นสพ

THAITHAN NEWS แนวคดิ จักรวรรดนิ ิยม แนวคดิ จักรวรรดินิยม หมายถึง?? เป็ นลัทธิการปกครองและการดําเนิน น โ ย บ า ย ต่ า ง ป ร ะ เ ท ศ ข อ ง ช า ติ ยุ โ ร ป ใ น ก ล า ง คริสต์ศตวรรษท่ี 19 ในการขยายอาํ นาจและการ แสวงหาผลประโยช น์ในดินแดนหรื อประเทศที่ อ่อนแอกว่า และนําไปสู่การแข่งขนั ทางการค้า เศรษฐกิจ และการทหาร จนนาํ ไปสู่ความขดั แยง้ ระหว่างประเทศและกลายเป็ นสงครามในท่ีสุด… อา่ นตอ่ หนา้ 2 ความเป็ นมาของแนวคดิ จกั รวรรดิ แนวคดิ จักรวรรดนิ ิยม ความเป็ นมา?? นิยม สามารถแบ่งออกได้ เกิดข้ึนเมื่อยุโรปเขา้ สู่ยุคแห่งการคน้ พบและการ เป็ น 2 สมยั ได้แก่?? สาํ รวจทางทะเล โดยโปรตุเกสเป็ นชาติแรกท่ีเร่ิมแสวงหา ดินแดนโพน้ ทะเล… อา่ นตอ่ หนา้ 2 อ่านต่อหนา้ 2 แรงผลกั ดนั การขยายตวั ของแนวคดิ จกั รวรรดนิ ิยม แรงผลกั ดนั ทางการเมืองเพ่อื การมีสิทธิครอบครองดินแดนมากข้ึน แรงผลกั ดนั ทางเศรษฐกิจ เพอ่ื แสวงหาวตั ถดุ ิบ ตลาดการคา้ และวตั ถุปัจจยั อื่นๆ ที่จาํ เป็นแก่การดาํ รงชีวติ การขยายอาํ นาจ อ่านตอ่ หนา้ 3 แนวคดิ สังคมแบบดาร์วนิ แนวความคิดสังคมแบบดาร์วินท่ีว่าส่ิงมีชีวิต ที่แขง็ แรงท่ีสุดและเหมาะสมที่สุดเท่าน้นั จึงจะมีชีวิต อยรู่ อดได้ ไดม้ ีผนู้ าํ ทฤษฎีน้ีไปประยกุ ตใ์ ชก้ บั … อา่ นต่อหนา้ 4 ผลของแนวคดิ จกั รวตั นิ ิยม อา่ นต่อหนา้ 5

2 แนวคดิ จกั รวรรดนิ ิยม แนวคิดจกั รวรรดินิยมเป็นลทั ธิการปกครอง ความเป็ นมาของแนวคดิ จกั รวรรดิ และการดาํ เนินนโยบายตา่ งประเทศของชาติยโุ รป ในกลางคริสต์ศตวรรษที่ ๑๙ ในการขยายอาํ นาจ นิยมแนวคิดจกั รวรรดินิยมเกิดข้ึนเมื่อยโุ รปเขา้ สู่ยคุ แห่ง แ ล ะ ก า ร แส วง หผ ลปร ะโ ยชน์ ใน ดิ น แดนหรื อ ประเทศท่ีอ่อนแอกว่า ท้ังนําไปสู่การแข่งขัน การคน้ พบและการสําารวจทางทะเล โปรตุเกสเป็ นชาติ ทางด้านเศรษฐกิจ การเมือง และการทหาร แรกที่เริ่ มแสวงหาดินแดนโพ้นทะเล ตามด้วยสเปน ก่อใหเ้ กิดความขดั แยง้ ระหว่างประเทศจนนาํ ไปสู่ เนเธอร์แลนด์ องั กฤษและฝรั่งเศส การแสวงหาดินแดน ก า ร เ ผ ชิ ญ ห น้ า ข อ ง ช า ติ ม ห า อํา น า จ ยุ โ ร ป ซ่ึ ง โพ้นทะเลและการแข่งขันกันเข้าไปครอบครองหรื อมี แบ่งเป็น ๒ ค่าย คือประเทศกลุ่มสนธิสัญญาพนั ธ อิทธิพลไดท้ าํ ให้แนวคิดจกั รวรรดินิยมขยายตวั และพฒั นา ไมตรี ไตรภาคี และกลุ่มประเทศความตกลง อยา่ งตอ่ เน่ืองตลอดช่วงสี่ศตวรรษ ไตรภาคี เม่ือเกิดกรณีพิพาทระหวา่ งประเทศแต่ละ กลุ่มก็มักจะไม่ยอมอ่อนข้อให้แก่กันจนทาํ ให้ ความขัดแย้งบานปลายกลายเป็ นสงครามใน ทา้ ยที่สุด จักรวรรดินิยมในระยะแรกมีจุดมุ่งหมายเพื่อ… ใ น ร ะ ย ะ แ ร ก จัก ร ว ร ร ดิ นิ ย ม มุ่ ง ห วัง ผลประโยชน์ทางดา้ นเศรษฐกิจมากกว่าทางการ เมือง โดยประเทศตะวนั ตกพยายามเขา้ ไปควบคุม การคา้ ท้งั ในรูปของการเขา้ ไปปกครองโดยตรง หรื อได้รับสิทธิพิเศษต่างๆ เหนืออํานาจการ ควบคุมของประเทศเจา้ ของดินแดนน้นั แนวคดิ จกั รวรรดนิ ิยม สามารถแบ่งออกได้เป็ น 2 สมยั 1. ลัทธิจักรวรรดินิยมในยุคเก่า ท้ ัง น้ ี เ พ่ื อ ส น อ ง น โ ย บ า ย พ า ณิ ช ย 2. ลัทธิจักรวรรดินิยมใหม่ เร่ิมใน มีความเด่นชดั มากข้ึนเมื่อยโุ รปเขา้ นิยม ชาติตะวนั ตกท่ีดาํ เนินการใน คริสต์ศตวรรษท่ี 19 ที่ประเทศใน สู่สมัยการคน้ พบและการสํารวจ ลกั ษณะน้ี ไดแ้ ก่ โปรตุเกส สเปน ยุโรปประสบความสําเร็จจากการ ทางทะเลในคริสต์ศตวรรษที่ 15 เนเธอร์แลนด์ องั กฤษและฝร่ังเศส ปฏิวตั ิอุตสาหกรรม จึงจาํ เป็ นตอ้ ง ซ่ึงเป็ นลกั ษณะของการแสวงหา โดยจดั ต้งั อาณานิคมในทวีอเมริกา แสวงหาตลาดสินค้าใหม่ๆ และ ดิ น แ ด น โ พ้น ท ะ เ ล ม า ก ก ว่ า จ ะ บางส่วนของเอเชีย และชายฝ่ัง แหล่งวตั ถุดิบเพ่ิมมากข้ึน ดังน้ัน มุ่งหวังรวมดินแดนท้ังหมดเข้า ทะเลของทวีปแอฟริกา และได้ ก า ร ล่ า อ า ณ า นิ ค ม ใ น ยุ ค น้ี เป็ นส่ วนหน่ึ งของจักรวร รดิ หยุดชะงักไปเม่ือยุโรปเ ข้า สู่ มหาอาํ นาจยุโรปจึงเขา้ ไปควบคุม ส ง ค ร า ม น โ ป เ ลี ย น ใ น ท้งั การปกครองและเศรษฐกิจของ ค ริ ส ต์ ศ ต ว ร ร ษ ที่ 19 ประเทศอาณานิคมอยา่ งเตม็ ท่ี

3 แรงผลกั ดนั การขยายตัวของแนวคดิ จกั รวรรดนิ ิยม แรงผลกั ดนั ทางการเมือง ความคิดเรื่ องการแสวงหาอาณา ชาติมหาอํานาจจะแสดงความ เ พ่ื อ ก า ร มี สิ ท ธิ ค ร อ บ ค ร อ ง นิคมและเมืองข้ึนจึงกลายเป็ น ยิ่ ง ใ ห ญ่ ข อ ง ช า ติ ต น โ ด ย ไ ม่ ดินแดนมากข้ึน แรงผลกั ดนั ทาง นโยบายต่างประเทศที่สัญอย่าง คาํ นึงถึงความถูกตอ้ งชอบธรรม เศรษฐกิจเพื่อแสวงหาวัตถุดิบ ห น่ึ ง ข อ ง อัง ก ฤ ษ ฝ รั่ ง เ ศ ส ก า ร ข ย า ย อํา น า จ แ ล ะ อิ ท ธิ พ ล ตลาดการคา้ และวตั ถุปัจจยั อื่นๆ เบลเยยี ม และเยอรมนี และทาํ ให้ ดงั กล่าวจึงเป็ นสาเหตุสาํ คญั ของ ที่จําเป็ นแก่การดํารงชีวิต การ เกิดแนวคิดลัทธิจักรวรรดินิยม ค ว า ม ขัด แ ย้ง ท า ง ก า ร เ มื อ ง ขยายอํานาจทางการทหารเพื่อ ใหม่ซ่ึงหมายถึง การขยายอาํ นาจ ระหว่างประเทศและนาํ ไปสู่การ จัดต้งั ฐานทพั เรือและฐานท่ีมน่ั เข้าครอบงําและเข้าปกครอง เกิดสงครามในท่ีสุดนอกจากชาติ ท า ง ก า ร ท ห า ร เ พ่ื อ ค ว บ คุ ม จุ ด ม ห า อํ า น า จ ยุ โ ร ป แ ล้ ว ก็ ยัง มี ยุทธศาสตร์ท้ังทางบกและทาง ท้งั ทางตรงและทางออ้ มตลอดจน สหรัฐอเมริ กาที่มุ่งแสวงหา ทะเล และแรงผลกั ดนั จากปัจจยั มี ก า ร ผ ส ม ผ ส า น น โ ย บ า ย ผ ล ป ร ะ โ ย ช น์ จ า ก ดิ น แ ด น ใ น อื่นๆ เช่น การผจญภยั การเผยแผ่ ทางด้านเศรษฐกิจและการเมือง มหาสมุทรแปซิฟิ กและทะเล ศาสนา เ ป็ น ต้ น ก า ร พัฒ น า เข้าด้วยกันลักษณะสําคัญของ แคริบเบียน ในเอเชียตะวนั ออก อุตสาหกรรมที่เจริ ญก้าวหน้า จกั รวรรดินิยมใหม่ คือ ระหว่าง ญี่ป่ ุนเป็ นเพียงประเทศเดียวท่ี ของนานาประเทศในยโุ รปต้งั แต่ ค.ศ. ๑๘๗๐-๑๙๑๐ ประเทศ พฒั นาอุตสาหกรรมไดส้ าํ เร็จ จน ก ล า ง ค ริ ส ต์ ศ ต ว ร ร ษ ท่ี ๑ ๙ มหาอํานาจต่างมุ่งขยายอํานาจ มีความเขม้ แขง็ ทางเศรษฐกิจและ เขา้ ไปในดินแดนเพยี ง ๒ ท วี ป การเมือง ญ่ีป่ ุนจึงขยายอํานาจ เป็ นตน้ มาทาํ ให้การผลิตสินคา้ มี คือ แอริกาและเอเชีย การขยาย ของตนในเขตมหาสมทุ รแปซิฟิ ก ปริมาณมากเกินความตอ้ งการใช้ อํ า น า จ แ ล ะ อิ ท ธิ พ ล เ ข้ า และนําไปสู่ความขดั แยง้ กับจีน ภายในประเทศ และนาํ ไปสู่ความ ครอบครองเป็ นไปทุกรูปแบบ จ น เ กิ ด ส ง ค ร า ม จี น - ญี่ ป่ ุ น จําเป็ นที่ต้องแสวงหาตลาด ไม่ว่าจะเป็ นทางด้านการเมือง ค.ศ. ๑๘๙๐ – ๑๘๙๐ การค้าและแหล่งลงทุนใหม่ๆ ก า ร ท ห า ร เ ศ ร ษ ฐ กิ จ แ ล ะ นอกประเทศ วฒั นธรรม โดยญ่ีป่ ุนเป็ นฝ่ ายชนะ ต่อมา ญี่ป่ ุนชนะรัสเซียในสงคราม รั ส เ ซี ย - ญ่ี ป่ ุ น ทํา ใ ห้ ญี่ ป่ ุ น กลายเป็ นชาติมหาอํานาจใน เอเชีย ข้อควรรู้ ลทั ธิจกั รวรรดินิยมส่งผลตอ่ การเปล่ียนแปลงโลกอยา่ งไร ? ผลดา้ นการเมืองการปกครอง ทาํ ใหช้ าติยโุ รปตะวนั ตกพากนั แสวงหาดินแดนโพน้ ทะเลจนกลายเป็ นการ แข่งขนั กนั และบานปลายจนเป็นสาเหตุของความขดั แยง้ ในภมู ิภาคต่างๆ ของโลก

4 อิทธิพลทางความคิดของ ก็มีส่วนทาํ ใหล้ ทั ธิจกั รวรรดินิยม แนวความคิดสังคมแบบดาร์วิน มีความม่ันคงมากข้ึน อย่างไรก็ ที่ว่าสิ่งมีชีวิตที่แข็งแรงที่สุดและ ตาม หลังสงครามโลกคร้ังที่ ๒ เหมาะสมที่สุดเทา่ น้นั จึงจะมีชีวิต อาณานิคมต่างๆ ในเอเชียและแอ อยู่รอดได้ ได้มีผูน้ ําทฤษฎีน้ีไป ริกาไดเ้ คล่ือนไหวเพื่อเรียกร้อง ประยุกต์ใช้กบั การกระทาํ ต่างๆ เอกราช ซ่ึงส่วนใหญ่ก็ไดร้ ับเอก เพื่อใช้เป็ นเหตุผลอนั ชอบธรรม ราชกลับคืนมา ลัทธิจักรวรรดิ ต่อการกระทําส่ิงน้ัน ในปลาย นิยมจึงหมดบทบาทและส้ินสุด คริ สต์ศตวรรษท่ี ๑๙ ท่ีว่าด้วย ลงอย่างไรก็ดี การที่ประเทศเอก เร่ื องความเหนื อกว่าของคนขาว ราชใหม่ในเอเชียและแอฟริกายงั ต่อคนผิวดาํ และผิวเหลือง การท่ี ไ ม่ เ ข้ม แ ข็ ง ท า ง ก า ร เ มื อ ง แ ล ะ คนขาวยึดครองดินแดนที่ด้อย สังคม ชาติมหาอาํ นาจโดยเฉพาะ อารยธรรมกว่า เป็ นผลจากการ สหรั ฐ อเมริ กา ซ่ึ งกลา ยเป็ น อา้ งภาระหนา้ ท่ีของคนขาวที่ตอ้ ง ป ร ะ เ ท ศ อ ภิ ม ห า อํ า น า จ นํา อ า ร ย ธ ร ร ม ที่ สู ง ก ว่ า ไ ป เช่นเดียวกับสหภาพโซเวียตจึง เผยแพร่ คณะมิ ชชันนารี ในช้ ัน เขา้ มาช่วยเหลือทางดา้ นการเงิน เ รี ย น ข อ ง ช า ว พ้ื น เ มื อ ง ใ น และให้คาํ ปรึกษาช้ีแนะผ่านการ ฟิ ลิปปิ นส์ทาํ ให้คนขาวอา้ งสิทธิ ดาํ เนินงานขององค์การระหว่าง อนั ชอบธรรมวา่ มีหนา้ ที่ปกครอง ประเทศต่างๆ เช่น องค์การ พวกที่ด้อยกว่า แนวความคิด กองทุนการเงินระหว่างประเทศ ดังกล่าวได้แพร่ หลายอย่างมาก หรื อไ อเอ็มเอ ซ่ึ งใ ห้ค วาม ในองั กฤษและเยอรมนี รวมท้งั มี ช่วยเหลือในรูปสินเช่ือแบบกูย้ ืม อิทธิพล ต่อบรรดาผนู้ าํ ยโุ รปชาติ และอื่นๆ ก็ทาํ ให้ผูค้ นบางส่วน ต่างๆ จึงมีการอ้างภาระหน้าท่ี เห็นวา่ สหรัฐอเมริกาและประเทศ ของคนขาว ในการนาํ อารยธรรม ยุโ ร ปยัง ค ง พ ยา ยา ม เ ข้า ไ ป ท่ีสู งกว่าไปเผยแพร่ ในดิ นแ ดน เกี่ ยวข้องทางการเมื องแ ละ ดอ้ ยอารยธรรม โดยไม่ใส่ใจชาว เศรษฐกิจของอดีตประเทศอาณา พ้ืนเมืองท่ีถูกพวกตนรุกราน ซ่ึง นิคมอยู่ นบั เป็ นการขยายอาํ นาจ ก า ร เ ผ ย แ ผ่ ศ า ส น า ข อ ง พ ว ก ครอบงาํ ในรูปแบบใหม่ซ่ึงอาจ มิชชนั นารีในดินแดนดอ้ ยพฒั นา เรี ยกได้ว่าเป็ นลัทธิอาณานิคม และการจดั ระบบการปกครองให้ ใหมก่ ็ได้ แตแ่ นวความคิดน้ียงั ไม่ มีประสิ ทธิ ภาพของพวกนัก เป็นที่ยอมรับกนั โดยทวั่ ไป ปกครองและทหารในอาณานิคม

5 ผลของแนวคดิ จักรวรรดินิยม ผ ล ข อ ง แ น ว คิ ด จั ก ร ว ัติ สงั คมและวฒั นธรรมของ ผลของสงครามโลกท้ัง นิยมที่มีต่อโลกท่ีสําคัญคือ คือ ยุโรปแพร่ ขยายไปยังดินแดน ๒ ค ร้ั ง ยั ง นํ า ไ ป สู่ ก า ร ยุ โ ร ป ไ ด้ ก ล า ย เ ป็ น ช า ติ อ่ื น ๆ ข อ ง โ ล ก นํา ไ ป สู่ ก า ร เปลี่ยนแปลงทศั นคติและแนวคิด มหาอํานาจที่ทรงพลังของโลก เปล่ียนแปลงทางความคิดและวิถี ทางการเมืองของประเทศต่างๆ และสามารถขยายอํานาจและ ชีวิตของผูค้ น ท้งั ก่อให้เกิดการ ในยุโรป เพราะยุโรปได้สูญเสีย อิทธิพลเขา้ ไปยงั ทวีปเอเชียและ แข่งขนั ของชาติยุโรปในการจดั ส ถ า น ภ า พ ข อ ง ค ว า ม เ ป็ น แ อ ฟ ริ ก า ก า ร ข ย า ย อํา น า จ ระเบียบโลกตามความต้องการ มหาอํานาจ ขณะเดียวกันอดีต ของตนและกลายเป็ นค วาม ประเทศอาณานิคมของยุโรปที่ ดังกล่าวดําเนิ นติดต่อกันมา ขัดแยง้ ระหว่างประเทศจนเกิด ได้รับเอกราชก็พฒั นาเจริญข้ึน ยาวนานกว่า ๔๐๐ ปี ส่งผลให้ มหาสงครามถึง ๒ คร้ัง คือ และรวมตวั กนั เป็นพลงั ที่เขม้ แข็ง แนวความคิดทางการเมือง ส ง ค ร า ม โ ล ก ค ร้ั ง ที่ ๑ แ ล ะ ของกลุ่มประเทศโลกท่ีสาม อีก สงครามโลกคร้ังท่ี ๒ ท้งั เร่ิมมีบทบาทและความสาํ คญั มากข้ึนในเวทีการเมืองระหว่าง ประเทศในปลายคริ สต์ศตวรรษ ท่ี ๒ ผลกระทบต่อการเมือง การปกครองของประเทศต่างๆ 1. ทาํ ใหช้ าติมหาอาํ นาจขดั แยง้ ในผลประโยชน์ซ่ึงกนั และกนั ส่งผลใหบ้ รรยากาศทางการเมืองของโลก เขา้ สู่ภาวะตึงเครียด และนาํ ไปสู่สงครามในที่สุด 2. ทาํ ให้ชาติตะวนั ตกมีขอ้ อา้ งอนั ชอบธรรมในการยดึ ครองดินแดนต่างๆ เป็ นอาณานิคมของตน เพราะ ถือเป็ นภาระหน้าที่ของคนผิวขาว ที่จะนาํ อารยธรรมความเจริญไปเผยแพร่ยงั ดินแดนท่ีลา้ หลงั และห่างไกล ความเจริญ ส่งผลใหป้ ระชากรในดินแดนอาณานิคมเกิดการซึมซบั ในวฒั นธรรม วถิ ีการดาํ เนินชีวิต ความคิด และค่านิยมแบบตะวนั ตก

6 นโยบายของไทยทีม่ ตี ่อแนวคดิ จักรวรรดินิยม ลัทธิจักรวรรดินิยม คือ ก า ร ล่ า อ า ณ า นิ ย ม ข อ ง ช า ติ ตะวนั ตก ต่อมาอา้ งความไม่เป็ น ธ ร ร ม ที่ ไ ด้รั บ แ ล ะ ใ ช้ กํา ลัง ควบคุมหรือยึดครองเป็ นอาณา- นิยมในท่ีสุด ดังน้ัน ร.4-ร.5จึง ทรงใช้พระบรมราโชบายเพื่อ ความอยรู่ อดของประเทศ I การผอ่ นหนกั เป็นเบา การโอนผอ่ นตามใหช้ าติมหาอาํ นาจเป็นบางเร่ืองจะเห็นไดว้ า่ จากการ ทาํ สนธิสัญญาเบาริงกบั ไทย สมยั ร.4 การยอมเสียดินแดน ร.4-ร.5 ไทยไดเ้ สียดินแดนใหแ้ ก่องั กฤษและฝรั่งเศส ตามนโยบายเสีย II ส่วนนอ้ ยเพอื่ รักษาส่วนใหญ่ นางสาวธญั ชนก ชูชาติพงษ์ เลขท่ี 24 ช้นั ม.6/6