอกแรกแย้มสกัด ได้นาํ้ มันหอมระเกยใช้แต่งกลนิ่ โดยเฉพาะเคร่อื งสำอาง

5. เก็กฮวย สรรพคุณและประโยชน์ เก็กฮวยนอกจากจะหอมสดชื่นแล้ว น้ำเก็กฮวยยังมีสรรพคุณที่ สำคัญคือ จะ ประกอบควยสารเคมีสำคัญ เช่น น้ำมนหอมระเหย Adenline ChoineStachydrine ซ่ึงจะให้รสหวานขม มีฤทธ์ิ เป็นยาถอนพิษ สับร้อน แก้โรคโกโนเรียปวดศีรษะ เป็นยาเจริญอาหารช่วยระบบย่อย และการขับถ่ายในร่างกาย ใหด้ ีขน้ึ เป็นยาขับลมในสำไล้ บำรุงประสาท และสายตาแก้ โรคน่ิว โรคเกยี่ วกบั ตอ่ มน้ำเหลือง วณั โรค ใบและสำต้น ใช้เป็นยาทาภายนอกแก้แผลน้ำร้อนลวก และโรคผิวหนัง แก้อาการซํ้าบวม เป็นต้น รักษาอาการปวดเนื่องจากเส้น เลือดหัวใจตีบสันโดยใช้ ดอกเก็กฮวย 300 กรัม แช่น้ำอุ่นทิ้งไว้ 1 คืน แล้วนำมาต้ม 2 ครั้ง ครั้งละคร่ึงชั่วโมง ทิ้งให้ตกตะกอน แล้วเอาน้ำเก็กฮวยที่ไดท้ ้ังสองครั้งมาเคี่ยวรวมกันจนได้ปริมาณ 500 มิลลิลิตร ใช้ดื่มวันละ 2 คร้ัง ครั้งละ25 มิลลิลิตร ดื่มติดต่อกัน 2 เดือน ซ่ึงแพทย์จีนเคยนำมารักษากับผู้ป่วยโรคหัวใจแล้วได้ผล ประมาณ 80% และยังทำให้ความสันเลือดลดลงอีกด้วย ลดความร้อนของร่างการเนื่องจากมีฤทธ์ิเย็น จะช่วยขับพิษร้อนจากสับ ออกมาได้โดยเฉพาะคนที่เป็นโรคมะเร็งและเข้ารับการรักษาด้วยการฉาย แสงหรือเคมีบำบัด สับก็จะต้องทำงาน หนักมากในการขจัดสารพิษออกไป เมื่อสับทำงานหนักก็จะ ทำให้ร่างกายเกิดอาการร้อน ดูได้จากการที่คอแห้ง ปากแห้ง ตาแห้ง ทอ้ งผูก ปวดเมื่อยร่างกาย 6. ขน้ึ ฉ่าย สรรพคณุ และประโยชนช์ ่วยลดความดนั โลหติ คนเปน็ โรคไตทานไดเ้ พราะมีโซเดยี มต่ำ

7. งาดำ สรรพคุณช่วยลดคลอเลสเตอรอล ช่วยป้องกันหลอดเลือดแข็งตัว ป้องกันโรคหัวใจ ทำ ให้ระบบหัวใจ แข็งแรง บำรุงผิวพรรณให้ชุ่มชื้น ทำให้ผมดกดำ ไม่ร่วง ช่วยบำรุงรากผม ช่วยให้ นอนหลับ กระปรี้กระเปร่า ป้องกันโรคเหน็บชา บำรุงกระดูก ป้องกันอาการท้องผูก บรรเทา อาการริดสีดวงทวาร ทำให้ผิวขาว รักษาโรคพิษ สรุ าเร้อื รัง ชว่ ยถอนพษิ ขับพยาธิตวั กลม ช่วย ต่อต้านการเกิดเนอ้ื งอก และต้านมะเร็ง ลดอาการไมเกรน ต่อต้านการเกดิ ออกซิไดส์ รักษาโรคปวดข้อ เคล็ดขัดยอก ข้อบวม ข้อเท้าแพลง ให้ผลดี ตอ่ ระบบประสาท (บำรุงประสาท) เป็นต้น 8. ชะพลู สรรพคุณและประโยชน์ ดอก ทำให้เสมหะแห้ง ช่วยขับลมในลำไท้ ราก ขับเสมหะให้ ออกมาทางระบบ ขับถ่าย ขับลมในลำไท้ทำให้เสมหะแห้ง ต้น ขับเสมหะในทรวงอก ใบ มีสารเบต้า - แคราทีนสุงมาก มีรสเผ็ดร้อน ช่วยเจรญิ อาหารขับเสมหะ 9. ดอกคำฝอย สรรพคุณและประโยชน์ มีสรรพคุณขับระดู บำรุงประสาท บำรุงหัวใจ ขับเหงื่อ ระงับ ประสาทแก้ไขข้อ อักเสบ แก้หวดั นำ้ มกู ไหล ระงับอาการปวดรอบประจำเดือน ลดไขมนั ในเส้นเลือด บำรุงโลหติ และนาเหลืองใหปกติ

มีการทดลองกับอาสาสมัครทีมีระดับคอเลสเตอรอลสูง ให้ดื่มชาดอกคำฝอยเป็นประจำพบว่าเมื่อดื่มในระยะหนึ่ง (ประมาณรเดือน) สามารถลดระดบั คอเลสเตอรอลลงใหอ้ ยู่ในระดบั ปกตหิ รอื ใกล้เคยี งปกติ 10. ตะไคร้ สรรพคุณและประโยชน์ เหง้าและลำต้นแก่ ใช้เปน็ ส่วนประกอบของอาหารที่สำคญั หลายชนดิ เชน่ ต้มยำ และ อาหารไทยหลายชนิด ให้กล่ินหอมมีสรรพคุณทางยาเช่น บำรุงธาตุแก้โรค ทางเดินปัสสาวะขับลมในสำไต้ทำให้ เจรญิ อาหาร แก้กล่ินคาวหรือสับกลิ่นคาวของปลา และ เนื้อสตั วไ์ ต้ดีมาก บำรุงสมอง ชว่ ยใหส้ มาธิดีต้มกับน้ำใช้ด่มื แก้อาเจียน 11. ทองพันช่งั สรรพคุณและประโยชน์ ทองพันชั่งเป็นพืชที่สามารถใช้บรรเทาอาการและรักษาโรคไต้ หลายชนิดจากทั้งใบ และราก อย่างเช่น ใช้คับไข้ รักษาโรคผิวหนัง แก่ริดสีดวง แก้อาการไอเป็นเลือด ฆ่าเชอพยาธิ กลาก เกลือน แก้มะเรง็ หรอื แก้ผมหงอกเนืองจากเชอรา เป็นตน้ 12. มะตูม สรรพคุณและประโยชน์ มะตูมประกอบด้วยสารเพคติน (pectin) สารเมือก (mucilage) และสารแทนนิน ซึ่งให้รสฝาด นอกจากนี้ยังมีสารขมต่างๆ ได้แก่ สารคูมาริน (coumarin) และมีสารฟลาโวนอยดว์ (flavonoids) ซ่ึงมสี รรพคุณแก้ทอ้ งเสียแกบ้ ดิ ใชเ้ ปน็ ยาอายุวฒั นะ

13. มะระข้นี ก สรรพคุณและประโยชน์ ราก มีรสฝาดสมานแก้พิษ คับร้อน แก้บิด รักษาริดสีดวงทวาร ถ่ายอุจจาระเปน็ เลือด แผลฝีบวมอักเสบ ปวดฟันที่เกิดจากลมร้อนเถา ยาระบายอ่อนๆ แก้พิษทั้งปวง เจริญอาหาร แก้โรคลมเข้า ข้อและเท้าบวม แก้ปวดตามข้อมือและนี้วมือนี้วเท้า แก้โรคม้าม แก้โรค ตับ ขับพยาธิในท้อง แก้พิษน้ ำดีพิการ ลดเสมหะบำรุงน้ำดี แก้พิษดับร้อน แก้บิด แก้ฝีอักเสบ แก้ปวด ฟัน แก้ไข้ ใบ ใบสดมีสาร Momordicine แก้ไข้ ขับพิษร้อน แก้ปากเปื่อยเป็นขุย ขับพยาธิ ขับระดู บีบมดลูก ขับลม แก้ธาตุไม่ปกติทำให้นอนหลับ แก้ปวดศีรษะ แก้พษิ แกไ้ อเรือ้ รงั ยาระบายออ่ นๆ แก้เสียดท้อง บำรุงธาตุ ขับพยาธิเส้นด้าย ดับพิษฝีที่ร้อน รักษาแผล บำรุงน้ำดี แก้ไข้หวัด ไข้ตัวร้อน ยาฟอกเลือด แก้ร้อนใน แก้ม้าม แก้ตับพิการ แก้ฟกบวมอักเสบ แก้ปวดเนื่องจากลมคั่งในข้อรัดถาน และถอนไส้ฝี ดอก แก้พิษ แก้บิด ผล มีสาร แก้พิษฟ แก้ฟกบวม แก้อักเสบ แก้โรคลมเข้าข้อ บำรุง น้ำดีขับพยาธิ แก้ปากเป่ือย ปากเป็นขุย บำรุงระดู สับพิษร้อน ถ่ายท้อง แก้พิษขับลม แก้กัน ธาตุไม่ปกติ แก้เสียดท้อง แก้เจ็บปวดอักเสบ ระบายออ่ นๆ แกบ้ วม แก้โรคผวิ หนงั บำบดั โรคเบาหวาน ยา บำรุง ทาหิต ฝาดสมาน แกโ้ รคเม็ดผดผ่ืนกันในตัวเด็ก แก้พษิ ไข้ 14. กระเจ๊ียบแดง สรรพคุณและประโยชน์ กลีบรองดอกกลีบเลี้ยง (มีชื่อว่าแอนโธโซยาบิน จึงทำให้ มีสีแดง ม่วงและ ประกอบดว้ ยกรดอินทรยี อ์ ีกหลายชนดิ ดว้ ยกนั ) และใบมรี สเปรี้ยวใช้เปน็ ยากดั เสมหะ

15. กระเทยี ม สรรพคุณและประโยชน์ กระเทียมมีรสเผ็ดร้อน เป็นยาขับลมในสำไล้ แก้ไอ ขับเสมหะ ช่วยย่อยอาหาร โดยรับประทานกระเทียมดิบๆ ครั้งละประมาณ 5-7 กลีบหลังอาหารนอกจากนี้แล้ว ให้ฝานหัวกระเทียมเอามา ถูเบาๆหรือโขลกคั้นเอานน้ำมาทาบริเวณทีเ่ ปน็ กลากเกลื้อนจะหายมีคุณค่า ทางอาหาร คือ ใช้ปรุงรสอาหารได้เป็น อย่างดีมีแคลเซยี ม ฟอสฟอรสั กำมะถัน ไขมนั โปรตนี วิตามินเอ 16. กลว้ ยน้ำว้า สรรพคุณและประโยชน์ เป็นยาอายุวัฒนะ นำกล้วยสุกปอกเปลือกออก แล้วนำไปแช่กับ น้ำผึ้ง ซัก 1 สัปดาห์ แล้วจึงนำมาทานวันละ 1-2 ผล จะช่วยบำรุงสุขภาพให้แข็งแรงได้ (ใช้เป็นยา อายุวัฒนะ ซ่ึงได้รับความนิยมมา ต้ังแต่โบราณ) บรรเทาอาการเจ็บคอ หรืออาจเจ็บอกจากการไอแห้งๆทานวันละ 5 - 6 ผล จะช่วยให้อาการ ระคายเคืองลด น้อยลงมาก สับกลิ่นปากรุนแรงในตอนเช้า ทานกล้วยน้ำว้าหลังตื่นนอนทันทีแล้ว ค่อยแปรงฟัน จะช่วยลดกลิ่น ปากได้ท้องผูก หรือระบบขับถ่ายไม่ปกติ เนื่องจากสารแพคดินจะเป็น ตัวเพ่ิมใยอาหารให้กับสำไล้ เมื่อสำไสั มีกากอาหารมาก จะไปดันผนงั สำไล้ ทำใหผ้ นังสำไล้เกิดการ บีบตัว จึงทำใหร้ ู้สกึ อยากถ่ายนั้นเองโดยเป็นวิธกี ารแก้ ท้องผูกได้อีวิธีหน่ึง คือให้ทานกล้วยน้ำว้าสุก 1-2 ผล ก่อนนอนแล้วด่ืมน้ำตามมากๆ จะช่วยให้ถ่ายห้องได้ดี ในวันรงุ่ ขนึ้ แกท้ อ้ งเดนิ หรือท้องเสีย เพราะในกล้วยน้ำว้ามีสารแทนบนิ อยู่มากจึงสามารถช่วยรักษาอาการท้องเสียแบบไม่รุนแรงได้ ใช้ กล้วยน้ำว้า ดิบหรือห่ามมาปอกเปลือกหั่นเป็นชิ้นบางๆ ใส่น้ำพอท่วมยา ต้มนานครึ่งชั่วโมง ดื่มครั้ง ละ ½ - 1 ถ้วยแก้ว ให้ดื่มทุกครั้งที่ถ่าย หรือทุกๆ 1 - 2 ชั่วโมง ใน 4 - 5 ชั่งโมงแรกหลังจากนั้นให้ดื่ม ทุกๆ 3-4 ชั่วโมง หรือวันละ 3-4 ครั้ง โรคกระเพาะ โดยการนำกล้วยน้ำว้าดิบมาปอกเปลือก แล้วนำ เนื้อมาฝานเป็นแผ่นบางๆตากแดด 2 วัน

ให้แห้งกรอบ บดเป็นผงให้ละเอียด ใช้ทางครั้งละ 1-2 ช้อน โต๊ะ ละลายน้ำข้าว หรือน้ำผึ้งทานก่อนอาหาร ครึ่งชั่วโมง หรือก่อนนอนทุกวันทั้งนี้ในกล้วยดิบ จะ กระตุ้นเซลล์ในเยื่อบุกระเพาะเพื่อหลั่งสารพวกหิวชิน ออกมา เคลือบกระเพาะซึ่งมีฤทธ์ิในการรักษา แผลในกระเพาะ บรรเทาอาการคัน ใช้เน้อและเปลือกทากล้วยทาบริเวณ แมลงกัดต่อย และผื่นแดง จากอาการคันเนื่องจากเนื้อและเปลือกกล้วยมีฤทธิ์ในการต้านเชื้อราและเชื้อราและ เช้อื แบคทีเรยี ท่ี ทำให้เกิดหนองได้ 17. กลว้ ยหอม สรรพคุณและประโยชน์ ยางจากใบ ใช้ห้ามเลือดโดยใช้ยางกล้วยจากใบหยดลงที่บาดแผล ผลดิบ แก้โรคทอ้ งเสยี ยาฝาดสมานแผลในกระเพาะอาหารและอาหารไม่ย่อย โดยใชก้ ลว้ ยดบิ ทั้งลกู บดน้ำใหล้ ะเอียดและ ใส่น้ำตาลรับประทาน (หรืออาจใช้กล้วยดิบตากแห้งบดเป็นผงเก็บไว้ใช้ในยาม ที่จำเป็นอาจใช้ผสมกับน้ำผึ้งหรือ น้ำอุ่นกิน) ผลสุก ใช้เป็นอาหาร เป็นยาระบายสำหรับผู้ที่เป็นโรค ริดสีดวงทวารหรือผู้ที่อุจจาระแข็งวิธีใช้โดยใช้ กล้วยสุก 2 ผลปิงกินทั้งเปลือก หัวปลี แก้โรค เกี่ยวกับสำไล้ แก้โรคโลหิตจาง และลดน้ำตาลในเลือด ลดอาการ ซึมเศร้า มีการศึกษาทดลองกับ กลุ่มผู้ป่วยที่เป็นโรคซึมเศร้าเมื่อได้รับประทานกล้วยหอมแล้วทำให้รู้สึกดีขึ้นทั้งน้ี กล้วยหอม มีสาร Trytophan เป็นกรดอะมิโนชนิดหนี้ง ร่างกายสามารถแปลงเป็น Serotoninft การกระต้นที่ทำ ให้ ร่างกายรสู้ กึ ผ่อนคลาย อารมณส์ ดใสและมคี วามสขุ 18. ขนุน สรรพคุณและประโยชน์ ราก(ขนนุ ละมดุ ) รสหวานอมขมแกท้ ้องร่วงแกไ้ ขส้ รรพคณุ อาโปธาตุกำเรบิ และโลหติ พิการฝาดสมาน บำรุงกำลังบำรุงโลหิต ยาง รสจืดฝาดเล็กน้อยรักษาแผล เรื้อรังมีหนองขับพยาธิ ใบสด ใช้ต้ม น้ำ ให้สัตว์กินช่วยขับน้ำนม ใบแห้ง นำมาบดเป็นผงหรือใช้ ผสมยาทาตรงเป็นแผลภายนอกและแผลมีหนองเรื้อรัง

ก้านขนุนอ่อน นำก้านขนุนอ่อนที่มีผลขนุน อ่อนที่มีผลขนุนติดอยู่ 3 - 7 ก้านต้มน้ำรับประทานช่วยขับน้ำนม (ยาพื้นน้านของชาวเหนือ) ดอกตัวผู้ (ขนุนหนัง) หรือเรียกว่าส่า ตากแห้งเป็นเชื้อจุดไฟและนำมาสุมแทรกนำ้ ปนู ใส ทาลิ้นเด็กแก้ซาง ละอองซาง ผลอ่อน สรรพคุณฝาดสมานรักษาอาหารท้องเสีย เนื้อผลสุกรสหวานบำรุงกำลัง กลนิ่ หอม เมลด็ ชว่ ยขับนำ้ นมในสตรีหลังคลอดบำรุงรา่ งกาย 19. ข้าวโพด สรรพคุณและประโยชน์ ฝอยข้าวโพดสด เล็บขณะที่เมล็ดข้าวโพดกำลังเป็นน้ำนมจะมี สารอัลคาลอยด์ ที่ระเหยได้มีน้ำตาล ชัน น้ำมันไม่หอมระเหยและอื่นๆ เมล็ดข้าวโพด ประกอบด้วย วิตามินเอมีธาตุฟอสฟอรัสสูง มีธาตุแมกนีเซียม แคลเซียม แปง้ นำ้ ตาลเดก็ ซตรนิ โปรตนี เลก็ น้อย และอืน่ ๆ ใชเ้ ปน็ ยา เมล็ด ฝาดสมาน บำรุงหัวใจ ทำให้เจริญอาหาร ต้นและใบตากแห้ง นำมาต้มน้ำ รักษานิ่ว น้ำมันข้าวโพด ที่สกัดจากเมล็ดข้าวโพดที่แก่และแห้ง แล้วประกอบด้วยกรดไขมันที่จำเป็น คือ กรดไลโนเลอิกอยู่มากจัดเป็นน้ำมันที่มีคุณภาพดีและมีประโยชน์เหมาะ แกก่ ารบริโภคมาชนิดหนึ่งใช้ในการประกอบอาหารหลายชนดิ เช่น ทำนำ้ มนั สลดั ทำขนม ใช้ทอดอาหารต่างๆ 20. ขิง สรรพคุณและประโยชน์ เหง้าขิงมีนำมันหอมระเหย ในน้ำมันน้ีมีสารเคมีหลายชนิด ด้วยกันที่สาระสำคัญ มี Zingiberine, Zingiberol, Citral นอกจากนนามนหอมระเหยยังมีสารท่ีช่ือ Oleo-resin อยู่ในปริมาณสูง เป็นสารทีทำให้ขิงมีรสเผ็ดและกลิ่นหอมนำมันหอมระเหยมีฤทธิ์ต่อต้านเชอ แบคทีเรียที่ทำให้เกิดหนอง สารสกัด จากขิงป้องกันและแก้คลื่นเหียนอาเจียน แก้จุกเสียด แก้เสมหะ บำรุงธาตุ เหง้าสด ขนาดเท่าหัวแม่มือทุบให้แตก ต้มเอาน้ำมาดื่มได้ อาการไอมีเสมหะ แก้อาการ ท้องเสียท้องเป้อแน่นจุกคลื่นไล้อาเจียนหรือให้ฝนขิงผสมกับ น้ำมะนาวสด ใช้กวาดคอบ่อยๆขิงอ่อน เอามาปรุงอาหาร เดมามายหลายอย่าง เช่น ไก่ผัดขิง ใส่ในต้มส้ม ปลากระบอก โจ๊กหมู โจ๊กไก่ โจ๊กกุ้ง หรือโจ๊กอะไรกต็ ามทง้ั นนั้

21. แครอท สรรพคุณและประโยชน์ แครอทมีสารเบต้าแคโรทีน ท่ีช่วยยับย่ังเซลล์มะเร็งและต่อต้าน สารอนุมูลอิสระ ซึ่งเป็นต้นกำเนิดเซลล์มะเร็งได้เป็นอย่างดี มีส่วนช่วยให้ตับขับสารพิษออกจาก ร่างกายแคลเซียมเพคเตท ในแครอท ช่วยลดระดับคลอเลสเตอรอล ลดการเกิดโรคหัวใจและภาวะหัวใจล้มเหลว บำรุงเซลล์ผิวหนังและ เส้นผม นอกจากนี้ยังมีแคลเซียมมีฟอสฟอรัส เหล็ก มีวิตามิน เอ บี! บี2 และวิตามินชี แต่การกินแครอท สสี ้มจำนวนมากเปน็ ประจำทำให้สีผิวเปน็ สีเหลอื งและให้ ความสดชื่น 22. ชมพนู่ ำ้ ดอกไม้ สรรพคุณและประโยชน์ เนื้อของชมพู'เป็นยาบำรุงกำลัง ทำให้เกิดความสดชื่นหอม โดยการเอาเนื้อชมพู่ แห้งมาบดหรือรับประทานสดก็ได้ จะเกิดความสดชื่นขึ้นมาทันทีสามารถนำมา บำรุงหัวใจได้มาก เพราะชมพู่มี กล่ินหอมออ่ นๆ

23. ชำมะเลียง สรรพคุณและประโยชน์ ผลชำมะเสียงกินเป็นผลไม้สด คนสมัยก่อนจะทำให้เด็กกินแก้ อาการท้องเสีย เพราะมีรสฝาด เนื้อชำมะเลียงนำมาทำเป็นน้ำผลไม้ได้รสดี สีสวยเพียงแต่ต้อง ลัดเลือกผลโตๆ สุกงอมเต็มท่ี ผิวสีดำเนื้อจึงจะเป็นสีม่วงและรสหวานอร่อยส่วนยอดอ่อนทำเป็นผัก จิ้มหรือลวกกับกินกับน้ำพริกมะม่วง น้ำพริก ปลาร้าหรือยำ เป็นต้น ราก แก้ไข้เหนือ ไข้สันนิบาต ไข้ กำเดา แกรอน เน ผลแกล'ดำ รสฝาดหวานคนโบราณให้ เดก็ ทานแก้โรคท้องเสีย 24. ตะลงิ ปลงิ สรรพคุณและประโยชน์ ราก สรรพคุณแกพิษรอนใน กระหายน้ำ ฝาดสมาน บำรุงกระเพาะอาหาร แก้โลหิตออกตามกระเพาะอาหารลำไล้ ดับพิษร้อนของไข้ แก่ริดสีดวงทวาร แก้ ลัน แก้คางทูม แก้ไขข้ออักเสบ รักษาสิว รักษาซิฟิลิส บรรเทาโรคเก๊าท์ บรรเทาอาการอักเสบของ ลำไล้ใหญ่ ใบ สรรคุณใช้พอกแก้ลัน ใช้ภายใ น โดยนำมาต้มดื่มรักษาอาการอักเสบของลำไล้ใหญ่ รักษาซิฟิลิส แก้ไขข้ออักเสบ รักษาคางทูม รักษาสิว ดอก นำมา ชงเป็นชา สรรพคุณแก้ไอ ผล มีรส เปรี้ยวจัด นิยมใช้แกงล้ม แกงคั่ว ตำน้ำพริก ต้มหมู ต้มเนื้อยำต่างๆ นำมาดอง หรือหั่นเป็นเล็กๆ กิน กับขนนมจีน หรือใช้แทนมะนาวในเมี่ยงคำ(ภูเก็ต) เจริญอาหาร บำรุงกระเพาะอาหาร ฝาดสมาน และลดไข้แก้เสมหะเหนียว ฟอกโลหิต ยาบำรุงแก้ปวดมดลูก แก้ไอ บรรเทาโรคริดสีดวงทวาร แก้ลักปิดลกั เปดิ

25. แตงไทย สรรพคุณและประโยชน์ ดอกอ่อน ตากแห้งแล้วนำมาต้มกินทำให้อาเจียนเพื่อแก้โรคดี ซ่าน ผล เป็นยา ละบาย ขับปัสสาวะ บำรุงธาตุ ขับนน้ำนม ขับเหงื่อ บำรุงหัวใจ บำรุงสมอง บรรเทา อาการกระปัสสาวะอักเสบ เมล็ดเป็นยาเย็น ขับปัสสาวะ แก้ไอ ผลอ่อน รสเย็นจืด แก้กำเดา (เลือดออกทางจมูก) ใช้เป็นผักจำพวกผักผลสด เซ่นเดียวกับแตงกวา นิยมใช้กินสดเป็นผักจี้มชนิด หนึ่ง รสชาติคล้ายแตงกวา นิยมใช้กินสดเป็นผักจี้มชนิดหนึ่ง รสชาติคล้ายแตงกวาแตเ่ นอื้ แน่นกว่า (นำ้ นอ้ ยกว่า) นอกจากนนั้ ยงั นำไปยำและแกงเชน่ เดยี วกันกับแตงกวา รวมท้ัง ใช้ดองเป็นแตงดองไต้ อีกด้วย นิยมดองให้มีรสออกหวานและเค็มเล็กน้อยมากกว่าดองเปรี้ยว น่าเสียดายที่คนไทย ยุค ปัจจุบันไม่นิยมนำผลแตงไทยอ่อนมาใช้เป็นผักมากเหมือนในอดีต เท่าที่สังเกตดูจะมีแต่ภาคอีสาน เท่านั้นที่ยัง นิยมมากพอสมควร ผลสุก นำมากินโดยตรงได้เช่นเดียวกับแตงโม แต่ไม่นิยมเท่าแตงโม เพราะไม่หวานเท่าและ เนอ้ื เละกว่า เมล็ดแก่ ใช้ขบั ปัสสาวะ ชว่ ยอาหารแก้ไอ โคนก้านผล มีสารรส ขม ชอ่ื elaterin แกไ้ อ ทำใหอ้ าเจยี น 26. แตงโม สรรพคุณและประโยชน์ ความเย็นของแตงโมช่วยผ่อนคลายผิวด้านนอกให้สดชื่น สารสี แดงจากแตงโม ที่เรียกว่า ไลโคปีน ที่มีแอนตื้ออกซิเด้นท์ นอกจากช่วยในการบำรุงหัวใจหัวใจ รวมถึงมะเร็งแล้ว ยังสามารถดูดซับ ความมันบนใบหน้าได้อย่างดีอีกทั้งยังอุดมไปด้วยโพแทสเซียม ที่จะช่วยควบคุมระบบการไหลเวียนของโลหิต ในบริเวณผิวหน้าให้เป็นปกติ ช่วยให้รูขุมขนมีความ ยืดหยุ่น ชุ่มชื่น อีกทั้งในน้ำแตงโม มีโมเลกุลของน้ำตาล อยูพ่ อประมาณ รวมทั้งกรดอะมิโนอีก เล็กนอ้ ยช่วยในการบำรงุ ผวิ เป็นอยา่ งดี คุณค่าทางอาหาร มีวิตามินเอช่วยบำรุงสายตาและวิตามินซีช่วยป้องกันเลือดออกตามไรฟัน คุณค่าทางยา ชว่ ยขบั ปัสสาวะ ปากเป็นแผล แกร้ ้อนใน กระหายนำ้

27. ถวั่ เขียว สรรพคุณและประโยชน์ ใช้รักษาโรคบางชนิดได้ด้วยในตำราสรรพคุณสมุนไพร ระบุว่า เมล็ดถั่วเขียว รสมัน แก้ขัดข้อ บำรุงร่างกาย แก้ร้อนใน บำรุงกำลังนอกจากนี้ตำราบางฉบับยังบอกสรรพคุณด้านอื่น เช่น มีฤทธ์ิ ขบั ปัสสาวะ แก้เหนบ็ ชา ใชต้ ำพอกแผล เมลด็ ตม้ กับเกลือใช้อมแกอ้ อก ตามไรฟนั เป็นต้น ช่วยขับร้อนถอนพิษขับของเหลวในร่างกาย บำรุงสายตา ลดความดันโลหิตมีประโยชน์ต่อ ลำคอและผิวหนัง รักษาอาการกระหายน้ำไตอักเสบหรือลำไล้อักเสบ ไข้หวัด ผื่นดัน เบาหวานพิษ จากพืชและสารหนูช่วยกระตุ้น ประสาทเจริญอาหารมีแคลเซียม ฟอสฟอรัส เหล็ก และแคโรทีน มัก ทำเป็นเครื่องดื่มแก้ร้อนในและแก้พิษในฤดู ร้อนผทู้ ่รี ่างกายเย็นไม่ควรกนิ ผู้ทีม่ า้ มและกระเพาะ อาหารออ่ นแอ ถ่ายอุจจาระบอ่ ยหรือท้องเดนิ ควรกนิ แตน่ อ้ ย 28. บ๊วย สรรพคุณและประโยชน์ เนื้อผล มีกรดอินทรีย์หลายชนิด มีวิตามินชี และสารอื่นๆ นำไป แช่น้ำเกลือ นำไปคั้นน้ำ ดื่มรักษาประจำเดือนมาไม่ปกติ ผลสุก (นิยมชนิดขาว) นำมาทำบ๊วยเค็ม ดองน้ำเกลือสำหรับใช้น่ึงกับ ปลาหรือทำน้ำบ๊วยนำมาเชื่อมตากแท้งดองรับประทานเป็นผลไม้ทำน้ำผลไม้ช่วยเพิ่มกำลัง บรรเทาอาการ อ่อนเพลีย คนเรามีอาการเหนื่อยเพราะกรดในเลือดสูงร่างกายไม่สามารถปรับดุลความเป็นด่างได้ทันทำให้ดับมัก อ่อนแอลงอาการไวรัสดับจึงเป็นไปได้สูง ช่วย เสริมระบบการย่อยอาหารการเผาไหม้สารอาหารในสำไท้ ช่วยลด มลพิษความเป็นพิษของอาหาร เนื้อสัตว์ในกระเพาะที่บูดเน่าเสียกอ่ นจะขบั ออกจากร่างกาย ช่วยดับกลิ่นปากหรอื มีปัญหาโรคฟัน เหงือกอักเสบ ช่วยแก้อาการเมาค้างเนื่องจากการดืม่ เหล้า สุรามากเกนิ ไปปวดศีรษะอยากอาเจยี น อาหารไม่ย่อย ช่วยแก้อาการคลื่นไล้ เมารถเมาเรือ เมาเครื่องบิน อมบ๊วยช่วยปรับสภาวะสมดุลใน กระเพาะให้ ม่ันคง

29. ใบบวั บก สรรพคุณและประโยชน์ บัวบกมีฤทธ์ิในการสมานผแผลและลดการอักเสบ เนื่องจากมีสารพวก กรดมาดิคาสสิค กรดเอเชียดิค เอเชียดิโคไซด์ และมาดิคคาสโซไวฅ์ ซํ่งมีสรรพคุณในการ สมานแผล และมีฤทธ์ิ ฆ่าเชื้อแบคทีเรียที่เป็นสาเหตุทำให้เกิดหนอง ฆ่าเชื้อราและลดการอักเสบได้ สารสกัดจากต้นใบบัวบกแก้ ช้ำใน ชว่ ยลดการกระหายนำ้ บำรุงกำลังอ่อนเพลยี เมื่อยล้า บำรุงธาตุ บำรุงหัวใจ ขับปสั สาวะ ขบั โลหิตเสียแก้รอ้ นในและ ความดันโลหิตสูง สารสกัดจากต้นใบบัวบก ด้วยน้ำมีฤทธิ์ในการรักษาแผลในกระเพาะอาหาร สารสกัดจากผลแห้ง ของบัวบกมีฤทธิ์ยับยั้งการ แบ่งตัวของเซลล์มะเร็งบางชนิด สาระสำคัญในใบบัวบกมีฤทธิ์ในการเร่งสร้างเนื้อเย่ือ และคอลลาเจนจึงช่วยสมานแผลทำให้เลือดไหลเวียนดี ใบและเถา รสกรอบมัน รับประทานเป็นผักปรุง เป็นเครื่องดื่มได้ใบบัวบกเอาไปรับประทานกับก๋วยเตี๋ยวผัดไทยได้อย่างเอร็ดอร่อยเข้ากันได้ดีมากหรือ ใช้เป็นผัก แกล้มกบั แกงเปด็ ทางใตท้ ่นี ิยมกันมากคอื นำ้ ใบบัวบกมีผูข้ ายเปน็ เคร่อื งดื่มท่ีกลนิ่ หอมรส ดี บวกกับความหอมหวาน ความเย็นแสนจะชืน่ ใจราคาไมแ่ พงอย่างทคี่ ดิ 30. ทับทมิ สรรพคุณใบ : ใช้ใบสดนำมาต้ม กรองเอาน้ำใช้ล้างแผลเนื่องจากมีหนองเรื้อรังบน หัว หรือใช้ใบสดนำมา ตำให้ละเอียดแล้วเอาไปพอกในบรเิ วณท่เี ป็นแผลถลอก เนื่องจากหกลม้ ได้เป็นตน้

31. ใบเตย สรรพคณุ และประโยชน์ ตน้ และราก ใชเ้ ปน็ ยาขบั ปัสสาวะ แก้กระษยั ใบสด ตำพอกโรค ผิวหนงั นำ้ ใบเตย ใชเ้ ป็นยาบำรุงหวั ใจใหช้ ุ่มชื่น ผสมอาการ แตง่ กล่ินให้สีเขียวแตง่ สีขนม 32. ผกั คาวตอง สรรพคุณและประโยชน์ ช่วยเพิ่มกระตุ้นการทำงานของเม็ดเลือดขาว ยับยั้งทำลาย เซลล์มะเร็ง - รังไข่ ปอด สมอง ลำไล้ใหญ่ เม็ดเลือดขาว ยับยั้งการเจริญเติบโตของไวรัส ไข้หวัด ใหญ่ เอดส์ Hiv-1HSV-1 (Herpes simplex virus typel) ยับยั้งและกำจัดแบคทีเรียและเชื้อราหลาย ชนิด ฤทธ์ิต้านการอักเสบ ปวดบวม ฤทธข์ิ บั ปัสสาวะ ฤทธ์ิตอ่ ตา้ นอนมุ ลู อิสระหลายชนดิ

32. ฝรัง่ สรรพคุณและประโยชน์ ใบฝรังมีนามันหอมระเหย Eugenol, Tannin รวม 8 - 10% และอื่นๆส่วนผลดิบอยู่ ก็มีแทนบิน วติ ามนิ ซี แคลเซียม ออกซาเลท และอนื่ ๆ สารแทนบินท่มี ีอยทู่ ำใหใ้ บและผลดบิ ของฝร่ังมีรสฝาดสมาน ใช้รกั ษาอาการท้องเสียและสารสกัดด้วยนำ้ จากใบ ออกฤทธต์ิ า้ นเชื้อแบคทีเรียทีท่ ำให้เกิดหนอนอีกดว้ ย ผลอ่อนและใบแก่ เป็นยาแก้ท้องเดินแบบไม่รุนแรง ที่ไม่ใช่เกิดจากเชื้อบิด หรืออหิวาตกโรค โดยใช้ใบแก่ 10 -15 ใบ ปิงไฟแล้วชงน้ำร้อนดื่ม หรือให้ใช้ผลอ่อนๆ 1 ผล ฝนกับน้ำปูน ใสดื่มเมื่อมีอาการท้องเสีย เน้ือ มีวิตามินซีสูงช่วยบรรเทาและแก้โรคเลือดออกตามไรฟัน หรือโรคลักปิดลักเปิดได้ดีนอกจากนี้ยังวิตามินเอ เหลก็ แคลเซียมและเกลือแร่อื่นๆมฤี ทธิ์สับกลิ่นปากได้ดี เยย่ี มตามทเี่ ราท่านทราบกันดีอยแู่ ลว้ เช่นเค้ียวใบฝร่ังสักใบ เดียวในปากล็ดับกลิ่นปากได้อย่างวิเศษ มากว่ากันว่าเอาลูกฝรั่งสุกๆวางไว้ในโลงศพยังสามารถดับกลิ่นเหม็นเน่า ของศพได้อีกด้วย 34. พริกหยวก สรรพคุณพริกหยวกทุกชนิดอุดมไปดวยสารแอนดีออกชิเดนท แต่ชนิดทีดีทีสุด คือ พริกหยวกแดง เหลือง และล้ม สีเหล่านี้ก็มาจากสาร \"แคโรดินอย\" ที่อัดแน่นอยู่ในเนื้อของพริกหยวก สารแคโรดินอยู่ นี้มีประโยชน์ มากมาย ตัง้ แตช่ ว่ ยเสริมสรา้ งภมู ิคมุ้ กนั ปอ้ งกนั อันตรายจากแสงแดดและลดความเส่ียงการเกดิ มะเร็งหลายๆ ชนิด

35. พทุ รา สรรพคุณและประโยชน์ ในพุทรามวี ิตามินซี น้ำตาล ฟอสฟอรัส และแคลเซียม ไขมัน มิวซิเลจ เปลือกต้น, ใบ รสฝาดอมเปรี้ยว แก้จุกเสียด แก้ท้องเสีย แก้ท้องร่วง แก้อาเจียน ผลดิบ มีรส ฝาดจึงมารรพคุณใช้เป็นยาบำรุง และแก้ไข้ ช่วยระงับอาการคนเป็นประสาทอ่อนๆ ผลสุกหรือผล แล่จัด รสฝาดเปรี้ยว ขับเสมหะ แก้ไอเป็นยา ระบายใช้รับประทานเป็นผลไม้ หรือนำพุทรามาเชื่อม เป็นผลไม้เชื่อม หรือนำมาทำน้ำผลไม้หรือนำผลสุกมาตำท้ัง เม็ดใช้ทำพุทราแผ่น เป็นต้น ผลแห้ง หรือใบ นำปิงไฟหรือคั่วอบให้แห้งก่อนจึงนำมาใช้ชงน้ำดื่มใช้แก้ไอ ราก ใช้ต้ม ด่มื เพือ่ รกั ษาหรอื แก้ ไขไ้ ด้ดี เมล็ด นำพทุ รามาเผาไฟ แลว้ ปน่ ใช้ทำยารักษาซางชักของเดก็ หรือตำสุมหัวเด็ก รักษา อาการ หวัดดดั จมูก รักษาอาการบวม รกั ษาพยาธิฟอาการลงท้อง และอาการตกเลอื ด 36. ฟา้ ทลายโจร สรรพคุณและประโยชน์ เมื่อเป็นไข้หวัดปวดหัวตัวร้อน เจ็บคอ ต่อมทอนซิลอักเสบ ใช้ ใบและกิ่ง 1 กำมอื (แห้งหนัก 3 กรัม สดหนัก 25 กรัม ) ต้มน้ำดื่มก่อนอาหารวันละ 2 ครั้ง เช้า-เย็น หรือเวลามีอาการ หรือหาก ฟ้าทะลายโจรผง ให้นำไปผสมน้ำผึ้งใช้กวาดคอ หรือหากเป็นยาเม็ด 250 มิลลิกรัม ให้รับทาน 3 -5 วัน เมื่ออาการ หายกห็ ยุดยา

37. ฟกั ทอง สรรพคุณ ผล : เนื้อในของผลฟักทองนั้นจะมีสารพวก carotenes อยู่ ซึ่งสารนี้เมื่อเข้าไป ในร่างกายแล้ว จะเปลี่ยนเป็นวิตามินเอ ไม่ว่าจะอยู่ในรูปของคาวหรือของหวาน เป็นอาหารเสริม สุขภาพได้เป็นอย่างดี ฟักทอง มีกากใยสูง อุดมด้วยวิตามินเอและสารต่อต้านการผสมกับออกซิเจน กับเกลือแร่ และมี “กรดโปรไพโอนิค” กรดนที้ ำใหท้ ำให้เซลลม์ ะเรง็ ให้อ่อนแอลง 38. มะขาม สรรพคุณและประโยชน์ เนื้อแก่เป็นมะขามเปียก ประกอบด้วยกรดอินทรีย์หลายตัว เช่น กรดทาร์ททาร์ริค กรดซิริค เป็นต้น ทำให้ออกฤทธิ์ ระบายและลดความร้อนของร่างกายลงได้บ้าง แพทย์ไทยเชื่อว่า รสเปรี้ยวน้ี จะกดั เสมหะใหล้ ะลายเป็นยาระบาย แก้อาการท้องผกู โดยใช้ มะขามเปยี กรสเปรย้ี ว 10-20 ฝักจมิ้ เกลือรบั ประทาน แล้วดื่มน้ำตามมากๆ หรือต้มน้ำใส่เกลือสัก เล็กน้อยดื่มเป็นน้ำมะขาม ขับพยาธิไล้เดือน นำเอาเมล็ดแก่มาคั่วแล้ว กะเทาะเปลือกออก เอาเน้อื ใน เมล็ดไปแช่นำ้ จนน่มุ รับประทานคร้ังละ 20-30 เม็ด ขับเสมหะ ใช้เนอ้ื ในฝักแก่หรือ มะขามเปยี กจ้ิมเกลอื รับประทานพอสมควร

39. มะเขอื เทศ สรรพคุณและประโยชน์ มะเขือเทศมีสารแอนตี้ออกชิแดนท์ คือ ไลโคปีน ที่มีคุณสาบัติ สามารถลดการเกิด มะเร็งลำไล้และมะเร็งต่อมลูกหมากได้หากทานมะเขือเทศ 10ครั้ง/สัปดาห์จะ ช่วยลดอัตราการเกิดมะเร็ง ต่อมลูกหมากในเพศชายได้ถึง 45% นอกจากนี้มะเขือเทศยังมีเบต้าแคโรทีน และฟอสฟอรัสสูงที่มะเขือเทศมี รสชาติอร่อยนั้น เพราะมีกรดอะมิโนที่ชื่อกลูตามิคสูง กรดอะมิโนนี้เอง เป็นตัวเพ่ิมรสชาติให้อาหาร ทั้งยังเป็น กรดอะมโิ นตวั เดียวกับทอ่ี ย่ใู นผงชูรส 40. มะดัน สรรพคุณและประโยชน์ ใบมีรสเปรี้ยวแก้หวัด แก้ไอ แก้กระษัย แก้เสมหะพิการ แก้ น้ำลายเหนียว กัดเสมหะ แก้ประจำเดอื นพิการ แก้ระดเู สยี ขบั ฟอกโลหติ เปน็ ยาระบายอ่อนๆ ขบั ปสั สาวะ ยอดและใบออ่ น มีรส เปรี้ยวนำใช้เป็นผัก หรือรับประกอบอาหารได้หลายชนิด เช่นต้มก้ม แกง หรือยำใบมะดันอ่อนกินเป็นผัก ราก มีรสเปรี้ยว แก้เบาหวาน แก้ไข้หวัด แก้ไข้ทับระดู ขับฟอก โลหิต กัดเมหะในลำคอ แก้กระษัย แก้ระดูเสีย เป็นยา ระบายอ่อนๆ ผลมีรสเปรี้ยว ก้างเสมหะ กัด เสมหะ ฟอกโลหิต แก้ไอ แก้ประจำเดือนพิการนิยมรับประทานสด โดยจิ้มเกลือ กะปิ หรือน้ำปลา หวานใช้แต่งรสอาหารให้เปรี้ยวแทนมะนาวได้ดี นำมาทำน้ำพริกกะปิ อาหาร ประเภทยำต่างๆ หลน ต่างๆ กินแกล้มข้าวคลุกกะปิ นอกจากนี้ยังมีการนำมา แปรรูปได้หลายแบบเช่น แช่อิ่ม ดองเคม็ เช่อื ม เปน็ ตน้

41. มะนาว สรรพคุณและประโยชน์ เปลือกผลรสขม ชว่ ยขบั ลมไดด้ ี นำ้ ของผลมะนาวเปรี้ยวจดั เป็น ยาขับเสมหะเมื่อ เด็กหกก้มหัวโนมะนาวผสมกับดินสอพองพอกบริเวณที่โนจะทำให้เย็นและยุบเร็ว น้ำมีฤทธิ์รักษาโรคกักปิดกักเปิด เนื่องจากมีวิตามินซีสูง และมีฤทธิ์ในการแก้ไอขับเสมหะ เนื่องจากกรดที่มีอยู่ในมะนาว กระตุ้นให้มีการขับน้ำลาย ออกมา ทำให้เกิดอาการชุ่มคอจึงลดอาการ ไอ เปลือก ผล รสขม ช่วยขับลมได้ดี มีน้ำมันหอมระเหยโวลาทิล เช่น Slaronoid, Organic, citral และ วิตามินซี โดยนำเอาเปลือกของผลสดมาประมาณครี้งผลคลึงหรือ ทุบเล็กน้อยพอให้น้ำมันออก ชง กับน้ำร้อนดื่มเวลามอี าการห้องอดื ท้องเฟ้อ แน่นจกุ เสียด น้ำ รักษาอาการไอและ ขับเสมหะโดยใช้ ผลสดคั้นน้ำจะได้น้ำมะนาวเข้มข้น ใส่เกลือเล็กน้อยแก้วจิบบ่อยๆ หรือทำเป็นน้ำมะนาวใส่เกลือ และนำ้ ตาล ปรงุ รสใหเ้ ข้มขน้ พอสมควรด่มื บ่อยๆ ก็ไดอ้ กี เช่นกนั อรอ่ ย ช่มุ คออยา่ ลืมใส่นำ้ แขง็ ทบุ ลงไปดว้ ยจะเปน็ นำ้ มะนาวเย็น 42. มะพรา้ ว สรรพคุณและประโยชน์ เนื้อมะพร้าว เป็นยาบำรุงกำลัง ขับปัสสาวะ ขับพยาธิแก้ไข้กระหายน้ำ น้ำมะพร้าว รสหวานเค็ม รับประทานเป็นยาระบาย แก้ท้องเสียขับปัสสาวะ แก้พิษ แก กระหายน้ำ แก้น่ิว แก้อาเจียนเป็นโลหิตและบวมน้ำ นอกจากนี้ยังทำเป็นน้ำก้มสายชูใช้ประโยชน์ อื่น ๆอีกมากมาย น้ำมันมะพร้าว รสหวานเค็ม รับประทานเป็นยาบำรุงกำลัง หรือทาเป็นยาแก้กลาก เกลื้อน บำรุงหัวใจ แก้โรคผิวหนังต่าง ๆ ทาแผลน้ำร้อนลวก ทาผิวหนังแตกแห้ง และใช้ทาผล น้ำมันที่ได้จาการเผากะลา ใช้ทาบาดแผล และโรคผิวหนัง แก้กลาก อุดฟัน แก้ปวดฟัน กะลา เป็นยา แก้ท้องเสีย แก้ปวดกระดูกและเอ็น ดอก รสหวานหอมเป็นยาแก้เจ็บ

ปากเจ็บคอ แก้ท้องเสีย แก้ไข้ แก้ร้อนใน กระหายน้ำ ขับเสมหะ บำรุงโลหิต แก้ปากเป่ือย ราก รสฝาดหวานหอม เป็นยาแก้ ท้องเสีย ขับปัสสาวะ หรืออมท้วนปากแก้เจ็บคอ เปลือกผล รสฝาดขม ใช้ห้ามเลือด แก้ปวด เลือด กำเดาออก โรคกระเพาะ และแก้อาเจียน ถ่านจากกะลา รับประทานแก้ท้องเสีย และดูดสารพิษต่าง ๆ เปลือกด้นสด เผาเป็นเก้า ใช้ทาแก้หิด และสีฟันแก้ปวดฟัน สารสีน้ำตาล ที่ไหลออกมาแข็งตัวที่ใต้ ใบ ใช้ห้ามเลือด ได้ดี 43. มะเฟอื ง สรรพคุณและประโยชน์ มะเฟืองถือว่าเป็นพืชสมุนไพรอย่างหนี้งในการบำบัดรักษาโรค จากการวิเคราะห์ คุณค่าทางอาหารของมะเฟืองแล้วพบว่า อุดมไปด้วย วิตามินเอ วิตามิน บี 1 วิตามินบี 2 ไนอะซีน โปรตีน คารโ์ บไฮเดรต ไขมันเส้นใย แคลเซยี ม ฟอสฟอรัส เหลก็ และพลังงาน ในปรมิ าณทไ่ี ม่นอ้ ยเลย ดังน้ันมะเฟืองหนง่ี ผล สามารถช่วยเสริมสร้างกระลูกและฟันให้แข็งแรง ควบคุมการเต้นของหัวใจให้สมาเสมอ ควบคุมกล้ามเน้ือ ช่วยให้เลือดแข็งตัวง่าย กล่อมประสาท ช่วยระงับความฟุ้งซ่าน จึงช่วยให้นอนหลับง่ายขึ้นในผู้ที่มีปัญหาเรื่อง การนอนไม่หลับ น้ำมะเฟืองคั้น ตำราโบราณกล่าวว่ามีสรรพคุณในการแก้ร้อนในดับกระหายลดความร้อน ภายในร่างกายถอน พิษก็ได้เป็นยาขับเสมหะป้องกันโรคโลหิตจาง โรคเลือดออกตามไรฟัน มะเฟือง สด ทำให้เนื้อเยื่อแข็งแรง จับสาร ก่อมะเรง็ ชว่ ยทำให้เหงอื กแข็งแรง เพ่ิมกำลงั ให้เสปิรม์ ของผู้ชาย และทำให้เรารสู้ กึ สดชน่ื และปลอดโปร่งในอารมณ์ ส่วนวิตามินปี 1 จะช่วยป้องกันโรคเหน็บชา ราก ต้มกินแก้ทอ้ งร่วง และผลสามารถนำมาสระผมบำรุงเล้นผมให้เงา งาม และขจัดรังแค ใบ นำใบ สดๆมาตำทาเป็นยารักษาโรคอีสุกอีใส และกลากเกลื้อนนำมาต้มรับประทานเป็นยา ถอนพิษไข้ ผล นำมาต้มรับประทานเปน็ ยาแก้ท้องบิด อาเจียนเป็นเลือด ขับปัสสาวะปวดฟนั นิ่ว และแก้เลือดออก ตามไรฟัน เปลือกลำต้น นำมาต้มดื่มแก้อาการเมาเหล้า เมารถ แก้ไข้ท้องร่วงและแก้พิษยาเสพติดที่ ร้ ายกาจ อยา่ งเฮโรอนี ได้

44. มะมว่ ง สรรพคุณและประโยชน์ เปลือกต้นและเนื้อในเมล็ด มีฤทธิ์ฝาดสมาน ใช้รักษาอาการแก้ ท้องเสีย แก้บิดและ อาเจียนไต้ ผลสดแก่ รับประทานแก้คพื้นไล้อาเจียน วิงเวียน กระหายน้ำ เมล็ด ตากแห้ง ต้มเอาน้ำดื่มหรือบด เป็นผง รับประทานแก้ท้องอืดแน่น ขับพยาธิ แก้ลำไล้อักเสบเรื้อรัง แก้ปวดประจำเดือน ผลดิบและผลสุก ให้ พลังงานต่อร่างกาย ซ่ึงประกอบด้วย เส้นใยแคลเซียม ฟอสฟอรัส เหล็ก เบต้า - แคโรทีน วิตามินบี 1 วิตามินบี 2 ไนอาชิน วิตามินชี เป็นต้น สามารถแปร รูปเป็นมะม่วงกวน มะม่วงดอง มะม่วงแช่อิ่ม มะม่วงเค็ม น้ำมะม่วงหรือ แยม ฯลฯ ยอดอ่อนและใบ อ่อน รับประทานเป็นผักสดแกล้มกับน้ำพริกหรือนำไปยำได้ ชาวเหนือนำใบอ่อนของ มะม่วง เรียกว่าลา้ ยอดมะม่วง ผลดบิ ทีม่ ีรสเปรย้ี วนำมารับประทานเป็นผกั จม้ิ กับน้ำพริก เชน่ นำ้ พริกกะปิ น้ำพริก ปลาร้า น้ำพริกมะม่วง เป็นต้น หรืออาจปรุงเป็นยำมะม่วงโดยซอยมะม่วงดิบเป็นฝอยเล็กๆ ปรุงร่วมกับน้ำตาล นำ้ ปลา มะนาว พรกิ คงุ้ แหง้ ถ่ัวลสิ งก็ได้ 45. มะมว่ งหมิ พานต์ สรรพคุณและประโยชน์ ในศวรรษที่ 16 ชาวยุโรปได้นำผลมะม่วงพิมพานต์และน้ำ ของมันไปใช้ในการรักษา อาการไข้ทำให้ลมหายใจหอมสดชื่น และบรรเทาอาการท้องร่วงซึ่งอันที่จริง ชาวพื้นเมืองหลายเผ่าในบราซิล ได้นำเมล็ด ผลและส่วนต่างๆของมะม่วงพิมพานต์เป็นยารักษา โรคหวัดนายเจมส์ คุ๊ค รายงานว่า ผลมะม่วง พิมพานต์ที่ยังไม่สุกนำมาใช้รักษาอาการไอในเลือด ยางจากผลใช้ทาแก้หูด ตาปลา และโรคผิวหนังต่างๆ น้ำผล มะม่วงพิมพานต์ประกอบด้วยธาตุ แคลเซียมฟอสฟอรัส เหล็ก และวิตามินชี จากข้อมูลวิจัยล่าสุดจากการศึกษา ทางวิทยาศาสตร์ของผล มะม่วงพิมพานต์ พบว่า ผลมะม่วงพิมพานต์ให้สารสกัดที่ต่อต้านการเจริญของเนื้องอก โดยในผล มะม่วงพิมพานต์จะมีสารอะนาคาร์ดิค แอชิดยับยั้งการเติบโตของมะเร็งเต้านมและสารคาร์ดอล ยับยั้ง การเตบิ โตของเซลลม์ ะเร็งปากช่องคลอด

46. มะยงชิด สรรพคุณและประโยชน์ ผลดิบ มีรสเปร้ียว ไม่ทำใหเกิดอาการคันคอ ผลสุก มีรสหวานอมเปร้ียว จะมีสี ออกเหลืองอมส้ม จะมขี นาดใหญว่ ่ามะปราง 47. มะยม สรรพคุณและประโยชน์ ตำราไทยใช้รากแก้ไข รักษาโรคผิวหนัง น้ำเหลืองเสีย ผ่ืนคัน ใบ ต้มน้ำอาบแก้คัน แก้ไข เหือด หดิ อสี กุ อใี ส

48. มะละกอ สรรพคุณและประโยชน์ มะละกอสุก เป็นผลไม้ที่มีคุณค่าทางอาหารครบถ้วน มีวิตามินเอมาก ช่วยบำรุง สายตา และยังประกอบด้วยน้ำตาล วิตามินบีหน่ึงและบีสอง วิตามินซีเกลือแร่ต่างๆ แคลเซียม ฟอสฟอรัส รวมท้ัง มกี ากหรือเสน้ ใยอาหารมาก มะละกอดบิ มีนำ้ ย่อยหรอื พาเพน ช่วย ย่อยอาหารประเภทเน้ือได้ดีนิยมใช้เป็นอาหาร มาก เช่น ส้มตำ แกงส้ม ผัดกับไข่ก็ได้ น้ำมะละกอเป็นยาระบายได้อย่างดีเยี่ยม เป็นยาแก้ท้องผูกได้อย่างวิเศษ และยังช่วยย่อยอาหารได้อกี ด้วย 49. แมงลกั สรรพคุณและประโยชน์ แมงลกั เป็นผกั สวนครวั ทม่ี ีหนา้ ตาคลา้ ยกบั กระเพราและโหรพา เป็นผักท่ีรู้จักกัน ดี เนื่องจากนำมาเป็นส่วนประกอบของอาหารได้หลายชนิดเช่นเอาใบมาใส่แกง เสียงหรือกินสดๆ ใบ มีน้ำมันหอม ระเหยราวร้อยละ 0.7 รักษาโรคเกี่ยวกับลำไถ้ ช่วยขับเหงื่อ ขับ ลมในลำไถ้ แก้วิงเวียน แก้ท้องอืดท้องเฟ้ อ บรรเทาอาการผื่นคัน พิษจากแมลงกัดต่อยหรืออาการ คันจากเชื้อรา แก้ท้องร่วงท้องเสีย เพ่ิมน้ำนมแม่ให้แม่ที่ให้ นมลูกกินแกงเสียงหัวปลี บำรุงสายตา ใบ แมงลักมีวิตามินเอสูง บำรุงเลือด แก้โลหิตจาง ช่วยลดไขมันในเส้นเลือด ช่วยลดความเสีย่ งต่อการ เปน็ โรคหวั ใจ

50. ระกำหรือสละ สรรพคุณและประโยชน์ เนื้อมีกรดอินทรีย์และสารอาหารต่างๆ เช่น แคลเซียม ฟอสฟอรัส คาร์โบไฮเดตร เหล็ก และวิตามินชี เป็นต้นมีสรรพคุณทางยา ทำให้ชุ่มคอ ช่วยแก้ไอ ขับเสมหะ ช่วยป้องกันโรคหวัด คลายร้อน ช่วยย่อยอาหารและทำให้เจริญอาหาร ผลอ่อนจะมีสีน้ำตาล พอแก่หรือสุกก็จะเป็นสีแดงสด ใช้กินได้ผลจะมีรส เปรี้ยวบา้ ง หวานบ้าง ใช้กินเป็นยารักษาอาการไอ และขับเสมหะ แก่น จะมีรสขมหวาน ใช้เป็นยาขบั เสมหะ รักษา เลือด รักษากำเดาและรักษาอาการไข้สำประชวร เน้ือในของต้น อ่อนนุ่ม หยุ่นได้ ใช้ทำจุกขวด ใช้เป็นของเล่นเด็ก ได้ ใชเ้ ป็นเคร่อื งประกอกดอกไม้เพลิง และปลกู ร้ัวบา้ นก็ได้ 51. ละมดุ สรรพคุณและประโยชน์ ละมุดเป็นผลไม้ไทยที่ให้ความหวานมาก แต่ในขณะเดียวกันก็ เป็นผลไม้ที่ให้เค้น ใยอาหารค่อนข้างสูง ใยอาหารเหล่านี้ส่งผลดตี ่อระบบย่อยอาหารและระบบ ขับถ่ายทำให้การทำงานเป็นปกตหิ รือ อาจจะดีมากขึ้นเมื่อการขับถ่ายเป็นปกติไม่มีการตกค้างของอาหาร ก็จะช่วยลดอัตราเสี่ยงต่อการเป็นมะเร็งสำไส้ ได้อกี ดว้ ย ยาง นำมาทำหมากฝรง่ั ที่วัยรุ่นชอบ เคย้ี วกันแบบเพลนิ ๆ และทำรองเท้า

52. ลำไย สรรพคุณและประโยชน์ ถึงแม้ว่าหลายคนจะมีความเชื่อกันว่าหากรับประทานลำไยมาก จะทำให้อ้วน แต่ ความเป็นจริงรสหวานจากนำ้ ตาลผลไม้นนั้ จะย่อยง่ายและมีคุณประโยชนต์ ่อ ร่างกาย ซึ่งคอื นำ้ ตาล 3 ชนดิ กลูโคส ฟรุกโตส และซูโครส จึงช่วยให้ร่างกายสดชื่นได้เร็ว เนื้อผล บำรุงเลือดทำให้ผิวพรรณสดใสจึงเหมาะกับสตรี หลงั คลอดใบใช้ชงเปน็ ชารักษาโรคมาลาเรียแก้ หวดั แกร่ ิดสดี วงทวาร เมลด็ ใช้แกป้ วด รกั ษาโรคผวิ หนงั ใชท้ าแผล เน่าเปื่อย ลัน หรือแผลเรื้อรังที่ มีหนอง ช่วยรักษาเกลื้อนใช้ห้ามเลือด ขับปัสสาวะ เปลือกใช้ทาแผลที่โดนน้ำร้อน ลวกจะไม่ปวด แผลและไ,เกดิ แผลเปน็ ดอก ใช้ขับปัสสาวะ ขับนิ่ว เปลือกของต้น มีสีน้ำตาลออ่ นหรือเทา และมีรส ฝาด ใช้ต้มน้ำเป็นยาหม้อแก้ห้องร่วง ผลแห้ง มีคุณค่าอย่างมหัศจรรย์ ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพใน การไหลเวียน ของโลหติ บำรุงร่างกาย ชว่ ยบำรงุ ประสาทในคนที่เป็นโรคประสาทออ่ นๆ 54. หนามแดง สรรพคุณและประโยชน์ ใช้เนื้อไม้ นำมาปรุงเป็นยาบำรุงธาตุ บำรุงไขมันในร่างกายให้ แข็งแรง และเป็นยาแก้ อ่อนเพลีย ใบสด นำมาตม้ เอานำ้ กินเป็นยาแก้ท้องร่วง แกป้ วดหู แกไ้ ข้แก้ เจ็บคอ และแก้เจบ็ ปาก ผลสุกและผลดบิ มรี สเปรี้ยว คลา้ ยมะนาวใชแ้ กไ้ อ แก้โรคลักปิดลกั เปิด แก้ ทอ้ งเสยี แกเ้ จบ็ คอ ชว่ ยขับเสมหะ และเปน็ ยาฝาดสมาน แผล รากสด นำมาต้มเอาน้ำกิน เป็นยาขับ พยาธิบำรุงธาตุ เจริญอาหารเป็นยาบำรุงกระเพาะอาหาร หรือใช้ราก สดนำมาตำใหล้ ะเอยี ด ผสมลบั สุรานำมาทาหรอื พอกแก้คนั และใช้พอกบาดแผลเป็นตน้

55. หวา้ สรรพคุณและประโยชน์ ผลหว้าจะประกอบด้วยน้ำตาล วิตามินซี มีแคลเซียมสูง และ เหล็กนำมาต้มหรือ บด แล้วนำมารับประทาน มีสรรพคุณใช้แก้เบาหวาน แก้บิด แก้ท้องร่วง ผลหว้า สุก จะมีลักษณะสีม่ว งดำ และมีรสเปรี้ยวฝาดอมหวาน จึงสามารถนำมาใช้ในการทำไวน์ได้ดี เมล็ด มีสารคัลคาลอยด์ น้ำมันหอมระเหย ฟอสฟอรัส และแคลเซียม ช่วยลดน้ำตาลในเลือด แก้ท้องเสีย ถอนพิษแมลงคัดต่อย เปลือกและใบ ใช้ทำยาอม ยากวาดคอ ต้มน้ำดื่มแก้บิด แก้ปากเป่ือย ลิ้นและคอ มีเม็ดตุ่ม ใบและเม็ด ใช้แก้บิดมูกเลือด ท้องเสีย นำใบและ เม็ดหว้ามาต้มคับน้ำ แล้วนำน้ำที่ได้มาใช้ ในการชำระล้างแผลเน่าเปื่อย หรือนำใบและเมล็ดหว้ามาตำแล้วใช้ทา แก้โรคผิวหนงั เน้อื ไม้ ใช้ทำ สิ่งปลกู สรา้ งทีอ่ ยใู่ นร่ม ยอดออ่ น ใช้รับประทานเปน็ ผักสด 56. วา่ นหางจระเข้ สรรพคุณและประโยชน์ ว่านหางจระเข้ มีรสจืดเย็น ใช้ผสมคับปูนแดงปิดขมับใช้แก้ปวด ศีรษะ วุ้นในใบ มีสารเคมีอยู่หลายชนิด เช่น ALOE-CMODIN, ALOESIN, ALOIN สารประเภท GLYCOPROTEIN และอื่นๆ อีกมากมาย ยางที่อยู่ในใบ มีสาร ANTHRAQUINONE ซึ่งมีฤทธ์ิ ขับถ่ายด้วยใช้ทำเป็นยาดำ มีการศึกษาวิจัย รายงานว่าวุ้นหรือเมือกของว่านหางจระเข้รักษาแผลไฟ ไหม้น้ำร้อนลวกแผลเรื้อรัง และแผลในกระเพาะอาหารได้ เปน็ อยา่ งดแี ละสามารถตอ่ ต้านเชื้อ แบคทีเรียช่วยสมานแผลไดด้ ว้ ย

57. สตรอเบอร์รี่ สรรพคุณและประโยชน์ ผลสตรอเบอร์รี่ อุดมด้วยวิตามินซีและธาตุเหล็ก มีคุณประโยชน์ ต่อระบบเลือด และหัวใจ ลูกสีแดงสดอุดมด้วยซุปเปอร์ไฟเบอร์เพคติน ซ่ึงสามารถช่วยลดปริมาณ โคเลสเตอรอลได้ระดับหนึ่ง นอกจากนี้ยังช่วยให้ระบบทางเดินอาหารทำงานได้สะดวกมีสรรพคุณ เป็นยาระบายอย่างอ่อนยาขับปัสสาวะและ สามารถยับยง้ั สารกอ่ มะเร็งกลุ่มไนโตรซามึนได้ เนอ่ื งจากมีโพลฟิ ินอลปรมิ าณสูง ดแู ลสายตา มสี ารตา้ นอนุมูลอาระ อย่างวิตามินซี ลดความดัน โลหิต โรคหัวใจ ใยอาหาร โพเลต และสารต้านอนุมูลอิสระมากมาย จะช่วยลดระดับ คอเลสเตอรอล ในร่างกาย แถมวิตามินบีบางชนิดที่พบในสตรอเบอร์รี่จะเสริมสร้างกล้ามเนื้อหัวใจให้แข็งแรงอีก ดว้ ย 58. สม้ เกลีย้ ง สรรพคุณและประโยชน์ ส่วนต่างๆของล้มเกลี้ยงก็ล้วนแต่มีสรรพคุณทางยา ดังต่อไปนี้ ผล ประกอบด้วย สารอาหารที่มีความจำเป็นกับร่างกายของมนุษย์ไม่ว่าจะเป็นวิตามินหรือเกลือแร่ เนื้อ แก้หวัดลดอาการไข้และยัง ช่วยบรรเทาอาการเจ็บคออีกด้วย เปลือกของล้มสด ที่ด้นเอาน้ำออก หมดแล้ว มาลูที่ผิวหนังในบริเวณข้อศอกและ หวั เขา่ ก็จะชว่ ยทำให้หัวเขา่ และข้อศอกหายดำด้านได้

59. ส้มเขียวหวาน สรรพคุณและประโยชน์ ผลล้มสด เป็นแหล่งวิตามิน เกลือแร่ และเส้นใยธรรมชาติ โดย ผลส้มสด 100 กรัม จะมีเบต้าแคโรทีน 82 ไมโครกรัม และวิตามินซี 42 มิลลิกรัม เปลือกผลแห้ง จะ มีน้ำมันหอมระเหย ซ่ึงประกอบด้วย ชติ รลั เจอรานิออล และไลนาโลออล ซ่ึงนำ้ มนั หอมระเหยนี้ สามารถสกัดออกมาเพื่อใชแ้ ต่งกลิ่นยา กลิ่นหอมและสามารถไล่ยุ่งได้ดี ผิวล้ม มีน้ำมันหอมระเหย วิตามินชี และสารอื่นๆ ใช้เป็นยา ผิวผล ใช้สกัดทำ ทิงเจอร์สำหรับแต่งกลิ่นยาและมีฤทธ์ิขับลม เปลือก ปรุงเป็นยาหอมแก้ลมวิงเวียน หน้ามืด ตาลาย แก้ลมจุกเสียด แนน่ เฟ้อ 60. ส้มโอ สรรพคุณผล : แก้เมาสุรา ขับลมในลำไส้ และกระเพาะอาหาร ทำให้เจริญอาหารเหมาะสำหรับสตรีมีครรภ์ เบอ่ื อาหาร ปากไม่รูร้ สอาหาร

61. สับปะรด สรรพคุณและประโยชน์ สับปะรดเป็นพืชที่มีคุณค่าทางอาหารสูงเนื่องจากมีปริมาณของวิตามิน เกลือแร่ และ เสนใย ไฟเบอร์ทีมีอยู่มากมายในผลสับปะรด หากรับประทานนำสับปะรดเป็น ประจำแล้วก็จะช่วยลดความร้อน ของร่างกาย และช่วยลดอาการกระสับกระส่ายได้เป็นอย่างดีอีก ด้วย มีสรรพคุณทางยามากมายหลายอย่าง เนื้อของผล ช่วยบรรเทาอาการบวมน้ำของร่างกายและยัง ช่วยในการขับปัสสาวะ รักษาแผลเป็นหนอง โดยนำ ผลสดๆมาคั้นเอาแต่น้ำ ชโลมแผลเอนไซมจ์ ะ ช่วยยอ่ ยกัดเนือ้ เย่ือและหนองให้หลุด ยงั แกท้ ้องผูกได้อีกด้วย 62. เสาวรส สรรพคุณและประโยชน์ เสาวรสมีวิตามินเอค่อนข้างสูงและสารแคโรทีนนอยด์ จึงช่วย บำรุงสายตาและ ผิวพรรณ จากการศึกษาพบว่าวิตามินซีของนน้ำเสาวรสจะมีมากกว่าที่พบในมะนาว ยอด ใช้เป็นผักสด มีรสขม เล็กน้อยหรือลวกจิ้มกับน้ำพริกและใช้แกงเลียง เนื้อไม้เป็นยาควบคุม ธาตุ ถอนพิษเบื่อเมาทุกชนิดและใช้รักษา บาดแผล ราก ใชต้ ม้ นำ้ แก้ไข้ แก้กามโรค ใบ ตำใหร้ ะเอยี ด แล้วคัน้ เอานำ้ ด่ืมเป็นยาเบ่ือและขับพยาธิ ใบสด ใชพ้ อก แกส้ วิ ตน้ ใช้ขับปสั สาวะ ขับเสมหะ แกไ้ อ และอาการบวม ดอก ขบั เสมหะ แก้ไอ ผลแกป้ วดบำรงุ ปอด เนื้อในหรือ รกทุ้มเมล็ด ใช้รับประทาน สดได้โดยผ่าผลแล้วเติมน้ำตาลทรายเพียงเล็กน้อย รับประทานได้ทั้งเมล็ด เปลือกและ เนื้อส่วนนอก ทำน้ำคั้นจากเนื้อซึ่งจะมีกลิ่นหอมและมีกรดมาก ใช้ผสมเป็นเครื่องดื่มหรือใช้ผสมกับน้ำผลไม้ชนิด อนื่ ซ่ึงเป็นทน่ี ยิ มอย่างแพรห่ ลายในตา่ งประเทศ

63. สะระแหน ประโยชน์ สะระแหน่ มีฤทธิ์เย็นรสเผ็ด นำมันสาระแหน่ช่วยขจัดลมรอน ใช้เป็นยาดับร้อน ถอนพิษไข้ ขับลม ขับเหง่ือ รักษาอาการหวัดลมร้อน เชผสมยาหรอื ยาอมเพอื่ ใหเ้ ย็นชุม่ คอ 64. โหรพา สรรพคุณและประโยชน์ ใชลาตนสด ประมาณ 6-10 กรัม นามาตมเอานา กินเป็นยาแก ปวด แก้หวัด ปวดกระเพาะอาหาร ท้องเสีย จุกเสียดแน่นท้อง ทำให้เจริญอาหาร ขับเหงื่อ ขับเสมหะ ขับลม ปวดศีรษะ ปวดข้อ หนองใน หรือใช้ตำให้ละเอียด คั้นเอาน้ำทา หรือใช้พอกแผลฟกช้ำจาก การหกล้ม หรือถูกกระทบกระแทก แผลท่ี เปน็ หนองเรือ้ รงั แกพ้ ษิ ลูกงูกัด แมลงสตั ว์กดั ต่อย เปน้ ก ลากเกลื้อน และใช้หยอดหแู ก้ปวดหู เป็นต้น 65. หน่อไมฝ้ รัง่ สรรพคุณและประโยชน์ หน่อไม้ฝรั่งเป็นแหล่งให้โฟเลต เบต้าแคโรทีน วิตามินซีอี และ โพแทสเซียม มีคุณสมบัติเป็นยาระบายอ่อน ขับปัสสาวะ ช่วยกระตุ้นการทำงานของไต ชาวอินเดีย แดงสมัยล่อนใช้หน่อไม้ฝร่ัง ตากแห้ง เป็นยาขับปัสสาวะแก้ปัญหาโรคปัสสาวะและโรคไตมันมีสาร บางชนิดป้องกันการฉีกขาด ของเส้นโลหิตฝอย ช่วยบรรเทาโรคหัวใจ

66. องุน่ สรรพคุณและประโยชน์ หากนำรากองุ่นสดมาต้มรับประทานกับน่าแล้วก็จะช่วยระงับอาการของโรคตับ อักเสบแลดีซ่านได้ นอกจากน้ีแล้ว หากด่ืมไวน์จากผลองุ่นเป็นประจำก็จะช่วยในการรักษาโรคโลหิตจาง และอาการ วิงเวยี นศีรษะไดเ้ ปน็ อยา่ งดหี รอื หากาตรีมคี รรภ์ทรี่ ับประทานผล องุ่นสดแล้วก็จะช่วยบรรเทาอาการแพท้ อ้ งได้ 67. อัญชัน สรรพคุณและประโยชน์ ในดอกมีสารแอนโธไซยาบิน ซ่ึงเป็นสารที่ให้สีแดงและสีน้ำเงิน มีคุณสมบัติเป็น อิดิเคเตอร์เช่นเดียวกับ ลิสมัส นอกจากนีสารแอโธไซยาบินยังมีคุณสมบัติเป็นสารต้านอนุมูลอิสระจากธรรมชาติ อีกด้วย และในตำราไทยได้กล่าวถึงสรรพคุณของอัญชันไว้ว่ารากใช้ เป็นยาขับปัสสาวะ เป็นยาระบาย ช่วยบำรุง สายตา แก้ตาอักเสบ ตาฟาง ตาแฉะ อีกทั้งเมื่อนำราก อัญชันมาถูฟันแก้ปวด ในสมัยก่อนหญิงสาวมักนำอัญชันมา เขียนคิ้วให้ดำขลับซงึ่ นิราศธารโศกและ มหาชาติคำหลวง ไดเ้ ปรียบเทยี บคิว้ หญิงสาวน้นั งามราวดอกอัญชนั

68. ลกู ยอ สรรพคุณและประโยชน์ ใช้บรรเทาอาการคลื่นไต้อาเจียน การที่ผลโตเต็มที่แต่ยังไม่สุก ของยอ ช่วยบรรเทาอาการ คลื่นไต้อาเจียนได้ เพราะมีสาร ASPERULOSIDE ซึ่งออกฤทธ์ิลดอาการ คลื่นไต้อาเจียน ปัจจุบันมกี ารนำลูกยอมาใช้ ในทางแพทย์ทางเลือก (complementary alternative medicine, CAM) กันอย่างแพร่หลายในการรักษาโรค ต่างๆ เช่น โรคตดิ สุราหรือยาเสพติด อาการ แพโ้ รคข้ออักเสบ โรคหอบหืด โรคสมอง แผลพุพอง มะเรง็ โรคเต้นโลหิต หล่อเลี้ยงหัวใจ อาการ แพ้สารเคมี โรคอ่อนเพลียเรื้อรัง โรคเบาหวาน โรคเกี่ยวกับทางเดินอาหาร โรคเซลล์ เจริญเติบโต นอกมดลูก (endometriosis) โรคเก๊า โรคความดันโลหิตสูง ภูมิคุ้มกันต่ำ อาการอักเสบต่างๆ อาการ ปวดบวม อาการออ่ นเพลยี จากการนั่งเคร่ืองบนิ นานๆ โรคเตน้ โลหติ ตบี อาการปวดกลา้ มเนอ้ื และ ขอ้ ตอ่ โปลิโอ โรค ปวดในขอ้ ไซนสั และใชเ้ ปน็ ยารกั ษาสัตว์ 69. ถ่ัวเหลือง ประโยชน์ในถั่วเหลืองยังอุดมไปด้วยสารอาหารอีกมากมายคือ คาร์โบไฮเดรต แคลเซียม ฟอสฟอรัส วิตามิน A, B, B1, B2, B6, B12, ไนอาชิน และวิตามิน C, D, E อีกด้วย ในเมล็ดถั่วเหลือง นั้นยังมีเลชิทิน อันเป็น สารบำรงุ สมอง เพิ่มความทรงจำ ลดไขมันและ ลดโคเลสเตอรอลในรา่ งกาย ไดอ้ ีกด้วย

10 อนั ดบั ผลไม้ไทยทมี่ สี ารต้านมะเรง็ สูง กรมอนามัยวิจัย 10 ผลไม้ไทย มีสารต้านมะเร็งสูง นางนัทยา จงใจเทศ นักวิทยาศาสตร์ การแพทย์ กองโภชนาการ กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข (สธ.) กล่าวว่า จากการทำวิจัย “องค์ ความรู้เรื่องปริมาณ สารต้านอนมุ ูลอิสระในผลไม้เพื่อส่งเสรมิ สุขภาพ (วิตามินชี วิตามินอี และเบต้าแคโรทีน) ในผลไม้ที่ทำการศึกษาใน ผลไม้ 83 ชนิด พบวา่ ผลไม้ 10 อันดบั แรกทีม่ ืเบตา้ แคโรทนี สูง คอื 1. มะม่วงนำ้ ดอกไมส้ กุ 2. มะเขอื เทศราชินี 3. มะละกอสุก 4. กลว้ ยไข่ 5. มะม่วงยายกลำ่ 6. มะปรางหวาน

7. แคนตาลูปเน้อื เหลือง 8. มะยงชิด 9. มะม่วงเขยี วเสวยสุก 10. สัปะรดภเู ก็ต ผลไม้ทง้ั หมดนี้มสี ีเหลอื งและสีเหลอื งเขม้ ผกั ผลไมท้ ี่มสี ารเบตา้ แคโรทนี สูง ผลไม้ที่มีสีเขียวและสีเหลือง จะช่วยป้องกันมะเร็งหลอดอาหาร กล่องเสียง และมะเร็ง ปอดได้ส่วนเบต้า แคโรทีน ซึ่งเป็นสารที่ร่างกายนำไปใช้สร้างวิตามินเอนั้น จะช่วยป้องกันการเกิด อนุมูลอิสระ สาเหตุของโรคมะเร็ง สารชนิดนี้มีมากในพืชผักสีแดง เหลือง ล้ม หรือเขียวเข้ม เบต้า แคโรทีน มีอยู่มากในผักจำพวกผักใบเขียว และ ผลไมท้ ม่ี ีสึเหลือง ลม้ หรือแดงล้ม เชน่ ผักบงุ้ ตำลงึ แครอท ฟกั ทอง มะละกอสุก แอปเปล้ิ ซ่ึงผักผลไม้เหล่านี้ยังให้ กากใย มผี ลดตี อ่ การกำจัดพิษที่คั่ง ค้างในร่างกายไดด้ ้วย ประโยชน์ของเบตา้ แคโรทนี (Usefulness of Beta-carotene) จากที่หลายท่านได้รู้จักพิษร้ายของสารชนิดหนี้งที่เราเรียกกันว่า อนุมูลอิสระ (Free Radicals)^มีอยู่อย่าง มากมายในร่างกายของเรา และมีทั้งชนิดที่ร่างกายของเราสร้างขึ้นเอง ได้แก่ สารของเสียจากขบวนการสันดาป (Metabolism) ต่างๆ ในตับ และอวัยวะต่างๆและชนิดที่ร่างกาย ได้รับจากภายนอก เช่น ก๊าซออกซิเจนที่เรา หายใจเขา้ ไป และเหลอื เกินความจำเป็น สารจาก มลภาวะ โลหะหนกั สีผสมอาหาร และอน่ื ๆ อกี มากมาย ซ่ึงเราก็

ทราบกันเป็นอย่างดีอยูแ่ ล้ว สาร อนุมูลอสิ ระเหล่าน้ี พบว่านอกจากจะทำให้เกิด ความเส่อื มของอวัยวะต่างๆ ตง้ั แต่ ความเหี่ยวย่น ของผิวพรรณ ไปจนกระทั่งถึงความเสื่อมของอวัยวะสำคัญภายใน อย่างเช่น ระบบหัวใจและหลอด เลือดแล้ว เรายังพบว่า สารอนุมูลอิสระ เหล่านี้ ยังสามารถส่งผลให้เกิดปฏิกิริยาในการกระตุ้น ให้ เซลล์ปกติของ เราเจรญิ เติบโตอยา่ งผดิ ปกติได้ หรอื ทีเ่ ราเรียกว่า เซลล์มะเรง็ เนื้อร้าย ( Cancers ) น่ันเอง เบต้าแคโรทีน (Beta-carotene ) เป็นสารอาหารชนิดหนี้งที่ถูกล้นพบว่ามีคุณสมบัติในการ ทำลายอนุมูล อิสระ ได้อย่างดีเลิศ โดยพบว่าเบต้าแคโรทีน จะทำปฏิกิริยาต้านการเกิดอ๊อกชิเดช่ัน ระหว่างอนุมูลอิสระกับ สารสำคัญในเซลล์ทีม่ ีชีวิต โดยแย่งทำปฏิกิริยากับอนุมูลอิสระเสียก่อน แล้ว ขับถ่ายออกไปตามระบบขับถ่ายต่างๆ ของร่างกาย เซลล์ของเราก็รอดชีวิตจากขบวนการในการ ทำลาย โดยอนุมูลอิสระดังกล่าว เราเรียกขบวนการใน การแย่งทำปฏิกิริยาของเบต้าแคโรทีน กับ อนุมูลอิสระว่า การต้านปฏิกิริยาก๊อกชิเดชั่น หรือเอนตี้ออกชิเด้น (Antioxidants) นัน่ เอง 11 อันดับแรกของผลไมท้ ี่มวื ิตามินซสี ูงคอื 1. ฝรง่ั กลมสาล่ี 2. ฝร่ังไร้เมลด็ 3. มะขามปอ้ ม 4. มะขามเทศ

5. เงาะโรงเรยี น 6. ลกู พลบั 7. สตอรเบอร์ร่ี 8. มะละกอสกุ 9. ส้มโอขาว 10. แตงกวา 11. พทุ ราแอปเป้ิล

วติ ามินซี วิตามินซี (อังกฤษ: vitamin C) หรือ กรดแอล - แอสคอร์บิก (อังกฤษ: L-ascorbic acid) หรือ แอล - แอสคอร์เบต (อังกฤษ: L-ascorbate) เป็นวิตามนิ ทีล่ ะลายไดใ้ นน้ำรา่ งกายไม่สามารถที่จะสร้างข้ึนเองไดจ้ ึง จำเป็นต้องได้รับจากการรับประทานเข้าไปวิตามินชีเป็นสารต้านอนุมูลอิสระในร่างกาย ช่วยเพิ่มภูมิชีวิตได้ เป็นอยา่ งดี เพราะสามารถปอ้ งกนั และรักษาการอักเสบอัน เน่ืองมาจากแบคทีเรียและไวรสั ได้ วิตามนิ อี เป็นวิตามินที่ช่วยในการทำงานของระบบต่างๆ ในร่างกายหลายระบบ และเป็นแอนติ ออกซิเดนท์ที่ช่วยให้ เซลล์ตา่ งๆ รอดอนั ตรายจากทอ็ กชิน ช่วยชะลอความแกไ่ ด้ ประโยชน์ของวติ ามินอี 1. เป็นตัวแอนติออกชิเดนท์คือทำให้เกิดการเผาผลาญโดยมีออกซิเจนเป็นตัวการสำคัญทำ ให้ร่างกายเผา ผลาญได้ดี 2. เป็นตัวช่วยไขกระดูกในการสร้างเลือด ช่วยขยายเส้นเลือด ต้านการแข็งตวั ของเลือด ลด ความสามารถ ในการจับตวั เปน็ ลมิ่ เลอื ด และลดอตั ราเสีย่ งของโรคทีเ่ ก่ยี วกบั หลอดเลอื ดสมองและ หวั ใจ 3. บำรงุ ตับซงึ่ ทำหน้าทเ่ี กยี่ วกบั เลือดมาก 4. ช่วยในระบบสบื พันธ์ุ เซลล์ประสาท และกลา้ มเนอื้ ใหท้ ำงานไดต้ ามปกติ 5. ชว่ ยให้ผวิ พรรณสดใส และชว่ ยสมานแผลไฟไหม้น้ำร้อนลวกให้หายเรว็ ขน้ึ 6. ชว่ ยใหป้ อดทำงานดขี ้นึ และไมอ่ อ่ นเพลยี ง่าย