ระบบข้อมูลพืชผัก มหาวิทยาลัยแม่โจ้ : ซูกินี

ระบบขอ มลู พชื ผกั มหาวิทยาลัยแมโจ สาขาพืชผัก ภาควิชาพืชสวน คณะผลติ กรรมการเกษตร ซกู นิ ี นิพนธ ไชยมงคล Zucchini (Courgette); Cucurbita pepo L. var. cylindica Pans. อยใู นวงศ Cucurbitaceae กลมุ พชื ตระกลู แตง เรยี ก Summer squash เชน เดยี วกบั Scallop ; Cucurbita pepo L. var. clypeata Alefield, Acorn; C. pepo L. var. turbinata Paris, Crookneck; C. pepo L. var. torticollia Alefield, Straightneck; C. pepo L. var. reticollis Pans, Vegetable marrow ; C. pepo L. var. fasticata Paris. (C. pepo L. var. medullosa Alef.) Cocozzelle; C.pepo L. var. ionga Paris. ถนิ่ กาํ เนดิ อยแู ถบเมก็ ซโิ ก เปน พชื ฤดเู ดยี ว เจรญิ เปน พมุ หรอื กง่ึ เลอ้ื ย ลําตน มขี อ สนั้ มอื เกาะมีจํานวน 2-6 อัน ใบมลี กั ษณะเปน เหลย่ี ม 4-5 เหลย่ี ม ผวิ หยาบ และมขี นออ นบนใบ บางสายพันธุมีจุดสีขาวบนใบ ขนาดกวาง 20-30 เซนตเิ มตร ยาว 20-35 เซนตเิ มตร ดอกตวั เมยี และตวั ผแู ยกกนั แตอ ยบู นตน เดยี วกนั (monoecious) ผสมเกสรโดยแมลง เชน ผง้ึ จาํ นวนแมลง ในพน้ื ทแี่ ละการทาํ งานของแมลง จะมีอิทธิพลตอตอผลผลิตและคุณภาพ ผลมลี กั ษณะกลมยาว เกบ็ เกย่ี วผล ออน สายพนั ธุ Zucchini (อายุประมาณ 60 วัน) สเี ขยี วเขม Ambassador, Aristocrat, Black Jack, Dividend, Elite, Onyx, Raven, Revenue. สเี ขยี วออ น Embassy, Spineless Beauty, Senator, President. สีเหลือง Gold Rush, Golden Drawn II and III, Gold Finger, Summer Squash (อายุ 40-55 วัน) Yellow Straightneck ; Sunbar, Superpik, Multipik, Enterprise, Golden, Goldbar, Lemon drop. Yellow Crookneck; Goldie, Sundance, Dixie, Supersett Scallop; Peter Pan, Scallopini, Sunbrust, Early White Bush Scallop. สายพนั ธุ Jersey Golden, Sunbar, Superpik, Multipik, and Supersett เปน สายพันธุที่มีพันธุกรรมเดนคือ ผลและกานผลสีเหลือง ตง้ั แตเ รม่ิ เจรญิ สามารถขายเปน baby squash และมีความทนทานตอโรคไวรัส WMV II (watermelon mosaic virus II)

Early Acorn Vegetable Spaghetti Patty Pan สายพนั ธทุ ี่ปรับปรุงพันธุใหม จะมคี วามทนทานตอ โรคไวรสั เชน Freedom II ซง่ึ ทนทานตอ โรค zucchini yellow mosaic virus and watermelon mosaic virus 2 สภาพอากาศ ซกู นิ เี ปน พืชที่ตองการสภาพอากาศอบอุน อณุ หภมู ทิ เ่ี หมาะสมอยรู ะหวาง 18-30 o ซ อณุ หภมู ติ ่าํ หรอื อณุ หภมู สิ งู เกินไป พืชจะชะงักการเจริญ โดยเฉพาะในสภาพอณุ หภมู แิ ละความชน้ื สงู เชน ในฤดฝู น การ เจรญิ เตบิ โตและผลผลติ ต่าํ การปลูกในเรือนโรง ในพื้นที่สูง จะชวยใหผลผลิตและคุณภาพสูง การปลูก เมลด็ หนัก 10 กรมั มีจาํ นวน 100 เมลด็ งอกไดด ใี นอณุ หภมู ดิ นิ 29 o ซ อตั ราการงอกจะต่ําหรือไมง อกใน อณุ หภมู ทิ ต่ี า่ํ กวา 18 o ซ คดั เลอื กเมล็ดพันธุที่สมบูรณขนาดใหญ ทดสอบความงอกโดยใชทราย คลกุ เมลด็ เพอ่ื ปอ งกนั เมลด็ เนา หรอื แชเ มลด็ ใน เบนเลท ผสม เคปแทน ชนิดละ 6 กรมั ตอ นา้ํ 1 ลติ ร เปน เวลา 30 นาที และแชใ นโพแทสเซยี ม ไนเตรท เขม ขน 0.1 % เปน เวลา 30 นาที นาํ ออกมาบม ในอณุ หภมู ิ 30 o ซ เมล็ดที่สมบูรณจะงอกภายใน เวลา 12 ชั่วโมง นาํ เมลด็ ไปหยอดในถงุ พลาสตกิ ในแนวนอน ลึก 1-2 เซนตเิ มตร ยายปลูกเมื่อมีใบจริง 3-4 ใบ ระยะปลกู ปลกู แถวเดย่ี ว ระยะระหวางตน 60-75 เซนตเิ มตร ระยะระหวางแถว 1.20-1.50 เมตร ขน้ึ อยู กบั สายพันธุและฤดูปลูก สภาพดนิ เจรญิ ไดด ีในดินที่รวนซุย หนา ดนิ ลกึ มคี วามอดุ มสมบรู ณส งู ระบายนํ้าไดด ี pH 6.0-6.5 การจัดการปุย ควรวเิ คราะหดนิ กอ นใสปยุ เพื่อใชปุยอยางมีประสิทธิภาพ และลดตน ทนุ การผลติ ดนิ ที่ไมม กี ารวิเคราะห ใสปุยคอก 1.5-3.0 ตนั ตอ ไร ไนโตรเจน 9-13 กโิ ลกรมั N ตอ ไร ฟอสฟอรัส 21- 23 กโิ ลกรมั P2O5 และโพแทสเซยี ม 9-18 กโิ ลกรมั K20 กโิ ลกรมั ตอ ไร ใสไ นโตรเจนหลงั ยา ยปลกู 4-9 กโิ ลกรมั ตอ ไร หรือใหในรูปสารละลายในรูปยูเรียหรือ แอมโมเนยี มไนเตรท พรอ มการใหนํา้ 0.1 –0.2 กโิ ลกรมั ตอ ไรท กุ วนั หรอื 0.5-1.0 กโิ ลกรมั ตอ ไรทกุ อาทติ ย หรอื อาจจะใช 15-15-15 จาํ นวน 100 กโิ ลกรมั ตอ ไร และใสป ยุ แคลเซยี มไนเตรทหลงั ยา ยปลกู 3-4 อาทติ ย จาํ นวน 50 กโิ ลกรมั ตอ ไร ในดินท่มี ีอินทรยี วัตถุสงู กวา 3 % จะไมใสปุยหลังปลูก การคลมุ แปลง การคลมุ ดนิ หรอื แปลงปลกู ดว ยวสั ดตุ า ง ๆ ชวยควบคุมวัชพืช รักษาความชื้น และเพื่อใหผลสะอาด การใช พลาสตกิ สดี าํ ชว ยเพ่ิมอณุ หภูมใิ นฤดูหนาว ชว ยใหเ กบ็ เกย่ี วเรว็ พลาสติกสีเงิน ฟางขา ว ชว ยลดอณุ หภมู ดิ นิ ในฤดูรอน

การใหนา้ํ รากของซกู นิ ี เจรญิ ลงไปในดิน 3-4 ฟตุ ใบมีขนาดใหญ อัตราคายนาํ้ สูง ตองการนํ้า 500-900 มลิ ลเิ มตร ควรรักษาความชื้น 60 % ของความสามารถในการอมุ น้าํ ของดนิ หรอื อาจใหน ้ํา 12-15 นิ้วตลอดฤดูปลูก ควรใหม คี วามชน้ื พอเพยี งและสม่ําเสมอ ในกรณที ข่ี าดน้ําหรือมีนาํ้ ขัง พืชจะชะงักการเจริญผลผลิตและคุณ ภาพตา่ํ การเกบ็ เกย่ี ว เกบ็ เกย่ี วผลออน ผวิ เปน มนั หลังจากดอกบาน 5-7 วัน หรอื เมอ่ื กลบี ดอกหลดุ จากผล ขนาดเสนผาศูนย กลาง 3-4 เซนตเิ มตร ความยาว 12-20 เซนตเิ มตร เกบ็ เกย่ี วทกุ 2-3 วัน โดยใชม ดี ปลายแหลม บางและ คมตดั ขว้ั ดา นตดิ กบั ตน ใชกระดาษสีขาวหอผล เพื่อปองกันแผลระหวางการขนสง การเกบ็ รกั ษา อณุ หภมู ทิ เ่ี หมาะสาํ หรับเกบ็ รักษาคือ 4.5 o-7.0 o ซ ความชื้นสัมพัทธ 95 % เกบ็ รักษานาน 1-2 อาทติ ย การเกบ็ รกั ษาในอุณหภมู ติ ่ํา อาจจะทําใหเ กดิ แผลจดุ ดํา (chilling injury) เอกสารอา งอิง Cucurbita pepo L. http://www.hort.purdue.edu/newcrop/1492/cucurbits.htm Squash, Pumpkins and Giurds- General Introduction., http://www.newcrop.hort.purdue.edu/rhodcv/ hort410/ squash/sq00001.htm Zucchini and Summer Squash (Cucurbita pepo). 2003. Commercial Vegetable Production Guides. http://www.oregonstate.edu/Dept/ NWREC/ zuc.html