แมวไทย

๕ แมวไทยโบราณที่ยงั คงอยู จากแมวใหค ุณท้งั สิ้น ๑๗ สายพนั ธุ

แมวไทย คอื แมวท่มี ีถ่นิ กาํ เนิดอยูในประเทศไทย คณุ สมบตั ิที่ทาํ ใหแ มวไทยเหนอื กวา แมวชนิดอนื่ คือ เรอื่ งอปุ นิสยั แมวไทยมคี วามฉลาด มีความเปน ตัว ของตัวเอง รจู ักคดิ รูจักประจบ รกั บาน รกั เจา ของ และเหนืออ่นื ใด คือ รักความอสิ ระของตัวเองเปน ชวี ิต จติ ใจ อิสระท่ี จะกิน จะดืม่ หรอื จะไปไหนตามทีใ่ จ ชอบ ซึง่ ถอื วา เปนบุคลกิ ประจําตวั ท่ีทําใหแ ตกตา ง จากแมวพนั ธอุ ืน่ สสี ันตามตวั ของแมวไทย เปน ปจ จัย หน่ึงทที่ าํ ใหน ักรกั แมวรสู ึกสุขใจยามไดม อง ไมว า จะ เปน วิเชยี รมาศ เกา แตม ขาวมณหี รอื ขาวปลอด นิลรตั นห รือดาํ ปลอด ศภุ ลกั ษณหรือ ทองแดง สีสวาด หรอื แมวไทยพนั ธุโคราช ตา งลว นไดรับความสนใจ จากเจาของและผูส นใจทัง้ ส้นิ

ปน หน่งึ ในสัตวเลีย้ งของคนไทยมาชานาน และไดรับสทิ ธใิ นการข้นึ ไป ยบู นเรอื นรว มกับมนุษย ดังปรากฏในประเพณีข้ึนบา นใหมทจี่ ะมอบของ ง ๆ แกเ จา ของเรอื น ซ่งึ มีสัตวเ ลีย้ งสองชนดิ ไกและแมว ทั้งยังปรากฏแมว วนหรือสภุ าษิตตาง ๆ เปน ตนวา \"หงุ ขา วประชดหมา ปงปลาประชดแมว\" ายา งไวก บั แมว\" และ \"แมวนอนหวด\" เปนตน[1] นอกจากเลีย้ งในเรอื น ะสงฆก ็นิยมเลย้ี งแมวในวัดดวย เพราะปองกนั มิใหห นมู ากัดทําลายพระ ก[2] กษณะแมว เกิดขึน้ มาตงั้ แตสมัยกรุงศรีอยุธยาซึ่งเปน หนง่ึ ในตาํ รา าตซิ ึ่งคัดลอกตอ ๆ กนั มา ฉบบั หนงึ่ อยใู นการครอบครองของสมเด็จพระ รย (นวม พทุ ธฺ สโร) สมเดจ็ พระราชาคณะฝา ยมหานกิ าย ผโู ปรดปราน งแมว ตาํ ราดังกลาวเปน สมดุ ขอ ย เนือ้ หาแตง เปน โคลงและกาพย แบง ยออกเปน 23 สายพนั ธุ เปน แมวมงคล 17 สายพนั ธุ และแมวใหโ ทษ 6 ธุ[1][3] สวนตําราแมวฉบับอ่นื ๆ ก็ระบุไวใกลเ คียงกัน[4][5] จากเน้อื หา หเ หน็ ถึงคานยิ มของคนไทยดา นรปู ลกั ษณ เพราะแมวมงคลนั้นลวนมี ท่งี าม อันแสดงใหเหน็ วาแมวเปนสัตวเลีย้ งที่เปนบานเปนตาของบา น[1] วไทยสวนใหญม ีอุปนสิ ัยดี ไมด ุรา ย ฉลาด รูจ กั ประจบประแจง รกั เจา ของ ามเปนตว ของตัวเอง[2] และมขี อดีทส่ี าํ คัญคอื มีภมู ติ านทานตอ โรคเขต ขนส้นั ไมมีปญ หาดา นเช้อื ราจากความชื้น[6] ศ. 2427 พระบาทสมเดจ็ พระจุลจอมเกลา เจาอยูหวั ไดพระราชทานแมว าศคหู นึ่งใหแก กงสุลองั กฤษชอ่ื โอเวน กูลด แมวไทยคนู ้ชี นะการ แมวที่ กรงุ ลอนดอน และทาํ ใหช าวองั กฤษนยิ มเล้ยี งแมวไทยมากขน้ึ ใน

ในสหรฐั อเมรกิ า แมวไทยตัวแรกเปนแมวของ ลซู ี่ เวบ็ บ ภรรยาของ รัทเทอรฟ อรด บี. เฮส ประธานาธิบดคี นท่ี 29 ของสหรฐั อเมริกา[7] ทั้งนแ้ี มววิเชยี รมาศไดร ับการยกยอ งจากนกั จิตบาํ บดั ใน ฐานะแมวที่ชว ยเสรมิ สรางความสดใสและสมดุลทาง อารมณใ หก บั ผูเล้ียง และมักถกู แนะนําใหผปู วยโรคทางจิต เวชทีม่ ีโรคซึมเศรา หรอื วติ กกงั วล เพอื่ เปน ตัวชวยในการ บําบัดอาการ[6] ชาวตางชาตินยิ มนาํ แมวไทยไปผสมกบั แมวพนั ธุทีม่ ีอปุ นิสยั ดุ เพื่อใหลูกท่เี กิดมาเชื่องหรอื ดนุ อยลง [2] ปจ จุบันแมวไทยทป่ี รากฏในตาํ ราซง่ึ ยงั หลงเหลอื อยูคอื วเิ ชียรมาศ, โกนจา, ขาวมณี และมาเลศถกู ชาวตางชาติจด สทิ ธบิ ตั รไปแลว แบงเปน วเิ ชียรมาศจดโดยองั กฤษ สว น โกนจา, ขาวมณี และมาเลศจดโดยสหรฐั คงเหลอื แต ศุภลกั ษณเ ทา นัน้ ท่ยี ังไมมีชาตใิ ดจดสทิ ธิบตั ร[6][8] ปจ จุบนั ยีนของแมวไทยไดก ระจายไปสแู มวสายพนั ธุตาง ประเทศท่ัวโลกมากถงึ 40 สายพันธุดวยกัน[9]

มขี นสขี าวท้ังตวั สว นขอบตาและกลาง กรอบแวน, อานมา แผนหลงั มสี ีดํา คลา ยกรอบแวนตาและ อานมา ตามลําดับ

ขนมสี ดี าํ ทั้งตัว ปลายจมกู มสี ขี าว สี เหลอื งอําพัน

เทศกาลไทยๆ ประเพณี สงกรานต แบบน้ี ชวนทําความรูจ กั เร่ืองราวไทยๆ กับ แมวมงคลโบราณพนั ธุไทยแท สัตวเ ล้ียง แสนนา รกั อกี หนึ่งประเภทสาํ หรบั ใครหลายๆ คน การเรมิ่ ตน หาสตั วเลย้ี งประจําบาน หรือรวมกนั ดแู ลสัตวเลย้ี ง ยงั เปน กจิ กรรมดีๆ ทส่ี มาชกิ ในครอบครวั สามารถใชเ วลารว มกันได เหมาะสาํ หรบั วันครอบครัว 14 เมษายน ในชว งวันหยุดแบบ น้ไี ปในตวั สาํ หรับคนทีก่ ําลงั จะตัดสนิ ใจเปน 'ทาสแมว' กาํ ลังคดิ วา จะ เลยี้ งแมวสายพนั ธุไหนดี ลองทําความรูจักประวตั ิความเปน มาและลักษณะ แมวมงคลโบราณพนั ธไุ ทยแท 5 สายพันธุ ซง่ึ ตา งก็มลี ักษณะเดนนาชมนา เลยี้ งแตกตางกนั ไป

แมววเิ ชยี รมาศ ปรากฏหลักฐานในสมุดขอ ยโบราณ ของไทย บางตาํ ราเรยี ก ‘แมวแกว’ เปนแมวไทย โบราณ มกั เล้ยี งไวใ นพระราชสาํ นกั ต้งั แตสมยั อยธุ ยา เพราะถอื วาเปน แมวนําโชคลาภ ชาวบาน ธรรมดาไมม ีโอกาสไดเ ลี้ยง เนื่องจากมีมลู คาสูง ซ้อื ขายไดถึงหน่งึ แสนตาํ ลึงทอง ในคราวเสยี กรุงศรีอยุธยาครง้ั ทส่ี อง ถูกนาํ ไปพมาเพราะเห็น วาเปน ทรพั ยสนิ มคี า จงึ สูญหายไปจากไทย ตอ มา สมเด็จพระพฒุ าจารย พุทธสรมหาเถระ (นวม พุทฺธสโร) เจาอาวาสวัดอนงคาราม สาํ รวจเมือง อยธุ ยาท่ีรางแลว ไดพ บสมุดขอยที่ไมถกู เผาเอย ถึง แมวน้ี จงึ ใหค นไปเสาะหาจนพบ จึงไดแ มวพนั ธุ วิเชียรมาศกลับสูไทย

แมววิเชียรมาศมีลกั ษณะเดน คอื มี ตาสฟี าสดใสเหมือน ตาฝร่ัง ขนลาํ ตวั สนั้ แนน โทนสขี าวแกมสีนํา้ ตาลออ น และมีแตมสีเขมทเี่ รยี กวา แตมสีคร่งั (Seal Point) หรอื สี นํ้าตาลไหม ไดแก ท่ีบรเิ วณหนา หทู ง้ั สองขาง ขาทง้ั สี่ ขาง หาง และทอี่ วัยวะเพศ รวม 9 ตาํ แหนง , ลกั ษณะ หาง ยาว ปลายแหลมชีต้ รง โคนใหญและคอ ยๆ เลก็ เรยี ว กลมไปจนสดุ ปลายหาง, ขา ยาวเรยี วไดสดั สว นกบั ลําตัว แมววเิ ชียรมาศมีช่ือเสยี งมากในตา งประเทศ ชาวตา ง ชาติเรยี กแมวไทยลกั ษณะนว้ี า Siamese Cat ประเทศไทยเคยใชแ มววิเชียรมาศเปน แมสคอต (mascot) หรอื สัญลกั ษณนําโชคในการแขงขนั กีฬา ซีเกมส ป 2528 ท่ีกรงุ เทพมหานคร และป 2538 ท่ี จังหวดั เชยี งใหม

แมวสีสวาด (Silver Blue) มถี ิน่ กําเนดิ ท่ี อ.พิมาย จ. นครราชสมี า แมวพนั ธนุ ม้ี ชี อ่ื เรยี กหลายชือ่ ไมว าจะ แมวสสี วาด แมวโคราช แมวมาเลศ หรือแมวดอกเลา ชื่อแมวโคราช เปน ชือ่ ทีไ่ ดรบั พระราชทานจากพระ บาทสมเด็จพระพทุ ธเลิศหลานภาลัย โดยใชแ หลง กาํ เนิดของแมวเปนชอ่ื เรียกพนั ธแุ มว มเี ร่ืองเลามากมายหรือเปน ตาํ นานเลา ขานเก่ียวกบั แมวโคราช รวมถึงตาํ นานพนื้ บา นทกี่ ลาวถงึ การท่ี แมวโคราชมหี างหงกิ งอมากเทา ใดจะมโี ชคลาภมาก เทานัน้ แมว าลักษณะหางหงิกงอไมใ ชมาตรฐานพนั ธุ ตามหลกั ของ CFA กต็ าม คนไทยบางกลุม เรยี กแมวโคราชวา ‘แมวสสี วาด’ เน่อื งจากสขี นมีสเี หมอื นเมล็ดของตนสวาด คน โบราณมีความเชือ่ วาแมวสีสวาดเปน แมวนาํ โชคลาภ ของคนโคราช และคนเลี้ยงทวั่ ๆ ไป จะนาํ มาซึง่ ความ สุขสวสั ดม์ิ งคลแกผูเลย้ี ง

เพราะมีสีขนเหมือนสเี มล็ดสวาดซง่ึ มีลกั ษณะ คลา ยสเี มฆ ตง้ั แตเกดิ จนตาย สวนศีรษะ ดูจากดานหนาเปน รูปหวั ใจ หนาผากใหญและแบน หูตง้ั ปลายหมู น โคนหู ใหญ ผิวหนังบริเวณจมูกและริมฝป ากเปนสเี งินหรือสี มวงออน แมวสีสวาดตัวผู หนา ผากมีรอยหยกั ทําใหเ ปน รปู หัวใจชัดเจนมากขน้ึ ตามสี ีเหลอื งอมเขยี วเปรียบประดุจขาวกลา ดังน้นั จึงไดรบั การคัดเลอื กใหใชในพิธีแหน าง แมวขอฝนในสมยั โบราณ

หลักฐานบนั ทกึ เกยี่ วกับแมวโคราชในสมุดขอ ยทเี่ ขียนขึ้น ในระหวา งพ.ศ.1893-2310 กลา วถึงแมวใหโชคลาภทด่ี ี 17 ตัวของประเทศไทย มชี ือ่ แมวโคราชรวมอยูดว ย ปจ จุบนั สมดุ ขอ ยนเี้ ก็บรกั ษาไวท ี่หอสมุดแหงชาติ กรุงเทพมหานคร แมวโคราชเคยไดร บั การนําไปเล้ียงในสหรฐั อเมริกาเปน ครัง้ แรกทรี่ ฐั ออรกิ อน โดย Cedar Glen Cattery ไดร ับมา จากพ่ีนองชื่อ นารา (Nara) และ ดารา (Darra) เม่ือวนั ที่ 12 มถิ นุ ายน พ.ศ. 2502 ตอมาประมาณเดอื นมีนาคม พ.ศ. 2509 นักผสมพนั ธแุ มวโคราชและแมวไทย (วเิ ชยี รมาศ) ชาวรฐั แมรแิ ลนด ไดน ําแมวโคราชเขา ประกวดในงาน ประจําปและ ไดร ับรางวลั ชนะเลิศ จน ‘แมวโคราช’ เปน ที่ รจู ักและไดรบั นิยมของชาวตา งประเทศมาก แมวโคราชเคยไดรบั เลือกใหเ ปน แมสคอต (mascot) หรือสญั ลักษณนาํ โชคในการแขงขันกีฬาซเี กมส ป 2550 ชอื่ ‘แคน’ เมื่อครงั้ ท่จี ังหวัดนครราชสมี าเปน เจาภาพ และ ยงั ใชเ ปน ทง้ั สญั ลักษณแ ละฉายาของสโมสรฟุตบอล นครราชสมี าในชอ่ื ‘สวาดแคท’ แมวโคราชไดร บั การขน้ึ ทะเบยี นเปนสัตวประจาํ ชาตไิ ทย ในปพ .ศ.2552

แมวศุภลักษณ ปรากฏชือ่ ในสมดุ ขอย โบราณ หรอื เรยี กอกี อยางหนงึ่ วา แมว ทองแดง (Copper) เนื่องจากมีขนสี นํ้าตาลเขมเหมือนสีทองแดงเสมอกนั ทั้ง ตวั ตามีสเี หลอื งเปนประกาย หรือสี อาํ พัน หนวดมสี ีเหมอื นลวดทองแดง บริเวณตามสวนตา งๆ ของรางกาย เชน หนา หู ปลายขา และ หาง มีสนี ้าํ ตาล เขมกวาบริเวณลําตวั ท่ัวๆไป แมวพันธุ ศภุ ลกั ษณจ ึงมีสสี ะดดุ ตาอยา งมาก และ มีความสวยงาม สมกับคาํ วา \"ศุภลักษณ\" ที่แปลวา ลักษณะที่ดี แมวศุภลักษณ เปน แมวที่มคี วาม กระตอื รือรน อยเู สมอ อยากรอู ยากเห็น ชอบผจญภัย รักอสิ รเสรเี หนอื อ่นื ใด ชอบสนใจสิ่งตา ง ๆ รอบตวั กบั คนแปลก หนาแลวดจู ะเปน แมวท่รี า ยพอสมควร ตําราดูลักษณะแมวของวดั อนงคาราม ระบุถึงแ มวศภุ ลักษณไวว า