งานฝึกฝีมือ1 บทที่ 2

2 งานวดั และตรวจสอบ สาระการเรียนรู้ งานวดั และตรวจสอบ จุดประสงค์การเรียนรู้1. ไมบ้ รรทดั 1. บอกชนิดของเคร่ืองมือวดั ได้2. เวอร์เนียร์คาลิเปอร์ 2. บอกข้นั ตอนและวธิ ีการตรวจสอบ3. ไมโครมิเตอร์ เคร่ืองมือวดั ได้4. ฉาก 3. อธิบายหลกั การทางานของเครื่องมือวดั5. เกจ แตล่ ะชนิดได้ 4. วดั และตรวจสอบขนาดของชิ้นงานสาเร็จได้ 5. ใชแ้ ละบารุงรักษาเครื่องมือวดั และ ตรวจสอบได้ สมรรถนะประจาหน่วย กจิ กรรมเตรียมพร้อม สู่ประชาคมอาเซียน1. เลือกใชเ้ ครื่องมือวดั และการตรวจสอบได้ ถูกตอ้ งเหมาะสมกบั ลกั ษณะงาน คดั เลือกคาศพั ทห์ รือสานวนภาษาองั กฤษจาก2. ใชเ้ คร่ืองมือถกู ตอ้ งและปลอดภยั หน่วยการเรียนรู้ เพอ่ื การทบทวนและสรา้ งความ3. อา่ นคา่ จากเคร่ืองมือวดั ไดถ้ ูกตอ้ งและเที่ยงตรง เขา้ ใจใหม้ ากข้ึน 31

21. ไม้บรรทดั ไมบ้ รรทดั (Ruler) เป็นเคร่ืองมือวดั พ้นื ฐานที่ใชง้ านในดา้ นการร่างแบบ การเขียนเสน้ ตรง และการวดั ขนาดความยาว1.1 ไมบ้ รรทดั เหลก็ (Steel Ruler) 1.1.1 ไม้บรรทัดระบบอังกฤษ (นิว้ ) 32 1.1.2 ไม้บรรทัดระบบเมตริก (มิลลิเมตร)1.2 ตลบั เมตร (Retractable Measuring Tape)1.3 ไมบ้ รรทดั พบั (Folding Ruler)

2ข้อควรระวงั ในการใช้งานและการบารุงรักษาไม้บรรทดั และอ่ืนๆ 1) อยา่ ใหไ้ มบ้ รรทดั หลน่ เพราะจะทาใหเ้ สียรูปและเกิดรอยได้2) การใชง้ านตลบั เมตร จะตอ้ งไม่ทาใหใ้ บตลบั เมตรบิดงอ3) การใชง้ านไมบ้ รรทดั พบั ควรใชอ้ ยา่ งระมดั ระวงั เพราะจุดหมุนจะเสียหายไดง้ ่าย4) เมื่อเลิกใชง้ านควรเกบ็ เขา้ ที่ใหเ้ รียบร้อย 33

22. เวอร์เนียร์คาลเิ ปอร์ เวอร์เนียร์คาลิเปอร์ (Vernier Calipers) เป็นเครื่องมือวดั ท่ีนิยม ใชง้ านดา้ นอุตสาหกรรมเพราะใหค้ ่าวดั ที่ละเอียดกวา่ การใชไ้ มบ้ รรทดั สามารถวดั ไดร้ วดเร็ว วดั ไดท้ ้งั ขนาดภายใน ภายนอก และขนาดความ ลึกของชิ้นงาน 34

2ข้อควรระวงั ในการใช้งานและการบารุงรักษาเวอร์เนียร์คาลเิ ปอร์1) ขณะทาการอ่านคา่ บนเวอร์เนียร์คาลิเปอร์จะตอ้ งมองในแนวต้งั ฉากทุกคร้ัง2) ผวิ งานท่ีใชว้ ดั จะตอ้ งเรียบและสะอาด3) ขณะวดั ชิ้นงานจะตอ้ งใหป้ ากวดั ของเวอร์เนียร์คาลิเปอร์สัมผสั กบั ผวิ งานใหส้ นิทพอดี4) ควรมีการตรวจสอบความเที่ยงตรงของเวอร์เนียร์คาลิเปอร์อยา่ งสม่าเสมอ5) เมื่อเลิกใชง้ านควรเชด็ ทาความสะอาด แลว้ เกบ็ เขา้ กล่องใหเ้ รียบร้อย 35

3. ไมโครมเิ ตอร์ 2 3.1 ไมโครมิเตอร์วดั นอก (Outside Micrometer) 36 3.2 ไมโครมิเตอร์วดั ใน (Inside Micrometer) 3.3 ไมโครมิเตอร์วดั ลึก (Depth Micrometer) 3.4 ไมโครมิเตอร์วดั สูง (Height Micrometer) 3.5 ไมโครมิเตอร์วดั เกลียว (Thread Micrometer)

2ข้อควรระวงั ในการใช้งานและการบารุงรักษาไมโครมเิ ตอร์1) เวลาใชง้ านไมโครมิเตอร์ควรระมดั ระวงั อยา่ ใหต้ กหล่นโดยเดด็ ขาด2) อยา่ ขนั เกลียวสกรูของไมโครมิเตอร์เขา้ กบั ผวิ ชิ้นงานอยา่ งแรงเป็นอนั ขาด3) การใชง้ านควรปรับตวั แรตเซตดา้ นทา้ ยไมโครมิเตอร์เพยี งเบาๆ4) ตอ้ งมีการปรับหรือต้งั ก่อนใชง้ านอยเู่ สมอ5) ไม่ควรเกบ็ หรือใชว้ ดั ชิ้นงานดว้ ยไมโครมิเตอร์ในสถานที่ที่มีอุณหภูมิสูง6) เม่ือเลิกใชง้ านควรเช็ดทาความสะอาด แลว้ เกบ็ เขา้ กล่องใหเ้ รียบร้อย 37

23.2 ประแจประเภทที่ไม่สามารถปรับปากได้ (Non-adjustable Wrench) 3.2.1 ประแจปากตาย (Open End Wrench) 3.2.2 ประแจหัวแหวน (Ring End Wrench) 3.2.3 ประแจหัวผสม (Combine Wrench)3.3 ประแจประเภทปากพิเศษ (Special Wrench) 3.3.1 ประแจบลอ็ ก (Socket Wrench or Box Wrench) 38

24. ฉาก ฉาก (Square) เป็นเคร่ืองมือท่ีใชใ้ นการร่างแบบ (Lay-out)การตรวจสอบ (Checking) และงานติดต้งั (Setting)4.1 ฉากเหลก็ (Steel Square)4.2 ฉากผสม (Set Square)4.2.1 ชุดหัววดั มมุ ฉาก (Square Head) 394.2.2 ชุดหัวปรับแบ่งมมุ (Adjustable Angle Head)4.2.3 ชุดหัวหาศูนย์กลาง (Center Head)4.2.4 ไม้บรรทัดเหลก็ (Steel Ruler)

25. เกจเกจ (Gauge) เป็นเครื่องมือท่ีใชใ้ นการตรวจสอบชิ้นงานวา่ ผา่ นหรือไม่5.1 เกจแกนรูปทรงกระบอก (Cylinder Plug Gauge)5.2 เกจวงแหวน (Ring Gauge)5.3 เกจแกนเรียว (Taper Plug Gauge)5.4 เกจวงแหวนเรียว (Taper Ring Gauge)5.5 เกจแกนเกลยี ว (Thread Plug Gauge)5.6 เกจก้ามปู (Snap Gauge) 40

2ข้อควรระวงั ในการใช้งานและการบารุงรักษาเกจ 1) ชิ้นงานท่ีจะตรวจสอบ จะตอ้ งสะอาด 2) ควรใชง้ านเกจอยา่ งระมดั ระวงั 3) เม่ือเลิกใชง้ านควรเช็ดทาความสะอาด แลว้ เกบ็ เขา้ กลอ่ งใหเ้ รียบร้อย 41