สภุ าษิต คำสุภำษิตมักจะมำในรูปแบบของสำนวนโวหำร หรือคำ พังเพย เมือ่ ฟงั แล้วบำงคร้งั มักจะไม่ค่อยไดค้ วำมหมำย ในตัวของมันเองเท่ำไหร่นัก แต่ต้องนำไปประกอบกับ เหตุกำรณ์หรือตัวบุคคล จึงจะได้ควำมหมำยท่ีเป็นคติ เตือนใจ คำสภุ ำษิตมีอยู่ด้วยกัน 2 ประเภทคือ 1 ค ำ สุ ภ ำ ษิ ต ที่ ฟั ง แ ล้ ว ไ ม่ เ ข้ ำ ใ จ ในทันที ต้องแปลควำมหมำยของ คำสุภำษิตท่ีฟังแล้วเข้ำใจได้ มั น ใ ห้ เ ข้ ำ กั บ ส ถ ำ น ก ำ ร ณ์ ต่ ำ ง ๆ ทั น ที โ ด ย ท่ี ไ ม่ ต้ อ ง แ ป ล ก่ อ น ถึ ง จ ะ ท ร ำ บ ถึ ง ค ว ำ ม ห ม ำ ย ค ว ำ ม ห ม ำ ย ใ ห้ เ ข้ ำ กั บ และแนวสอนของคำสุภำษิตน้ันๆ สถำนกำรณ์นั้นๆ เช่น ทำดี เช่น ผบี ้ำนไม่ดี ผีปำ่ กพ็ ลอย ได้ดี ทำช่ัวได้ชว่ั
คาใกล้เคยี งกบั คาสภุ าษิต สานวน คือคำทพ่ี ูดออกมำในลักษณะเปรียบเทยี บ และจะฟงั ไมเ่ ข้ำ ในในทนั ทตี ้องแปลควำมหมำยก่อน เชน่ เดยี วกบั รูปแบบ ท่สี องของคำสภุ ำษติ คือคำพูดท่ีออกมำโดยที่ไม่ได้ต้ังใจว่ำจะส่ังสอนอะไร ออก คา แนวพูดเปรียบเทียบว่ำสถำนกำรณ์น้ีเป็นอย่ำงไร เสีย พังเพย มำกกว่ำ แต่คำพังเพยส่วนใหญ่ก็มักจะแฝงคติเตือนใจที่ สำมำรถนำไปปฏิบตั ใิ ช้ได้
คาใกล้เคยี งกับคาสภุ าษติ คาคม คอื ถอ้ ยคำสำนวนทีใ่ ชใ้ นปจั จุบนั ทนั ด่วน สว่ นมำกเป็น ถอ้ ยคำท่หี ลักแหลม ฟังแลว้ ต้องยกนวิ้ ให้ ผทู้ ค่ี ิดคำคม ตำ่ งๆออกมำมักจะเป็นผทู้ ฉ่ี ลำดปรำดเปรือ่ ง นกั ปรำชญ์ เชน่ คำคมของขงเบ้ง เปน็ ต้น คื อ ค ำ ที่ แ ต่ ง ม ำ เ พื่ อ อ ธิ บ ำ ย พ ร ร ณ น ำ ใ ห้ เ ข้ ำ ใ จ เ ก่ี ย ว กั บ คาขวญั เ ห ตุ ก ำ ร ณ์ นั้ น ๆ ห รื อ วั น ส ำ คั ญ ต่ ำ ง ๆ เ ช่ น ค ำ ข วั ญ กรุงเทพมหำนคร หรือคำขวัญวนั เดก็ เปน็ ตน้
เก็บเบีย้ ใตถ้ นุ ร้าน เกบ็ เล็กผสมนอ้ ย โน่นบ้างนี่บา้ ง จนสําเรจ็ เปน็ รูปเปน็ รา่ งขึ้นมา
กบในกะลาครอบ ผ้มู ีความรู้และประสบการณ์นอ้ ย แตส่ าํ คัญตนวา่ มคี วามร้มู าก
กบเลอื กนาย ผ้ทู ี่ต้องการเปล่ียนผบู้ งั คับบัญชาเรื่อยๆ
กิง่ ก่าได้ทอง คนท่ไี ดล้ าภยศแล้วทะนงตนลมื ฐานะเดมิ
ไก่งามเพราะขน คนงามเพราะแต่ง ความสวยงามเกิดขึ้นไดจ้ ากการปรุงแต่ง
ไกไ่ ดพ้ ลอย ได้สงิ่ ที่มคี า่ แตไ่ มร่ ู้คณุ ค่า จงึ ไมเ่ กิดประโยชนแ์ ตอ่ ยา่ งใด
ไก่เหน็ ตีนงู งเู ห็นนมไก่ ไดส้ ่งิ ที่มคี า่ แตไ่ มร่ ู้คณุ คา่ จึงไม่เกิดประโยชน์แตอ่ ยา่ งใด
ขว้างงูไมพ่ ้นคอ ทาํ อะไรแลว้ ผลรา้ ยกลับมาส่ตู วั เอง
ขวานผา่ ซาก โผงผางไมเ่ กรงใจใคร
ขงิ ก็รา ขา่ กแ็ รง ต่างไม่ยอมลดละกัน
เข็นครกขึ้นเขา ทาํ งานท่ยี ากลาํ บากอย่างย่ิงโดยต้องใชค้ วามเพียรพยายามและอดทน อยา่ งมาก หรอื บางทีกเ็ กนิ กาํ ลงั ความสามารถหรอื สตปิ ัญญาของตน
เขา้ หูซา้ ย ทะลุหูขวา บอกหรอื สอนไมไ่ ดผ้ ล
คนดีผคี มุ้ คนดยี ่อมมีสิ่งศกั ด์สิ ิทธ์ิ ผีสาง เทวดา คอยคุ้มครอง
คางคกข้นึ วอ คนจนพอไดด้ ีขนึ้ มา ก็ลมื ตวั
คาหนังคาเขา จบั ได้ในขณะที่กาํ ลงั ทาํ ผิดหรือพร้อมกบั ของกลาง
ฆ่าควายเสียดายพรกิ จะทาํ การใหญ่ ไม่ควรตะหน่ี
จับปูใส่กระดง้ พฤติกรรมอยูไ่ มน่ ิ่ง ไมม่ รี ะเบียบ ซกุ ชน ทาํ ใหอ้ ยู่น่งิ ๆไดย้ าก
จับแพะชนแกะ ทําอยา่ งขอไปที ไมไ่ ด้อยา่ งนีก้ ็เอาอยา่ งน้นั เพ่อื ใหเ้ สร็จๆ ไป
จับปลาสองมอื หมายจะเอาใหไ้ ดท้ ัง้ ๒ อยา่ ง เส่ียงทําการ ๒ อยา่ งพร้อม ๆ กนั ซ่ึงอาจไม่สาํ เร็จท้งั ๒ อยา่ ง
จดุ ใต้ตาตอ พูดหรือทาํ บงั เอญิ ไปโดนเจา้ ของเรื่องโดยผ้พู ดู นั้นไมร่ ู้ตวั
ใจดสี เู้ สือ เผชิญหน้ากบั สิ่งทีต่ นเกรงกลวั แต่กต็ อ้ งทาํ ใจกลา้ เผชญิ หน้ากบั สิ่งน้นั
ช้างตายทง้ั ตัวเอาใบบัวปดิ การทําความผดิ ใหญห่ ลวง ย่อมไมอ่ าจปกปิดได้ ตอ้ งมผี รู้ ้ไู มว่ นั ใดก็วันหน่ึง
ชา้ ๆ ได้พร้าสองเล่มงาม คอ่ ยๆคดิ คอ่ ยๆทาํ พจิ ารณาใหด้ ี รอบคอบ เดี๋ยวจะสมั ฤทธ์ผิ ลเอง
ช้ีโพรงให้กระรอก การกระทําที่อาจจะไม่ได้ตั้งใจ แต่การกระทําน้นั เปน็ การชี้ทางใหก้ ับคนไมด่ ี ใหม้ โี อกาสทาํ ชัว่
เฒา่ หัวงู ชายแก่หรือคนมอี ายมุ ากมีนสิ ัยเจา้ ชู้ ทม่ี เี ล่ห์เหลีย่ มหรอื กลอุบาย หลอกลอ่ เดก็ ผ้หู ญงิ สาวไปบาเรอความสุขในทางกามารมณ์
ดินพอกหางหมู นสิ ัยทีช่ อบปลอ่ ยให้การงานคั่งคา้ งสะสม ผดั วนั ประกันพรุ่ง เกยี จคร้าน ไม่ยอมทาใหส้ ิง่ นน้ั สาเร็จเสร็จสน้ิ โดยเร็ว จนในทสี่ ุดการงาน ตา่ งก็สะสมพอกพนู ข้นึ จนยากท่จี ะสะสางใหเ้ สรจ็ ไดโ้ ดยงา่ ย
เด็ดบัวไม่ไวใ้ ย การตัดความสมั พันธก์ นั อยา่ งเดด็ ขาด ตดั ญาตขิ าดมติ ร โดยไมต่ อ้ งมาข้องเก่ยี ว หรอื มเี ยอ่ื ใยต่อกนั อีก
เดินตามหลงั ผ้ใู หญ่หมาไมก่ ดั ประพฤตติ ามอยา่ งผู้ใหญย่ ่อมปลอดภัย
ตกกระไดพลอยโจน จาเป็นทีจ่ ะตอ้ งยอมเขา้ ไปเกย่ี วข้องกบั เหตุการณ์ท่เี กดิ ข้นึ เม่อื ไมม่ ที างเล่ยี ง
ตนเปน็ ท่พี งึ่ แห่งตน คนท่มี คี วามมานะพยายาม ชว่ ยเหลอื ตัวเอง ทาอะไรด้วยตนเอง
ตดั หางปลอ่ ยวดั ตัดขาดไมเ่ กยี่ วข้อง
ตาข้าวสารกรอกหมอ้ ทาพอใหเ้ สรจ็ ไปแคค่ รั้งหนงึ่ ๆ พอพรุ่งนจ้ี ะเอา คอ่ ยทาใหม่
ตานาพรกิ ละลายแม่นา เสยี ทรพั ย์โดยไม่ไดร้ บั ประโยชนอ์ ะไร
ทานาบนหลังคน การเอารดั เอาเปรยี บแสวงหาหาผลประโยชน์จากผู้อ่นื โดยใชว้ ิธีเบยี ดเบียนและขาดความมมี นษุ ยธรรม
นาขนึ ให้รบี ตัก มีโอกาสดีกค็ วรรบี ทา
นาลดตอผุด เมอ่ื หมดอานาจ ความชวั่ ที่ทาไวก้ ็ปรากฎ
ปลอ่ ยเสอื เข้าป่า การปลอ่ ยศตั รทู ่จี ับมาได้ไปสู่อิสระภาพ ซ่งึ ศัตรูอาจจะไมส่ านกึ บุญคุณ แลว้ กลบั มาทาร้ายเราภายหลงั ได้
ปลาข้องเดียวกัน คนท่อี ยูร่ ว่ มกนั เปน็ พวกเดยี วเมือ่ มใี ครทาเรือ่ งไม่ดี เสื่อมเสียข้นึ มา ก็พลอยทาให้คนอน่ื ๆในกล่มุ เสยี ชื่อเสยี ง ถกู มองไม่ดีไปด้วย
ปลาใหญก่ ินปลาเลก็ ผ้ทู ่มี อี านาจหรอื กาลงั เหนอื กวา่ เอาเปรียบ คนท่ีมอี านาจหรอื กาลงั น้อยกวา่
ปลอกกลว้ ยเข้าปาก สะดวก, ง่ายดาย
ปิง้ ปลาประชดแมว ทาประชดหรอื แดกดัน ซ่งึ รังแต่จะเสยี ประโยชน์
ผกั ชีโรยหนา้ การทาความดหี รอื กระทาการใดๆเพยี งเพอื่ ใหผ้ อู้ ่ืนเห็นว่างานเสรจ็ แลว้ เรยี บรอ้ ย สวยงาม แต่ในความเปน็ จรงิ แลว้ สง่ิ นั้นยังไม่สาเรจ็ เรียบรอ้ ย
ฝนทง่ั ให้เปน็ เขม็ เพยี รพยายามสุดความสามารถจนสาเรจ็
ฝากปลาไว้กบั แมว การไวเ้ น้ือเชอ่ื ใจ ไว้วางใจฝากส่งิ ใดไว้คนทชี่ อบส่งิ นั้นอยู่ ก็มีโอกาสทีจ่ ะสูญเสยี สญู หายได้งา่ ย
พบไมง้ ามเมอ่ื ยามขวานบน่ิ พบสิ่งที่ตอ้ งการกเ็ ม่ือสายเกินไป
Search
