บทที่1

1 การใช้คอมพวิ เตอร์ และระบบสารสนเทศเพ่ืองานอาชีพเบอื้ งต้น การใช้คอมพิวเตอรแ์ ละระบบสารสนเทศเพือ่ งานอาชพี ไม่วา่ จะเป็นการใชเ้ พอ่ื งาน สานักงาน ไปรษณยี ์อเิ ลก็ ทรอนิกส์ การเรียกดขู อ้ มูลผ่านบริ การเวบ็ ไซต์ การตดิ ต่อส่อื สารใน เครอื ขา่ ยสงั คมออนไลน์ หอ้ งสนทนาหรอื การประชมุ ผ่านคอมพวิ เตอร์ เปน็ ต้น ซ่ึงในการ ประกอบ อาชพี จะนาคอมพวิ เตอรม์ าเปน็ ส่วนหนง่ึ ในการทางาน โดยเขา้ มาช่วยในการจัดเกบ็ บันทกึ ขอ้ มลู การวิเคราะห์ การประมวลผล การคน้ หา หรอื การส่อื สารขอ้ มูล เพอื่ ใหไ้ ดม้ าระบบ สารสนเทศทมี่ ี ประโยชน์ ชว่ ยในการสนบั สนุนการตัดสินใจ การวางแผน การบริหาร การ ควบคมุ การวิเคราะห์ และการติดตามผลการดาเนินงาน 1. การใช้คอมพิวเตอร์ 1.1 ความหมายของคอมพิวเตอร์ คอมพวิ เตอร์ มรี ากศัพท์มาจากภาษาละตินวา่ Computare หมายถึง การนับ หรอื การคานวณ และตามพจนานุกรมราชบัณฑติ ยสถาน พ.ศ. 2554 ได้ใหค้ าจากดั ความของ “คอมพวิ เตอร์” หมายถงึ เครือ่ งอิเลก็ ทรอนกิ สแ์ บบอัตโนมัตทิ าหน้าท่เี สมอื นสมองกลใช้สาหรบั แกป้ ัญหาตา่ ง ๆ ทงั้ ที่ง่ายและซบั ซ้อน โดยวธิ ีทางคณิตศาสตร(์ ราชบัณฑิตยสถาน, 2556 : 247) คอมพวิ เตอร์ หมายถงึ อุปกรณ์ทางอิเล็กทรอนิกสท์ ี่มนษุ ย์ใชเ้ ป็นเครอื่ งมือ ช่วยในการจัดการกบั ขอ้ มลู ท่อี าจ เปน็ ไดทงั้ ทางตัวเลข ทางตัวอกั ษร หรอื สัญลักษณ์ท่ใี ช้แทน ความหมายในสิง่ ต่าง ๆ คอมพวิ เตอร์สามารถกาหนดชดุ คาสง่ั หรอื โปรแกรมล่วงหนา้ ได้ทาให้ สามารถทางานได้ หลากหลายรูปแบบ และสามารถนาไปประยุกต์ใช้งานได้อยา่ งกวา้ งขวาง ทั้งทางด้านการแพทย์ การศึกษา อุตสาหกรรม การค้า และความบนั เทิง (พนม บญุ ญ์ไพร, 2559 : 11) คอมพิวเตอร์คอื อุปกรณ์อิเลก็ ทรอนิกสท์ ีม่ นษุ ย์สรา้ งขนึ้ เพอ่ื ชว่ ยในการทางานตา่ ง ๆ ของมนุษย์ให้สะดวก รวดเร็ว และแมน่ ยายงิ่ เช่น ในการจัดเก็บ ประมวลผลขอ้ มลู การ ท างานตา่ ง ๆ ที่เกนิ ขดี ความสามารถของมนุษย์ และอ่นื ๆ สาหรบั เคร่อื งคอมพิวเตอร์ทมี่ ีการใช้งาน อยา่ งแพร่หลาย มากทีส่ ุดในปจั จุบนั เรียกวา่ PC (พีซี) ซง่ึ ย่อมาจากคาว่า Personal Computer หมายถึง คอมพิวเตอร์สว่ นบุคคล (เผดจ็ อานาจเพยี ง, 2559 : 11) คอมพวิ เตอร์ คอื อปุ กรณอ์ ิเล็กทรอนิกส์ ท่ีสามารถประมวลผลขอ้ มลู ได้โดย อัตโนมตั ติ ามโปรแกรมทม่ี นษุ ย์ปอ้ นคาสงั่ ใหท้ าท้งั น้ี

2 คอมพิวเตอรย์ งั สามารถรับข้อมูลที่ป้อนเข้า ไป พรอ้ มชดุ คาสงั่ และนาไปประมวลผลออกมาเป็น สารสนเทศตามท่ตี อ้ งการ (สมโภชน์ ชื่นเอย่ี ม, 2552: 12) จากคานิยามของความหมายพอท่ีจะ สรปุ ได้ว่า คอมพวิ เตอร์ หมายถงึ อปุ กรณ์ อเิ ล็กทรอนกิ ส์ท่ีประกอบกันขึน้ มา เพ่อื ใชใ้ นการ คานวณและประมวลผล มคี ุณสมบัติในการรับ ขอ้ มลู จดจาข้อมูลและจัดเก็บข้อมลู โดยนา ข้อมูลน้ันมาทาการประมวลผลตามโปรแกรมทมี่ นุษย์ ป้อนคา สง่ั ใหท้ า ออกมาเป็นสารสนเทศ ตรงตามทีต่ ้องการใช้งาน 1.2 คุณลักษณะเดน่ ของคอมพวิ เตอร์ ปัจจบุ นั เครื่องคอมพวิ เตอร์ทถี่ ูกสร้างขนึ้ มามจี ุดเด่นหลายประการ เพอ่ื ช่วยในการทางานของ มนุษยใ์ หม้ ีความสะดวกมากขน้ึ ลักษณะเดน่ ของคอมพวิ เตอร์มี4 ประการ (พรพรรณ โสภาพล, 2559 : 5-6 ; มะลิวรรณ์ พลาวุฑฒ์, 2556 : 6-7) 1.2.1 หนว่ ยเก็บ (storage) หมายถงึ ความสามารถในการเก็บรวบรวมข้อมูลได้ จานวนมากและเปน็ เวลานาน สามารถ ดงึ ข้อมูลกลบั มาใชง้ านได้อยา่ งรวดเร็ว 1.2.2 ความเร็ว (speed) หมายถึง ความสามารถในการประมวลผลขอ้ มูลโดยใช้ เวลานอ้ ยทีส่ ุด เพ่ือให้ได้ผลลัพธ์ที่ รวดเรว็ ความเรว็ ของคอมพวิ เตอร์เป็นตวั บง่ ช้ใี นการเลอื กใช้ คอมพวิ เตอรท์ สี่ าคัญส่วนหนงึ่ ของ มนษุ ย์ 1.2.3 ความเป็นอัตโนมัติ (self acting) หมายถึง ความสามารถในการประมวลผล ตามลาดับข้ันตอนอยา่ งต่อเน่ืองโดยท่ีมนุษยจ์ ะ กาหนดข้ันตอนการเขยี นโปรแกรมหรอื ชุดคาสัง่ เข้าไปในเครื่องและเตรียมข้อมูลไว้เท่าน้นั หลังจากนั้นคอมพิวเตอร์สามารถทา ตามคาส่ังทนั ทีโดย อัตโนมตั ิ 1.2.4 ความน่าเชอื่ ถือ (sure) เป็นสง่ิ สาคัญในการทางานของเคร่อื งคอมพวิ เตอร์ ความสามารถนี้เก่ียวขอ้ งกบั โปรแกรมคาสง่ั และขอ้ มลู ทกี่ าหนดและปอ้ นข้อมูลให้กบั เครอ่ื ง คอมพิวเตอรโ์ ดยตรง กล่าวคือ หากมนุษย์ปอ้ น ขอ้ มลู ที่ไมถ่ กู ตอ้ งให้กับเครอ่ื งคอมพิวเตอรก์ ็ยอ่ มให้ ได้ผลลัพธท์ ี่ไมถ่ ูกตอ้ งเช่นกนั เรยี กวา่

3 garbage in, garbage out จึงทาใหส้ ารสนเทศผดิ พลาดไม่ สมบูรณ์ ไร้คุณค่าตอ่ การนาไปใช้งาน เปรยี บเหมือน ถ้าปอ้ นขยะเข้าไป คาตอบทไี่ ดก้ ็คอื ขยะนน้ั เอง สรปุ ไดว้ า่ คุณลกั ษณะเด่นของ คอมพวิ เตอร์ 1.3 ประเภทของเครือ่ งคอมพิวเตอร์ เครอื่ งคอมพวิ เตอร์สามารถจาแนกได้หลายประเภท ขึ้นอยกู่ ับความแตกต่างตาม ขนาดของ เครอื่ งคอมพวิ เตอร์ โดยพิจารณาจากความเรว็ ในการประมวลผล ปรมิ าณของขอ้ มลู และ ราคา เปน็ ข้อพิจารณาหลัก ได้มีผนู้ ิยามจาแนกประเภทตามขนาดของเคร่ืองคอมพิวเตอร์ แบง่ ออกเป็น 4 ประเภทดงั นี้ (จิดาภัส สมั พันธส์ มโภช และ รัชฎาวรณ น่ิมนวล,2557 :4-6 ; เผดจ็ อ่านาเพยี ง, 2559 : 16-18และ พรพรรณ โสภาพล, 2557 : 3-6) 1.3.1 ซเู ปอร์ คอมพวิ เตอร์ (super computer) เป็นเครอื่ งคอมพวิ เตอร์ ทม่ี ีขนาดใหญ่ มปี ระสทิ ธภิ าพในการทางานสูงสุด ประมวลผลข้อมลู ในปรมิ าณท่ีมากได้รองรับ หนว่ ยประมวลผลไดห้ ลายๆ ตัวมหี น่วยความเรว็ เป็น กกิ ะฟลอป (gigaflop) คอื หรอื การคานวณ หนึ่งพนั ลา้ นครงั้ ในหน่งึ วนิ าทนี าไปใช้ในงานท่ีมกี าร ประมวลผลขอ้ มลู ทซี่ ับซ้อนและมรี าคาแพงมาก เชน่ การทดสอบทางอวกาศขององคก์ ารนาซา การพยากรณ์อากาศ การควบคมุ ขีปนาวธุ และ ธนาคารโลก ดังภาพ 1.1 ภาพที่ 1.1 ซูเปอรค์ อมพิวเตอร์

4 1.3.2 เมนเฟรมคอมพวิ เตอร์ (mainframe computer) เปน็ เครอื่ งคอมพวิ เตอร์ ท่ีมปี ระสทิ ธภิ าพรองลงมาจากซเู ปอรค์ อมพิวเตอร์ สามารถรองรับการ ทางานจากผู้ใชไ้ ด้หลายรอ้ ย คนในเวลาเดยี วกัน ประมวลผลด้วยความเรว็ สูง มีหน่วยความ จาหลักขนาดใหญ่ ตลอดจนการจดั เก็บขอ้ มลู ไดเ้ ป็นจานวนมาก มกั ใช้ในองคก์ รขนาดใหญท่ ่ีมี การเขา้ ถึงข้อมูลของผใู้ ช้จานวนมาก ได้แก่ กระทรวงทบวง กรมมหาวทิ ยาลัย โรงพยาบาลขนาด ใหญ่ ธนาคาร กรมสรรพากร สานักงาน สถิตแิ หง่ ชาตแิ ละทา่ อากาศยาน เช่น การลงทะเบยี นจองต๋ัวเครือ่ งบนิ ของสายการบนิ และ ยังนา เมนเฟรมคอมพวิ เตอร์มาใช้เปน็ เครอ่ื งแม่ขา่ ยหรอื เคร่ืองเซิรฟ์ เวอร์บนระบบเครือขา่ ย อนิ เทอรเ์ น็ต เพอื่ ในการพาณิชย์อิเล็กทรอนกิ ส์ (e-commerce) ทร่ี องรับขอ้ มูลเปน็ จานวนมากใน แต่ละวันและมีความเสถยี รภาพทนี่ ่าเชอ่ื ถอื อกี ด้วย ดงั ภาพที่ 1.2 ภาพที่ 1.2 เมนเฟรมคอมพวิ เตอร์

5 1.3.3 มนิ คิ อมพวิ เตอร์ (mini computer) เป็นเครือ่ งคอมพิวเตอรท์ ่ีมขี นาดเลก็ รองจากเมนเฟรมคอมพิวเตอร์สามารถรองรบั การท า งานจากผู้ใช้ได้หลายคนในการทางาน ท่แี ตกตา่ งกัน เหมาะกับองค์กรขนาดกลาง เชน่ โรงงาน อุตสาหกรรม โรงพยาบาล สถานศึกษาและ หา้ งสรรพสินคา้ เป็นตน้ ดังภาพท่ี 1.3 ภาพที่ 1.3 มนิ คิ อมพวิ เตอร์ 1.4 หลักการทางานของคอมพวิ เตอร์ การท างานของคอมพวิ เตอร์ไมว่ ่าจะเป็นแบบใดหรอื ประเภทใด มคี วามซับซอ้ น มากนอ้ ย เพยี งใด สว่ นประกอบพื้นฐานหลักการทางานของคอมพวิ เตอร์แบ่งเป็น 4 หน่วย ดงั นี้ 1.4.1 หน่วยรบั ขอ้ มูล (INPUT UNIT) ทาหนา้ ทีร่ บั ขอ้ มลู จากผู้ใช้ ซึ่งผู้ใช้เป็น ผูป้ อ้ นขอ้ มูล หรือคาสง่ั สง่ ไปยังเครื่องคอมพิวเตอรเ์ พอ่ื ทาการประมวลผลตอ่ ไป อปุ กรณ์รับข้อมูล ไดแ้ ก่ เมาส์ (mouse) คียบ์ อรด์ (keyboard) จอยสต๊กิ (joystick) ทชั สกรนี (touch screen) สแกนเนอร์ (scanner) กล้องดิจติ อล (digital camera) และ ปากกาแสง (light pen) เป็นตน้ ถา้ หากเปรียบเทยี บ คอมพวิ เตอรก์ ับมนุษยห์ น่วยรับขอ้ มลู น้ีก็ เหมอื นกบั อวัยวะตาหรือหนู ้ันเอง

6 1.4.2 หนว่ ยประมวลผลกลาง (Central Processing Unit : CPU) ทาหนา้ ท่นี าข้อมูล ทไี่ ด้รับมาจากหนว่ ยรับขอ้ มูลมาคานวณหรอื ประมวลผลขอ้ มูลและสง่ ผล ไปเกบ็ ไวใ้ นหนว่ ยความจาหลัก เปรียบไดก้ ับสมองของคอมพวิ เตอร์ ซึง่ ประกอบดว้ ยส่วน สาคญั 2 ชนดิ 1) หน่วยคานวณและตรรกะ (Arithmetic Logic Unit : ALU) ทาหน้าที่ ประมวลผลข้อมลู ทางคณิตศาสตร์และตรรกะ เชน่ บวก ลบ คณู หาร การกระทาทางตรรกะ (and, or) หรือการเปรยี บเทยี บ เชน่ เปรียบเทียบข้อมูล 2 ตวั ว่ามีคา่ เทา่ กนั มากกวา่ หรือนอ้ ยกวา่ เป็นตน้ 2) หนว่ ยควบคุม (Control Unit : CU) ท าหน้าที่ควบคุมการท างานของ อปุ กรณต์ า่ ง ๆ ในระบบท้ังหมดให้ทางานอย่าถูกต้อง 1.4.3 หนว่ ย ความจา (MEMORY) เป็นหนว่ ยความจาทีอ่ ยู่ในตัวเครื่อง คอมพวิ เตอรใ์ นการทางานกับเครอื่ งคอมพิวเตอร์ ซ่ึง หน่วยความจาแบง่ ออกเป็น 2 ประเภท ดังนี้1) หน่วยความจาหลกั (main memory) ทา หนา้ ที่เก็บ คา ส่ังและข้อมูล ตา่ ง ๆ ชว่ั คราวเพื่อรอส่งให้ซพี ยี ูทาการประมวลผลซ่ึงมี2 ชนิด คอื (1) หน่วยความจารอม (Read Only Memory : ROM) เป็นหนว่ ยความจาประเภทแบบอา่ นได้ อย่างเดียว มีคุณสมบตั ใิ นการเก็บข้อมูลไว้ได้ตลอดเวลาโดยไมต่ ้องใช้ไฟฟา้ หล่อเลยี้ ง หากมี การปดิ เครอ่ื งคอมพิวเตอร์ไปแลว้ เมอ่ื เปิดเคร่ืองคอมพิวเตอร์ใหมข่ ้อมูลในรอม ยงั อยเู่ หมอื นเดมิ (2) หนว่ ย ความจา แรม (Random Access Memory : RAM) เป็นหนว่ ยความจา ประเภทชัว่ คราว สา หรบั เกบ็ ข้อมูลและชดุ คาส่ัง เฉพาะทม่ี กี ระแสไฟฟา้ หลอ่ เลี้ยงเท่าน้ัน หากเกิดไฟฟา้ ดับคาส่งั และข้อมูลทเ่ี กบ็ ไวก้ ็จะหายไปทันที 2) หน่วยความจาสารอง (secondary storage unit) ทาหน้าที่ เกบ็ ข้อมูล ท่ีอยู่นอกเครอื่ งคอมพวิ เตอร์ เช่น ฮาร์ดดิสกแ์ ฟลชไดรว์ซีดรี อม หรืออปุ กรณเ์ ก็บ ข้อมูลสารอง เป็นต้น