คู่มือบัญชีกองทุนหมู่บ้านและชุมชน

19 บทท่ี 6 การแก้ไขข้อผดิ พลาดของการบนั ทกึ บัญชี 3. พบข้อผดิ พลาดหลงั จากส่งงบการเงิน ในกรณีท่ีคณะกรรมการกองทุน พบขอ้ ผดิ พลาดหลงั จากมีการจดั ทางบการเงินและจดั ส่งใหผ้ ตู้ รวจ สอบเรียบร้อยแลว้ หรือ หลงั จากการจดั สรรกาไรเรียบร้อยแลว้ ข้นั ตอนการแก้ไข ข้นั ตอนท่ี 1 จดั ทาใบปรับปรุงรายการ ณ วนั ท่ีพบขอ้ ผดิ พลาด ข้นั ตอนท่ี 2 ใหบ้ นั ทึกรายการในสมุดบญั ชีท่ีเกี่ยวขอ้ ง และ บนั ทึกเพอื่ เพิ่ม / ลด กาไรสะสม ใน บญั ชีกาไรสะสมและการจัดสรรประจาปี จากตวั อยา่ งเดิม สมมติวา่ คณะกรรมการกองทุน ฯ พบขอ้ ผดิ พลาดดงั กล่าวในวนั ท่ี 1 กมุ ภาพนั ธ์ 2546 การแกไ้ ขทาไดโ้ ดย ข้นั ตอนที่ 1 จัดทาใบปรับปรุงรายการ ดงั นี้ กองทุนหมู่บ้าน/ชุมชนเมอื ง..หญ้าแพรก หมู่ 1 ใบปรับปรุงรายการ เลขท่ี ปป.01/46 วนั ที่ 1 เดือน กมุ ภาพนั ธ์ พ.ศ. 2546 ช่ือบญั ชี หน้า เพม่ิ /ลด จานวนเงนิ บญั ชี เงินฝากธนาคาร กาไรสะสม รจ. 2 ลด 1,000.00 รจ.2 ลด 1,000.00 คาอธิบาย ปรับปรุงเน่ืองจากในปี 2545 บนั ทึกดอกเบ้ียเงินกสู้ ูงไป 1,000.- บาท เมื่อวนั ที่ 10 พฤศจิกายน 2545 พนกั งานบญั ชี/ผทู้ ารายการ .........สมสุข อยดู่ ี...................... ผอู้ นุมตั ิ .............ประธาน..............

20 บทที่ 6 การแก้ไขข้อผดิ พลาดของการบนั ทกึ บัญชี ข้นั ตอนท่ี 2 การบนั ทกึ รายการในสมุดบญั ชีทเ่ี กย่ี วข้อง ในกรณีน้ี สมมติวา่ พบขอ้ ผดิ พลาดในเดือนกุมภาพนั ธ์ของปี ถดั ไปแลว้ คือ ปี 2546 ดงั น้นั การแกไ้ ข การบนั ทึกรายการบญั ชี จะนาไปบนั ทึกท่ีสมุดบญั ชีรายจ่ายของปี 2546 ดงั น้ี สมุดบัญชีรายจ่ายกองทนุ (1) ประเภทรายจ่าย วนั /เดอื น/ปี ทเ่ี อกสาร รายการ เงนิ ฝาก จ่ายเงนิ กู้ลูกหนี้ อ่ืน ๆ เงนิ สด ธนาคาร จานวน จานวน ช่ือบญั ชี จำนวน ราย เงนิ กู้ เงนิ 2546 1,000.00 กาไรสะสม 1,000.00 ก.พ. 1 ปป.1/45 ปรับปรุงรายการ รวมเดอื นนี้ หลงั จากที่บนั ทึกในสมุดบญั ชีรายจ่ายปี 2546 แลว้ ตอ้ งไปบนั ทึกลดกาไรสะสม ในบญั ชีกาไรสะสมและ การจดั สรรประจาปี ดว้ ย ในกรณีที่กองทุนฯ ไดม้ ีการจดั สรรไปเรียบร้อยแลว้ การปรับปรุงดงั กล่าวสามารถนามา ลดยอดการจดั สรรกาไรโดย ( ) เพ่อื ลดยอดการจดั สรรท่ีไดจ้ ดั สรรไวแ้ ลว้ ดงั ตวั อยา่ งตอ่ ไปน้ี

21 บทท่ี 6 การแก้ไขข้อผดิ พลาดของการบันทกึ บญั ชี ตวั อย่าง การจัดสรรกาไรสะสมทล่ี ดลงจากการปรับปรุงรายการ บญั ชีกาไรสะสมและการจัดสรรประจาปี (1) วนั กาไรสะสม รายการจดั สรร เดือน รายการ กาไร รอ จดั สรร เงินประกนั เงินสมทบ เงินปันผล เงิน คา่ ตอบแทน เงินทุน เงินทุน เงินทนุ อ่ืนๆ ปี ขาดทุน จดั สรร แลว้ ความเส่ียง กองทนุ เฉล่ียคืน กรรมการ สวสั ดิการ สาธารณ การศึกษา ประโยชน์ 2546 ม.ค. 1 ยอดยกมา 8,000 25 จดั สรร (8,000) 8,000 1,600 800 - 2,400 800 800 800 800 - ก.พ. 1 ปรับปรุงปี (1,000) (200) (100) - (300) (100) (100) (100) (100) - 45 ตวั อย่าง การบันทกึ การลดลงของกาไรสะสมจากการปรับปรุงบญั ชี แต่ยงั ไม่ลดยอดรายการจัดสรร เน่ืองจากรอจัดสรรพร้อมกบั ปี 2546 บญั ชีกาไรสะสมและการจัดสรรประจาปี (1) วนั กาไรสะสม รายการจดั สรร เดือน รายการ กาไร รอ จดั สรร เงินประกนั เงินสมทบ เงินปันผล เงิน ค่าตอบแทน เงินทุน เงินทุน เงินทุน อ่ืนๆ ปี ขาดทนุ จดั สรร แลว้ ความเสี่ยง กองทนุ เฉล่ียคืน กรรมการ สวสั ดิการ สาธารณ การศึกษา ประโยชน์ 2546 ม.ค. 1 ยอดยกมา 8,000 25 จดั สรร (8,000) 8,000 1,600 800 - 2,400 800 800 800 800 - (1,000) ก.พ. 1 ปรับปรุงปี 45 ในกรณีที่ยอดจดั สรรน้นั มีการเบิกจ่ายไปแลว้ คณะกรรมการตอ้ งมีการช้ีแจงการปรับปรุงดงั กล่าว ท้งั น้ีก็เพื่อสร้างความเขา้ ใจว่า ในปี ปัจจุบนั จะตอ้ งมีการลดยอดการจดั สรรกาไรจากการปรับปรุงน้ัน ๆ อย่างไรก็ตาม ผูท้ าบญั ชีควรมีการตรวจสอบระหวา่ งเดือนทุกเดือน เพื่อจะไดแ้ ก้ไขไดท้ นั ท่วงทีซ่ึงวิธีการ แกไ้ ขจะสะดวกและรวดเร็วและทาใหข้ อ้ มลู ทางบญั ชีถูกตอ้ ง

บทที่ 7 การควบคุมภายใน และการตรวจสอบการจดั ทาบญั ชี เม่ือมีการจดั ทาบญั ชี ความโปร่งใสและถูกตอ้ งเป็ นสิ่งที่สาคญั แต่บางคร้ังอาจเกิดความผดิ พลาดที่ ไม่ไดต้ ้งั ใจ หรือเกิดจากความไม่ครบถว้ นของเอกสารทาให้การรายงานผลหรืองบการเงินไม่ถูกตอ้ ง ดงั น้นั เพือ่ เป็นการป้ องกนั คณะกรรมการกองทุนหมบู่ า้ นและชุมชนเมืองควรจะมีการวางระบบการควบคุมภายใน และการตรวจสอบไวอ้ ยา่ งชดั เจนต้งั แต่แรก ท้งั น้ีเพื่อป้ องกนั การประพฤติมิชอบที่อาจจะเกิดข้ึน หรือเพื่อ แกไ้ ขขอ้ ผดิ พลาดท่ีเกิดข้ึนใหถ้ ูกตอ้ ง การควบคุมภายใน ระบบการควบคุมภายใน เป็ นกลไกที่สาคญั และเป็นเครื่องมือในการบริหารจดั การกองทุนซ่ึงจะ ช่วยควบคุม หรือลดความเส่ียงของกองทุนใหอ้ ยใู่ นระดบั ท่ียอมรับได้ ทาใหก้ ารบริหารจดั การงานบรรลุ ตามวตั ถุประสงคข์ องกองทุน ระบบการควบคุมภายในที่ดี ควรเป็ นระบบการควบคุมท่ีครอบคลุมงานทุกดา้ น เช่น ดา้ นการจดั การ ดา้ นงบประมาณ ดา้ นการบริหารบุคคล ดา้ นทรัพยส์ ิน ดา้ นการเงิน ดา้ นลูกหน้ี ดา้ นเจา้ หน้ี เป็นตน้ และ สามารถสะทอ้ นภาพใหเ้ ห็นองคป์ ระกอบโดยรวมของกองทุนน้นั ๆ วา่ มีการดาเนินงานที่มีประสิทธิภาพ และประสิทธิผลหรือไม่ เพียงใด ปัจจัยทส่ี ่งผลต่อประสิทธิภาพการควบคุมภายใน ไดแ้ ก่ 1. การกาหนดอานาจหนา้ ที่ความรับผดิ ชอบของคณะกรรมการกองทุนหมู่บา้ นและชุมชนเมืองใน แต่ละตาแหน่งใหช้ ดั เจน โดยคานึงถึงการกระจายอานาจ และระบบสอบยนั ความถูกตอ้ งระหวา่ งกนั เช่น ธุรกรรมทางการเงินจะมี 3 หนา้ ท่ีหลกั ดว้ ยกนั คือ การบันทกึ บญั ชี การอนุมัติ และ การปฏิบัติ โดยหลกั การ ท้งั 3 หน้าท่ี ควรจะทาโดยบุคคลทแี่ ตกต่างกนั โดยมีคนอ่ืนมาตรวจสอบการทางาน ซ่ึงเป็นส่ิงจาเป็นที่ตอ้ ง แน่ใจวา่ ไม่มีใครคนใดคนหน่ึงควบคุมทุกข้นั ตอนในการทารายการธุรกรรมทางการเงิน สาเหตุของข้อผิดพลาดหรือการทุจริตทพ่ี บบ่อย คอื การมอบหมายงานให้ บุคคลใดบคุ คลหน่ึงปฏบิ ตั ิงานทงั้ กระบวนการเพยี งบุคคลเดียว

บทท่ี 7 การควบคมุ ภายใน และการตรวจสอบการจดั ทาบัญชี 2 2. คณะกรรมการตรวจสอบและการตรวจสอบภายใน เป็ นกลไกและเป็นเคร่ืองมือชนิดหน่ึงในการ ช่วยตรวจสอบและสอบทานงานใหเ้ ป็นไปตามแผนท่ีกรรมการจดั การกองทุนวางไว้ คณะกรรมการ ตรวจสอบท่ีมีความรู้ความสามารถและเป็นอิสระในการทางาน จะช่วยส่งเสริมและสนบั สนุนการควบคุม ภายในของกองทุนหม่บู า้ นไดเ้ ป็นอยา่ งดี ลกั ษณะของการควบคุมภายใน 1. การควบคุมในลกั ษณะการป้ องกนั การผดิ พลาดท่ีอาจเกิดข้ึนในทางปฏิบตั ิ เพ่อื ป้ องกนั ไม่ให้ เกิดความเสี่ยงและขอ้ ผดิ พลาดต้งั แต่แรก โดยเหตุการณ์ที่จะก่อใหเ้ กิดความเสี่ยงยงั ไมเ่ กิดข้ึน เช่น การ แบ่งแยกหนา้ ท่ีผรู้ ับเงิน ผจู้ ่ายเงิน และผบู้ นั ทึกบญั ชี หรือกาหนดวงเงินสาหรับผมู้ ีอานาจอนุมตั ิเงินในแตล่ ะ ระดบั ช้นั เป็ นตน้ 2. การควบคุมในลกั ษณะของการคน้ พบขอ้ ผดิ พลาด เพ่ือคน้ พบขอ้ ผดิ พลาดท่ีอาจเกิดข้ึนในการ ปฏิบตั ิงาน เช่น การกระทบยอดเงินฝากธนาคาร การตรวจนบั พสั ดุประจาปี การทบทวนการปฏิบตั ิงานของ กองทุนในภาพรวม เป็นตน้ 3. การควบคุมในลกั ษณะการเสนอแนะ เพอื่ เสนอแนะ ปรับปรุง และพฒั นาระบบการดาเนินงาน และระบบการควบคุมภายในใหเ้ หมาะสมกบั สถานการณ์ การตรวจสอบการจัดทาบัญชี ในการตรวจสอบคณะกรรมการหมบู่ า้ นและชุมชนเมือง ควรจะแยกการพิจารณาดงั น้ี 1. ตรวจสอบการจดั ทาบญั ชีของเงินที่ไดร้ ับจดั สรรจากรัฐบาลจานวน 1 ลา้ นบาท ซ่ึงเป็น เงินกองทุนของหม่บู า้ นและชุมชนเมือง ในที่น้ีจะเรียกวา่ บญั ชีชุดท่ี 1 (1) 2. ในกรณีที่หมบู่ า้ นมีการเกบ็ เงินออมสัจจะ หรือ เงินหุน้ หรือมีการกเู้ งินจากสถาบนั การเงิน ควรจะมีการจดั ทาบญั ชีและตรวจสอบตา่ งหาก หรือที่เรียกวา่ บญั ชีชุดท่ี 2 (2) ท้งั น้ีเพื่อความโปร่งใสของคณะกรรมการกองทุนหมู่บา้ นและชุมชนเมือง หากนาเงินหลายประเภท มารวมกนั ถา้ ระบบการจดั ทาบญั ชีไม่ดีพอ จะมีผลทาให้แยกไม่ออกวา่ เงินกองทุนหมู่บา้ นที่ไดร้ ับจดั สรร จากรัฐบาล ปัจจุบนั เติบโตเท่าไร คณะกรรมการกองทุนหมู่บา้ นและชุมชนเมืองสามารถบริหารกองทุน หมู่บา้ นและชุมชนเมืองมีกาไร/ขาดทุนอย่างไร และเนื่องจากตามระเบียบคณะกรรมการกองทุนหมู่บา้ น และชุมชนเมืองแห่งชาติ พ.ศ.2551 หมวด 7 วา่ ดว้ ยเร่ืองการทาบญั ชีและการตรวจสอบ ขอ้ 48 ระบุเรื่องการ จดั สรรกาไรสุทธิวา่ “เม่ือสิ้นปี บัญชีหากปรากฎว่าปี ใดมีกาไรสุทธิ คณะกรรมการกองทุนหม่บู ้านสามารถนากาไรสุทธิ มาจัดสรรตามระเบยี บหลักเกณฑ์และเงื่อนไขทกี่ องทุนหมู่บ้านกาหนด”

บทท่ี 7 การควบคมุ ภายใน และการตรวจสอบการจดั ทาบัญชี 3 เมื่อเป็ นเช่นน้ี เพ่ือให้เป็ นไปตามระเบียบ ดงั กล่าว คณะกรรมการกองทุนหมู่บา้ นและชุมชน เมือง จึงตอ้ งแสดงผลกาไรสุทธิท่ีชดั เจนของเงินที่ไดร้ ับจดั สรร วธิ ีการตรวจสอบ หลงั จากบนั ทึกรายการบญั ชีเสร็จสิ้นในแต่ละเดือน หรือในวนั สิ้นปี เรียบร้อยแลว้ คณะกรรมการ กองทุนหมบู่ า้ นและชุมชนเมืองควรมีการตรวจสอบ เพ่ือสอบทานความถูกตอ้ งดงั น้ี 1. การตรวจสอบเงินสด ใหแ้ ต่งต้ังกรรมการเพอื่ ตรวจนับเงนิ สดคงเหลือ วา่ มีอยคู่ รบถว้ นตรงตาม บญั ชีเงินสดหรือไม่ โดยตรวจสอบจากบญั ชีแยกประเภท “บญั ชีเงินสด” ให้ดูที่ยอดคงเหลือของบญั ชีแยก ประเภท จะตอ้ งมียอดเทา่ กบั จานวนเงินสดที่อยใู่ นมือ ตรวจนบั เงนิ สดในมอื จะต้องเท่ากบั ยอดคงเหลอื ทแี่ สดงในบญั ชี กรณที าการสุ่มตรวจนับเงนิ สดเป็ นคร้ังคราวในระหว่างงวดบัญชี สามารถทาได้ดงั นี้ ยอดเงินสดยกมา จานวนเงิน จานวนเงินช่อง จากงวดก่อน เงนิ สดคงเหลือ + - =ในบัญชีแยก ในมอื ช่อง “เงินสด” “เงินสด” สมุดบญั ชีรายรับ สมุดบญั ชีรายจ่าย ประเภท 2. การตรวจสอบบัญชีเงินฝากธนาคาร จานวนเงินคงเหลือท่ีระบุในสมุดบญั ชีเงินฝากธนาคาร (สมุดคู่ฝาก) จะตอ้ งเท่ากบั จานวนเงินในช่องคงเหลือของบญั ชีเงินฝากธนาคารในสมุดบญั ชีแยกประเภท การตรวจสอบตามวธิ ีดงั กล่าวขา้ งตน้ หากปรากฎวา่ มีการบนั ทึกรายการครบถว้ น แตย่ อดเงิน คงเหลือยงั ไมต่ รงกนั ใหต้ รวจสอบหลกั ฐานการรับและการจ่ายเงิน ณ ช่วงเวลาที่ทาการตรวจสอบทุกฉบบั กบั สมุดบญั ชีรายรับ-รายจ่ายวา่ มีการนาหลกั ฐานมาบนั ทึกรายการครบถว้ นหรือไม่ นอกจากน้นั ให้

บทที่ 7 การควบคมุ ภายใน และการตรวจสอบการจดั ทาบญั ชี 4 ตรวจสอบยอดเงินในสมุดบญั ชีเงินฝากธนาคารวา่ ไดน้ าไปใหธ้ นาคารปรับยอดเงิน ใหถ้ ูกตอ้ งเป็นปัจจุบนั ตรงกบั วนั ที่ตรวจสอบยอดกบั ยอดคงเหลือในสมุดบญั ชีรายรับ-รายจ่ายกองทุนหรือไม่ ยอดคงเหลอื ในสมุดบญั ชีเงนิ ฝาก ธนาคาร จะต้องเท่ากบั ยอดคงเหลอื ทแี่ สดงในบญั ชี 3. การตรวจสอบบัญชีลกู หนี้ กรณีทก่ี องทนุ ได้รับความเห็นชอบให้รับชาระหนีเ้ ป็ นเงินสดได้ให้ สร้างระบบการควบคุมดงั นี้ 1) ใหผ้ รู้ ับเงินบนั ทึกบญั ชี พร้อมกบั จดั ทาหลกั ฐานการรับชาระหน้ีในทนั ทีที่มีการรับชาระหน้ี และลงลายมือชื่อผรู้ ับเงินไวเ้ ป็นหลกั ฐานทุกคร้ัง 2) ให้บนั ทึกการชาระหน้ีในทะเบียนลูกหน้ีรายตวั จากหลกั ฐานการรับชาระหน้ี ท้งั น้ีการ ดาเนินการตาม (1) และ (2) หา้ มมิใหก้ ระทาการโดยบุคคลคนเดียวกนั 3) เมื่อสิ้นวนั ทาการตอ้ งรีบนาเงินสดฝากเขา้ บญั ชีเงินฝากของกองทุนที่เก่ียวขอ้ ง (บญั ชีที่ 1 หรือ บญั ชีท่ี 2 บญั ชีที่ 3) แลว้ แต่กรณี และตอ้ งระมดั ระวงั หรือสร้างระบบการควบคุมไม่ให้มีการโอนเงิน รับชาระหน้ีสลบั บญั ชีกนั 4) ตอ้ งมีการสุ่มตรวจสอบการชาระหน้ีจากตวั สมาชิก เพื่อสอบยนั ความถูกตอ้ งของยอดหน้ี คงเหลือเป็ นคร้ ังคราว 5) ณ วนั สิ้นงวดบญั ชี ตอ้ งตรวจสอบยอดบญั ชีลูกหน้ี กบั ยอดรวมของทะเบียนลูกหน้ีรายตวั ทุกราย จะตอ้ งมียอดเทา่ กนั

บทที่ 7 การควบคมุ ภายใน และการตรวจสอบการจดั ทาบญั ชี 5 รวมยอดลูกหนีค้ งเหลอื ทกุ ราย จะต้อง เท่ากบั ยอดคงเหลอื ทแี่ สดงในบญั ชี 4. การตรวจสอบรายได้ และค่าใช้จ่าย โดยการตรวจสอบใบสาคญั รับ/จา่ ย วา่ เป็นไปตาม หลกั เกณฑท์ ่ีคณะกรรมการกองทุนหมูบ่ า้ นและชุมชนเมืองไดก้ าหนดไวห้ รือไม่ และมีการจดั ทาใบสาคญั หรือใบเสร็จถูกตอ้ งครบถว้ น หรือไม่ อยา่ งไร 5. ตรวจสอบเงินออมสัจจะ/เงินหุ้น กบั ทะเบียนเงินออมสัจจะ/หุ้น เนื่องจากคณะกรรมการกองทุน หมู่บา้ นและชุมชนเมือง จะมีการเก็บเงินออมสัจจะหรือเงินหุ้นจากสมาชิกตามระเบียบกฎเกณฑท์ ี่ตกลงกนั ดงั น้นั ควรมีการจดั ทาทะเบียนคุมเงินออมสัจจะ/ค่าหุน้ ไวอ้ ยา่ งชดั เจน และครบถว้ น เมื่อรวมยอดของทะเบียนคุมรายตัวทุกรายแล้ว จะต้องเท่ากับจานวนเงินท่ีปรากฏในช่อง คงเหลอื ทบี่ ญั ชีแยกประเภท เงินฝากสัจจะ และบญั ชีแยกประเภทค่าห้นุ

บทท่ี 7 การควบคุมภายใน และการตรวจสอบการจดั ทาบัญชี 6 รวมยอดจานวนเงนิ ค่าหุ้นทุกราย จะต้องเท่ากบั ยอดคงเหลอื ทแี่ สดง ในบัญชี รวมยอดเงนิ ฝากสัจจะทกุ ราย จะต้อง เท่ากบั ยอดคงเหลอื ทแี่ สดงในบญั ชี 6. การตรวจสอบพัสดุสานักงาน พสั ดุสานักงาน ได้แก่ เครื่องเขียนแบบพิมพข์ องใช้สานักงาน ครุภณั ฑ์ ตอ้ งมีการจดั ทาทะเบียนคุม และมีการตรวจนบั เป็ นคร้ังคราว โดยเฉพาะการตรวจนบั แบบพิมพ์ ใบเสร็จรับชาระหน้ีที่นาออกใชแ้ ลว้ กบั แบบพิมพท์ ี่ยงั ไมไ่ ดใ้ ชง้ านวา่ อยคู่ รบถว้ นหรือไม่

ภาคผนวก

2 หน้า 3 ตวั อย่างเอกสาร 5 7 สมุดบัญชี 9 1. สมุดบญั ชีรายรับกองทุน (1) 11 2. สมุดบญั ชีรายจา่ ยกองทุน (1) 12 3. สมุดบญั ชีรายรับกองทุน (2) 14 4. สมุดบญั ชีรายจ่ายกองทุน (2) 15 5. สมุดรายวนั ทวั่ ไป 16 6. สมุดบญั ชีแยกประเภททว่ั ไป 7. สรุปบญั ชีรายไดป้ ระจาปี 18 8. สรุปบญั ชีคา่ ใชจ้ า่ ยประจาปี 19 9. บญั ชีกาไรสะสมและการจดั สรรประจาปี 21 ทะเบียน 22 10. ทะเบียนคุมคาขอกู้ 23 11. ทะเบียนคุมลูกหน้ี/เงินฝากสจั จะ/คา่ หุ้นรายตวั 24 12. ทะเบียนคุมทรัพยส์ ิน 26 เอกสารประกอบการจัดทาบัญชี 27 13. ใบสาคญั รับ/ใบเสร็จรับเงิน 28 14. ใบสาคญั จา่ ย 15. ใบปรับปรุงรายการ รายงานทางการเงนิ 16. งบทดลอง 17. งบกาไรขาดทุน 18. งบดุล

3 1. สมดุ บัญชีรายรับกองทุน (1) สมุดบญั ชีรายรับกองทุน (1) ประเภทรายรับ วนั /เดอื น/ปี ท่ี รายการ เงนิ สด เงินฝาก รับเงนิ รับชาระคนื เงินกู้ยืม อนื่ ๆ เอกสาร ช่ือบญั ชี จานวน ธนาคาร จดั สรร จานวน เงนิ ดอก ค่า เงิน (ทุน) ราย ต้น เบีย้ ปรับ รวมเดอื นนี้ คาอธิบายการบันทกึ รายการในสมุดบญั ชีรายรับกองทนุ (1) - วนั เดอื น ปี หมายถึง วนั เดือน ปี ที่มีการรับเงิน - ทเ่ี อกสาร หมายถึง เลขที่ใบเสร็จรับเงิน หรือหลกั ฐานอื่นที่แสดงการรับเงิน เช่น หนงั สือแจง้ การจดั สรรเงินจากคณะกรรมการ หลกั ฐานการนาเงินเขา้ บญั ชีเพอ่ื ชาระหน้ีจากสมาชิก เป็นตน้ - รายการ หมายถึง การบนั ทึกคาอธิบายรายการที่เกิดข้ึนจากการรับเงิน - เงินสด หมายถึง จานวนเงินที่กองทุนไดร้ ับเป็ นเงินสดรวมท้งั จานวนเงินสดตามท่ีคณะกรรมการ กาหนดใหร้ ับหรือมีไวใ้ ชจ้ า่ ยตามความจาเป็ นและเหมาะสม โดยใหล้ งสมุดบญั ชีแสดงจานวนเงินท่ีไดร้ ับ พร้อมกบั ประเภทของเงินดว้ ยจานวนท่ีเท่ากนั - เงินฝากธนาคาร หมายถึง จานวนเงินที่ไดร้ ับจดั สรรจากคณะกรรมการกองทุนหม่บู า้ นและ ชุมชนเมืองแห่งชาติ เขา้ บญั ชีเงินฝากธนาคาร หรือท่ีไดร้ ับหลกั ฐานการนาเงินเขา้ บญั ชีเงินฝากจากสมาชิก เพือ่ การชาระคืนเงินกู้ เป็นตน้ - ประเภทรายรับ หมายถึง รายรับแตล่ ะประเภทของกองทุน จานวนเงินรายรับทุกประเภทใน สมุดบญั ชีรายรับ เมื่อรวมกนั แลว้ จะตอ้ งเท่ากบั ช่องเงินสดและเงินฝากธนาคาร

4 - รับเงินจัดสรรจากคณะกรรมการ หมายถึง จานวนเงิน 1 ลา้ นบาท ท่ีคณะกรรมการ (ส่วนกลาง) โอนเงินเขา้ บญั ชีเงินฝากธนาคาร “บญั ชีกองทุนหมูบ่ า้ น......” เพ่ือเป็ นเงินทุนหมุนเวยี นใน หมู่บา้ น สาหรับการลงทุน - รับชาระคนื เงินก้ยู มื หมายถึง จานวนเงินท่ีกองทุนไดร้ ับชาระจากลูกหน้ี เม่ือกาหนดชาระ ตามสญั ญากู้ ท้งั ท่ีเป็ นเงินตน้ ดอกเบ้ีย และคา่ ปรับ (ถา้ มี) - จานวนราย หมายถึง จานวนรายผกู้ ทู้ ่ีมาชาระหน้ีเงินกู้ - เงินต้น หมายถึง จานวนเงินที่ไดร้ ับชาระจากผกู้ ู้ ในส่วนของเงินตน้ เป็นงวดๆ ตามที่ไดต้ กลง ในสัญญากยู้ มื - ดอกเบีย้ หมายถึง จานวนเงินของดอกเบ้ียเงินกูท้ ี่ผกู้ ูช้ าระใหแ้ ก่กองทุนตามอตั ราท่ีคณะกรรมการ กองทุนกาหนด หากชื่อบญั ชี “ดอกเบ้ีย” ไม่สามารถใชไ้ ดใ้ นบางกองทุนฯ ก็สามารถปรับเปลี่ยนช่ือใน สมุดบญั ชีไดต้ ามความเหมาะสม - ค่าปรับ หมายถึง จานวนเงินที่ผูก้ ู้ตอ้ งเสียเบ้ียปรับตามจานวนที่ระเบียบหรือขอ้ บังคับที่ กองทุนกาหนดไวอ้ ยา่ งแน่นอน สาหรับจานวนเงินท่ีขาดส่งหรือคา้ งชาระในกรณีที่ผกู้ ูผ้ ดิ สัญญาไม่ชาระ คืนเงินตน้ พร้อมดอกเบ้ีย - อ่ืนๆ หมายถึง จานวนเงินท่ีกองทุนไดร้ ับนอกเหนือจากเงินท่ีกล่าวแลว้ ขา้ งตน้ - ช่ือบัญชี หมายถึง ช่ือบญั ชีที่เก่ียวขอ้ งกบั รายการที่จะบนั ทึกเป็ นรายรับอื่นๆ เช่น ชื่อบญั ชี ดอกเบ้ียเงินฝากธนาคาร ช่ือบญั ชีค่าธรรมเนียม ช่ือบญั ชีเจา้ หน้ีเงินกู้ เป็นตน้ - จานวนเงิน หมายถึง บนั ทึกจานวนเงินตามรายการของช่ือบญั ชีที่เก่ียวขอ้ งน้นั ๆ - รวมเดอื นนี้ หมายถึง จานวนเงินรายรับท้งั สิ้นแต่ละรายการที่กองทุนไดร้ ับ ต้งั แตต่ น้ เดือนถึง สิ้นเดือน

5 2. สมุดบญั ชีรายจ่ายกองทนุ (1) สมุดบัญชีรายจ่ายกองทุน (1) ประเภทรายจ่าย วนั /เดอื น/ปี ที่ รายการ เงนิ ฝาก จ่ายเงนิ ก้ลู ูกหนี้ อนื่ ๆ จานวน เอกสาร เงนิ สด ธนาคาร จานวน จานวน ช่ือบญั ชี เงนิ ราย เงนิ กู้ รวมเดอื นนี้ คาอธิบายการบันทกึ รายการในสมุดบัญชีรายจ่ายกองทนุ (1) - วนั เดอื น ปี หมายถึง วนั เดือน ปี ที่มีการจ่ายเงินกองทุนท้งั ท่ีเป็นเงินสดและเงินฝาก ธนาคารใหแ้ ก่สมาชิก หรือคณะกรรมการกองทุนหมู่บา้ น เพ่ือใหก้ ยู้ มื หรือใชจ้ า่ ยในการดาเนินงาน (ถา้ มี) - ทเี่ อกสาร หมายถึง เลขที่สัญญายมื เงิน (ตามแบบท่ีคณะกรรมการกองทุนหมู่บา้ นกาหนด) ใบสาคญั จ่าย และหลกั ฐานอ่ืนๆ ที่แสดงการจ่ายเงิน - รายการ หมายถึง การบนั ทึกคาอธิบายรายการที่เกิดข้ึนจากการจา่ ยเงิน - เงนิ สด หมายถึง จานวนเงินที่กองทุนจ่ายเป็นเงินสดรวมท้งั จานวนเงินสดท่ีจ่ายใหค้ ณะกรรมการ กองทุนหม่บู า้ นหรือบุคคลอ่ืน เพอ่ื เป็ นค่าใชจ้ ่ายดาเนินงาน (ถา้ มี) ตามท่ีคณะกรรมการกองทุนหมบู่ า้ น กาหนด - เงนิ ฝากธนาคาร หมายถึง จานวนเงินที่ธนาคารโอนเงินจากบญั ชีกองทุนหมบู่ า้ นเขา้ บญั ชีของ สมาชิกตามคาส่งั ของคณะกรรมการกองทุนหมูบ่ า้ น เช่น เงินกยู้ มื เงินกฉู้ ุกเฉิน เป็ นตน้ - ประเภทรายจ่าย หมายถึง รายละเอียดจานวนเงินประเภทต่างๆ ท่ีจ่ายเป็นเงินสด หรือจ่ายจาก บญั ชีเงินฝากธนาคารของกองทุนใหแ้ ก่สมาชิก คณะกรรมการกองทุนหมบู่ า้ น หรือบุคคลอื่น (ถา้ มี) - จ่ายเงินกู้ลูกหนี้ หมายถึง จานวนเงินท่ีกองทุนไดจ้ า่ ยเงินกใู้ หล้ ูกหน้ี เมื่อมีการอนุมตั ิเงินกทู้ ้งั ที่ เป็นการกยู้ มื ประเภทสามญั และกยู้ มื ฉุกเฉิน

6 - จานวนราย หมายถึง จานวนรายผขู้ อกทู้ ่ีไดจ้ า่ ยใหก้ ู้ - จานวนเงินกู้ หมายถึง จานวนเงินท่ีจ่ายใหส้ มาชิกกู้ ตามหลกั เกณฑแ์ ละวธิ ีการที่กองทุนกาหนด ท้งั ที่เป็ นการกยู้ มื ประเภทสามญั หรือกยู้ มื ฉุกเฉิน - อน่ื ๆ หมายถึง จานวนเงินที่กองทุนไดจ้ ่ายไปนอกเหนือจากที่กล่าวแลว้ ขา้ งตน้ - ช่ือบัญชี หมายถึง ชื่อบญั ชีที่เกี่ยวขอ้ งกบั รายการที่จะบนั ทึกเป็ นรายจ่ายอื่นๆ เช่น ชื่อบญั ชีค่า วสั ดุ ค่าพาหนะ ค่าตอบแทนกรรมการ คา่ อาหารและเคร่ืองด่ืม เป็นตน้ - จานวนเงนิ หมายถึง บนั ทึกจานวนเงินตามรายการของช่ือบญั ชีที่เก่ียวขอ้ งน้นั ๆ - รวมเดือนนี้ หมายถึง จานวนเงินรายจ่ายท้งั สิ้นแต่ละรายการท่ีกองทุนไดจ้ ่ายไปแลว้ ต้งั แต่ตน้ เดือนถึงสิ้นเดือน

7 3. สมดุ บัญชีรายรับกองทนุ (2) สมุดบญั ชีรายรับกองทุน (2) ประเภทรายรับ วัน ที่ รายการ เงินสด เงนิ ฝาก เงนิ ฝาก ค่า รับชาระคนื เงินกู้ยมื อน่ื ๆ เดอื น เอกสาร ปี ธนาคาร สัจจะ หุ้น จานวน เงนิ ดอกเบยี้ ดอกเบยี้ ชื่อ จานวน ราย ต้น บญั ชีที่ 2 บญั ชีท่ี 3 บญั ชี เงิน รวมเดอื นนี้ คาอธิบายการบนั ทกึ รายการในสมุดบญั ชีรายรับกองทุน (2) - วนั เดอื น ปี หมายถึง วนั เดือน ปี ท่ีมีการรับเงินฝากธนาคาร - ทเ่ี อกสาร หมายถึง เลขท่ีใบเสร็จรับเงิน หรือหลกั ฐานอ่ืนท่ีแสดงการรับเงิน เช่น หลกั ฐานการนาเงินเขา้ บญั ชีเพอื่ ชาระหน้ีจากสมาชิก เป็นตน้ - รายการ หมายถึง การบนั ทึกคาอธิบายรายการท่ีเกิดข้ึนจากการรับเงิน - เงินสด หมายถึง จานวนเงินที่กองทุนไดร้ ับเป็ นเงินสดรวมท้ังจานวนเงินสดตามท่ี คณะกรรมการกาหนดให้รับหรือมีไวใ้ ช้จ่ายตามความจาเป็ นและเหมาะสม โดยให้ลงสมุดบญั ชีแสดง จานวนเงินที่ไดร้ ับพร้อมกบั ประเภทของเงินดว้ ยจานวนที่เท่ากนั - เงินฝากธนาคาร หมายถึง จานวนเงินท่ีไดจ้ ากสมาชิกกองทุน นาเขา้ บญั ชีเงินฝากธนาคาร หรือ ที่ไดร้ ับหลกั ฐานการนาเงินเขา้ บญั ชีจากสมาชิกเพอ่ื ชาระคืนเงินกู้ - ประเภทรายรับ หมายถึง รายรับแต่ละประเภทของกองทุน จานวนเงินรายรับทุกประเภทใน สมุดบญั ชีรายรับรวมกนั จะตอ้ งเทา่ กบั ช่องเงินสดและเงินฝากธนาคาร - เงินฝากสัจจะ หมายถึง เงินที่สมาชิกตกลงท่ีจะฝาก หรือออมไวก้ ับกองทุนตามแต่จะ ตกลงกนั โดยให้ถือว่าเงินออมเป็ นเงินสะสม และจะถอนหรือปิ ดบญั ชีไดต้ ่อเมื่อพน้ สภาพจากการเป็ น สมาชิกตามระเบียบ หรือขอ้ บงั คบั ที่กองทุนกาหนด - เงินรับฝาก หมายถึง เงินรับฝากประเภทตา่ งๆ นอกเหนือจากเงินออม ตามท่ีคณะกรรมการ กองทุนกาหนด

8 - ค่าหุ้น หมายถึง การออมทรัพยใ์ นกองทุนอีกรูปแบบหน่ึง โดยมลู คา่ ของหุน้ ใหเ้ ป็นไปตาม ท่ีคณะกรรมการกองทุนกาหนด - รับชาระคืนเงนิ กู้ยมื หมายถึง จานวนเงินท่ีกองทุนไดร้ ับชาระจากลูกหน้ีเม่ือถึงกาหนดชาระ ตามสัญญากู้ ท้งั ที่เป็ นเงินตน้ ดอกเบ้ีย และค่าปรับ (ถา้ มี) - จานวนราย หมายถึง จานวนผกู้ ทู้ ่ีชาระหน้ีเงินกู้ - เงนิ ต้น หมายถึง จานวนเงินที่ไดร้ ับชาระหน้ีจากผกู้ ู้ ในส่วนของเงินตน้ เป็นงวดๆ ตามท่ีได้ ตกลงในสญั ญากยู้ มื - ดอกเบี้ยบัญชีที่ 2 หมายถึง จานวนเงินค่าดอกเบ้ียที่ผู้กู้ชาระให้แก่กองทุนตามอัตราท่ี คณะกรรมการกองทุนกาหนด ซ่ึงเป็นผกู้ เู้ งินจากแหล่งเงินกขู้ องบญั ชีท่ี 2 ไดแ้ ก่ เงินหุน้ /เงินออมสจั จะ - ดอกเบี้ยบัญชีที่ 3 หมายถึง จานวนเงินค่าดอกเบ้ียที่ผู้กู้ชาระให้แก่กองทุนตามอัตราท่ี คณะกรรมการกองทุนกาหนด ซ่ึงเป็นผกู้ เู้ งินจากแหล่งเงินกขู้ องบญั ชีที่ 3 ไดแ้ ก่ เงินท่ีกจู้ ากสถาบนั การเงินอื่นๆ - อนื่ ๆ หมายถึง จานวนเงินท่ีกองทุนไดร้ ับนอกเหนือจากเงินที่กล่าวแลว้ ขา้ งตน้ เช่น ค่าปรับ เงินบริจาค เป็นตน้ - ช่ือบัญชี หมายถึง ช่ือบญั ชีที่เกี่ยวขอ้ งกบั รายการท่ีจะบนั ทึกเป็ นรายรับอ่ืนๆ เช่น ชื่อบญั ชีค่า สมคั รสมาชิก ชื่อบญั ชีค่าธรรมเนียม ชื่อบญั ชีรายไดจ้ ากการบริจาค เป็นตน้ - จานวนเงิน หมายถึง บนั ทึกจานวนเงินตามรายการของช่ือบญั ชีที่เกี่ยวขอ้ งน้นั ๆ - รวมเดือนนี้ หมายถึง จานวนเงินรายรับท้งั สิ้นแต่ละรายการท่ีกองทุนไดร้ ับ ต้งั แต่ตน้ เดือน ถึงสิ้นเดือน หมายเหตุ: หากช่องชื่อบญั ชี “ดอกเบ้ียบญั ชีท่ี 2 และ ดอกเบ้ียบญั ชีที่ 3” ไม่สามารถใชไ้ ดใ้ นบางกองทุนฯ กส็ ามารถปรับเปล่ียนชื่อในสมุดบญั ชีไดต้ ามความเหมาะสมของกองทุนฯ น้นั ๆ

9 4. สมุดบัญชีรายจ่ายกองทุน (2) สมุดบัญชีรายจ่ายกองทนุ (2) ประเภทรายจ่าย วัน/เดอื น/ปี ที่ รายการ เงินสด เงนิ ฝาก ถอน ถอน จ่ายเงินก้ลู ูกหนี้ จ่ายชาระคนื เจ้าหนี้ อนื่ ๆ เอกสาร ธนาคาร ค่าหุ้น สัจจะ จานวน จานวน เงิน ดอกเบยี้ ช่ือบญั ชี จานวน ราย เงินกู้ ต้น เงนิ รวมเดอื นนี้ คาอธิบายการบันทกึ รายการในสมุดบัญชีรายจ่ายกองทุน (2) - วัน เดือน ปี หมายถึง วนั เดือน ปี ท่ีมีการจ่ายเงินกองทุนท้งั ท่ีเป็ นเงินสดและเงินฝาก ธนาคารใหแ้ ก่สมาชิก หรือคณะกรรมการกองทุนหมบู่ า้ น เพือ่ ใหก้ ยู้ มื หรือใชจ้ ่ายในการดาเนินงาน (ถา้ มี) - ท่ีเอกสาร หมายถึง เลขที่สัญญายืมเงิน (ตามแบบท่ีคณะกรรมการกองทุนหมู่บา้ นกาหนด) ใบสาคญั จ่าย และหลกั ฐานอื่นๆ ท่ีแสดงการจา่ ยเงิน - รายการ หมายถึง การบนั ทึกคาอธิบายรายการที่เกิดข้ึนจากการจา่ ยเงิน - เงนิ สด หมายถึง จานวนเงินท่ีกองทุนจา่ ยเป็ นเงินสดรวมท้งั จานวนเงินสดที่จ่ายใหค้ ณะกรรมการ กองทุนหมู่บา้ นหรือบุคคลอื่น เพ่ือเป็ นค่าใชจ้ ่ายดาเนินการ (ถา้ มี) ตามท่ีคณะกรรมการกองทุนหมู่บา้ น กาหนด - เงินฝากธนาคาร หมายถึง จานวนเงินท่ีธนาคารโอนเงินจากบญั ชีกองทุนหม่บู า้ นเขา้ บญั ชีของ สมาชิกตามคาสงั่ ของคณะกรรมการกองทุนหม่บู า้ น เช่น เงินกยู้ มื เงินกฉู้ ุกเฉิน เป็ นตน้ - ประเภทรายจ่าย หมายถึง รายละเอียดจานวนเงินประเภทต่างๆ ท่ีจ่ายเป็นเงินสด หรือจ่ายจาก บญั ชีเงินฝากธนาคารของกองทุนใหแ้ ก่สมาชิก คณะกรรมการกองทุนหมู่บา้ น หรือบุคคลอ่ืน (ถา้ มี) - ถอนค่าหุ้น หมายถึง จานวนเงินท่ีกองทุนหมู่บา้ นฯ จ่ายคืน ค่าหุ้นให้สมาชิก เมื่อสมาชิก ขอถอนหุน้ - ถอนสัจจะ หมายถึง จานวนเงินท่ีกองทุนหม่บู า้ นฯ จา่ ยคืน เงินฝากสัจจะใหส้ มาชิก

10 - จ่ายเงินกู้ลกู หนี้ หมายถึง จานวนเงินที่กองทุนไดจ้ ่ายเงินกใู้ หล้ ูกหน้ี เม่ือมีการอนุมตั ิเงินกทู้ ้งั ที่ เป็นการกยู้ มื ประเภทสามญั และกยู้ มื ฉุกเฉิน - จานวนราย หมายถึง จานวนรายผขู้ อกทู้ ี่จา่ ยใหก้ ู้ ท้งั ที่เป็นการกยู้ มื ประเภทสามญั หรือกยู้ มื ฉุกเฉิน - จานวนเงนิ กู้ หมายถึง วงเงินกทู้ ่ีจา่ ยใหส้ มาชิกกู้ ตามหลกั เกณฑแ์ ละวธิ ีการที่กองทุนกาหนด ท้งั ที่เป็นการกยู้ มื ประเภทสามญั หรือกยู้ มื ฉุกเฉิน - จ่ายชาระคืนเจ้าหนี้ หมายถึง จานวนเงินที่กองทุนไดจ้ ่ายชาระหน้ี (ถา้ มี) จากการไปกูย้ ืมมา จากภายนอก (ธนาคาร หรือ เจา้ หน้ีอื่นๆ) โดยจะจ่ายท้งั เงินตน้ และดอกเบ้ียเงินกู้ - เงนิ ต้น หมายถึง จานวนเงินตน้ ที่จ่ายชาระคืนเจา้ หน้ีเงินกู้ - ดอกเบี้ย หมายถึง จานวนดอกเบ้ียเงินกู้ที่จ่ายให้กบั เจา้ หน้ี หากช่ือบญั ชี “ดอกเบ้ีย” ไม่ สามารถใชไ้ ดใ้ นบางกองทุนฯ ก็สามารถปรับเปล่ียนช่ือในสมุดบญั ชีไดต้ ามความเหมาะสม - อนื่ ๆ หมายถึง จานวนเงินที่กองทุนไดจ้ ่ายไปนอกเหนือจากที่กล่าวแลว้ ขา้ งตน้ - ช่ือบัญชี หมายถึง ชื่อบญั ชีท่ีเกี่ยวขอ้ งกบั รายการที่จะบนั ทึกเป็ นรายจ่ายอื่นๆ เช่น ช่ือบญั ชีค่า วสั ดุ ค่าพาหนะ ชื่อบญั ชีดอกเบ้ียเงินกู้ (จา่ ยใหเ้ จา้ หน้ี) เป็นตน้ - จานวนเงิน หมายถึง บนั ทึกจานวนเงินตามรายการของชื่อบญั ชีท่ีเกี่ยวขอ้ งน้นั ๆ - รวมเดือนนี้ หมายถึง จานวนเงินรายจ่ายท้ังสิ้นแต่ละรายการท่ีกองทุนได้จ่ายไปแล้ว ต้งั แต่ตน้ เดือนถึงสิ้นเดือน

11 5. สมดุ รายวนั ทวั่ ไป สมุดรายวนั ทว่ั ไป เลขท่ี รายการ เลขทบี่ ญั ชี เพม่ิ /ลด เพมิ่ /ลด วนั /เดอื น/ปี เอกสาร คาอธิบายการบนั ทกึ รายการในสมุดรายวนั ทวั่ ไป - วนั เดอื น ปี หมายถึง วนั เดือน ปี ที่โอนบญั ชีตามเอกสารใบโอนบญั ชี - เลขทเ่ี อกสาร หมายถึง บนั ทึกเลขที่เอกสารที่จดั ทาเพือ่ บนั ทึกการโอนบญั ชี หรือรายการ ปรับปรุงในสมุดรายวนั ทว่ั ไป เช่น เลขที่ใบปรับปรุงรายการ เป็นตน้ - รายการ หมายถึง บนั ทึกช่ือบญั ชีท่ีเก่ียวขอ้ งและคาช้ีแจงโดยยอ่ ตามใบปรับปรุงรายการ - เลขทบี่ ัญชี หมายถึง เลขท่ีบญั ชีของบญั ชีที่บนั ทึกรายการในตอนที่ผา่ นรายการไปบนั ทึกไว้ ในสมุดบญั ชีแยกประเภททว่ั ไป - เพมิ่ /ลด หมายถึง จานวนเงินท่ีปรากฏในใบปรับปรุงรายการ/โอนบญั ชี หากชื่อบญั ชีน้นั ตอ้ งมีจานวนทเ่ี พม่ิ ขึน้ ใหข้ ีดฆา่ คาวา่ ลด หรือ หากช่ือบญั ชีน้นั ตอ้ งมีจานวนทลี่ ดลงใหข้ ีดฆา่ คาวา่ เพมิ่

12 6. สมุดบญั ชีแยกประเภททว่ั ไป บญั ชี........................... วนั /เดอื น/ปี รายการ หน้าบัญชี รับ เลขทบี่ ญั ชี........... จ่าย คงเหลอื คาอธิบายการบนั ทกึ รายการในสมุดแยกประเภททว่ั ไป - เลขทบ่ี ัญชี หมายถึง หมายเลขกากบั ของช่ือบญั ชีแต่ละหมวด - วนั เดอื น ปี หมายถึง วนั เดือน ปี ท่ีผา่ นรายการจากสมุดบนั ทึกรายการข้นั ตน้ มาบนั ทึก ไวใ้ นสมุดแยกประเภททว่ั ไป - รายการ หมายถึง ขอ้ ความอธิบายท่ีมาของรายการวา่ นามาจากสมุดบนั ทึกรายการข้นั ตน้ เล่มใด หรือเอกสารประกอบทางบญั ชีอะไร - หน้าบญั ชี หมายถึง หนา้ บญั ชีของสมุดรายการข้นั ตน้ ท่ีผา่ นรายการมา - รับ หมายถึง บนั ทึกจานวนเงินรวมจากสมุดรายวันรับ หรือ รายการที่มีผลกระทบต่อบญั ชีน้นั ๆ ใหม้ ียอดเพ่มิ ข้ึน - จ่าย หมายถึง บนั ทึกจานวนเงินรวมจากสมุดรายวันจ่าย หรือ รายการที่มีผลกระทบต่อบญั ชี น้นั ๆ ใหม้ ียอดลดลง - คงเหลอื หมายถึง บนั ทึกจานวนเงินคงเหลือ ณ บรรทดั รายการน้นั ๆ โดยนายอดคงเหลือยก มาจากบรรทดั ก่อนหนา้ ในช่อง “คงเหลือ” บวก ยอดรับในช่อง “รับ” หัก ยอดจ่ายในช่อง “จา่ ย”

13 สาหรับบญั ชีแยกประเภททวั่ ไปของบัญชีลูกหนีเ้ งินกู้ และ บัญชีเจ้าหนีเ้ งนิ กู้ ในช่องรับ-จ่ายจะ เขียนแตกตา่ งออกไปเล็กนอ้ ยจากบญั ชีอ่ืนๆ ดงั น้ี ช่ือบญั ชี รับ จ่าย คงเหลอื ลกู หนีเ้ งินกู้ รับชาระจากลูกหน้ี จา่ ยเงินกใู้ หล้ ูกหน้ี ยอดยกมา หกั รับชาระ บวก จา่ ยเงินกู้ เจ้าหนีเ้ งนิ กู้ รับเงินกจู้ ากเจา้ หน้ี จา่ ยคืนเงินกใู้ หเ้ จา้ หน้ี ยอดยกมา บวก รับเงินกู้ หกั จา่ ยคืนเงินกู้ ตัวอย่าง รายการ บญั ชีลูกหนีเ้ งนิ กู้ รับชาระจาก จ่ายเงนิ กู้ให้ เลขทบ่ี ญั ชี…. หน้าบญั ชี ลูกหนี้ ลูกหนี้ คงเหลอื วนั /เดอื น/ปี วนั /เดอื น/ปี รายการ บัญชีเจ้าหนกี้ ู้ รับเงนิ ก้จู าก จ่ายคนื เงนิ กู้ เลขทบ่ี ัญชี…. หน้าบญั ชี เจ้าหนี้ ให้เจ้าหนี้ คงเหลอื

14 7. สรุปบัญชีรายได้ประจาปี สรุปบญั ชีรายได้ประจา ปี ........... ลาดบั เลขที่ ช่ือบญั ชี ม.ค. ก.พ. ม.ี ค. เม.ย. พ.ค. ม.ิ ย. ก.ค. ส.ค. ก.ย. ต.ค. พ.ย. ธ.ค.  หมาย ท่ี บัญชี เหตุ รวม  รวม คาอธิบายการบันทกึ รายการในสรุปบัญชีรายได้ประจาเดอื น (บญั ชีแยกประเภทรายได้) - สรุปบัญชีรายได้ประจา ปี ..... .. หมายถึง ระบุวา่ เป็ นการสรุปรายไดข้ องปี บญั ชีไหน - ลาดับท่ี หมายถึง ระบุลาดบั ที่เรียงตามรายช่ือบญั ชีที่เกิดข้ึน - เลขทบี่ ัญชี หมายถึง หมายเลขกากบั ของชื่อบญั ชีแต่ละหมวด - ชื่อบัญชี หมายถึง ช่ือบญั ชีรายได้ ซ่ึงรายไดเ้ กิดข้ึนไดห้ ลายประเภท หากชื่อบญั ชีรายไดเ้ กิดข้ึน หลายคร้ังช่ือบญั ชีจะซ้ากนั ใหบ้ นั ทึกเพยี งลาดบั เดียว แลว้ รวมยอดนามาใส่ใหต้ รงกบั บรรทดั ของช่ือบญั ชีน้นั ลงในช่องของแต่ละเดือน - ม.ค. ถึง ธ.ค. หมายถึง บนั ทึกจานวนเงินรายไดข้ องยอดรวมในแต่ละเดือนโดยนาจานวนเงนิ รวมมาจากสมุดรายรับกองทุน หรือเอกสารประกอบการบนั ทึกบญั ชีอื่นๆ ที่เก่ียวขอ้ ง - รวม หมายถึง “รวมยอดรายไดท้ ้งั หมดในแตล่ ะเดือน” จะบนั ทึกยอดรวมไวด้ า้ นล่างสุดของ ตาราง  ส่วน “รวมยอดรายไดท้ ้งั หมดของบญั ชีรายไดแ้ ตล่ ะประเภทตามช่ือบญั ชี” จะบนั ทึก ยอดรวมไวด้ า้ นขวาสุดของตาราง 

15 8. สรุปบญั ชีค่าใช้จ่ายประจาปี สรุปบญั ชีค่าใช้จ่ายประจาปี .......... ลาดบั เลขท่ี ชื่อบัญชี ม.ค. ก.พ. ม.ี ค. เม.ย. พ.ค. ม.ิ ย. ก.ค. ส.ค. ก.ย. ต.ค. พ.ย. ธ.ค.  หมาย ที่ บัญชี เหตุ รวม  รวม คาอธิบายการบนั ทกึ รายการในสรุปบัญชีค่าใช้จ่ายประจาเดือน (บัญชีแยกประเภทค่าใช้จ่าย) - สรุปบญั ชีค่าใช้จ่ายประจาปี ............ หมายถึง ระบุวา่ เป็นการสรุปคา่ ใชจ้ า่ ยของปี บญั ชีไหน - ลาดับที่ หมายถึง ระบุลาดบั ที่เรียงตามรายชื่อบญั ชีที่เกิดข้ึน - เลขทบ่ี ัญชี หมายถึง หมายเลขกากบั ของช่ือบญั ชีแต่ละหมวด - ช่ือบัญชี หมายถึง ช่ือบญั ชีคา่ ใชจ้ า่ ย ซ่ึงคา่ ใชจ้ า่ ยเกิดข้ึนไดห้ ลายประเภท หากช่ือบญั ชีค่าใชจ้ า่ ย เกิดข้ึนหลายคร้ังชื่อบญั ชีจะซ้ากนั ใหบ้ นั ทึกเพยี งลาดบั เดียว แลว้ รวมยอดนามาใส่ใหต้ รงกบั บรรทดั ของชื่อบญั ชีน้นั ลงในช่องของแตล่ ะเดือน - ม.ค. ถึง ธ.ค. หมายถึง บนั ทึกจานวนเงินคา่ ใชจ้ า่ ยของยอดรวมในแต่ละเดือนโดยนาจานวนเงนิ รวมมาจากสมุดรายจ่ายกองทุน หรือเอกสารประกอบการบนั ทึกบญั ชีอื่นๆ ท่ีเก่ียวขอ้ ง - รวม หมายถึง “รวมยอดคา่ ใชจ้ ่ายท้งั หมดในแตล่ ะเดือน” จะบนั ทึกยอดรวมไวด้ า้ นล่างสุดของ ตาราง  ส่วน “รวมยอดค่าใชจ้ า่ ยท้งั หมดของบญั ชีคา่ ใชจ้ ่ายแตล่ ะประเภทตามช่ือบญั ชี” จะ บนั ทึกยอดรวมไวด้ า้ นขวาสุดของตาราง 

16 9. บัญชีกาไรสะสมและการจัดสรรประจาปี บัญชีกาไรสะสมและการจัดสรรประจาปี กาไรสะสม รายการจดั สรร วนั รายการ กาไร รอ จัดสรร เงนิ เงนิ เงนิ ปัน เงนิ ค่าตอบแทน เงนิ ทุน เงนิ ทุน เงนิ ทุน อน่ื ๆ เดอื น ขาดทุน จัดสรร แล้ว ประกนั สมทบ ผล เฉลย่ี คนื กรรมการ สวสั ดกิ าร สาธารณ การศึกษา ปี ความ กองทุน ประโยชน์ เสี่ยง คาอธิบายการบนั ทกึ รายการในบัญชีกาไรสะสมและการจัดสรรประจาปี - วนั เดือน ปี หมายถึง วนั เดือน ปี ท่ีบนั ทึกการจดั สรรกาไรขาดทุนประจาปี - รายการ หมายถึง ขอ้ ความอธิบายเก่ียวกบั การจดั สรรกาไร (ดูตวั อยา่ งประกอบในบทที่ 4) - กาไรขาดทนุ หมายถึง บนั ทึกจานวนเงินกาไรขาดทุนสุทธิประจาปี น้นั ๆ ท่ีจะทาการจดั สรรโดยดู จานวนเงินไดจ้ าก งบกาไรขาดทุน - กาไรสะสม หมายถึง บนั ทึกจานวนเงินที่เป็ นกาไรขาดทุนท่ีสะสมมาต้งั แตเ่ ร่ิมจดั ต้งั กองทุนฯ • รอจัดสรร หมายถึง บนั ทึกกาไรสะสมกรณีที่ยงั ไมไ่ ดท้ าการจดั สรร • จัดสรรแล้ว หมายถึง บนั ทึกกาไรสะสมกรณีท่ีไดท้ าการจดั สรรแลว้ โดยจดั สรรเป็น อะไรบา้ งน้นั จะแสดงรายละเอียดต่อไปในช่องรายการจดั สรร - รายการจัดสรร หมายถึง การนาผลกาไรมาแบง่ ส่วนจดั สรรเพ่อื ใชใ้ นเร่ืองตา่ งๆ ตามมติของท่ี ประชุมที่เห็นชอบ - เงินประกนั ความเส่ียง หมายถึง จานวนเงินที่ตอ้ งการจดั สรรตามมติท่ีประชุมของกองทุน หม่บู า้ น เพ่ือเป็นทุนสารองป้ องกนั ความเสี่ยงในการดาเนินงานที่อาจจะเกิดข้ึน - เงินสมทบกองทุน หมายถึง จานวนเงินท่ีตอ้ งการจดั สรรตามมติที่ประชุมของกองทุนหม่บู า้ นเพ่อื สมทบกองทุนใหโ้ ตข้ึนอยา่ งมนั่ คง

17 - เงนิ ปันผล หมายถึง จานวนเงินที่ตอ้ งการจดั สรรตามมติท่ีประชุมของกองทุนหมบู่ า้ นเพอ่ื จ่ายเงิน ปันผลตอบแทนใหก้ บั สมาชิกที่มีการลงทุน - เงนิ เฉลย่ี คนื หมายถึง จานวนเงินท่ีตอ้ งการจดั สรรตามมติท่ีประชุมของกองทุนหมบู่ า้ นเพื่อจา่ ย คืนผลตอบแทนใหก้ บั สมาชิกท่ีกเู้ งิน - ค่าตอบแทนกรรมการ หมายถึง จานวนเงินที่ตอ้ งการจดั สรรตามมติที่ประชุมของกองทุนหมู่บา้ น เพ่อื เป็ นคา่ ตอบแทนใหก้ รรมการที่บริหารจดั การกองทุนหมูบ่ า้ น - เงินทุนสวสั ดกิ าร หมายถึง จานวนเงินท่ีตอ้ งการจดั สรรตามมติท่ีประชุมของกองทุนหมู่บา้ นเพ่อื เป็นสวสั ดิการใหก้ บั สมาชิก - เงนิ ทุนสาธารณประโยชน์ หมายถึง จานวนเงินท่ีตอ้ งการจดั สรรตามมติที่ประชุมของกองทุน หมบู่ า้ น เพ่ือเป็นทุนในการทาสาธารณประโยชน์ใหห้ มูบ่ า้ น - เงินทุนการศึกษา หมายถึง จานวนเงินท่ีตอ้ งการจดั สรรตามมติท่ีประชุมของกองทุนหมู่บา้ น เพ่ือเป็ นทุนการศึกษาใหก้ บั ลูกหลานของสมาชิกในหม่บู า้ น - อนื่ ๆ หมายถึง จานวนเงินท่ีตอ้ งการจดั สรรตามมติท่ีประชุมของกองทุนหมู่บา้ นในเร่ืองอ่ืนๆ นอกเหนือจากท่ีกล่าวมา

18 10. ทะเบยี นคุมคาขอกู้ ลาดบั ที่ ทะเบยี นคุมคาขอกู้ สัญญา หนงั สือแจ้ง หมายเหตุ วนั /เดอื น/ปี เอกสาร เลขที่ ธนาคาร ชื่อผ้ขู อกู้ วงเงนิ วงเงนิ ที่ ลงวนั ท่ี ลงวนั ท่ี ทขี่ อกู้ คณะกรรมการ อนุมตั ใิ ห้กู้ รวมเดือนน้ี รวมเดือนน้ี รวมต้งั แต่ตน้ ปี คาอธิบายวธิ ีการบันทึกทะเบียนคุมคาขอกู้ - วนั เดือน ปี หมายถึง วนั เดือน ปี ท่ีสมาชิกย่ืนคาขอกตู้ อ่ คณะกรรมการกองทุนหมู่บา้ นตาม แบบท่ีคณะกรรมการกองทุนหมบู่ า้ นกาหนด - ลาดบั ทเี่ อกสาร หมายถึง เลขท่ีคาขอกเู้ รียงตามลาดบั การรับเร่ืองหรือรับคาขอกู้ - ชื่อผ้กู ู้ หมายถึง ช่ือและนามสกลุ ของผขู้ อกู้ - วงเงินทข่ี อกู้ หมายถึง จานวนเงินท่ีผขู้ อกยู้ นื่ ขอกเู้ งิน - วงเงินทคี่ ณะกรรมการอนุมัตใิ ห้กู้ หมายถึง จานวนเงินทค่ี ณะกรรมการกองทุนหมบู่ า้ นอนุมตั ิใหก้ ู้ ซ่ึงอาจจะเท่ากบั จานวนท่ีขอกหู้ รือต่ากวา่ กไ็ ด้ - เลขทส่ี ัญญา หมายถึง เลขท่ีและวนั ที่ของสญั ญากเู้ งิน (ตามแบบที่คณะกรรมการกองทุน หม่บู า้ นกาหนด) ไดร้ ับอนุมตั ิใหก้ แู้ ละทาสัญญากเู้ งินกบั คณะกรรมการกองทุนหมบู่ า้ นหรือผทู้ ่ี คณะกรรมการกองทุนหมูบ่ า้ นมอบหมายใหเ้ ป็ นตวั แทนในการทาสัญญากบั ผขู้ อกู้ - หนังสือแจ้งธนาคาร หมายถึง หนงั สือที่คณะกรรมการกองทุนหมู่บา้ นแจง้ ใหธ้ นาคารโอน เงินจากบญั ชีกองทุนหมู่บา้ นเขา้ บญั ชีของสมาชิกผกู้ ู้ ตามเลขที่บญั ชีที่สมาชิกใหไ้ วก้ บั คณะกรรมการกองทุน หม่บู า้ น - หมายเหตุ หมายถึง รายละเอียดอ่ืนท่ีตอ้ งการจดบนั ทึกเพอ่ื ประโยชนใ์ นการพิจารณาใหก้ ยู้ มื ของคณะกรรมการกองทุน

ทะเบียนคุมลูกหนี้ / เงนิ ฝากสัจจ 1. จานวนหุ้น...................................................หุ้น ช่ือ........................................... หุ้นละ 10 บาท เป็ นเงนิ ...........................บาท ทอ่ี ยู่....................................... …......................................... 2. เงนิ ฝากสัจจะเดอื นละ................................บาท รหสั ไปรษณยี ์......................... เงนิ ฝากสัจจะ รวมเงนิ วนั /เดอื น/ปี กู้ยมื จานวนเงนิ บาท ส.ต. บาท ส.ต. คร้ังที่ วนั /เดอื น/ปี บาท ส.ต.

จะ / ค่าหุ้นรายตัว ......สกลุ ............................................ สัญญาก้ยู มื เลขท.ี่ ............................................ 19 .......................................................... ผ้คู า้ ประกนั ท่ี 1. ............................................ .......................................................... 11. ทะเบยี นคุมลกู หนี/้ เงินฝากสัจจะ/ค่าหุ้นรายตวั ท่ี 2. ............................................ .......โทรศัพท์.................................... ที่ 3.............................................. ท่ี 4. ............................................ การก้ยู มื และการชาระคนื เงนิ ต้น ดอกเบีย้ ค่าปรับ หมายเหตุ ชาระคนื คงเหลอื บาท ส.ต. บาท ส.ต. บาท ส.ต. บาท ส.ต.

20 คาอธิบายรายการทะเบียนคุมลูกหนี้ / เงินฝากสัจจะ / ค่าหุ้นรายตวั เงินฝากสัจจะ - คร้ังที่ หมายถึง การเรียงลาดบั จานวนคร้ังที่สมาชิกแต่ละรายนาเงินมาฝากสัจจะต้งั แต่คร้ัง แรกจนถึงปัจจุบนั - วัน เดือน ปี หมายถึง วนั เดือน ปี ท่ีสมาชิกแต่ละรายนาเงินมาฝากสัจจะไวก้ บั กองทุน หมู่บา้ น และตรงกบั สมุดคู่ฝาก - จานวนเงนิ หมายถึง จานวนเงินฝากสัจจะที่สมาชิกนามาฝากแตล่ ะคร้ัง - รวมเงิน หมายถึง จานวนเงินฝากสัจจะ สะสม ที่สมาชิกนามาฝากต้งั แตเ่ ร่ิมฝากจนถึงปัจจุบนั การก้ยู มื และการชาระคืน - วนั เดือน ปี หมายถึง วนั เดือน ปี ท่ีกองทุนจ่ายเงินกูย้ ืมใหส้ มาชิก หรือสมาชิกมาชาระเงิน กยู้ มื / ดอกเบ้ีย / ค่าปรับแก่กองทุน - กู้ยมื หมายถึง จานวนเงินที่กองทุนจ่าย / โอนเงินกยู้ มื ใหแ้ ก่สมาชิกตามสญั ญากยู้ มื - ชาระคืน หมายถึง จานวนเงินตน้ ท่ีสมาชิกนามาชาระคืนแก่กองทุน - คงเหลอื หมายถึง จานวนเงินช่อง “กยู้ มื ” หกั ช่อง “ชาระคืน” - ดอกเบีย้ หมายถึง จานวนเงินดอกเบ้ียเงินกยู้ มื ที่สมาชิกนามาชาระแก่กองทุน - ค่าปรับ หมายถึง จานวนเงินคา่ ปรับที่สมาชิกนามาชาระแก่กองทุน (ถา้ มี) - หมายเหตุ หมายถึง รายละเอียดอ่ืนท่ีจาเป็ น เพ่ือประโยชน์ในการตรวจสอบ ติดตามหน้ี เช่น กจู้ ากบญั ชีที่ 1 หรือ บญั ชีท่ี 2

21 12. ทะเบียนคุมทรัพย์สิน วนั /เดือน/ปี ทะเบยี นคุมทรัพย์สิน จานวนเงนิ หมายเหตุ รายการ คาอธิบายการทาทะเบียนคุมทรัพย์สิน - วนั เดือน ปี หมายถึง วนั เดือน ปี ที่คณะกรรมการกองทุนไดร้ ับชาระคา่ หุ้นจากสมาชิกเป็ น ทรัพยส์ ิน หรือ รับบริจาคเป็นทรัพยส์ ิน - รายการ หมายถึง การบนั ทึกรายละเอียดของรายการท่ีเกี่ยวกบั การซ้ือสินทรัพย์ การไดร้ ับ บริจาคสินทรัพย์ หรือการชาระคา่ หุน้ เป็นสินทรัพย์ - จานวนเงิน หมายถึง มูลค่าของทรัพยส์ ินท่ีสมาชิกชาระค่าหุ้นแทนเงิน ซ่ึงคณะกรรมการ กองทุนตีมลู ค่าทรัพยส์ ิน โดยยดึ ตามราคาซ้ือขายภายในทอ้ งถิ่น ณ วนั ที่สมาชิกส่งชาระค่าหุน้ - หมายเหตุ หมายถึง รายละเอียดอ่ืนท่ีต้องการจดบันทึกเพ่ือประโยชน์ ในการควบคุม ทรัพยส์ ิน

22 13. ใบสาคญั รับ/ใบเสร็จรับเงนิ กองทุนหมู่บ้าน/ชุมชนเมือง......................................... ใบสาคญั รับ / ใบเสร็จรับเงนิ วนั ท.่ี ............................................ เล่มท.่ี ........................เลขท.ี่ ......................... ได้รับเงินจาก (นาย/นาง/นางสาว)................................................ เลขทสี่ มาชิก........................................................ วนั /เดอื น/ปี รายการ ชาระเงนิ กู้ จานวนเงนิ งวดท่ี เงนิ ต้น ดอกเบีย้ ค่าปรับ เงนิ ต้นคงเหลอื รวมเป็ นเงนิ รวมเงิน (ตวั อกั ษร) ....................................................................................... ผรู้ ับเงิน........................................................................ (นาย/นาง/นางสาว)....................................................... คาอธิบาย : 1. ใบเสร็จรับเงินเป็ นหลกั ฐานท่ีกองทุนออกให้แก่สมาชิกเม่ือมีการรับเงินทุกกรณี ไม่วา่ จะรับเป็ นเงินสดหรือ เงินฝากธนาคาร เช่น เม่ือสมาชิกนาเงินไปชาระหน้ีเงินกูท้ ่ีธนาคาร สมาชิก (ผูก้ ู)้ จะได้รับสาเนาใบนา ฝากเงินจากธนาคารเพ่ือเป็ นหลกั ฐานว่าไดม้ ีการชาระหน้ีเงินกูท้ ่ีธนาคารแลว้ สมาชิกรายน้ีจะตอ้ งนาสาเนา ใบนาฝากมามอบใหแ้ ก่คณะกรรมการกองทุน เพอื่ ขอรับใบเสร็จรับเงินจากกองทุนไปแทน 2. งวดท่ี หมายถึง จานวนงวดท่ีชาระคา่ หุน้ / จานวนงวดที่ชาระคืนเงินกู้ 3. กรณีสรุปยอดรายการหลายๆ รายการ ใหท้ าใบเสร็จรับเงินเพยี งใบเดียวแลว้ แนบดว้ ยเอกสารประกอบ เช่น เอกสารรายละเอียดการรับสจั จะ รับเงินหุน้ รายการรับชาระหน้ีจากลูกหน้ี เป็นตน้ ใน 1 วนั

23 14. ใบสาคญั จ่าย กองทุนหมู่บ้าน/ชุมชนเมอื ง.................................... ใบสาคญั จ่าย เล่มท.่ี .................... เลขที่ ............................... เลขทส่ี มาชิก.................................................... วนั ท.่ี ............................................ จ่ายเงนิ ให้ (นาย/นาง/นางสาว).................................................... รายการ จานวนเงนิ รวมเงนิ (ตวั อกั ษร).......................................................................... ผ้รู ับเงิน............................... ผู้จ่ายเงิน....................................... ผ้อู นุมัติ.................................. (นาย/นาง/นางสาว)............................... (นาย/นาง/นางสาว)............................. (นาย/นาง/นางสาว).................... คาอธิบาย : ใบสาคญั จ่ายเป็นหลกั ฐานแสดงการจา่ ยเงินใหแ้ ก่ผรู้ ับเงิน กรณีท่ีผรู้ ับเงินไม่สามารถออก ใบเสร็จรับเงินใหก้ องทุนได้

24 15. ใบปรับปรุงรายการ กองทุนหม่บู ้าน/ชุมชนเมอื ง.................................................... ใบปรับปรุงรายการ เลขท่ี.................. วนั ท่ี ......... เดือน .......................... พ.ศ. ............ ช่ือบัญชี หน้าบัญชี เพม่ิ /ลด จานวนเงนิ คาอธิบาย พนกั งานบญั ชี/ผทู้ ารายการ ........................................ ผอู้ นุมตั ิ ................................ คาอธิบาย: 1. ใบปรับปรุงรายการ เป็นเอกสารท่ีจดั ทาข้ึนเป็นหลกั ฐานเพือ่ แสดงรายการท่ีจะทาการปรับปรุง บญั ชี แกไ้ ขขอ้ ผดิ พลาดในการลงบญั ชี หรือ รายการปรับปรุงบญั ชีเม่ือวนั สิ้นงวดบญั ชี หรือ รายการอ่ืนๆ แลว้ แตจ่ ะเกิดข้ึน เมื่อจดั ทาแลว้ จะนาเอกสารน้ีไปลงบนั ทึกรายการในสมุดบญั ชีท่ี เกี่ยวขอ้ งต่อไป เช่น บนั ทึกรายการปรับปรุงในสมุดบญั ชีรายจ่าย หรือสมุดบญั ชีรายรับ เป็นตน้

25 2. เลขที่ หมายถึง ลาดบั ของเอกสารใบปรับปรุงรายการใหเ้ รียงลาดบั หมายเลขต่อเน่ืองกนั ภายใน รอบระยะเวลาบญั ชีหน่ึงๆ (สิ้นสุดเม่ือปิ ดบญั ชีสิ้นปี ) พอข้ึนรอบระยะเวลาบญั ชีใหมใ่ หเ้ ร่ิมตน้ ลาดบั หมายเลขข้ึนใหม่ไปเรื่อยๆเพ่อื ใชส้ าหรับอา้ งอิงโดยใชอ้ กั ษรยอ่ ปป. นาหนา้ หมายเลข วนั เดือน ปี หมายถึง วนั ที่ ท่ีจะทาการปรับปรุงรายการน้นั ๆ ชื่อบัญชี หมายถงึ บนั ทึกชื่อบญั ชีท่ีเกี่ยวขอ้ งที่จะทาการปรับปรุงรายการ ปกติตอ้ งมีบญั ชีที่ เก่ียวขอ้ งต้งั แต่ 2 บญั ชีข้ึนไป หน้าบญั ชี หมายถงึ เลขหนา้ บญั ชีของสมุดบญั ชีท่ีไดน้ ารายการบญั ชีไปบนั ทึกปรับปรุงยอดใน สมุดบญั ชีท่ีเกี่ยวขอ้ งน้นั เช่น นาไปบนั ทึกในสมุดบญั ชีรายจา่ ยหนา้ 5 ที่ช่องเงินฝากธนาคาร ให้ ใส่หนา้ บญั ชี “ร.จ.5” และ บนั ทึกในสมุดรายรับหนา้ 7 ที่ช่องเงินตน้ (ช่ือบญั ชี “ลูกหน้ี”) ใหใ้ ส่หนา้ บญั ชี “ร.ร.7” เป็นการแสดงวา่ รายการปรับปรุงน้ีไดม้ ีการนาไปบนั ทึกใน สมุดบญั ชีท่ีเกี่ยวขอ้ งเรียบร้อยแลว้ โดยอา้ งอิงไดต้ ามหนา้ บญั ชีที่เขียนไว้ เพม่ิ /ลด หมายถงึ การปรับปรุงรายการใหช้ ่ือบญั ชีน้นั ๆ มียอดเพม่ิ ข้ึนใหเ้ ขียนคาวา่ “เพิม่ ” ใน ช่องน้ี หรือ การปรับปรุงรายการใหช้ ่ือบญั ชีน้นั ๆ มียอดลดลง ใหเ้ ขียนคาวา่ “ลด” ในช่องน้ี จานวนเงนิ หมายถึง บนั ทึกจานวนเงินท่ีจะปรับปรุงรายการบญั ชี คาอธิบาย หมายถงึ การเขียนอธิบายเหตุผล หรือสาเหตุ ของการปรับปรุงรายการใหเ้ ขา้ ใจพอ สงั เขป พนักงานบญั ชี/ผู้ทารายการ หมายถึง ใหล้ งลายมือชื่อของพนกั งานบญั ชีที่จดั ทาใบปรับปรุง รายการ หรือ ผอู้ ื่นท่ีจดั ทาใบปรับปรุงรายการน้ี ผ้อู นุมัติ หมายถึง ผทู้ ี่มีอานาจอนุมตั ิใหแ้ กไ้ ขปรับปรุงรายการทางบญั ชีไดโ้ ดยตอ้ งมีการลง ลายมือช่ืออนุมตั ิใหท้ าการปรับปรุงรายการ

26 16. งบทดลอง กองทนุ หมู่บ้าน/ชุมชน.................................................... งบทดลอง วนั ท่ี ..................................................... หน่วย : บาท ชื่อบัญชี เลขท่ี ยอดคงเหลอื บัญชีหมวด ยอดคงเหลอื บัญชีหมวด บัญชี สินทรัพย์ / ค่าใช้จ่าย หนีส้ ิน / ทุน / รายได้ รวม คาอธิบายการจัดทางบทดลอง วนั ท่ี หมายถึง วนั ที่ที่ทาการปิ ดบญั ชีและจดั ทางบทดลองเพ่อื เตรียมจดั ทางบกาไรขาดทุน และงบดุล ตอ่ ไป (โดยทว่ั ไปเป็ นวนั ท่ี 31 ธนั วาคม ของทุกปี ) ชื่อบัญชี หมายถงึ ชื่อบญั ชีท่ีมียอดเงินคงเหลือ โดยดูจากสมุดบญั ชีแยกประเภทต่างๆ สรุปบญั ชีรายได้ ประจาเดือน สรุปบญั ชีค่าใชจ้ า่ ยประจาเดือน เลขทบ่ี ัญชี หมายถึง หมายเลขกากบั ของช่ือบญั ชีแต่ละหมวด ยอดคงเหลอื บัญชีหมวดสินทรัพย์/ค่าใช้จ่าย หมายถงึ จานวนเงินคงเหลือของช่ือบญั ชีในหมวดสินทรัพย์ และ จานวนเงินคงเหลือของชื่อบญั ชีในหมวดคา่ ใชจ้ า่ ย ยอดคงเหลอื บัญชีหมวดหนีส้ ิน /ทุน / รายได้ หมายถึง จานวนเงินคงเหลือของชื่อบญั ชีในหมวดหน้ีสิน, จานวนเงินคงเหลือของชื่อบญั ชีในหมวดทุน และ จานวนเงินคงเหลือของช่ือบญั ชีในหมวดรายได้ รวม หมายถึง จานวนเงินรวมของช่องยอดคงเหลือบญั ชีหมวดสินทรัพย/์ คา่ ใชจ้ า่ ย และ จานวนเงินรวม ของช่อง ยอดคงเหลือบญั ชีหมวดหน้ีสิน /ทุน / รายได้ โดยจานวนเงินของท้งั 2 ช่องจะต้องมียอดเท่ากนั

27 17. งบกาไรขาดทนุ กองทนุ หมู่บ้าน / ชุมชน................................. งบกาไรขาดทุน สาหรับปี สิ้นสุด.................................... รายได้ XX : บาท XX ดอกเบ้ียรับจากสมาชิก XX XXX ดอกเบ้ียรับจากธนาคาร XX ค่าปรับ XX XXX รวมรายได้ ค่าใช้จ่าย คา่ ใชจ้ ่าย รวมค่าใช้จ่าย กาไร(ขาดทุน)สุทธิ

28 18. งบดุล กองทนุ หมู่บ้าน / ชุมชน................................................ งบดุล ณ วนั ท.ี่ ...................................... สินทรัพย์ XX ( บาท ) เงินสด XX เงินฝากธนาคาร XX XX ลูกหน้ีเงินกู้ XX XX รวมสินทรัพย์ XXX XX XX XX หนีส้ ิน XX XX เจา้ หน้ีเงินกู้ XXX ทุน เงินกองทุน กาไรสะสม: จดั สรรแลว้ (หมายเหตุประกอบ...) เงินประกนั ความเส่ียง เงินสมทบกองทุน ยงั ไม่จดั สรร รวมหนีส้ ินและทนุ งบกาไรขาดทุนและงบดุลให้จดั ทาแยกชุด สาหรับกิจกรรมกองทุน 1 ล้านบาท (1) และ กิจกรรมเงินออมของสมาชิก (2) และงบการเงินรวม (1 และ 2) ส่งให้ผูต้ รวจสอบบญั ชีท่ีคณะกรรมการ กองทุนแต่งต้งั ตรวจสอบและรับรองงบแลว้ ส่งธนาคารออมสินหรือธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์ การเกษตร ส่งนายทะเบียนประจาจงั หวดั โดยผ่านอนุกรรมการ สนับสนุนระดับอาเภอ และเก็บไวท้ ่ี กองทุน 1 ชุด

เอกสารอา้ งองิ สำนกั งำนกองทุนหมู่บำ้ นและชุมชนเมืองแห่งชำติ คู่มือกำรทำบญั ชีและรำยงำน สำหรับกองทุนหมู่บำ้ นและชุมชนเมือง (2545). สหมิตร พริ้นติ้ง รศ. ธำนี หิรัญรัศมี อ.วรศกั ด์ิ ทุมมำนนท์ อ.พลพธู ปี ยวรรณ อ.องั ศนำ เฉลิมกำญจนำ กำรบญั ชีเบ้ืองตน้ . พิมพค์ ร้ังที่ 8 : จฬุ ำลงกรณ์หำวทิ ยำลยั อำนวย ศรีสุโข. กำรบญั ชี 1. บริษทั บุญศิริกำรพิมพ์ จำกดั : สถำบนั รำชภฏั สวนดุสิต http: //cc.swu.ac.th กรมบญั ชีกลำง : ควำมรู้พ้ืนฐำนเกี่ยวกบั ระบบกำรควบคุมภำยใน ระเบียบคณะกรรมกำรกองทุนหมู่บำ้ นและชุมชนเมืองแห่งชำติ : วำ่ ดว้ ยกำรจดั ต้งั และ บริหำรกองทุนหม่บู ำ้ นและชุมชนเมืองแห่งชำติ พ.ศ.๒๕๕๑