pdf เล่ม 1 คู่มือ

คณะปรบั ปรงุ พฒั นาหลักสตู รอบรมครูสอนการศึกษาพเิ ศษ กรมสามญั ศกึ ษา กระทรวงศึกษาธกิ าร พทุ ธศกั ราช 2544 ในปี พ.ศ. 2556 (ครั้งท่ี 2) ทีป่ รกึ ษา เลขาธกิ ารคณะกรรมการการศึกษาขั้นพนื้ ฐาน 1. นายชนิ ภัทร ภูมริ ัตน์ ท่ีปรกึ ษาด้านการศึกษาพิเศษและผู้ด้อยโอกาส 2. นางพจมาน พงษไ์ พบลู ย์ ผู้อํานวยการสาํ นักบริหารงานการศึกษาพเิ ศษ 3. นายพะโยม ชิณวงศ์ คณะกรรมการปรบั ปรงุ เอกสาร ชดุ เอกสารศึกษาด้วยตนเอง 1. นางพกิ ลุ เลยี วสริ ิพงศ์ ผอู้ าํ นวยการโรงเรียนโสตศกึ ษาอนุสารสนุ ทรจงั หวัด เชยี งใหม่ 2. นายประมวล พลอยกมลชุณห์ ผอู้ ํานวยการโรงเรยี นสอนคนตาบอดภาคเหนือ 3. นายสุจนิ ต์ สว่างศรี อํานวยการโรงเรียนลพบรุ ปี ญั ญานกุ ูล 4. นางสมพร หวานเสร็จ ผู้อาํ นวยการโรงเรยี นเศรษฐเสถยี รในพระราชูปถมั ภ์ 5. นางพวงทอง ศรีวิลยั ผอู้ าํ นวยการโรงเรียนศรีสังวาลย์เชียงใหม่ 6. นายนะรงษ์ ชาวเพ็ชร ผ้อู าํ นวยการโรงเรยี นโสตศกึ ษาจังหวัดปราจนี บรุ ี 7. นายสุพล บุญธรรม ผอู้ าํ นวยการศูนย์การศึกษาพเิ ศษ สว่ นกลาง กรงุ เทพมหานคร 8. นางญาณกร จนั ทหาร ผอู้ ํานวยการศูนยก์ ารศึกษาพเิ ศษ เขตการศึกษา 5 จงั หวัดสุพรรณบรุ ี 9. นายชลิต วิพทั นะพร ผู้อาํ นวยการศนู ยก์ ารศกึ ษาพเิ ศษ ประจาํ จังหวัด มหาสารคาม 10.นางสุรญั จิต วรรณนวล ผู้อาํ นวยการศนู ย์การศึกษาพเิ ศษ ประจาํ จงั หวัดลาํ ปาง 11. นางสรวยี ์ ดอกกหุ ลาบ ผู้อํานวยการศูนย์การศึกษาพเิ ศษ เขตการศึกษา 12 จังหวดั ชลบุรี 22. นางสาวทกั ษิณา ชว่ ยบาํ รุง ผูอ้ ํานวยการศนู ย์การศึกษาพิเศษ ประจาํ จังหวดั จนั ทบุรี 13. นายสามารถ รตั นสาคร นักวิชาการศึกษาชํานาญการ สาํ นกั บริหารงานการศึกษาเศษ 14. นางเกศินี สนั จะโป๊ะ ครู ค.ศ. 1 ศนู ย์การศึกษาพิเศษ เขตการศกึ ษา 12 จังหวดั ชลบรุ ี ผ้อู า่ นและพจิ ารณาเน้ือหา 1. นางศรียา นิยมธรรม ข้าราชการบาํ นาญ 2. นางมลวิ ัลย์ ธรรมแสง มหาวทิ ยาลยั ราชภัฏสวนดสุ ิต 3. นายสวุ พัชร์ ช่างพินจิ มหาวิทยาลยั ราชภฏั พบิ ูลสงคราม 4. นางเบญจา ชลธาร์นนท์ ขา้ ราชการบาํ นาญ กระทรวงศึกษาธิการ 5. นายดุสิต ลิขนะพิชติ กุล นายแพทย์ทรงคุณวฒุ ิ กรมสุขภาพจิต 6. นางสาวจติ ประภา ศรอี ่อน ขา้ ราชการบํานาญ มหาวทิ ยาลยั มหดิ ล

7. นางสาวดารณี อุทยั รัตนกิจ ศนู ยก์ ารศึกษาและพัฒนาการจดั การศกึ ษาพิเศษ “คณุ พุม่ ” 8. นางสุวิมล อุดมพิริยะศกั ย์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนดุสิต 9. นางชูศรี วงศ์รตั นะ ขา้ ราชการบาํ นาญ 10. นายทวี เชอื้ สวุ รรณทวี วทิ ยาลัยราชสดุ า มหาวทิ ยาลัยมหดิ ล 11. นางสาวพชั รี จิ๋วพฒั นกลุ สถาบันพัฒนาการศึกษาพิเศษ มหาวทิ ยาลยั ราชภัฏสงขลา 12. นายศิรพิ ันธ์ ศรวี ันยงค์ มหาวิทยาลยั ศรีนครินทรวโิ รฒ ประสานมติ ร 13. นางดารณี ศักดิ์ศริ ิผล มหาวิทยาลัยศรีนครนิ ทรวโิ รฒ ประสานมติ ร 14. นางเกตมุ ณี มากมี มหาวทิ ยาลยั ราชภฏั เชยี งใหม่ 15. นางศิริวิมล ใจงาม มหาวิทยาลยั ราชภัฏพิบลู สงคราม 16. นางสาวกลุ ยา ก่อสุวรรณ มหาวิทยาลัยราชภัฏสงขลา 17. นางสาวสมุ าลี ดีจงกิจ ภาควชิ าวทิ ยาศาสตรส์ ื่อความหมายฯ คณะแพทยศาสตรโ์ รงพยาบาลรามาธิบดี 18. นางสรอ้ ยสดุ า วทิ ยากร ข้าราชการบํานาญ มหาวทิ ยาลัยเชียงใหม่ 19. นางสาวจรรยา ช่ืนเกษม มหาวทิ ยาลัยราชภัฏสวนดสุ ิต 20. นางสาวรชั นีกร ทองสขุ ดี มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ 21. นายครรชิต สมจิตต์ มหาวทิ ยาลยั ราชภัฏสวนดุสิต 22. นางอุรดุ า สุดมี ขา้ ราชการบาํ นาญ โรงเรยี นศรสี งั วาลยข์ อนแกน่ 23. นางสิรลิ กั ษณ์ โปร่งสันเทยี ะ มหาวทิ ยาลัยราชภัฏนครราชสีมา 24. นางสาวอารยี ์ เพลนิ ชยั วาณิช ข้าราชการบาํ นาญ ศูนย์การศึกษาพเิ ศษ เขตการศึกษา 7 25. นางสาวอศิ วรา ศริ ริ ุง่ เรือง วทิ ยาลยั ราชสดุ า มหาวิทยาลยั มหดิ ล 26. นางชนิศา ตนั ติเฉลมิ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย 27. นางสาววชิ ติ า เกศะรกั ษ์ โรงเรียนกาวลิ ะอนุกลู จังหวัดเชียงใหม่ 28. นางญาณกร จันทหาร ศนู ยก์ ารศกึ ษาพิเศษ เขตการศกึ ษา 5 จังหวดั สพุ รรณบรุ ี 29. นางอรอนิ ทร์ คลองม่ิง ศูนยก์ ารศึกษาพเิ ศษ ประจาํ จังหวดั อ่างทอง 30. นางเกตอรอนิ ท์ พทิ กั ษ์โคชญากลุ ศนู ย์การศกึ ษาพิเศษ ประจาํ จงั หวดั ศรีสะเกษ คณะบรรณาธิการกจิ 1. นางสรวยี ์ ดอกกหุ ลาบ ผู้อํานวยการศนู ย์การศึกษาพเิ ศษ เขตการศึกษา 12 จังหวดั ชลบุรี 2. นางเกศินี สันจะโป๊ะ ศนู ย์การศึกษาพิเศษ เขตการศึกษา 12 จงั หวัดชลบุรี 3. นางสาววันสรุ ีย์ สุวรรณพงษ์ ศูนยก์ ารศึกษาพิเศษ เขตการศึกษา 12 จังหวดั ชลบรุ ี 4. นางสาวสายทพิ ย์ คุม้ เมือง ศนู ยก์ ารศึกษาพิเศษ เขตการศึกษา 12 จังหวดั ชลบุรี 5. นางศริ ญา เหลอื งอ่อน ศนู ยก์ ารศึกษาพเิ ศษ เขตการศึกษา 12 จังหวดั ชลบรุ ี 6. นายวรวตุ สุวรรณไชยรบ ศูนย์การศึกษาพิเศษ เขตการศกึ ษา 12 จงั หวดั ชลบรุ ี 7. นางสาวณฐั ธิดา แสงสิงห์ ศนู ยก์ ารศึกษาพเิ ศษ เขตการศกึ ษา 12 จงั หวัดชลบุรี 8. นางยุพา วฒั นบตุ ร ศนู ยก์ ารศึกษาพเิ ศษ เขตการศึกษา 12 จังหวดั ชลบรุ ี 9. นางสาววัชรี ศิริวาลย์ ศูนย์การศึกษาพเิ ศษ เขตการศึกษา 12 จังหวัดชลบุรี

ออกแบบปก ศูนย์การศึกษาพเิ ศษ เขตการศึกษา 1 จงั หวัดนครปฐม 1. นายวรพล ธุลจี ันทร์ นักวิชาการศึกษาชํานาญการพิเศษ ฝา่ ยเลขานุการ นักวชิ าการศกึ ษาชํานาญการ 1. นางกมลจิตร ดวงศรี นักวชิ าการศึกษาชาํ นาญการ 2. นางสาวจิรภา พลจนั ทร์ นกั วิชาการศกึ ษาชาํ นาญการ 3. นางสรลั รตั น์ มาละวรรณโณ นกั วิชาการศึกษาปฏบิ ตั ิการ 4. นางสริ เิ พญ็ ปิน่ ฟา้ พนกั งานราชการ 5. นางสาวยมนา พนิ ิจ พนักงานราชการ 6. นายปฐมพร เวชโช พนกั งานราชการ 7. นางสาวพัชราภรณ์ นอ้ ยผล 8. นายกัมปนาท จนั ทร์ศรีบตุ ร

คานา การจัดการศึกษาในศตวรรษที่ 21 ให้ความสาคัญกับการพัฒนาผู้เรียนให้มีทักษะการเรียนรู้ ทกั ษะชีวติ ความสามารถในการคิดวเิ คราะห์ คดิ อย่างมวี จิ ารณญาณ และคิดสร้างสรรค์ การท่ีจะให้ผู้เรียน มีคุณลักษณะดังกล่าวต้องจัดการศึกษาตามพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2545 มาตรา 22 ระบุว่า การจัดการศึกษาต้องยึดหลักว่าผู้เรียนทุกคนมีความสามารถ เรียนรู้และพัฒนาตนเองได้ และถือว่าผู้เรียนมีความสาคัญท่ีสุด กระบวนการจัดการศึกษาต้องส่งเสริมให้ ผู้เรียนสามารถพัฒนาตามธรรมชาติและเต็มตามศักยภาพ ซ่ึงครูและบุคลากรทางการศึกษาเป็นปัจจัย สาคัญประการหน่ึงในการจัดการศึกษาให้มีประสิทธิภาพ หากครูและบุคลากรทางการศึกษามีสมรรถนะ เพียงพอ มีความรู้ความเข้าใจและนาไปประยุกต์ใช้ในการจัดกระบวนการเรียนรู้ให้สอดคล้องกับวิธีการ เรียนรู้ของผู้เรียน ความก้าวหน้าของวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีย่อมจะทาให้การพัฒนาผู้เรียนบรรลุ เปา้ หมายและมาตรา 52 ระบุว่า ให้กระทรวงศึกษาธิการส่งเสริมให้มีระบบ กระบวนการผลิต การพัฒนา ครู คณาจารย์ และบุคลากรทางการศึกษาให้มคี ุณภาพและมาตรฐานท่ีเหมาะสมกับการเป็นวิชาชีพช้ันสูง ดังนั้นการพัฒนาครูและบุคลากรทางการศึกษาเป็นแนวทางหน่ึงของการส่งเสริม สนับสนุนให้ครูและ บุคลากรทางการศึกษามสี มรรถนะเพียงพอ สาหรับการสรา้ งโอกาสและจดั การเรียนรู้ที่ส่งเสริมให้ผู้เรียนได้ พัฒนาตนเองเปน็ ผู้เรียนรู้ตลอดชีวิต การพัฒนาครแู ละบุคลากรทางการศึกษาพิเศษในยุคสังคมฐานความรู้ ซง่ึ ความรูม้ ปี ริมาณมาก สามารถเรียนรู้และค้นคว้าได้จากหลายแห่งโดยไม่จากัดเวลา สถานท่ีจึงต้องมีการ ปรับเปล่ียนวิธีการให้สอดคล้องกับความก้าวหน้าทางวิทยาการ และแนวคิดการพัฒนาคนให้เป็นบุคคล แห่งการเรยี นรู้และรว่ มสรา้ งสังคมแหง่ การเรยี นรู้ หลกั สตู รการอบรมครสู อนการศึกษาพิเศษเดิมเน้นให้ครูและบุคลากรทางการศึกษาได้รับการ อบรม พัฒนาโดยต้องใช้เวลาพบกับผู้ให้ความรู้เป็นส่วนใหญ่ได้ปรับเปลี่ยนให้ผู้เข้าอบรมศึกษาเอกสาร ประกอบหลักสูตรด้วยตนเองก่อนเข้ารับการทดสอบวัดความรู้พ้ืนฐาน หากมีผลการทดสอบผ่านเกณฑ์ท่ี กาหนดในหลกั สูตรจะเข้ารับการอบรมเขม้ เพอื่ แลกเปล่ียนเรียนรู้และฝึกปฏิบัติรวมทั้ง ประยุกต์ใช้ความรู้ ในการจัดการเรียนรู้สาหรับผู้เรียนที่มีความต้องการพิเศษในสถานศึกษาที่ตนปฏิบัติงาน ซึ่งกาหนดเป็น ภาคปฏิบัติที่มีการนิเทศ ติดตามให้ครูที่ผ่านการอบรมมีเพ่ือนร่วมทางในการเป็นพี่เลี้ยง ช้ีแนะจนมีความ มั่นใจว่าตนเองสามารถจัดการเรียนรู้ให้กับผู้เรียนได้ เมื่อมีการปรับปรุงพัฒนาหลักสูตรอบรมครูสอน การศึกษาพิเศษ กรมสามัญศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ พุทธศักราช 2544 ใน ปี พ.ศ. 2551 (คร้ังที่ 1) และ พ.ศ. 2556 (คร้ังท่ี 2) จึงได้มีการปรับสาระให้สอดคล้องกับความก้าวหน้าและการเปล่ียนแปลงองค์ ความรู้ ในกระบวนการอบรมได้ปรับเปล่ียนให้สถาบันการศึกษาท่ีผลิตครูและบุคลากรทางการศึกษาด้าน การศึกษาพเิ ศษเปน็ หนว่ ยงานอบรมระยะสน้ั แบบเข้มหลังจากผู้ขอเข้ารับการอบรมผ่านเกณฑ์การทดสอบ วัดคว า มรู้พ้ืน ฐ านจ ากการ ศึกษา เอกส ารประ กอบห ลั กสู ต รแล ะก ารศึก ษาค้น คว้าจา กแหล่ งต่าง ๆ

เพ่ือให้ครูและบุคลากรทางการศึกษาในระดับการศึกษาข้ันพ้ืนฐานได้พัฒนาตนเองสาหรับการนาไปสู่การ ปฏิบัติในสถานศกึ ษาตามเง่อื นไขทกี่ าหนดของหลักสตู ร ขอขอบคณุ ผู้ทรงคณุ วฒุ ิ และคณะทางานทุกทา่ นที่ได้ร่วมกันปรับปรุง พัฒนาหลักสูตร เอกสาร ประกอบหลักสูตรให้เหมาะสมกับสภาพการเปลี่ยนแปลง หวังเป็นอย่างย่ิงว่าเอกสารประกอบการจัดการ อบรมตามหลักสูตรการอบรมครูสอนการศึกษาพิเศษฉบับน้ีจะอานวยประโยชน์ให้การพัฒนาครูและ บุคลากรทางการศกึ ษาพิเศษมปี ระสิทธภิ าพและเกิดประสิทธผิ ลตามเจตนารมณ์ทุกประการ นายชินภัทร ภมู ริ ตั น เลขาธกิ ารคณะกรรมการการศึกษาขนั้ พืน้ ฐาน

คาชแ้ี จง หลักสูตรการฝึกอบรมครูสอนการศึกษาพิเศษ ฉบับปรับปรุง 2556 ได้ปรับปรุงเอกสารประกอบ หลกั สูตรซึ่งเรียกว่า เอกสารชดุ การศกึ ษาดว้ ยตนเอง ค่มู อื การใชช้ ดุ เอกสารการศึกษาด้วยตนเองเล่มน้ี เป็น เอกสารเล่มท่ี 1 ในจานวน 15 เล่ม ซ่ึงได้กาหนดไว้ 5 หน่วย โดยหน่วยที่ 1 กล่าวถึงความเป็นมาและ วิวัฒนาการของการพัฒนาหลักสูตรการอบรมครูการศึกษาพิเศษ หน่วยท่ี 2 ได้ให้รายละเอียดของ หลกั สูตรการอบรมครูการศึกษาพิเศษ กรมสามัญศกึ ษา กระทรวงศึกษาธิการ พุทธศักราช 2544 ปรับปรุง พ.ศ. 2556 หนว่ ยท่ี 3 ใหแ้ นวทางการดาเนินงานของหน่วยงานท่ีจัดการอบรม หน่วยที่ 4 ให้รายละเอียด ของเอกสารประกอบหลักสูตร 15 เล่ม และหน่วยท่ี 5 ให้แนวทางในการขอรับเงินเพ่ิมหรือค่าตอบแทน ด้วยเหตุพิเศษครูการศึกษาพิเศษ เพ่ือให้ผู้ประสงค์จะเข้ารับการพัฒนา ได้เข้าใจหลักสูตรและเห็นแนว ทางการดาเนินงาน สาหรับการพัฒนาตนเองใหม้ ีคุณสมบัตติ ามเง่ือนไขทก่ี าหนด รวมทั้งเป็นข้อมูลสาหรับ หนว่ ยจัดฝกึ อบรมไดท้ าความเข้าใจกับผู้เข้ารบั การอบรมในการพัฒนาตนเองตามทห่ี ลักสูตรกาหนด ดังน้ัน ครูและบุคลากรทางการศึกษา จึงควรศึกษาคู่มือการใช้ชุดเอกสารการศึกษาด้วยตนเองให้ เข้าใจและวางแผนพัฒนาตนเองให้มีความพร้อมสาหรับการพัฒนาตามข้ันตอน ในการศึกษาเอกสารชุด การศึกษาด้วยตนเอง ผู้ศึกษาควรจัดเตรียมเอกสารแล้วเร่ิมศึกษาจากเล่มที่ 1 ปฏิบัติตามคาแนะนาของ เอกสารในเลม่ ต่างๆ ดงั นี้ 1. ศกึ ษาคาชแ้ี จง และวางแผนในการใชเ้ วลาในการศกึ ษาเอกสารท้ังหมด 2. ศึกษาสาระสาคัญ จดุ ประสงค์ ขอบข่ายเนือ้ หาแต่ละเล่มใหล้ ะเอยี ด 3. จัดทาบันทึก สรปุ การเรยี นดว้ ยตนเองเพื่อเปน็ พื้นฐานสาหรับการเรยี นร้เู พม่ิ เติม 4. การศกึ ษาคน้ คว้าและหาประสบการณ์จากแหล่งความรอู้ ่ืน ๆ เพ่ิมเติมเน่ืองจากเอกสารชดุ ศึกษา ดว้ ยตนเองเปน็ เพยี งส่วนหนึ่งทีจ่ ะทาใหผ้ ศู้ ึกษามีความรูพ้ นื้ ฐานในบางด้าน แตส่ าระการเรยี นรูม้ ปี รมิ าณ มากและมีการศึกษาวจิ ยั ท่สี ร้างการเปล่ียนแปลงขององค์ความรู้อยา่ งต่อเนื่อง ซ่งึ ในเอกสารแตล่ ะเลม่ ได้ เสนอแนะแหล่งเรียนรเู้ พิ่มเติมสาหรับการศึกษาค้นควา้ 5. ทบทวนสาระความรู้ต่าง ๆ ตามกรอบสาระของหลักสตู รเพอื่ เตรยี มตัวเข้ารบั การทดสอบ หวังเป็นอยา่ งย่งิ วา่ คูม่ ือการใช้เอกสารชุดการศกึ ษาด้วยตนเอง จะชว่ ยให้ท่านประสบความสาเรจ็ ในการพัฒนา

สารบญั หนา้ คานา คาชแี้ จง สารบัญ หน่วยที่ 1 ความเป็นมาและวัตถุประสงคก์ ารอบรมครเู พื่อใหไ้ ดร้ บั วุฒบิ ัตรครูการศกึ ษาพิเศษ...................1 หน่วยที่ 2 หลักสูตรการอบรมครกู ารศึกษาพิเศษ กรมสามัญศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ พุทธศักราช 2544 ปรับปรงุ พ.ศ. 2556........................................................................................................6 หนว่ ยท่ี 3 การดาเนินการจดั อบรมตามหลักสูตรการอบรมครูการศึกษาพิเศษ กรมสามัญศึกษา กระทรวงศกึ ษาธิการ พทุ ธศักราช 2544 ปรบั ปรงุ พ.ศ. 2556…..……………………………………15 หน่วยที่ 4 ชดุ เอกสารศึกษาด้วยตนเอง ..................................................................................................18 หน่วยที 5 แนวทางการขอรับเงินเพิ่มหรือคา่ ตอบแทนสาหรบั ตาแหนง่ ท่ีมเี หตุพเิ ศษของข้าราชการครู และบุคลากรทางการศึกษา พนกั งานราชการ ลกู จา้ งประจา และครูการศึกษาพิเศษ อตั ราจา้ งช่วั คราว………………………………………………………………………………………………………..29 บรรณานกุ รม ภาคผนวก -ระเบียบ ก.ค.ศ.วา่ ดว้ ยเงินเพ่ิมสาหรบั ตาแหน่งที่มเี หตุพิเศษของข้าราชการครูและบุคลากร ทางการศึกษาท่ปี ฏบิ ัติหนา้ ท่สี อนคนพิการ พ.ศ. 2556 คณะทางานชุดศกึ ษาดว้ ยตนเอง

หนว่ ยท่ี 1 ความเป็นมาและวตั ถปุ ระสงค์ของการอบรมครเู พอื่ ใหไ้ ดร้ บั วฒุ ิบตั รครูการศกึ ษาพเิ ศษ หลักการ ประวัติ ความเปน็ มา การศึกษาพิเศษมีกาเนิดข้ึนในเมืองไทย เม่ือ พ.ศ 2481 โดยมีการจัดต้ังโรงเรียนสอนคนตาบอด ขึน้ เปน็ แหง่ แรก ตอ่ มาในปี พ.ศ. 2494 กระทรวงศึกษาธิการได้จัดให้มีการศึกแก่บุคคลที่มีความบกพร่อง ทางการได้ยิน ปรากฏว่าเฉพาะผู้ริเร่ิมงานและครูใหญ่คนแรกเท่านั้นท่ีได้รับการศึกษาอบรมทางการสอน เด็กพิการมาโดยเฉพาะ ส่วนครูคนอ่ืนๆนั้นได้รับการแนะนาวิธีสอนจากครูใหญ่ และเรียนจาก ประสบการณด์ ้วยตนเอง จึงมี ครูจานวนหนึ่งปฏิบัติการสอนอยู่ได้ไม่นานต้องขอโอน ขอย้าย หรือลาออก ไปประกอบอาชีพอื่นๆ ท้ังนี้เน่ืองจากครูสอนคนพิการมิเคยได้รับการฝึกอบรมในหลักและวิธีการสอนคน พิการ ซง่ึ มลี ักษณะส่วนหน่ึงแตกต่างจากการสอนเด็กปกติ ทาให้ครูที่ขาดความรู้และประสบการณ์ทางาน ด้วยความยากลาบาก นอกจากนี้ครูยังต้องมีความอุตสาหะ ความเพียรพยายามและความเมตตากรุณา อย่างสูงด้วย จึงจะสามารถทนต่อสภาพความพิการและทุพพลภาพของนักเรียน กระทรวงศึกษาธิการ จึงเห็นความจาเป็นท่ีจะต้องฝึกอบรมครูสอนคนพิการให้มีความรู้ในการสอนและความพิการของนักเรียน ของตนเอง แต่เนื่องจากยังขาดบุคลากรการดาเนินการข้ันแรกจึงส่งครูไปศึกษาอบรมและดูงานการศึกษา พเิ ศษจากตา่ งประเทศ เชน่ ประเทศสหรฐั อเมริกา อังกฤษ และออสเตรเลีย ในปี พ.ศ. 2507–2510 กระทรวงศึกษาธิการได้รับความร่วมมือจากมูลนิธิอเมริกันเพื่อช่วยเหลือ คนตาบอดโพ้นทะเล ( American Foundation for Overseas Blind , lnc.) และองค์การทุนสงเคราะห์ เด็กแหง่ สหประชาชาติ (UNICEF) จัดให้เด็กตาบอดเรียนร่วมกับเด็กปกติในช้ันเรียนทั่วไป ในการดาเนิน โครงการนี้จาเป็นต้องมีการฝึกอบรมครูท่ีจะสอนเด็กตาบอดให้เข้าใจวิธีการที่ถูกต้องเพื่อให้สามารถ ช่วยเหลอื เด็กตาบอดใหเ้ รียนรแู้ ละดารงชีวติ อยา่ งมีประสทิ ธภิ าพเหมือนกบั คนทัว่ ไปมากทส่ี ดุ ปี พ.ศ. 2508 ได้อบรมครูสอนคนตาบอดเป็นรุ่นแรก ท่ีวิทยาลัยครูสวนสุนันทา กรุงเทพฯ ผู้เข้า รบั การอบรมมจี านวน 10 คน ผูเ้ ข้ารับการอบรมเป็นครูท่ีเคยทาการสอนเด็กพิการมาแล้วไม่น้อยกว่า 2 ปี มวี ฒุ ิ ป.กศ. สงู หรอื เทยี บเท่า ซึง่ สงั กัดกรมต่าง ๆ ในกระทรวงศึกษาธิการ ส่วนการอบรมรุ่นท่ี 2 เป็นครู สังกัดกรมสามญั ศึกษา จานวน 10 คน การอบรมท้ังสองรุ่นใช้หลักสูตรประกาศนียบัตรครูสอนคนตาบอด (หลักสูตร 1 ปี) พุทธศักราช 2508 ของกระทรวงศึกษาธิการ ในระหว่างการดาเนินการฝึกอบรมครูสอน คนตาบอดอยู่น้ัน กระทรวงศึกษาธิการได้เสนอ ก.พ. ขอกาหนดอัตราเงินเดือนและ ก.พ. พร้อมท้ัง กระทรวงการคลงั ได้อนมุ ตั ใิ ห้เพิม่ เงินประจาตาแหนง่ แก่ครูสอนคนตาบอดและเงนิ เพม่ิ พเิ ศษ ดงั นี้

2 “ครูที่สาเรจ็ หลักสูตรประกาศนียบตั รครสู อนเด็กตาบอดพุทธศกั ราช 2508 ของ กระทรวงศึกษาธกิ าร” จะได้รับสทิ ธดิ งั น้ี 1. อตั ราเงนิ เดอื นประจาตามที่กาหนดไว้ในพระราชกฤษฎีกา และ กฎ ก.พ. ตามตาแหน่งและวุฒิ เดิมในขณะทเี่ ข้ารับการฝึกอบรมตามหลักสูตรประกาศนยี บัตรครูสอนเด็กตาบอด 2. เงนิ เพ่มิ พเิ ศษ ในขณะทที่ าการสอนเด็กตาบอดเดือนละ 100 บาท และเมอ่ื ได้ทาการสอนเด็กตา บอดติดตอ่ กันเป็นเวลา 10 ปีบริบูรณ์ ใหไ้ ด้รับเงินเพิม่ พเิ ศษเดือนละ 150 บาท แต่เม่ือพ้นหน้าที่ ครูสอนเด็กตาบอดแล้ว ให้หมดสิทธิได้รับเงินเพิ่มพิเศษหากย้ายไปท่ีอื่นจะงดให้เช่นกัน โดยให้ จ่ายควบกบั เงินเดือน ตอ่ มากระทรวงศึกษาธิการได้ร่างหลักสตู รฝกึ อบรมครูสอนเด็กพิการอีก 3 ฉบับ คือ ครูสอนเด็กหู หนวก ครูสอนเด็กร่างกายพิการทางแขน ขา และลาตัว และครูสอนเด็กปัญญาอ่อน เป็นหลักสูตร 1 ปี เช่นเดียวกับหลักสูตรประกาศนียบัตรครูสอนคนตาบอด พ.ศ. 2508 เพ่ือใช้ฝึกอบรมครูสอนเด็กพิการ 3 ประเภท โดยมีความมุ่งหมายให้ได้รับเงินเพ่ิมประจาตาแหน่งเช่นเดียวกับครูสอนคนตาบอด แต่เนื่องจาก ความไม่พร้อมและเหตขุ ัดขอ้ งบางประการ หลกั สูตรดังกลา่ วนี้จงึ ยังมิไดน้ ามาใช้ ต่อมา เดือนมีนาคม 2514 นายอภัย จันทวิมล รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ ได้เห็น ความสาคัญและจาเป็นท่ีต้องมีการฝึกอบรมครูการศึกษาพิเศษและขอให้ ก.พ. พิจารณากาหนดเงินเพิ่ม พเิ ศษจากหลักสตู รฝึกอบรมน้ัน ทั้งได้พิจารณาเห็นว่าถ้าใช้หลักสูตรเดิมซ่ึงมีกาหนดเวลา 1 ปี จะทาความ ลาบากให้แก่โรงเรียนและนักเรียน จึงพิจารณาปรับปรุงหลักสูตรจากเดิมเป็นหลักสูตรเฉพาะกาลใช้เวลา เพียง 4 เดือน คือให้มีการฝึกอบรมไม่ต่ากว่า 180 ช่ัวโมง โดยแบ่งเป็นภาคทฤษฎีไม่ต่ากว่า 70 ชั่วโมง และภาคปฏิบัติไม่ต่ากว่า 110 ชั่วโมง หลักสูตรน้ีใช้เฉพาะครูประจาการซ่ึงเคยทาการสอนคนหูหนวก มาแล้ว และเป็นผู้มีวุฒิไม่ต่ากว่าประกาศนียบัตรวิชาการศึกษา (ป.กศ.) หรือประกาศนียบัตรประโยค มธั ยมศึกษาตอนปลายสายอาชีพ กรมสามัญศึกษา กระทรวงศึกษาธิการได้เสนอโครงการฝึกอบรมครูและพัฒนาหลักสูตรสอนคน พิการ รวม 4 ประเภท คือ ครูสอนคนหูหนวก ครูสอนคนตาบอด ครูสอนคนปัญญาอ่อน และครูสอนคน ร่างกายพิการ แขน ขา และลาตัว พร้อมท้ังร่างระเบียบว่าด้วยเงินเพ่ิมเติมประจาตาแหน่งสาหรับ ข้าราชการพลเรือนและลูกจ้าง ซ่ึงดารงตาแหน่งครูสอนคนพิการ พ.ศ. 2514 ไปยัง ก.พ. ในวันท่ี 20 ตุลาคม พ.ศ. 2514 และไดใ้ ชช้ อื่ หลักสตู รการอบรมคนพกิ ารประเภทตา่ งๆ ว่า “ครกู ารศกึ ษาพิเศษ” ปี พ.ศ. 2516 ได้จัดอบรมครู 2 รนุ่ ร่นุ แรก เป็นครูสอนคนหหู นวกรุ่นที่สองเปน็ ครสู อนคนตาบอด ปี พ.ศ. 2518 ได้แก้ไขหลักสูตรการฝึกอบรมครูการศึกษาพิเศษเพ่ือให้ครูมีความรู้ความเข้าใจอัน เป็นพื้นฐานในทุกแขนงวิชาการศึกษาและสามารถทาการสอนเด็กพิการประเภทต่าง ๆ ได้ และใช้ชื่อการ อบรมเป็น “การอบรมครูการศึกษาพิเศษ”และใช้ฝึกอบรมเรื่อยมาโดยปรับเป็นหลักสูตรฝึกอบรมเข้ม 45 วัน และฝึกปฏิบัติงานในสถานศึกษาที่ปฏิบัติงานเป็นเวลา 1 ปีการศึกษา โดยให้ผู้รับการอบรมจัดทา

3 เอกสารประกอบการอบรม จานวน 2 ช้ิน และได้รับการกากับ ติดตาม ประเมินผลการฝึกปฏิบัติการสอน ในสถานศึกษา อยา่ งน้อย 2 ครั้ง ใน 2 ภาคเรียน ตอ่ มาปี พ.ศ. 2544 ได้มีการแก้ไขและปรับปรุงหลักสูตรการฝึกอบรมครูการศึกษาพิเศษเพื่อให้มี ความเหมาะสมและทันต่อเหตุการณ์ ในการขยายการอบรมให้กว้างขวางมากข้ึน การปรับปรุงแก้ไข หลักสูตรคร้ังนี้สืบเน่ืองจากสถานท่ีการจัดการศึกษาสาหรับคนพิการเปลี่ยนแปลง นับต้ังแต่ พระราชบัญญัติการฟ้ืนฟูสมรรถคนพิการ พ.ศ. 2534 ซ่ึงคนพิการ ได้รับสิทธิประโยชน์หลายประการ มาจนกระทั่ง พ.ศ. 2540 มีรัฐธรรมนูญของประเทศไทยฉบับของประชาชน ได้กาหนดการจัดการศึกษา สาหรับคนพิการ ทาให้คนพิการได้รับสิทธิประโยชน์จากบริการที่รัฐต้องจัดให้เท่าเทียมกับคนปกติท่ัวไป และมีพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 บังคับให้รัฐต้องจัดการศึกษาให้เด็กพิการผู้ยากไร้ ผมู้ ีความผดิ ปกติทางร่างกายและจิตใจ หรือสังคม ตลอดจนผู้ด้อยโอกาสทางการศึกษา ให้ได้รับการศึกษา โดยท่ัวถึงตลอดจนกระทรวงศึกษาธิการได้กาหนดแผนพัฒนาคนพิการ ที่อยู่ในวัยเรียนไว้หลายด้าน เช่น การพัฒนาครูและบุคลากรทางการศึกษาพิเศษ การพัฒนาหลักสูตร การพัฒนากระบวนการจัดการเรียน การสอนตลอดจนสอ่ื อปุ กรณ์ ส่งิ อานวยความสะดวกต่างๆ สาหรับคนพิการเป็นเปูาหมายสาคัญอย่างหน่ึง ที่ต้องดาเนินการโดยเร่งด่วน เพ่ือให้สามารถดารงชีวิตร่วมกับคนทั่วไปได้อย่างปกติสุข ในปี พ.ศ. 2544 กรมสามัญศึกษาได้ขยายโอกาสทางการศึกษาให้แก่เด็กพิการเข้าเรียนร่วมในโรงเรียน สังกัดกรมสามัญ ศึกษาทั่วประเทศ และได้พัฒนาครูและบุคลากรทางการศึกษาพิเศษขึ้นโดยการฝึกอบรมครูตามหลักสูตร ฝึกอบรมครกู ารศกึ ษาพิเศษ พุทธศักราช 2517 (ปรับปรุงพุทธศักราช 2544) กระทรวงศึกษาธิการไม่น้อย กว่า 200 ช่ัวโมง ซึ่งมีวิธีการศึกษาชุดศึกษาด้วยตนเอง จานวน 15 เล่ม และนาความรู้ท่ีได้มาสอบภาค ความรู้พื้นฐานเก่ียวกับการศึกษาพิเศษ หากผู้สมัครเข้าอบรมสอบผ่านเกณฑ์ร้อยละ 70 จะคิดเป็นผู้ที่ สมคั รเขา้ อบรมมีความรู้พื้นฐาน 120 ชวั่ โมง สาหรับผทู้ สี่ อบผ่านเกณฑ์ ดังกล่าว จะได้รับการอบรมเข้มวิชา การศึกษาพิเศษเฉพาะทาง และฝึกปฏิบัติไม่น้อยกว่า 80 ชั่วโมง และจัดทาเอกสารประกอบการอบรม จานวน 2 ชิ้น พรอ้ มทงั้ ไดร้ ับการกากบั ตดิ ตาม ประเมินผลการฝึกปฏิบัติการสอนในสถานศึกษา อย่างน้อย 2 ครั้ง ใน 2 ภาคเรียนหลักสูตรดังกล่าวได้นาไปใช้เพ่ือพัฒนาครู บุคลากรท้ังในโรงเรียนเฉพาะความพิการ และโรงเรียนที่จัดการเรียนร่วมจนถึงปี พ.ศ. 2551 เม่ือพระราชบัญญัติการจัดการศึกษาสาหรับคนพิการ พ.ศ. 2551 ประกาศใช้ ไดบ้ ญั ญตั ิมาตรา ๒๙ ให้ครูหรือบุคลากรทางการศึกษาท่ีผ่านการอบรมวุฒิบัตรครู การศึกษาพิเศษตามหลักสูตรท่ีคณะกรรมการข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษาอนุมัติก่อนการ ประกาศใช้พระราชบัญญัติน้ีเป็นครกู ารศกึ ษาพิเศษตามพระราชบัญญัติน้ีพร้อมทั้งระบุในบทเฉพาะกาลว่า “ภายในหนึ่งปีนับแต่วันที่พระราชบัญญัติน้ีใช้บังคับให้ผู้ที่ผ่านการอบรมวุฒิบัตรครูการศึกษาพิเศษตาม หลักสูตรที่คณะกรรมการข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษาอนุมัติมีสิทธิได้รับแต่งตั้งเป็นครู การศึกษาพิเศษตามพระราชบัญญัติน้ี” ทาให้การพัฒนาครูการศึกษาพิเศษตามหลักสูตรท่ีปรับปรุงปี พ.ศ. 2544 หยุดชะงัก

4 ต่อมาในปี พ.ศ.2555 ได้มีการทบทวนหลักสูตรและเง่ือนไขต่างๆ ร่วมกับสานักงาน คณะกรรมการขา้ ราชการครูและบุคลากรทางการศึกษาพร้อมทั้งได้สารวจความต้องการของครูในโรงเรียน เฉพาะความพิการ ศูนย์การศึกษาพิเศษ และโรงเรียนท่ีจัดการเรียนร่วมซึ่งมีความต้องการให้มีการจัด อบรมจานวนมาก ดังนั้น ในปี พ.ศ. 2556 สานักบริหารงานการศึกษาพิเศษ สานักงานคณะกรรมการ การศึกษาขั้นพื้นฐานจึงได้จัดประชุมร่วมคณะกรรมการจากมหาวิทยาลัยต่างๆ เพื่อปรับปรุงหลักสูตรครู สอนการศึกษาพิเศษ พทุ ธศกั ราช 2517 (ปรับปรุงพุทธศักราช 2544) ให้สอดคล้องกับความเปลี่ยนแปลง ทางด้านวิทยาการและกฎหมายและเรียกช่ือว่าหลักสูตรการอบรมครูการศึกษาพิเศษ กรมสามัญศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ พุทธศักราช 2544 ปรับปรุง พ.ศ. 2556 โดยยังคงเงื่อนไขเดิม คือผู้เข้ารับการ อบรมจะต้องไดร้ บั การพัฒนาไมน่ ้อยกวา่ 200 ชว่ั โมง โดยการศึกษาชุดเอกสารด้วยตนเอง จานวน 15 เล่ม และแหล่งเรียนรู้อื่นๆ และนาความรู้ที่ได้มาสอบภาคความรู้พ้ืนฐานเกี่ยวกับการศึกษาพิเศษ หากผู้สมัคร เข้าอบรมสอบผ่านเกณฑ์ร้อยละ 70 จะคิดเป็นผู้ที่สมัครเข้าอบรมมีความรู้พื้นฐาน 120 ชั่วโมง สาหรับผู้ที่ สอบผ่านเกณฑ์ ดังกล่าว จะได้รับการอบรมเข้มวิชาการศึกษาพิเศษเฉพาะทาง และฝึกปฏิบัติไม่น้อยกว่า 80 ชั่วโมง และจัดทาเอกสารประกอบการอบรม จานวน 2 ชิ้น พร้อมทั้งได้รับการกากับ ติดตาม ประเมินผลการฝึกปฏบิ ัติการสอนในสถานศกึ ษา อยา่ งน้อย 2 ครง้ั ใน 2 ภาคเรยี น เปา้ หมาย พัฒนาครูสอนเด็กพิการเรียนร่วมและครูสอนเด็กพิการโรงเรียนเฉพาะความพิการทั่ว ประเทศ ให้มีความรู้ ความเข้าใจ เจตคติที่ดีและถูกต้องกับคนพิการ และสามารถนาความรู้ ความ เข้าใจ ตลอดจนประสบการณ์จากการอบรมไปประยกุ ต์ใชไ้ ด้อย่างเหมาะสม วัตถุประสงค์ 1. เพ่ือให้ผู้เข้ารับการอบรมมีความรู้ ความข้าใจเก่ียวกับความหมาย ความสาคัญ รูปแบบวิธีการ การจัดการศึกษาพิเศษ การให้บริการช่วงเชื่อมต่อทางการศึกษา การใช้ส่ือ สิ่งอานวยความสะดวก การ ปรับสภาพแวดล้อม การจัดกิจกรรมการเรียนการสอน กระบวนการวัดและประเมินผล การจัดกิจกรรม เสริมสร้างพัฒนาการสาหรับเด็กท่ีมีความต้องการจาเป็นพิเศษแต่ละประเภทและการวิจัยในช้ันเรียนใน การแก้ปญั หาและพฒั นาทกั ษะการจัดกจิ กรรมสง่ เสริมการเรยี นรูข้ องผู้เรียน 2. เพ่ือให้ให้ผู้เข้ารับการอบรมมีความรู้ ความสามารถในการนาความรู้ไปประยุกต์ใช้พัฒนาทักษะ ของตนในการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนและการจัดบริการต่าง ๆ ท่ีสอดคล้องกับความต้องการจาเป็น ในการพัฒนาศักยภาพของเดก็ แตล่ ะคนรวมทั้งพฒั นาบุคลิกภาพและวฒุ ิภาวะทางอารมณไ์ ด้

5 3. เพ่ือให้ผู้เข้ารับการอบรมมีเจตคติที่ดีต่อเด็กพิการ และสามารถพัฒนาการจัดการเรียนการสอน เดก็ พกิ ารไดอ้ ยา่ งตอ่ เน่ือง ประโยชนท์ ่จี ะได้รับ 1. ผูผ้ ่านการอบรม ครู ผบู้ รหิ าร และผู้เกย่ี วขอ้ งในการจัดการศกึ ษาพิเศษมีแหล่งความรู้ สาหรับ ศึกษาคน้ ควา้ และพฒั นางานให้มีความกา้ วหน้า 2. เป็นแนวทางสาหรับครูและผู้เก่ียวข้องใช้ในการพัฒนาการจัดกิจกรรมการเรียนการสอน และ บริการต่าง ๆ ท่ีเหมาะสม สอดคล้องกับความต้องการจาเป็นของเด็กพิการแต่ละประเภทในบริบทท่ี เปลยี่ นแปลง 3. เป็นการปรับความรู้พ้ืนฐานด้านการศึกษาพิเศษแก่ครูและบุคลากรอ่ืนท่ีเก่ียวข้องในโรงเรียน ให้ สามารถสอนผู้เรียนที่มีความต้องการพิเศษในโรงเรียนเฉพาะความพิการ ศูนย์การศึกษาพิเศษ ศูนย์การ เรียนรู้เฉพาะความพิการหรือที่เรียกช่ือเป็นอย่างอ่ืนและผู้เรียนในโรงเรียนเรียนร่วมรวมท้ังพัฒนาต่อยอด ในการศึกษาต่อไป 4. ทาให้เกิดพลวัตทางการศึกษาพิเศษสาหรับหน่วยงานต่างๆ ได้นาไปศึกษา ค้นคว้า พัฒนาการ จัดบรกิ ารตา่ งๆ ทเี่ หมาะสมและตรงกับความตอ้ งการพเิ ศษของผูร้ ับบริการ

หนว่ ยที่ 2 หลักสตู รการฝกึ อบรมครสู อนการศึกษาพเิ ศษ กรมสามัญศึกษา กระทรวงศกึ ษาธิการ พุทธศักราช 2544 ปรบั ปรุง พ.ศ. 2556 หลักสูตรท่ีใช้ในการอบรมครูการศึกษาพิเศษ กรมสามัญศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ พุทธศักราช 2544 ปรับปรุง พ.ศ. 2556 ได้ปรับปรุงเป็นครั้งท่ี 2 จากหลักสูตรการฝึกอบรมครูสอนการศึกษา ซึง่ ปรับปรุงครงั้ ท่ี 1 พ.ศ. 2550 มีองค์ประกอบและสาระสาคัญ ดงั ต่อไปนี้ หลักการของหลักสตู ร การจัดการศึกษาสาหรับคนพกิ าร ครผู ูส้ อนเป็นผู้ที่มีความสาคัญและต้องมีความรู้ ความสามารถ มีทักษะและเจตคติท่ีถกู ตอ้ งในการจัดกจิ กรรมการเรียนรูท้ ส่ี อดคล้องกับความตอ้ งการจาเป็นของผู้เรียนแต่ ละบุคคล หลักสูตรการอบรมครูการศึกษาพิเศษ กรมสามัญศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ พุทธศักราช 2544 ปรับปรุง พ.ศ. 2556 จัดทาข้ึนตามหลักการการจัดการศึกษาเพื่อสนองความต้องการของบุคคล และสังคม รวมทั้งการนาความรู้ วิทยาการใหม่ในการเสริมสร้างสมรรถนะและองค์ความรู้แก่ครูสอน การศึกษาพิเศษตามระเบียบ ก.ค.ศ. ว่าด้วยเงินเพ่ิมสาหรับตาแหน่งที่มีเหตุพิเศษของข้าราชการครูและ บุคลากรทางการศึกษาที่ปฏิบัติหน้าที่สอนคนพิการ พ.ศ. 2556 โดยจัดให้สอดคล้องกับความต้องการ จาเป็นและสภาพบริบทในการจัดการศึกษาสาหรับนักเรียนพกิ ารเป็นรายบคุ คล จุดมุง่ หมาย 1. เพือ่ ให้ผู้เข้ารับการอบรมมีความรู้ความเขา้ ใจมีเจตคติทด่ี ีและถูกต้องเกี่ยวกับเรื่องของคนพิการ แต่ละประเภทสามารถจัดกิจกรรมการพัฒนาศักยภาพและจัดการเรียนการสอนเด็กพิการได้อย่าง เหมาะสม 2. เพื่อให้ผู้เข้ารับการอบรม มีความรู้ความเข้าใจและทักษะเก่ียวกับการจัดทาแผนการจัด การศึกษาเฉพาะบุคคล เทคนิคการจัดการเรียนการสอน การจัดบริการและสภาพแวดล้อมเพื่อส่งเสริม พัฒนาการและการเรียนรู้ การวัดและประเมินผลความก้าวหน้ารวมท้ังการจัดบริการต่างๆ ตามความ ต้องการจาเป็นของคนพกิ ารแตล่ ะบุคคล

7 วตั ถุประสงค์ เม่ือเสร็จสน้ิ การฝึกอบรมตามหลกั สตู รน้แี ลว้ ผเู้ ขา้ รับการฝกึ อบรมสามารถ 1. อธบิ าย ลกั ษณะของบคุ คลทม่ี คี วามบกพร่องแต่ละประเภท ตลอดจนหลักการจดั การศึกษา สาหรับคนพิการได้อย่างถูกต้อง 2. จัดทาแผนการจดั การศกึ ษาเฉพาะบคุ คล แผนการสอนรายบุคคล สื่อประกอบการสอน การวัด และประเมินผลการเรียนการสอน โดยใช้เทคนิคเฉพาะตามประเภทความพิการ จัดกิจกรรมเสริมสร้าง พฒั นาการ สง่ เสริมความสามารถพเิ ศษ ปรับสภาพแวดล้อม จัดหาสิ่งอานวยความสะดวก สื่อ บริการและ ความช่วยเหลืออื่นใดทางการศึกษาตามความต้องการจาเป็นของแต่ละบุคคล การจัดทาวิจัยในช้ันเรียน การจัดทารายงานการศึกษาเด็กเฉพาะกรณี และการจัดทารายงานโครงการในหน้าที่ที่รับผิดชอบได้อย่าง ถูกต้อง 3. มีเจตคติที่ดีและถูกต้อง ในการให้ความช่วยเหลือเด็กพิการแต่ละประเภทตลอดจนให้ คาปรึกษาด้านต่างๆ การเตรยี มความพร้อมด้านการเรียนรว่ มและการดารงชีวติ ในสงั คมได้อยา่ งถูกตอ้ ง 4. สามารถศึกษา ค้นควา้ วิจัยดา้ นการศึกษาพิเศษ เพื่อพัฒนาการเรียนรดู้ ้วยตนเอง โครงสร้างหลักสตู รการฝึกอบรม หลักสตู รการอบรมครูการศึกษาพิเศษ กรมสามัญศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ พุทธศักราช 2544 ปรับปรงุ พ.ศ. 2556 กระทรวงศกึ ษาธิการ มีองค์ประกอบท่ีสาคัญ 3 ส่วน คือ ความรู้ภาคทฤษฏี การฝึก ภาคปฏิบัติ และ การวัดและประเมินผล โดยผู้เข้ารับการฝึกอบรมทุกคนต้องเรียนรู้ภาคทฤษฏี และผ่าน การฝกึ ประสบการณ์ในภาคปฏิบตั ิ ตามจุดประสงค์ เนือ้ หาสาระ กจิ กรรมและเวลาท่หี ลักสูตรกาหนด ซึ่งมี รายละเอียดดงั นี้ สาระการอบรม การประเมนิ ผล 1. ภาคทฤษฏี 1.1 ศึกษาดว้ ยตนเอง 120 - ผา่ นการประเมนิ จากการทาแบบทดสอบ ได้ 200 ชัว่ โมง ชัว่ โมง คะแนนอยา่ งน้อยรอ้ ยละ 70 2. ภาคปฏิบัติ ภายใน 1 ปี 1.2 อบรมเข้ม 80 ช่วั โมง - มีเวลาในการอบรมอย่างน้อยรอ้ ยละ 80 การศึกษา - ผ่านการประเมนิ จากการทาแบบทดสอบ ได้ คะแนนอยา่ งน้อยร้อยละ 70 2.1 ฝกึ ประสบการณ์การสอน ผ่านการประเมินตามเกณฑค์ ุณภาพอย่างนอ้ ย 2 อยา่ งน้อย 1 ภาคเรียน ครง้ั 2.2 จดั ทาผลงานทางวชิ าการ มผี ลงานผ่านการประเมนิ ตามเกณฑ์คณุ ภาพทง้ั 2 2 รายการ รายการ 2.3 เข้ารว่ มกจิ กรรมสัมมนา ผ่านการรว่ มกจิ กรรมสมั มนา

8 1. ภาคทฤษฏี 200 ช่วั โมง 1.1 การศึกษาดว้ ยตนเอง 120 ชั่วโมง มสี าระสาคัญในเอกสารชุดการศึกษาด้วยตนเอง จานวน 15 เลม่ และศึกษาจากแหลง่ เรยี นรตู้ ่างๆ ตามขอบเขตการจดั การศกึ ษาสาหรบั บคุ คลทีม่ ีความบกพร่อง 9 ประเภท ดังนี้ 1) คู่มือการใชช้ ุดเอกสารศึกษาด้วยตนเอง 2) ความรพู้ นื้ ฐานทางการศึกษาพเิ ศษ 3) การจดั การศกึ ษาสาหรบั ผเู้ รียนทมี่ ีความต้องการพเิ ศษ 4) แผนการจดั การศึกษาเฉพาะบุคคล 5) กิจกรรมเพอ่ื การพฒั นาและฟ้ืนฟู ศกั ยภาพของผเู้ รยี นทม่ี ีความต้องการพเิ ศษ 6) การวิจัยในชน้ั เรยี น 7) การจดั การศกึ ษาสาหรบั บุคคลที่มีความบกพร่องทางการเหน็ 8) การจดั การศึกษาสาหรบั บุคคลท่ีมีความบกพร่องทางการได้ยนิ 9) การจดั การศกึ ษาสาหรบั บุคคลทมี่ ีความบกพร่องทางสตปิ ญั ญา 10) การจดั การศกึ ษาสาหรับบคุ คลท่มี ีความบกพร่องทางร่างกาย หรอื การเคลื่อนไหว หรอื สุขภาพ 11) การจัดการศึกษาสาหรับบุคคลทมี่ ีความบกพร่องทางการเรยี นรู้ 12) การจัดการศกึ ษาสาหรบั บคุ คลท่ีมีความบกพร่องทางการพดู และภาษา 13) การจัดการศึกษาสาหรับบุคคลท่มี ีความบกพร่องทางพฤติกรรม หรืออารมณ์ 14) การจัดการศกึ ษาสาหรบั บุคคลออทสิ ติก 15) การศึกษาสาหรับบุคคลพกิ ารซ้อน 1.2 การอบรมเข้ม 80 ช่ัวโมง การอบรบรมเข้มมีสาระสาคญั ในอบรม 80 ชวั่ โมง แบ่งเป็น 2 ส่วน คอื ส่วนท่ี 1 สาระสาคัญเกี่ยวกับความรู้ทั่วไปที่ครูผู้สอนทุกประเภทความพิการต้องศึกษา ได้แก่ ความรู้พื้นฐานทางการศึกษาพิเศษ การจัดการศึกษาสาหรับผู้เรียนท่ีมีความต้องการพิเศษ การจัดทา แผนการจัดการศึกษาเฉพาะบุคคลและช่วงเชื่อมต่อ/การจัดทาแผนการจัดบริการเฉพาะครอบครัวและ ช่วงเชื่อมต่อกิจกรรมเพ่ือการพัฒนาและฟื้นฟู ศักยภาพของผู้เรียนที่มีความต้องการพิเศษ และการวิจัย ในชั้นเรยี น จานวน 31 ชวั่ โมง ส่วนที่ 2 สาระสาคัญเกี่ยวกับความรู้เฉพาะประเภทความพิการ ได้แก่ ความรู้เฉพาะประเภท ความบกพร่องทางการได้ยิน ความบกพร่องทางสติปัญญา ความบกพร่องทางการเห็น ความบกพร่อง ทางร่างกายหรือสขุ ภาพหรือการเคลอ่ื นไหว ความบกพร่องทางการเรียนรู้ ความบกพร่องทางการพูดและ ภาษา ความบกพร่องทางพฤตกิ รรมหรอื อารมณ์ ภาวะออทิซึมและความพกิ ารซ้อน จานวน 49 ชั่วโมง

9 โดยมรี ายละเอยี ดดงั นี้ ส่วนท่ี 1 สาระสาคญั เกี่ยวกับความรู้ทั่วไป ประเภทความ สาระสาคัญ ระยะเวลา พกิ าร (ชัว่ โมง) ทกุ ประเภท 1.ความรูพ้ นื้ ฐานทางการศึกษาพิเศษ 4 3 ความพิการ 2.การจัดการศึกษาสาหรับผ้เู รียนทีม่ ีความต้องการพิเศษ 4 3. การจดั ทาแผนการจัดการศึกษาเฉพาะบคุ คลและชว่ งเชอื่ มต่อ/ 7 การจัดทาแผนการจัดบรกิ ารเฉพาะครอบครัวและช่วงเชอ่ื มต่อ 6 7 4.กจิ กรรมเพอื่ การพฒั นาและฟืน้ ฟู ศกั ยภาพของผเู้ รียนท่ีมีความ 31 ต้องการพเิ ศษ ระยะเวลา (ชั่วโมง) 5. การวจิ ยั ในช้นั เรียน 3 6. การศกึ ษาดูงาน 4 14 รวม 7 สว่ นที่ 2 สาระสาคัญเกี่ยวกับ ความรเู้ ฉพาะประเภทความพกิ าร 14 3 ประเภทความ สาระสาคัญ 4 พิการ 49 2.1 บกพร่อง 1.การประเมนิ ความสามารถพ้ืนฐานนกั เรียนที่มคี วามบกพรอ่ ง ทางการไดย้ ิน ทางการได้ยนิ เปน็ รายบุคคล 2. วิถีชีวิตและการปรบั สภาพแวดลอ้ ม 3. ภาษามือไทย 3. การพัฒนาศักยภาพ การฟังและการพูด 4. วิธสี อน/เทคนคิ การจดั การเรียนการสอนและการผลิตส่ือ สาหรับบุคคลทีม่ ีความบกพร่องทางการได้ยนิ 6. หลักสตู ร และการนาไปใช้ 7. การวดั ผลและประเมินผล 8. กรณีศกึ ษา รวม

10 ส่วนที่ 2 สาระสาคญั เกย่ี วกับ ความรู้เฉพาะประเภทความพิการ (ต่อ) ประเภทความ สาระสาคัญ ระยะเวลา พิการ (ช่ัวโมง) 1.การประเมนิ ความสามารถพน้ื ฐานนกั เรียนท่ีมีความบกพร่อง 2.2 บกพร่อง ทางสติปัญญาเป็นรายบคุ คล 7 ทางสติปญั ญา 2. การพัฒนาศักยภาพทกั ษะการดารงชีวิต 7 2. การปรบั พฤติกรรม 7 4. เทคนิคการสอน 14 5. การปรับสภาพแวดล้อม 3 6. การผลติ ส่ือสาหรับบคุ คลที่มคี วามบกพร่องทางสตปิ ัญญา 4 7. หลกั สูตร และการนาไปใช้ 3 8. การวัดผลและประเมนิ ผล 4 9. กรณศี กึ ษา 49 รวม ประเภทความ สาระสาคัญ ระยะเวลา พกิ าร (ชั่วโมง) 1. การประเมินความสามารถพน้ื ฐานนกั เรยี นท่ีมคี วามบกพร่อง 2.3 บกพร่อง ทางการการเห็นเปน็ รายบุคคล 4 ทางการเห็น 2. การใช้ส่อื และเทคโนโลยีสาหรบั บุคคลท่มี ีความบกพร่อง ทางการเห็น 3 3. ทักษะการสรา้ งความคุ้นเคยกบั สภาพแวดลอ้ มและการ เคลอื่ นไหว 7 4. การเขยี นอ่านอักษรเบรลล์ 7 5. การใช้ลกู คิดสาหรบั คนตาบอด 14 6. วิธสี อน/เทคนคิ การจดั การเรียนการสอนและการผลิตส่อื สาหรับบุคคลทม่ี ีความบกพร่องทางการเห็น 7 7. หลักสตู ร การนาหลกั สูตรไปใช้ การวัดผลและประเมินผล 7 8. กรณศี ึกษา 49 รวม

11 สว่ นท่ี 2 สาระสาคัญเกี่ยวกับ ความรเู้ ฉพาะประเภทความพิการ (ต่อ) ประเภทความ สาระสาคญั ระยะเวลา พกิ าร (ช่วั โมง) 2.4 บกพร่องทาง 1. การประเมนิ ความสามารถพ้ืนฐานของบุคคลท่มี คี วามบกพร่อง 3 ร่างกาย หรอื การ ทางรา่ งกาย หรอื การเคล่ือนไหว หรอื สุขภาพ เปน็ รายบคุ คล 7 เคลื่อนไหว 2. สอ่ื และเทคโนโลยี สาหรับบคุ คลทีม่ ีความบกพร่องทาง 18 7 หรือสุขภาพ ร่างกาย หรอื การเคลื่อนไหว หรอื สุขภาพ 7 3. การพฒั นาศักยภาพบุคคลท่ีมีความบกพร่องทางรา่ งกาย หรอื 3 4 การเคลื่อนไหว หรือสขุ ภาพ 49 4. กายอุปกรณ์ และการปรบั สภาพแวดลอ้ ม 5. เทคนคิ การสอนนกั เรยี นท่ีมีความบกพร่องทางร่างกาย หรอื การเคล่ือนไหว หรอื สขุ ภาพ 6. หลกั สูตรและการนาหลักสูตรไปใช้ 7. การวัดและประเมินผล 8. กรณศี ึกษา รวม ประเภทความ สาระสาคญั ระยะเวลา พิการ (ชว่ั โมง) 2.5 ความ 1.การประเมนิ ความสามารถพ้ืนฐานของบุคคลทมี่ ีความบกพร่อง 7 7 บกพร่องทางการ ทางการเรยี นร้เู ปน็ รายบุคคล 14 6 เรียนรู้ 2. ส่อื เทคโนโลยี นวตั กรรม สาหรับบุคคลทมี่ ีความบกพร่อง 15 49 ทางการเรียนรู้ 3.เทคนคิ การสอน การพัฒนาศักยภาพบุคคลที่มีความบกพร่อง ทางการเรยี นรู้ 4.การใช้สื่อส่งเสริมพฒั นาการเรียนรู้ของบุคคลท่ีมปี ญั หาทางการ เรยี นรู้ 5. การวดั และประเมนิ ผล การปรบั และจดั เทคโนโลยีสิ่งอานวย ความสะดวก ส่อื บริการ และความชว่ ยเหลอื อ่นื ใดทางการศกึ ษา 6. กรณศี กึ ษา รวม

12 ส่วนท่ี 2 สาระสาคญั เกยี่ วกับ ความรู้เฉพาะประเภทความพิการ (ต่อ) ประเภทความ สาระสาคัญ ระยะเวลา พกิ าร (ช่ัวโมง) 1. การประเมินความสามารถพื้นฐานของบุคคลที่มีความบกพร่อง 2.6 ความ ทางการพดู และภาษาเป็นรายบคุ คล 7 บกพร่อง 2. เทคนิค วธิ ีการพัฒนาศกั ยภาพบุคคลที่มีความบกพร่องทางการ ทางการพดู และ พดู และภาษา 7 ภาษา 3. สอ่ื เทคโนโลยี นวตั กรรมสาหรับบคุ คลที่มีความบกพร่อง ทางการพดู และภาษา 14 4.เทคโนโลยีสิ่งอานวยความสะดวก สือ่ บริการ และความ ชว่ ยเหลอื อืน่ ใดทางการศึกษา 6 5. การวดั และประเมนิ ผล 15 6. กรณศี กึ ษา รวม 49 ประเภทความ สาระสาคญั ระยะเวลา พิการ (ชว่ั โมง) 1.การประเมินความสามารถพนื้ ฐานของบุคคลที่มคี วามบกพร่อง 2.7 ความ ทางพฤตกิ รรมหรืออารมณ์เป็นรายบคุ คล 7 บกพร่องทาง 2. เทคนิค วธิ ีการชว่ ยเหลอื และการจัดการศกึ ษาสาหรบั บุคคลที่มี พฤติกรรมหรอื ความบกพรอ่ งทางพฤติกรรมหรอื อารมณ์ 14 อารมณ์ 3.การจดั การพฤตกิ รรมของบุคคลท่มี ีความบกพร่องทาง พฤติกรรมหรืออารมณ์ 12 4.นวัตกรรมและเทคโนโลยสี งิ่ อานวยความสะดวก สื่อ บริการ และความชว่ ยเหลืออนื่ ใดทางการศกึ ษา 10 5.การวัดและประเมนิ ผล 6 6. กรณศี ึกษา 49 รวม

13 สว่ นท่ี 2 สาระสาคญั เกย่ี วกับ ความร้เู ฉพาะประเภทความพกิ าร (ต่อ) ประเภทความ สาระสาคัญ ระยะเวลา พิการ (ช่ัวโมง) 1. การประเมนิ ความสามารถของบุคคลออทิสติกเปน็ รายบุคคล 6 2.เทคนิค วิธกี ารชว่ ยเหลือและการจดั การศึกษาสาหรบั บุคคลบคุ คล 14 10 ออทสิ ตกิ 10 2.8 บคุ คล 3. เทคโนโลยี นวตั กรรมการจดั การเรยี นรูส้ าหรับบคุ คลออทสิ ติก 9 ออทิสติก 4. นวัตกรรมและเทคโนโลยสี งิ่ อานวยความสะดวก ส่ือ บริการ และ ความช่วยเหลืออน่ื ใดทางการศึกษา 49 5. การวดั และประเมินผล 6. กรณศี ึกษา รวม ประเภทความ สาระสาคัญ ระยะเวลา พกิ าร (ชั่วโมง) 1. การประเมินความสามารถพ้ืนฐานของบุคคลพิการซ้อนเปน็ รายบุคคล 2.9 พิการซ้อน 2. เทคนคิ วธิ ีการช่วยเหลอื และการจัดการศกึ ษาสาหรบั บุคคลบุคคล 6 พิการซ้อน 3. การปรบั หลักสูตรและการจดั การเรียนรู้สาหรบั บุคคลพิการซอ้ น 12 4. สือ่ เทคโนโลยี และนวตั กรรมในการพัฒนาศักยภาพบุคคลพิการซ้อน 6 5.นวตั กรรมและเทคโนโลยีสิง่ อานวยความสะดวก สอ่ื บรกิ าร และ 10 ความช่วยเหลอื อ่ืนใดทางการศกึ ษา 6. การวดั และประเมนิ ผล 10 7. กรณศี ึกษา 5 รวม 49 2. ภาคปฏบิ ตั ิ ในการอบรมภาคปฏบิ ตั ิ ผู้เข้าอบรมต้องทากจิ กรรม 3 ส่วน ดังนี้ 2.1 ฝกึ ประสบการณ์การสอน อยา่ งนอ้ ย 1 ภาคเรยี น

14 ผู้เขา้ รับการฝกึ อบรมจะตอ้ งนาหลกั การ ทฤษฏี และแนวทางการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนไป ปฏิบตั ิการสอน ณ สถานศกึ ษาของผู้เข้ารับการฝึกอบรม หลังจากการฝึกอบรมภาคทฤษฏีแล้ว ระยะเวลา ไม่ตา่ กว่า 1 ภาคเรยี นและไมเ่ กิน 2 ภาคเรยี น โดยปฏิบตั ดิ งั นี้ 2.1.1 โรงเรียนกาหนดชั้นเรียนให้ผู้เข้ารับการฝึกอบรมปฏิบัติการสอนบุคคลที่มีความ บกพร่องแต่ละประเภท ตามทีเ่ ข้ารบั การอบรม 2.1.2 ผู้รบั การอบรมจัดทาแผนการจัดการศึกษาเฉพาะบุคคล (Individual Educational Program: IEP) และแผนการสอนรายบุคคล (Individual Implement Plan: IIP) ให้นักเรียนอย่างน้อย 1 ราย 2.1.3 ผู้รับการอบรมนาแผนการจัดการศึกษาเฉพาะบุคคล และแผนการสอนตามข้อ 2.1.2 ไปปฏบิ ัตจิ รงิ ในชั้นเรียน 2.1.4 ผู้รับการอบรมรับการนิเทศการประเมิน และตรวจสอบการปฏิบัติการสอน และจัดทาเอกสารทเ่ี กยี่ วขอ้ งจากผู้บรหิ ารสถานศกึ ษา หรอื คณะกรรมการจดั การอบรมอย่างนอ้ ย 2 ครั้ง 2.2 การจัดทาผลงานทางวิชาการ 2 รายการ ผเู้ ขา้ รับการฝกึ อบรมทกุ คนจะตอ้ งทาผลงานทางวิชาการศกึ ษาพเิ ศษจานวน 2 เรอื่ ง ในหวั ข้อดังน้ี 2.2.1 รายงานการวิจยั ในชน้ั เรยี น 2.2.2 รายงานผลงานทางวิชาการอ่ืนๆ 2.3 เข้ารว่ มสัมมนาทางวิชาการ ผู้เขา้ รบั การฝึกอบรมเข้าร่วมสัมมนาทางวิชาการ 1 ครง้ั ระยะเวลา 1-2 วนั ตามท่ีคณะกรรมการ จัดการอบรมกาหนด การวัดและประเมินผล การวัดและประเมินผลตามหลักสูตรครสู อนการศึกษาพิเศษ ปรับปรุง 2556 ประกอบดว้ ย 1. การวดั และประเมนิ ผลระหว่างการอบรมเขม้ ได้แก่ การสงั เกต การเข้ารับการฝึกอบรม การ ตรวจสอบผลงาน/ชิน้ งาน การทดสอบ 2. การวดั และประเมินผลภาคปฏิบตั ิ ได้แก่ การประเมินผลปฏบิ ตั กิ ารสอนในชน้ั เรยี น การจัดทา รายงานวิจยั ในชัน้ เรยี น 1 เรื่อง และการจดั ทารายงานผลงานทางวิชาการอ่ืน ๆ เช่น รายงานโครงการท่ี เกี่ยวข้องกบั การพัฒนาการเรียนการสอน การพัฒนาสอื่ นวตั กรรม เป็นต้น อกี 1 เรอ่ื ง เกณฑ์การการจบหลกั สตู ร 1. ผู้เขา้ รบั การฝกึ อบรมมเี วลาฝกึ อบรมไม่น้อยกวา่ ร้อยละ 80 2. ผูเ้ ขา้ รับการฝึกอบรมมีผลการประเมินระหว่างการอบรมเข้มผา่ นเกณฑ์ ร้อยละ 70 3. ผเู้ ขา้ รบั การฝึกอบรมได้รบั การนเิ ทศและประเมินผลการปฏบิ ัตงิ านการเรียนการสอนผ่าน เกณฑ์ 4. ผู้เขา้ รบั การฝกึ อบรมสง่ ผลงาน/ช้ินงานจากการปฏิบัตงิ านครบถว้ นตามเวลาที่กาหนด

หน่วยที่ 3 การดาเนนิ การจัดอบรมตามหลักสูตรการฝึกอบรมครูสอนการศกึ ษาพิเศษ กรมสามญั ศึกษา กระทรวงศกึ ษาธกิ าร พุทธศักราช 2544 ปรบั ปรุง พ.ศ. 2556 การจัดอบรมหลักสูตรการฝึกอบรมครูสอนการศึกษาพิเศษ กรมสามัญศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ พทุ ธศักราช 2544 ปรบั ปรุง พ.ศ. 2556 กาหนดใหห้ น่วยทจ่ี ัดอบรมต้องดาเนนิ การดังนี้ 1. แต่งต้งั คณะกรรมการจดั การอบรม กาหนดปฏิทนิ ปฏบิ ัตงิ านตามเงื่อนไขของหลกั สูตร ประชาสมั พนั ธก์ ารจัดอบรม 2. รับสมัครผู้เข้ารับการอบรม โดยประสานงานกับสถานศึกษาต่างๆ สังกัดสานักงานเขตพื้นท่ี การศึกษาประถมศกึ ษา เขตพืน้ ท่ีการศกึ ษามธั ยมศกึ ษา สานกั บริหารงานการศึกษาพิเศษ 3. กาหนดปฏิทินและตารางการอบรมตามลาดบั คือ 3.1 กาหนดปฏทิ ินให้ผเู้ ข้ารบั การอบรมศกึ ษาชุดเอกสารการเรยี นรดู้ ว้ ยตนเอง 3.2 กาหนดให้ผ้เู ข้ารบั การอบรมรบั การทดสอบจากการศึกษาชุดเอกสาร 3.3 ประกาศผลการทดสอบโดยกาหนดใหผ้ ู้ท่ีสอบผา่ นเกณฑ์ รอ้ ยละ 70 รายตัว ณ หน่วยฝกึ อบรม 3.4 กาหนดตารางการอบรมเขม้ 3.5 ดาเนนิ การฝกึ อบรมตามตารางท่ีกาหนดและกากับ ให้การอบรมเป็นตามหลักเกณฑ์และ เงอ่ื นไขของหลกั สูตร 4. การประเมินผลหลงั การอบรมเข้ม ให้หน่วยจัดอบรมดาเนินการทดสอบผู้เข้ารับการอบรมพร้อมท้ัง แจง้ ผลและมอบหมายงานรวมทั้งปฏิทินการนเิ ทศ ตดิ ตาม แก่ผ้เู ข้าอบรมผูเ้ ขา้ รบั การอบรม 5. การนิเทศติดตามและการประเมินผลการปฏิบัติการสอน กาหนดให้ผู้เข้ารับการอบรมจัดทา แผนการจัดการศึกษาเฉพาะบุคคล แผนการสอน ปฏิบัติการสอน โดยให้มีคณะกรรมการนิเทศติดตามภาค เรียนละ 1 คร้ัง รวมทง้ั ติดตามความก้าวหนา้ การจัดทาผลงานทางวชิ าการสองรายการ 6. การจัดสัมมนาให้ผู้เข้ารับการอบรม กาหนดให้ผู้เข้ารับการอบรมได้เข้าร่วมสัมมนาเพ่ือแลกเปล่ียน เรยี นรจู้ ากการปฏบิ ัตงิ านและการพฒั นาผลงาน/ชิน้ งานเม่อื ส้นิ สดุ การนิเทศครั้งท่ี 2 7. หนว่ ยจดั การอบรม รวบรวมข้อมูลจากการประเมนิ ผล และประมวลผลตัดสนิ ตามเกณฑท์ ่ีกาหนด รวมท้งั จัดทาแบบบนั ทกึ การประเมินผลผู้เข้ารบั การอบรม เสนอชอ่ื ผ้ผู า่ นเกณฑข์ อรับการวฒุ บิ ตั รจาก กระทรวงศกึ ษาธกิ าร 8. หน่วยจดั อบรมจดั ทาสรปุ และรายงานผลการอบรมตอ่ สานักบรหิ ารงานการศกึ ษาพเิ ศษ สานักงาน คณะกรรมการการศึกษาขั้นพ้ืนฐาน

16 กระบวนการและขน้ั ตอนการปฏิบตั ิของผู้ประสงคเ์ ข้ารบั การอบรม หลักสตู รการฝกึ อบรมครูสอนการศึกษาพเิ ศษ กรมสามัญศกึ ษา กระทรวงศกึ ษาธกิ ารพุทธศกั ราช 2544 ปรับปรุง พ.ศ. 2556 ก า ร พั ฒ น า ค รู แ ล ะ บุ ค ล า ก ร ท า ง ก า ร ศึ ก ษ า ต า ม ห ลั ก สู ต ร ก า ร ฝึ ก อ บ ร ม ค รู ส อ น ก า ร ศึ ก ษ า พิ เ ศ ษ กรมสามัญศกึ ษา กระทรวงศกึ ษาธกิ ารพุทธศักราช 2544 ปรบั ปรงุ พ.ศ. 2556 มีกระบวนการและข้ันตอน สาหรับหน่วยจดั อบรมและผ้ปู ระสงค์จะเขา้ รับการพัฒนาเพื่อรับวุฒิบัตรการศึกษาพิเศษน้ัน จะต้องดาเนินการ ตามลาดบั ทง้ั 3 ขน้ั ตอนดงั น้ี ขั้นตอนท่ี 1 : ภาคความรู้พืน้ ฐานเกีย่ วกบั การศกึ ษาพิเศษ ผู้สมัครเข้ารับการฝึกอบรมทุกคนจะต้องศึกษาชุดศึกษาด้วยตนเอง จานวน 15 เล่ม รวมท้ังศึกษาจากแหล่งเรียนรู้อ่ืน ๆ และเขา้ รับการทดสอบความรู้พื้นฐานเก่ียวกับการศึกษาพิเศษหาก สอบผา่ นเกณฑร์ ้อยละ 70 จงึ จะมสี ิทธเิ ข้าอบรมเขม้ ในข้นั ตอนที่ 2 ขัน้ ตอนที่ 2 : การอบรมเขม้ วิชาการศกึ ษาพเิ ศษเฉพาะทางและฝกึ ปฏบิ ตั ิ ผเู้ ขา้ อบรมจะเขา้ อบรมเข้มเฉพาะวชิ าการศึกษาพิเศษเฉพาะทาง เชน่ การจัดการศึกษาสาหรับ บคุ คลที่มีความบกพร่องทางการเห็น การจดั การศึกษาสาหรบั บุคคลที่มีความบกพร่องทางการไดย้ นิ การ จัดการศึกษาสาหรับบคุ คลที่มีความบกพรอ่ งทางสติปญั ญา เปน็ ตน้ รวมถึงการศึกษาดูงานในสถานศกึ ษาท่ี เกี่ยวขอ้ งและการฝกึ ปฏิบัติงานในสถานการณ์จริงในระหว่างการอบรม รวมระยะเวลาในการอบรมไม่น้อย กว่า 80 ชั่วโมง โดยผ้เู ข้าอบรมจะต้องไดร้ บั การประเมินผลตามเกณฑใ์ นด้านความรแู้ ละการปฏบิ ตั ิต่าง ๆ ร้อยละ 70 ขน้ั ตอนท่ี 3 : การฝึกปฏบิ ตั ิและการประเมนิ ผลในสถานศึกษา ผู้เข้าอบรมจะต้องฝึกปฏิบัติการสอนกับบุคคลที่มีความต้องการพิเศษ หรือ ปฏิบัติงานอื่น ๆ ทเี่ กยี่ วข้องกบั บุคคลทม่ี คี วามบกพร่องประเภทต่าง ๆ หรือกับบุคคลท่ีมีความต้องการพิเศษ และได้รับการ กากับ ติดตามผลประเมินผล จากคณะกรรมการท่ีได้รับมอบหมายอย่างน้อย 2 คร้ัง พร้อมทั้งจัดทา เอกสารวชิ าการประกอบการอบรมอย่างน้อย 2 ช้ิน รวมระยะเวลาในการปฏิบัติงานในข้ันตอนท่ี 3 ทั้งส้ิน 1 ปี (2 ภาคเรียน) นบั จากระยะเวลาอบรมเข้มในข้ันตอนที่ 2

17 แผนภมู ิการวัดและประเมินผลผเู้ ขา้ อบรมครกู ารศึกษาพเิ ศษ สานักงานคณะกรรมการศึกษาข้ันพ้นื ฐาน ภาคทฤษฎี ภาคปฏิบัติ ศกึ ษาด้วยตนเอง รบั การ อบรมเขม้ (80 ช่วั โมง) ผลงานทางวิชาการ ผลงานทางวชิ าการ การนิเทศ การเขา้ ทดสอบ (120 ช่วั โมง) ช้นิ ที่ 1 ชน้ิ ท่ี 2 คร้ังท่ี 1 ร่วมสัมมนา คร้ังที่ 2 ปฏบิ ัตงิ านตามที่ ศกึ ษาดูงาน ทดสอบตาม ทดสอบระหว่างการอบรม ฝาุ ยจดั อบรม (ดลุ พินิจของฝุายจดั อบรม) มอบหมาย จุดประสงค์รายวชิ า ทดสอบเม่ือส้นิ สดุ การอบรม (ใช้ข้อสอบจากส่วนกลางฉบับ (ดลุ พนิ ิจของฝาุ ยจดั อบรม) เดยี วกนั ทกุ จดุ อบรม) หมายเหตุ ทุกขนั้ ตอนต้องผ่านเกณฑ์การประเมนิ ร้อยละ 70

หนว่ ยท่ี 4 ชดุ เอกสารศึกษาดว้ ยตนเอง หลักสูตรการฝึกอบรมครูสอนการศึกษาพิเศษ กรมสามัญศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ พุทธศักราช 2544 ปรับปรุง พ.ศ. 2556 ได้จัดทาเอกสารประกอบหลักสูตรเรียกว่า “ชุดเอกสารศึกษาด้วยตนเอง” มีวัตถุประสงค์ให้ครู ผู้บริหาร และผู้สนใจ ได้มีโอกาสศึกษาและพัฒนาในด้านวิชาการศึกษาพิเศษ ประกอบดว้ ยกลมุ่ เปาู หมายดงั น้ี 1. ครูผู้สอนบุคคลทมี่ ีความต้องการพิเศษในโรงเรียนทัว่ ไปและโรงเรียนศึกษาสงเคราะห์ ที่เปดิ รบั เดก็ พกิ ารเรียนรว่ ม 2. ครผู ูส้ อนบุคคลที่มีความตอ้ งการพเิ ศษในโรงเรียนเฉพาะความพิการและศูนย์การศึกษาพิเศษ 3. ผูบ้ ริหาร บคุ ลากรทางการศึกษาพิเศษ ผู้ปกครองและผสู้ นใจอ่นื ๆ ชดุ เอกสารศึกษาดว้ ยตนเองชุดนปี้ ระกอบด้วยเอกสารทงั้ หมด 15 เล่ม ประกอบดว้ ย เลม่ ที่ 1 คู่มอื การใชช้ ุดเอกสารศึกษาดว้ ยตนเอง ประกอบด้วย 1. คานา 2. คาชแี้ จง หน่วยท่ี 1 ความเป็นมาและวตั ถปุ ระสงคข์ องการอบรมครูเพื่อใหไ้ ดร้ ับวุฒิบตั รครูการศึกษาพิเศษ หนว่ ยที่ 2 หลักสูตรการฝกึ อบรมครสู อนการศึกษาพเิ ศษ กรมสามญั ศกึ ษา กระทรวงศกึ ษาธกิ าร พุทธศกั ราช 2544 ปรับปรุง พ.ศ. 2556 หนว่ ยที่ 3 การดาเนนิ การจัดอบรมตามหลกั สตู รการฝึกอบรมครสู อนการศกึ ษาพเิ ศษ กรมสามญั ศึกษา กระทรวงศึกษาธกิ ารพทุ ธศักราช 2544 ปรบั ปรุง พ.ศ. 2556 หนว่ ยท่ี 4 ชดุ เอกสารศกึ ษาดว้ ยตนเอง หนว่ ยที่ 5 แนวทางการขอรับเงนิ เพิม่ หรอื คา่ ตอบแทนสาหรบั ตาแหน่งทม่ี เี หตพุ เิ ศษของข้าราชการครู และบุคลากรทางการศึกษา พนกั งานราชการ ลูกจ้างประจา และครูการศึกษาพิเศษอตั รา จา้ งช่ัวคราว 3. ภาคผนวก 4. คณะทางาน

19 เล่มที่ 2 ความร้พู นื้ ฐานทางการศกึ ษาพิเศษ ประกอบด้วย 1. คานา 2. คาช้ีแจง 3. แนวทางการใชช้ ดุ ศึกษาด้วยตนเอง หน่วยท่ี 1 ความรพู้ ื้นฐานทางการศกึ ษาพเิ ศษ ความหมาย หลกั การจดั การศึกษาพิเศษ ปรัชญา การศึกษาพเิ ศษ เหตุผลความจาเป็นและสภาพปัจจุบนั ของการจดั การศึกษาสาหรับบคุ คลทมี่ ี ความบกพร่อง การจาแนกประเภทความพกิ ารทางการศกึ ษา ตามประกาศ กระทรวงศกึ ษาธกิ าร เรอื่ ง กาหนดประเภทและหลักเกณฑ์ของคนพกิ ารทางการศึกษา พ.ศ. 2552 หนว่ ยท่ี 2 กฎหมายท่ีเก่ยี วขอ้ งกับการจดั การศกึ ษาสาหรับคนพิการ รฐั ธรรมนญู แห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศกั ราช 2550 พระราชบัญญตั ิการศกึ ษาแหง่ ชาติ พ.ศ. 2542 พระราชบญั ญตั ิการจดั การศกึ ษาสาหรับคนพิการ พ.ศ. 2551 พระราชบัญญตั สิ ่งเสรมิ และพฒั นาคุณภาพชีวติ คนพิการ พ.ศ. 2550 หนว่ ยท่ี 3 การใช้จิตวิทยาการศกึ ษา ความหมายและความสาคัญของจติ วทิ ยาการศึกษา ทฤษฎี แนวคิด เก่ียวกับจิตวทิ ยาการศกึ ษา จิตวทิ ยาพัฒนาการ ทฤษฎที เ่ี ก่ียวข้องกับพฒั นาการของมนษุ ย์ หนว่ ยท่ี 4 กระบวนการวดั และประเมินผลสาหรับผูเ้ รยี น การวัดและประเมนิ ผลการเรยี นรูแ้ นวทางการ วดั ประเมนิ ผลผู้เรยี นเรยี นรวม หนว่ ยท่ี 5 การประกันคณุ ภาพการศกึ ษาพิเศษ มาตรฐานการศึกษาศนู ย์การศกึ ษาพิเศษ มาตรฐานการ ศึกษาพเิ ศษขัน้ พื้นฐาน 4 ประเภทความบกพรอ่ ง เพื่อการประกนั คุณภาพภายในของ สถานศึกษา 4. สรปุ สาระสาคญั 5. แหล่งข้อมูลเพม่ิ เติมทตี่ ้องศึกษา 6. ภาคผนวก 7. คณะทางาน

20 เล่มท่ี 3 การจัดการศึกษาสาหรับบุคคลท่ีมีความต้องการพเิ ศษ ประกอบด้วย 1. คานา 2. คาชแ้ี จง 3. แนวทางการใชช้ ดุ ศึกษาด้วยตนเอง หน่วยท่ี 1 รปู แบบการจดั การศกึ ษาสาหรับผเู้ รียนทม่ี คี วามตอ้ งการพเิ ศษ รปู แบบการจัดการศึกษาของศนู ยก์ ารศึกษาพเิ ศษ รปู แบบการจัดการศึกษาของโรงเรยี น การศึกษาพเิ ศษ รูปแบบการจัดการศึกษาของโรงเรยี นเรียนรว่ ม รปู แบบการจัดการศึกษาของ ศนู ย์การเรยี นเฉพาะความพิการ หน่วยท่ี 2 การจัดบรกิ ารเพื่อเพิ่มประสิทธภิ าพการจดั การศึกษาสาหรบั ผู้เรยี นที่มีความตอ้ งการพเิ ศษ การให้บริการช่วยเหลือระยะแรกเริ่ม (Early Intervention: EI) การจัดทาแผนการจดั การศกึ ษาเฉพาะบุคคล (Individualized Education Program: IEP ) การจดั ทาแผนการใหบ้ ริการเฉพาะครอบครวั (Individual Family Service Plan: IFSP) การใหบ้ ริการช่วงเช่ือมตอ่ ของผู้เรียนทม่ี คี วามต้องการพิเศษ (Transition Services) ศูนยบ์ ริการสนับสนุนผู้เรียนท่ีมีความต้องการพิเศษ SSSC (Student Support Services Center) หนว่ ยท่ี 3 นวตั กรรมการจัดการศกึ ษาสาหรบั ผเู้ รียนท่ีมีความตอ้ งการพเิ ศษ การตอบสนองต่อการ ชว่ ยเหลือ เทคโนโลยีสง่ิ อานวยความสะดวก การออกแบบการเรยี นรู้ทีเ่ ป็นสากล กรอบแนวคิด SETT 4. สรุปสาระสาคญั 5. แหลง่ ขอ้ มลู เพม่ิ เติมท่ีต้องศึกษา 6. ภาพผนวก 7. คณะทางาน

21 เลม่ 4 แผนการจัดการศึกษาเฉพาะบุคคล ประกอบด้วย 1. คานา 2. คาชีแ้ จง 3. แนวทางการใช้ชุดศกึ ษาด้วยตนเอง หนว่ ยท่ี 1 ประวัติความเป็นมาของการจัดทาแผนการจัดการศึกษาเฉพาะบุคคล ความหมาย ๓ หลักการจัดทาแผนการจัดการศกึ ษาเฉพาะบุคคล วัตถปุ ระสงคข์ องการจดั ทาแผนการ จัดการศึกษาเฉพาะบคุ คล องคป์ ระกอบของของแผนการจัดการศกึ ษาเฉพาะบคุ คล กลุม่ เปูาหมายท่ไี ด้รบั ประโยชนจ์ ากแผนการจัดการศึกษาเฉพาะบุคคล ๘ หนว่ ยที่ 2 กระบวนการจัดทาแผนการจดั การศึกษาเฉพาะบุคคล ข้นั เตรยี มการ ขั้นจัดทาแผนการจดั การศกึ ษาเฉพาะบุคคล ข้ันการนาแผนการจดั การศกึ ษาเฉพาะบุคคลไปใช้ ขน้ั การประเมนิ ผลตามแผนการจดั การศึกษาเฉพาะบคุ คล ข้นั การสรุปและรายงานผล ข้นั การส่งตอ่ (Transfer) ๑๒ หนว่ ยท่ี 3 วิธีการจัดทาแผนการจัดการศึกษาเฉพาะบคุ คล องค์ประกอบของแผนการจดั การศึกษา เฉพาะบคุ คล ตัวอย่างแผนการจัดการศึกษาเฉพาะบุคคล (IEP) ตามทกั ษะการเรยี นรู้ ๑๖ แผนการสอนเฉพาะบคุ คล (IIP) ตามทักษะการเรยี นรู้ ตวั อย่างแผนการจัดการศกึ ษาเฉพาะ บคุ คล (IEP) ตามสาระการเรียนรู้ แผนการสอนเฉพาะบุคคล (IIP) ตามสาระการเรียนรู้ ๓ 4. สรุปสาระสาคัญ 5. แหลง่ ขอ้ มูลเพ่ิมเติมที่ต้องศกึ ษา 6. ภาพผนวก 7. คณะทางาน

22 เลม่ ที่ 5 กจิ กรรมเพื่อการพัฒนาและฟืน้ ฟูศกั ยภาพของบคุ คลทมี่ ีความต้องการพเิ ศษ ประกอบดว้ ย 1. คานา 2. คาชแ้ี จง 3. แนวทางการใชช้ ดุ ศกึ ษาด้วยตนเอง หนว่ ยที่ 1 ความหมาย จุดมงุ่ หมายและความสาคญั ของแนวทางการจัดกจิ กรรมเพื่อการฟน้ื ฟู สมรรถภาพและพฒั นาศักยภาพของผ้เู รียนท่ีมีความต้องการพิเศษ หน่วยที่ 2 กิจกรรมเพื่อการพฒั นาและฟ้ืนฟูสมรรถภาพของบคุ คลท่ีมีความต้องการพเิ ศษ กายภาพบาบัด กจิ กรรมบาบัด พลศึกษาเพื่อบรรดิการ การแก้ไขการพูด ศิลปะบาบดั ดนตรีบาบัด ธาราบาบดั กจิ กรรมนนั ทนาการ การบาบดั ทางเลอื กอนื่ ๆ กรณศี ึกษา หนว่ ยที่ 3 การทางานแบบทีมสหวชิ าชพี ระหว่างครู ผู้ปกครองและนักวิชาชพี ความหมาย รูปแบบการทางานแบบสหวิชาชีพ สรุปหลกั การทางานเป็นทีมสหวชิ าชพี 4. สรปุ สาระสาคญั 5. แหลง่ ขอ้ มูลเพมิ่ เติมทตี่ ้องศึกษา 6. คณะทางาน เลม่ ที่ 6 การวจิ ัยในช้ันเรยี น ประกอบดว้ ย 1. คานา 2. คาชแ้ี จง 3. แนวทางการใชช้ ดุ ศกึ ษาด้วยตนเอง หนว่ ยท่ี 1 แนวคดิ และหลักการเก่ียวกับการวิจัยในช้ันเรียน ความสาคัญของการวิจยั ในชั้นเรยี น ประโยชน์ของการวิจัยในชั้นเรียน ลักษณะของการวจิ ัยในช้ันเรยี น ประเภทของการวจิ ยั ในชั้นเรียน รปู แบบการวจิ ัยในชั้นเรียน หน่วยท่ี 2 การวางแผนการวจิ ัย การกาหนดชื่อเรื่องงานวิจัย การทบทวนวรรณกรรมทเี่ กี่ยวขอ้ ง การวางวางแผนการวิจยั และดาเนินการวิจยั หน่วยที่ 3 การเก็บรวบรวมข้อมูล การสรา้ งและพฒั นาการเครือ่ งมือเก็บข้อมูล การเก็บรวบรวมขอ้ มลู หน่วยที่ 4 การวิเคราะห์ข้อมูลและการเสนอผลการวิเคราะห์ การออกแบบการวเิ คราะหข์ อ้ มูล การเสนอผลการวเิ คราะห์ข้อมูล หนว่ ยท่ี 5 กกเาาลรร่มเนขทายี ่ีเน7สอนา้อกงผาอรลงิ จงาดั นกวาจิรัยศกึ อษงาคส์ปารหะรกับอบบคุ ในคลกทาร่ีมเขีคียวนาม5บบกพทร่อกงาทรจาดังกรปูารแเบหบ็นการพมิ พข์ องหน้า หน่วยท่ี 6 บทสรปุ และตัวอย่างการวจิ ยั ในชัน้ เรยี นด้านการศึกษาพเิ ศษ บทสรปุ ตวั อย่างการวจิ ยั ในช้ันเรยี นด้านการศึกษาพิเศษ 4. คณะทางาน

23 เล่ม 7 การจัดการศึกษาสาหรบั บคุ คลทม่ี คี วามบกพรอ่ งทางการเหน็ ประกอบด้วย 1. คานา 2. คาช้แี จง 3. แนวทางการใชช้ ุดศกึ ษาดว้ ยตนเอง หน่วยที่ 1. ความรู้ทวั่ ไปเกีย่ วกบั บคุ คลที่มคี วามบกพร่องทางการเห็น ความหมายและประเภท บุคคลท่ีมี ความบกพร่องทางการเหน็ ลกั ษณะของบุคคลท่ีมีความบกพร่องทางการเห็น สเาลเหม่ ตทุข่ี 8องคกวาารมจดั กบากรพศรกึ ่อษงาทสาางหกรารบั เบหคุ็นคลกทารี่มปคี ูอวงากมันบคกวพามร่อบงกทพารง่อกงาทราไงดก้ยาินรเห็น ประวตั ิ การจดั การศึกษาสาหรบั บคุ คลท่ีมีความบกพร่องทางการเห็น หนว่ ยที่ 2. หลักการ เทคนคิ วิธกี ารช่วยเหลอื และการจดั การศกึ ษาสาหรับบุคคลที่มีความบกพร่อง ทางการ เห็น การชว่ ยเหลือระยะแรกเริ่มและการเตรยี มความพรอ้ ม การชว่ ยเหลือระยะ แรกเร่ิมและการ เตรียมความพรอ้ ม การอ่าน และการเขยี นอกั ษรเบรลล์ การสร้าง ความค้นุ เคยกับสภาพแวดล้อม และการเคลือ่ นไหว ทักษะการดารงชีวติ ของบคุ คลทม่ี ี ความบกพรอ่ งทางการเหน็ นวตั กรรมและ เทคโนโลยี สิง่ อานวยความสะดวก ส่ือ.บรกิ าร และความช่วยเหลืออน่ื ใด ทางการศึกษาสาหรบั นักเรยี นที่มคี วามบกพร่องทางการเหน็ 4. สรปุ สาระสาคญั 5. แหล่งขอ้ มูลเพิ่มเติมท่ตี ้องศึกษา 6. ภาคผนวก 7. คณะทางาน เล่ม 8 การจัดการศกึ ษาสาหรบั บคุ คลที่มคี วามบกพรอ่ งทางการได้ยนิ ประกอบด้วย 1. คานา 2. คาชี้แจง 3. แนวทางการใชช้ ุดศกึ ษาดว้ ยตนเอง หนว่ ยท่ี 1 ความรูท้ ่ัวไปเก่ยี วกับบคุ คลทมี่ ีความบกพร่องทางการไดย้ ิน ความหมาย ประเภทของ ความบกพร่องทางการไดย้ ิน ลกั ษณะของเด็กที่มีความพกพร่องทางการได้ยนิ หนว่ ยที่ 2 หลักการ เทคนิค วิธีการช่วยเหลือและการจัดการศึกษาสาหรบั บุคคลท่ีมีความบกพร่อง ทางการได้ยิน การชว่ ยเหลอื ระยะแรกเรมิ่ และเตรยี มความพร้อม การส่อื สาร ภาษา และวัฒนธรรมของบคุ คลที่มีความบกพร่องทางการได้ยนิ การจัดการเรยี นรสู้ าหรับ บุคคลที่มคี วามบกพรอ่ งทางการได้ยนิ นวัตกรรมและเทคโนโลยี ส่ิงอานวยความสะดวก ส่อื บรกิ าร และความช่วยเหลืออ่ืนใดทางการศึกษา 4. สรุปสาระสาคญั 5. แหลง่ ขอ้ มลู เพ่ิมเติมท่ีต้องศกึ ษา 6. ภาคผนวก 7. คณะทางาน

24 เล่มท่ี 9 การจดั การศกึ ษาสาหรบั บุคคลทมี่ คี วามบกพรอ่ งทางสติปัญญา ประกอบด้วย 1. คานา 2. คาช้แี จง 3. แนวทางการใช้ชดุ ศึกษาดว้ ยตนเอง หน่วยท่ี 1 ความรู้ทัว่ ไปกับบคุ คลทมี่ ีความบกพร่องทางสติปญั ญา หนว่ ยท่ี 2 หลักการ เทคนิค วธิ ีการช่วยเหลอื และการจัดการศึกษาสาหรบั บุคคลทีม่ ีความบกพร่องทาง สตปิ ญั ญา ประเมิน คัดกรองเบื้องต้น เพ่ือทราบปัญหาและสาเหตุของปัญหาวางแผนช่วยเหลือ หลกั การการใหค้ วามช่วยเหลอื ระยะแรกเร่ิม/แรกพบ และเทคนิควธิ กี ารในการชว่ ยเหลอื ทกั ษะการดารงชีวิตของบุคคลท่มี ีความบกพร่องทางสติปัญญา การจดั การเรยี นรูส้ าหรับบุคคลทีม่ ีความบกพร่องทางสติปญั ญา เทคนิคการสอนเชงิ พฤติกรรม นวัตกรรม และเทคโนโลยี ส่ิงอานวยความสะดวก สอ่ื บริการ และความชว่ ยเหลอื อื่นใด ทางการศึกษา 4. สรุปสาระสาคญั 5. แหล่งขอ้ มูลเพมิ่ เติมทตี่ ้องศึกษา 6. คณะทางาน

25 เล่มที่ 10 การจดั การศกึ ษาสาหรบั บคุ คลที่มคี วามบกพร่องทางรา่ งกาย หรือการเคลื่อนไหว หรือสขุ ภาพ ประกอบด้วย 1. คานา 2. คาช้แี จง 3. แนวทางการใช้ชุดศึกษาด้วยตนเอง หนว่ ยที่ 1 ความรู้ทว่ั ไปเก่ียวกับบคุ คลท่ีมีความบกพร่องทางรา่ งกาย หรือการเคล่อื นไหว หรอื สุขภาพ ความหมาย สาเหตุ ลักษณะโรคหรือสภาวะที่ทาใหเ้ กดิ ความบกพรอ่ ง ประวตั คิ วามเปน็ มาของโรงเรียนเฉพาะความพกิ ารด้านรา่ งกายหรือการเคลื่อนไหวสขุ ภาพใน ประเทศไทย หนว่ ยที่ 2 หลักการ เทคนิค วธิ กี ารชว่ ยเหลือและการศกึ ษาสาหรับบคุ คลท่มี ีความบกพร่องทาง รา่ งกายหรอื การเคลื่อนไหวหรอื สุขภาพ แนวทางการให้บรกิ ารชว่ ยเหลอื ระยะแรกเริ่มสาหรับบคุ คลทมี่ คี วามบกพร่องทางรา่ งกายหรือ การเคลอ่ื นไหวหรือสุขภาพ การวัดและประเมินผลการเรียนรู้ การวดั และประเมนิ ผลตามแนวทางของหลักสตู ร แกนกลาง การศึกษาข้ันพนื้ ฐาน พทุ ธศกั ราช 2551 4. สรุปสาระสาคญั 5. แหล่งขอ้ มูลเพิม่ เติมทีต่ ้องศกึ ษา 6. ภาคผนวก 7. คณะทางาน

26 เล่มที่ 11 การจัดการศึกษาสาหรบั บคุ คลท่ีมีความบกพร่องทางการเรียนรู้ ประกอบดว้ ย 1. คานา 2. คาชแี้ จง 3. แนวทางการใช้ชุดศึกษาด้วยตนเอง หน่วยท่ี 1 ความรู้ท่ัวไปเกย่ี วกับบุคคลทีมคี วามบกพร่องทางการเรียนรู้ หน่วยที่ 2 การตรวจสอบ ประเมนิ คัดกรอง/คดั แยกผเู้ รียนท่ีมีความบกพร่องทางการเรียนรู้ (กรณีศึกษา) หนว่ ยที่ 3 หลกั การ รปู แบบ เทคนิค/วธิ ีการสอน และการจัดหา ผลติ และใชเ้ ทคโนโลยี สิง่ อานวยความสะดวก ส่อื บรกิ ารและความช่วยเหลืออ่ืนใดทางการศึกษาสาหรับ บุคคลทีม่ คี วามบกพร่องทางการเรยี นรู้ (กรณีศึกษา) หน่วยท่ี 4 การวดั ประเมินผล และตัดสินผลการเรยี นของผ้เู รียนทีม่ คี วามบกพร่องทางการเรียนรู้ (กรณีศึกษา) หนว่ ยท่ี 5 บทสรุปและแนะนาแหล่งศกึ ษาเพ่ิมเติม 4. สรปุ สาระสาคัญ 5. แหลง่ ขอ้ มูลเพิ่มเติมทต่ี ้องศึกษา 6. ภาคผนวก 7. คณะทางานกรณีศึกษา เลม่ ท่ี 12 การจัดการศกึ ษาสาหรับบคุ คลทมี่ คี วามบกพร่องทางการพูดและภาษา ประกอบดว้ ย 1. คานา 2. คาชแี้ จง 3. แนวทางการใชช้ ุดศึกษาด้วยตนเอง หนว่ ยที่ 1 ความรู้ท่ัวไปเก่ียวกับบคุ คลที่มคี วามบกพร่องทางการพูดและภาษา ความหมาย การพดู ภาษา หน่วยที่ 2 หลกั การ เทคนิค วิธีการชว่ ยเหลือและการจดั การศกึ ษาสาหรบั บคุ คลท่ีมีความบกพร่อง ทางการพูดและภาษา ปจั จัยทมี่ ผี ลต่อการพฒั นาภาษาและการพูด  การประเมินและการวินิจฉยั หลกั การสอน 4. สรุปสาระสาคัญ 5. แหล่งข้อมูลเพม่ิ เติมทตี่ ้องศกึ ษา 6. ภาคผนวก 7. คณะทางาน 

27 เล่มที่ 13 การจดั การศกึ ษาสาหรบั บุคคลที่มีปญั หาทางพฤตกิ รรมหรืออารมณ์ ประกอบดว้ ย 1. คานา 2. คาชแี้ จง 3. แนวทางการใชช้ ุดศึกษาดว้ ยตนเอง หน่วยท่ี 1. ความรทู้ ว่ั ไปเกีย่ วกบั บคุ คลท่มี ีความบกพร่องทางพฤติกรรมหรืออารมณ์ ความหมาย ลกั ษณะและประเภทของบุคคลท่ีมีความบกพร่องทางพฤติกรรมหรืออารมณ์ ประวัติความ เป็นมาทางการศึกษา หนว่ ยที่ 2. หลักการ เทคนคิ วธิ ีการชว่ ยเหลือและการจดั การศกึ ษาสาหรับบุคคลที่มีความบกพร่องทาง พฤตกิ รรมหรืออารมณ์ การประเมนิ คดั กรองเบ้อื งต้น เพ่ือทราบปัญหาและสาเหตุของ ปญั หาวางแผนชว่ ยเหลอื การจดั การพฤติกรรมของบุคคลที่มีความบกพร่องทางพฤติกรรม หรอื อารมณ์ การจดั การเรยี นรสู้ าหรับบคุ คลที่มีความบกพร่องทางพฤตกิ รรมหรอื อารมณ์ นวตั กรรมและเทคโนโลยี ส่ิงอานวยความสะดวก สื่อ บริการและความชว่ ยเหลอื อน่ื ใดทาง การศกึ ษาการวดั และประเมนิ ผล 4. สรปุ สาระสาคญั 5. แหล่งขอ้ มลู เพม่ิ เติมท่ตี ้องศกึ ษา 6. ภาคผนวก 7. คณะทางาน เล่มท่ี 14 การจดั การศกึ ษาสาหรับบคุ คลออทสิ ติก ประกอบด้วย 1. คานา 2. คาช้ีแจง 3. แนวทางการใชช้ ดุ ศกึ ษาด้วยตนเอง หนว่ ยท่ี 1. ความรทู้ ั่วไปเกี่ยวกบั บุคคลออทสิ ติก หน่วยที่ 2. วธิ กี ารชว่ ยเหลือและการจดั การศึกษาสาหรับบุคคลออทสิ ติก หนว่ ยที่ 3. เทคนคิ การชว่ ยเหลือบคุ คลออทสิ ติกตามแนวทาง ‘TEACCH’ หนว่ ยที่ 4. การส่ือสารของบุคคลออทสิ ตกิ หน่วยท่ี 5. การจัดการพฤติกรรมออทสิ ติก หน่วยท่ี 6. การจัดกเาลรม่เรทยี ี่ น1ร5ว่ กมาสราจหัดรับกานรกั ศเรึกียษนาอสอาทหิสรตับิกบุคคลพกิ ารซ้อน หน่วยที่ 7. การสอนนกั เรยี นออทสิ ติก 4. สรปุ สาระสาคญั 5. แหล่งข้อมูลเพ่มิ เติมทตี่ ้องศึกษา 6. ภาคผนวก 7. คณะทางาน

28 เล่มที่ 15 การศกึ ษาสาหรับบคุ คลพิการซอ้ น ประกอบด้วย 1. คานา 2. คาช้แี จง 3. แนวทางการใชช้ ุดศึกษาดว้ ยตนเอง หน่วยที่ 1 ความรู้ท่ัวไปเก่ยี วกับบคุ คลพิการซอ้ น หนว่ ยที่ 2 หลักการ เทคนิค วธิ กี ารช่วยเหลือและการจัดการศกึ ษาสาหรับบคุ คลพิการซ้อน หนว่ ยท่ี 3 การปรบั พฤติกรรมทีท่ ้าทาย หน่วยท่ี 4 ทักษะการดารงชวี ติ กบั บุคคลพกิ ารซ้อน หนว่ ยที่ 5 การจัดการเรียนรสู้ าหรับนักเรยี นพิการซอ้ น หน่วยที่ 6 การจดั ท่าทางสาหรับบุคคลพิการซอ้ น หน่วยที่ 7 การจดั สภาพแวดลอ้ มเพ่ือส่งเสรมิ การเขา้ ถึงและใช้ประโยชน์ หน่วยที่ 8 การฟ้ืนฟูสมรรถภาพบุคคลพิการซอ้ น และกรณีตัวอยา่ ง 4. สรปุ สาระสาคัญ 5. แหล่งข้อมลู เพมิ่ เติมทต่ี ้องศกึ ษา 6. ภาคผนวก 7. คณะทางาน

หน่วยที่ 5 แนวทางการขอรับเงนิ เพ่ิมหรอื ค่าตอบแทนสาหรับตาแหนง่ ทม่ี ีเหตพุ เิ ศษ ของขา้ ราชการครแู ละบคุ ลากรทางการศกึ ษา พนกั งานราชการ ลูกจ้างประจา และครกู ารศกึ ษาพิเศษอัตราจา้ งช่วั คราว สานักงานคณะกรรมการขา้ ราชการครแู ละบุคลากรทางการศึกษาตระหนักถึงความสาคัญของการ พัฒนาครูสอนการศึกษาพิเศษจึงอนุมัติให้หน่วยงานท่ีเก่ียวข้องได้ใช้หลักสูตรที่ผ่านการเห็นชอบของ ก.ค.ศ. พัฒนาครูการศึกษาพิเศษท่ีได้ปฏิบัติงานไปแล้วให้ได้เพิ่มพูนความรู้ความสามารถ เมื่อได้พัฒนา ตนเองตามหลกั เกณฑจ์ นไดร้ บั วุฒิบัตรครสู อนการศกึ ษาพิเศษแล้ว ไดก้ าหนดระเบยี บเพ่อื ให้ข้าราชการครู ไดร้ บั เงินเพิม่ เนือ่ งจากพจิ ารณาว่าครทู ี่ปฏบิ ัตงิ านกบั เด็กพิการมีภาระงานท่ีเป็นงานท่ีมีลักษณะยากลาบาก ต้องใชค้ วามอดทนสงู และตรากตราในการทางาน ตลอดจนตอ้ งใช้ความรู้ ความชานาญ และความเอาใจใส่ เป็นพเิ ศษตอ่ คนพิการ ระเบียบดงั กล่าวมกี ารปรบั เปลยี่ นตามการเปล่ยี นแปลงโครงสร้างการบริหาราชการ มาตรการดา้ นอตั รากาลังข้าราชการ ทาให้ผู้ปฏิบัติหน้าที่ครูการศึกษาพิเศษมิได้จากัดเฉพาะข้าราชการใน โรงเรียนเฉพาะความพิการเท่านั้น แต่หมายรวมถึงข้าราชการครูในโรงเรียนเรียนร่วมหรือหน่วยงานอ่ืนท่ี จัดการศึกษาสาหรับคนพิการ ครูอัตราจ้างช่ัวคราว พนักงานราชการ และลูกจ้างประจา ท่ีมีคุณสมบัติ และปฏบิ ัติงานตามเกณฑท์ ่กี ฎหมายกาหนด โดยมีกฎหมายทเี่ กี่ยวขอ้ งดังน้ี 1. ระเบียบ ก.ค.ศ.วา่ ดว้ ยเงนิ เพิ่มสาหรับตาแหน่งที่มีเหตุพิเศษของข้าราชการครูและบุคลากร ทางการศึกษาทปี่ ฏิบตั หิ น้าทส่ี อนคนพกิ าร พ.ศ. 2556 2. ระเบียบกระทรวงการคลัง ว่าด้วยเงินเพิ่มสาหรับตาแหน่งที่มีเหตุพิเศษของลูกจ้างประจา พ.ศ. 2551 3. ประกาศคณะกรรมการบริหารพนักงานราชการ เร่ืองค่าตอบแทนสาหรับตาแหน่งที่มีเหตุ พิเศษของพนกั งานราชการ 4. ระเบียบกระทรวงศึกษาธิการ ว่าด้วยค่าตอบแทนพิเศษครูท่ีสอนนักเรียนพิการในโรงเรียน เอกชน พ.ศ. 2549 5. ระเบียบกระทรวงศึกษาธิการ ว่าด้วยค่าตอบแทนพิเศษครูที่สอนนักเรียนพิการในโรงเรียน เอกชน ฉบบั ท่ี 2 พ.ศ. 2550 ผู้ที่ประสงค์จะขอรับเงินเพ่ิมสาหรับตาแหน่งด้วยเหตุพิเศษควรศึกษากฎหมายที่เก่ียวข้องเพ่ือ ตรวจสอบหลักเกณฑ์สาหรับการปฏิบัติให้เข้าใจและใช้เป็นแนวทางในการดาเนินการให้ถูกต้องเพ่ือครู การศึกษาพิเศษจะได้รับสิทธิ์ตามกฎหมาย อน่ึง ในการดาเนินการขอรับเงินเพ่ิมสาหรับตาแหน่งท่ีมีเหตุ พิเศษ ของครูการศึกษาพิเศษ ครูการศึกษาพิเศษกรณีเรียนร่วม ครูการศึกษาพิเศษอัตราจ้างช่ัวคราว และลกู จา้ งประจา ตามระเบียบข้างต้น ครูการศึกษาพิเศษที่ประสงค์จะขอรับสิทธ์ิควรร่วมดาเนินการกับ สถานศกึ ษาในการจดั ทาเอกสารทเี่ กีย่ วข้องเพื่อใช้ประกอบการดาเนินการ เอกสาร หลักฐานที่ใช้ประกอบ ได้แก่ 1. แบบคาขอรับเงนิ เพ่มิ สาหรับตาแหนง่ ท่มี ีเหตุพิเศษ 2. แบบรายงานข้อมูลขา้ ราชการครูทไ่ี ดร้ บั คาสง่ั อนมุ ตั ิเงนิ เพ่ิมสาหรับตาแหน่งทม่ี ีเหตุพเิ ศษ

30 3. บัญชีแสดงจานวนนักเรียนประจาปีการศึกษา โดยระบุประเภทของนักเรียนในโรงเรียน เชน่ นักเรียนไป - กลบั นักเรียนประจา นกั เรียนพิการ 4. ตารางสอนรวม เป็นตารางสอนที่โรงเรียนจัดทาอย่างสมบูรณ์ และตารางสอนจะต้องระบุ ชอื่ โรงเรยี น ภาคเรียน ปีการศึกษา วัน เวลา ระดับชั้นทุกช้ัน ช่ือครูผู้สอนกากับไว้ทุกคาบพร้อมทั้งให้รอง ผู้อานวยการฝุายวิชาการ และผู้อานวยการสถานศึกษารับรองความถูกต้อง (กรณีสอนระดับปฐมวัยหรือ เตรยี มความพรอ้ มใหส้ รุปลกั ษณะการจดั การเรียนการสอนด้วย) 5. ตารางสอนรายบุคคล เป็นตารางสอนทโี่ รงเรียนจัดทาอย่างสมบูรณ์ และตารางสอนจะต้อง ระบชุ อื่ โรงเรียน ภาคเรยี น ปกี ารศึกษา ช่ือครผู ู้สอนเปน็ รายบคุ คล วัน เวลา ระดบั ชน้ั และครูผู้สอนลงช่ือ กากับตารางสอน พร้อมทั้งให้รองผู้อานวยการฝุายวิชาการ และผู้อานวยการสถานศึกษารับรองความ ถูกตอ้ ง (กรณสี อนระดบั ปฐมวยั หรือเตรียมความพรอ้ มใหส้ รปุ ลกั ษณะการจดั การเรียนการสอนดว้ ย) 6. ตารางสอนเสริมวิชาการ เป็นตารางสอนที่โรงเรียนจัดทาอย่างสมบูรณ์ และตารางสอน จะต้องระบุช่ือโรงเรยี น ภาคเรยี น ปกี ารศึกษา ช่อื ครผู ู้สอนเป็นรายบุคคล ชื่อนักเรียนพิการท่ีมารับบริการ เสริมวชิ าการ วัน เวลา ระดบั ชั้น และใหค้ รผู ้สู อนลงช่ือกากับตารางสอน พร้อมทั้งให้รองผู้อานวยการฝุาย วชิ าการ และผ้อู านวยการสถานศกึ ษารับรองความถูกต้อง 7. สาเนาวุฒิปริญญาทางการศึกษาพิเศษ หรือประกาศนียบัตรบัณฑิตทางการศึกษาพิเศษ หรือวฒุ บิ ัตรผ่านการอบรมดา้ นการศึกษาพิเศษทกี่ .ค.ศ. รบั รอง 8. สาเนาคาสั่งบรรจุแต่งต้ัง คาสั่งย้าย คาสั่งในกรณีช่วยราชการ คาส่ังมอบหมายการปฏิบัติ หน้าท่ี กรณีครูการศึกษาพิเศษอัตราจ้างช่ัวคราวให้ส่งสาเนาคาส่ังให้ปฏิบัติหน้าท่ีเกี่ยวกับการเรียนการ สอนใหก้ บั นักเรียนพิการและสาเนาสญั ญาจา้ ง 9. กาหนดปิด-เปดิ ภาคเรียนของสถานศึกษา (ยกเวน้ ศูนย์การศกึ ษาพเิ ศษใหส้ ่งคาชี้แจงกรณีไม่ มีการเปดิ -ปดิ ภาคเรียน) 10. สาเนาบัตรประจาตัวคนพิการ หรือเอกสารรับรองความพิการ หรือใบรับรองแพทย์จาก แพทย์เฉพาะทางหรือโรงพยาบาลของทางราชการ 11. สาเนาแผนการจดั การศกึ ษาเฉพาะบคุ คล (Individualized Education Program: IEP) 12. สาเนา ก.พ.7 13. สาเนาใบสาคญั สมรสหรือสาเนาเอกสารการเปลี่ยนช่ือตวั หรอื ชอื่ สกุล (กรณีชื่อตัว ชื่อสกุล ไม่ตรงกบั วฒุ ิการศกึ ษา หรือวฒุ บิ ัตร) ดังนั้น การขอรับเงินเพิ่มหรือค่าตอบแทนสาหรับตาแหน่งที่มีเหตุพิเศษของข้าราชการครูและ บุคลากรทางการศึกษา พนักงานราชการ ลูกจ้างประจาและครูการศึกษาพิเศษอัตราจ้างช่ัวคราว ให้ สถานศึกษาได้นาระเบียบท่ีกล่าวถึงข้างต้นมามาใช้และตรวจสอบเอกสารต่างๆ เพื่อรับรองความถูกต้อง ก่อนจดั สง่ ตามเวลาท่กี าหนด

บรรณานกุ รม กลมุ่ สนับสนุนและส่งเสริมการศึกษาพเิ ศษ สานักบรหิ ารงานการศึกษาพิเศษ มปป. แนวปฏิบัตกิ ารขอรบั เงนิ เพ่ิมสาหรับตาแหนง่ ท่ีมีเหตุพเิ ศษหรือคา่ ตอบแทนสาหรบั ตาแหนง่ ท่ีมเี หตุพิเศษของครูการศกึ ษา พิเศษ อัดสาเนา. หนว่ ยศึกษานเิ ทศก์ กรมสามัญศกึ ษา(2544). คู่มอื เอกสารชดุ การศึกษาดว้ ยตนเอง. อัดสาเนา. สานกั งานคณะกรรมการข้าราชการครูและบุคลากรทางการศกึ ษา.2556. ระเบยี บ ก.ค.ศ.วา่ ด้วยเงนิ เพ่ิม สาหรบั ตาแหนง่ ทมี่ เี หตพุ เิ ศษของขา้ ราชการครแู ละบคุ ลากรทางการศึกษาทป่ี ฏิบตั ิหนา้ ทส่ี อนคนพิการ พ.ศ. 2556 ราชกจิ จานเุ บกษา เลม่ ที่ 130 ตอนพิเศษ 71 ง ค้นเมื่อวันที่ 20 กรกฎาคม 2556 ที่ http://www.kkzone1.go.th/new3/index.php?topic=7943.0

ภาคผนวก